I SA/Po 532/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-11-13
NSApodatkoweWysokawsa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówoszustwo podatkowenależyta starannośćzasada neutralności VATinterpretacja indywidualnastawka 0%TSUEsądy administracyjne

WSA w Poznaniu uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że spółka padła ofiarą oszustwa i mimo dostarczenia towaru nieprawidłowemu odbiorcy, powinna mieć możliwość zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, zgodnie z zasadą neutralności VAT i orzecznictwem TSUE.

Spółka C. sp.k. padła ofiarą oszustwa, dostarczając towary podmiotowi podszywającemu się pod jej kontrahenta. Mimo dochowania należytej staranności i posiadania dokumentów potwierdzających wywóz towarów z kraju, Dyrektor KIS odmówił spółce prawa do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, uznając ją za podlegającą opodatkowaniu stawką krajową. WSA w Poznaniu uchylił tę interpretację, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez organ i konieczność uwzględnienia orzecznictwa TSUE oraz zasady neutralności VAT, zgodnie z którą transakcja ta nie powinna być opodatkowana stawką krajową, a jedynie uznana za niepodlegającą opodatkowaniu.

Spółka C. sp.k. wystąpiła o interpretację indywidualną w sprawie podatku od towarów i usług, opisując przypadek oszustwa, w którym dostarczyła towary podmiotowi podszywającemu się pod jej zagranicznego kontrahenta. Mimo przeprowadzenia weryfikacji kontrahenta, spółka nie otrzymała zapłaty za towar, który nie został odzyskany. Spółka argumentowała, że dochowała należytej staranności i powinna mieć prawo do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, zgodnie z zasadą neutralności VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że nie zostały spełnione warunki do zastosowania stawki 0% VAT, a dostawa powinna być opodatkowana stawką krajową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd wskazał, że organ podatkowy błędnie zinterpretował przepisy, nie uwzględniając orzecznictwa TSUE (wyrok w sprawie C-653/18), które stanowi, że w przypadku oszustwa podatkowego, gdy podatnik działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności, a towar fizycznie opuścił terytorium kraju, transakcja taka nie może być automatycznie opodatkowana stawką krajową, lecz powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu. Sąd podkreślił, że zasada neutralności VAT wymaga, aby podatnik, który nie zawinił sytuacji, nie ponosił negatywnych konsekwencji podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku oszustwa, gdy podatnik działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności, a towar fizycznie opuścił terytorium kraju, transakcja taka nie może być opodatkowana stawką krajową, lecz powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE C-653/18, wskazując, że nawet w przypadku oszustwa, jeśli podatnik dochował należytej staranności, a towar opuścił kraj, transakcja nie może być automatycznie opodatkowana stawką krajową. Należy zastosować zasadę neutralności VAT, co oznacza, że transakcja powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 42 § 1-4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy te określają warunki zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował te przepisy w kontekście oszustwa i należytej staranności podatnika.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy opodatkowania dostawy towarów. Sąd wskazał na błędną wykładnię organu w zakresie stosowania tego przepisu w kontekście oszustwa.

u.p.t.u. art. 7 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja dostawy towarów. Sąd odniósł się do tego przepisu w kontekście ustalenia, czy doszło do dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 13 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Sąd uznał, że mimo oszustwa, doszło do WDT.

Dyrektywa VAT art. 138 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Przepis dotyczący zwolnienia z VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Sąd odwołał się do niego w kontekście zasady neutralności VAT.

Dyrektywa VAT art. 140 § a

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Przepis dotyczący zasad opodatkowania VAT. Sąd odniósł się do niego w kontekście zasady proporcjonalności.

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

o.p. art. 121 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Zarzut naruszenia tej zasady przez organ.

o.p. art. 14h

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dotyczy interpretacji indywidualnych. Zarzut naruszenia zasady zaufania w kontekście wydania interpretacji.

o.p. art. 14c § 1-2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące treści interpretacji indywidualnej. Zarzut braku wyczerpującego stanowiska organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka dochowała należytej staranności poprzez przeprowadzone procedury weryfikacyjne. Dostarczenie towaru osobie podszywającej się pod kontrahenta, w wyniku oszustwa, nie powinno pozbawiać prawa do zastosowania stawki 0% VAT dla WDT. Transakcja, w której podatnik działał w dobrej wierze, a towar opuścił kraj, nie może być opodatkowana stawką krajową, lecz powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy uznał, że nie zostały spełnione warunki do zastosowania stawki 0% VAT, ponieważ towar nie trafił do podmiotu wskazanego na fakturze. Organ podatkowy uznał, że dostawa powinna być opodatkowana stawką krajową.

Godne uwagi sformułowania

spółka padła ofiarą oszustwa zasada neutralności VAT należyta staranność dobra wiara transakcja taka nie może być opodatkowana według stawki właściwej dla dostawy krajowej, lecz winna zostać uznana za niepodlegającą opodatkowaniu

Skład orzekający

Katarzyna Nikodem

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Rennert

sędzia

Michał Ilski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że w przypadku oszustwa podatkowego, gdy podatnik działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności, a towar opuścił terytorium kraju, transakcja WDT nie może być opodatkowana stawką krajową, lecz powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa i wymaga udowodnienia dochowania należytej staranności przez podatnika. Interpretacja przepisów dotyczących eksportu i WDT w kontekście oszustw podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy oszustwa na dużą skalę i jego konsekwencji podatkowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na aspekt ludzki (pokrzywdzony przedsiębiorca) i praktyczny (jak chronić się przed oszustami i jakie są skutki podatkowe).

Oszustwo na 9 miesięcy: jak sąd stanął po stronie firmy, która straciła towar przez wyrafinowany proceder?

Dane finansowe

WPS: 697 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 532/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Katarzyna Nikodem /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ilski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 42 ust. 1-4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi C. sp.k w Ł. O. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
C. sp.k. w Ł. O. wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem 11 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
Przedstawiając we wniosku opis stanu faktycznego, skarżąca spółka wskazała, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, zarejestrowanym na potrzeby dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych jako podatnik VAT UE.
Przedmiotem przeważającej działalności spółki jest produkcja pozostałych mebli. Spółka sprzedaje wyprodukowane meble zarówno w sprzedaży hurtowej jak
i detalicznej, nabywcami mebli są m.in. przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą na terenie kraju oraz na terytorium innych państw Unii Europejskiej
i poza Unią Europejską.
W związku ze sprzedażą opodatkowaną realizowaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, spółka ponosi wydatki m.in. na materiały i surowce potrzebne do produkcji mebli oraz na meble (wyprodukowane przez inny podmiot, które podlegają późniejszej odsprzedaży).
W ubiegłych latach pracownicy spółki uczestniczyli na targach, podczas których poznali przedstawicieli różnych firm, w tym osoby podszywające się pod przedstawicieli zagranicznej firmy L. of [...] (dalej jako: "kontrahent").
Osoby podające się za przedstawiciela kontrahenta widniały w mediach społecznościowych jako pracownicy kontrahenta, ponadto przedstawiciele posługiwali się wizytówkami firmy, pod którą się podszywali (na wizytówkach widniały dane personalne, w tym stanowisko, nr telefonu, adres e-mail).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej zainteresowanie współpracą ze spółką zgłosiła osoba podająca się za przedstawiciela kontrahenta. Osoba podająca się za przedstawiciela kontrahenta wskazywała chęć nawiązania współpracy handlowej polegającej na złożeniu zamówienia na towary oferowane przez spółkę.
Podjęcie współpracy z kontrahentem zostało poprzedzone jego weryfikacją (według wewnętrznych procedur spółki) polegającą na weryfikacji jego statusu jako zarejestrowanego podatnika w bazie VIES. Spółka podjęła czynności w zakresie
w jakim było to uzasadnione skalą przewidywanej współpracy. Dodatkowo, spółka na podstawie umowy o świadczenie usług z firmą wyspecjalizowaną w weryfikacji zagranicznych firm skorzystała z usługi weryfikacji kontrahenta, w rezultacie spółka uzyskała podgląd do raportu z weryfikacji kontrahenta, który wskazywał na brak przeciwskazań do rozpoczęcia współpracy oraz wiarygodność kontrahenta została sprawdzona na różnych portalach internetowych. Elementem weryfikacji było osobiste spotkanie pracowników spółki z osobami podszywającymi się pod pracowników kontrahenta, kontakt spółka – kontrahent nie opierał się wyłącznie na kontakcie na odległość.
Podczas weryfikacji sprawdzane są takie informacje jak:
a) dane nabywcy,
b) data rozpoczęcia działalności nabywcy,
c) status podatkowy nabywcy tj. kontrahenta, pod którego podszywali się oszuści (rejestracja na potrzeby podatku od towarów i usług lub podatku od wartości dodanej, posiadanie niezbędnych numerów rejestracyjnych, posiadanie/nieposiadanie przez niego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, ewentualne zaległości i inne) w zakresie podatku VAT,
d) znaczenie nabywcy, tj. kontrahenta w branży (czy jest to podmiot znany, czy dokonuje transakcji na dużą skalę itp.),
e) wszelkie inne kwestie, które z uwagi na okoliczności konkretnej transakcji powinny zostać przeanalizowane w ramach procedury weryfikacji.
W związku z pozytywną weryfikacją kontrahenta podjęto decyzję o rozpoczęciu współpracy – spółka zawarła umowę współpracy na stacjonarnym spotkaniu poprzez złożenie odręcznych podpisów przez ww. osobę oraz zostały ostemplowane umowy pieczęcią z nazwą kontrahenta.
Szczegóły zamówienia, tj. warunki płatności, rodzaj i ilość towaru, warunki transportu oraz termin realizacji zostały potwierdzone ostemplowanym oraz podpisanym potwierdzeniem zamówienia, które zostało przesłane w formie skanu z adresu e-mail osoby podającej się za przedstawiciela kontrahenta.
W listopadzie 2023 r. na mocy zawartej umowy spółka wysłała towar do zagranicy do magazynu wskazanego przez osoby podszywające się pod pracowników kontrahenta. Pod wskazanym adresem towar został odebrany, jednocześnie odbiór został potwierdzony podpisem na CMR oraz na specyfikacji warunków dostawy, tj. na Loading List.
Spółka przesłała fakturę dokumentującą ww. transakcję drogą elektroniczną (na e-mail wskazany w zamówieniu i na wizytówkach). Ponadto dokument CMR oraz Loading List zostały dostarczone wraz z dostawą towaru.
Spółka niezwłocznie po uzyskaniu informacji o możliwości zaistnienia oszustwa złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez osoby podszywające się pod pracowników kontrahenta do zagranicznej policji. Spółka posiada raport ze zgłoszenia tego przestępstwa. Po przeprowadzeniu dochodzenia przez spółkę i po zgłoszeniu sprawy na policję okazało się, że spółka padła ofiarą oszustwa – wspominane osoby podszywały się pod istniejącą firmę, tj. kontrahenta,
a w rzeczywistości dokonały kradzieży towarów.
Skarżąca spółka nigdy nie otrzymała zapłaty za wysłany towar, którego nie udało się również odzyskać.
Ponadto, spółka w celu zachowania ostrożności, mimo otrzymania zamówienia na towary o większej wartości, zdecydowała się na dostawę towarów partiami, dostawa drugiej partii towaru miała zostać przeprowadzona po uregulowaniu płatności za pierwszą dostawę.
Końcowo spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą od 18 lat
i dokonuje weryfikacji klientów. Opisany powyżej proceder to pierwszy przypadek
w historii spółki, gdzie spółka padła ofiarą oszustwa i to na tak wysoką wartość. Proceder był starannie zaplanowany i przeprowadzony z pełną pieczołowitością ze strony oszustów. Od momentu pierwszego spotkania do realizacji zamówienia minęło
9 miesięcy, z uwagi na proces weryfikacji drugiej strony umowy przez spółkę, liczne spotkania z "przedstawicielami" kontrahenta i negocjacje umowy.
Zdaniem spółki, w przedmiotowej sprawie spółka dochowała należytej staranności poprzez opisane powyżej działania weryfikacyjne.
Na tle powyżej opisanego stanu faktycznego skarżąca spółka zadała organowi pytanie: Czy w przypadku, gdy wnioskodawca padł ofiarą oszustwa i dostarczył towar nie do prawdziwego kontrahenta, lecz do osoby podszywającej się pod niego, jest on uprawniony do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów zgodnie z zasadą neutralności VAT?
Zdaniem spółki, w przypadku, gdy spółka padła ofiarą oszustwa i dostarczyła towar nie do prawdziwego kontrahenta, lecz do osoby podszywającej się pod niego, jest uprawniona do zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów zgodnie z zasadą neutralności VAT.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej interpretacją indywidualną
z 22 maja 2025 r., nr [...] uznał stanowisko skarżącej spółki za nieprawidłowe.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w uzasadnieniu stwierdził, że została zrealizowana dostawa towarów,
w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.t.u.") na rzecz podmiotu innego niż ten, na którego została wystawiona faktura dokumentująca zdarzenie. W wyniku dokonanej dostawy nastąpił wywóz towarów na terytorium państwa członkowskiego UE inne niż terytorium kraju. Zatem doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której stanowi art. 13 ust. 1 u.p.t.u., podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u.
Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej , pomimo że w analizowanym przypadku doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, o której stanowi art. 13 ust. 1 u.p.t.u., to nie można uznać, że są spełnione warunki uprawniające spółkę do zastosowania stawki podatku VAT w wysokości 0%, wskazane w art. 42 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.t.u.
Nabywca towarów (podmiot inny niż ten, na który wskazuje zawarta umowa
o współpracy, a w konsekwencji wystawiona przez spółkę faktura dokumentująca tę dostawę) nie podał spółce swojego właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych zawierającego dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, nadanego mu przez właściwe państwo członkowskie, jak również nie można uznać, że spółka posiada dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy towarów (podmiotu innego niż ten, na który wskazuje zawarta umowa o współpracy, a w konsekwencji wystawiona przez spółkę faktura dokumentująca tę dostawę) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej , odnosząc się do kwestii dotyczącej możliwości zastosowania stawki podatku VAT 0% do wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru udokumentowanej fakturą wystawioną na rzecz firmy L. of [...], uznał, że pomimo że nastąpiło przemieszczenie towaru z kraju do innego państwa członkowskiego UE, to towar nie trafił do podmiotu, na rzecz którego dostawa została zafakturowana.
Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej , z tych powodów podatnik nie może opodatkować tej dostawy stawką podatku VAT w wysokości 0%. W konsekwencji, dokonana przez spółkę dostawa towarów podlega opodatkowaniu z zastosowaniem stawki podatku VAT właściwej dla sprzedawanych towarów w kraju.
W skardze na indywidualną interpretację skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a) art. 42 ust. 1-4 oraz ust. 11 u.p.t.u. poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania ww. regulacji oraz błędną wykładnię. Wskazane naruszenia polegały na błędnym uznaniu przez organ, że spółka nie dysponowała wystarczającymi dokumentami, które by potwierdzały dostarczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego do kontrahenta, co skutkowało odmową prawa do zastosowania stawki VAT 0%, a w konsekwencji powinnością zastosowania stawki właściwej dla dostawy krajowej. Ponadto, w wyniku błędnej wykładni oraz błędnego zastosowania ww. regulacji organ podatkowy całkowicie pominął fakt, że spółka posiada dokumenty uprawniające do zastosowania stawki 0% dla WDT – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej całkowicie pominął fakt, że spółka posiada dokumenty potwierdzające dostawę towarów do kontrahenta oraz że spółka posiada ważny nr VAT UE kontrahenta, na rzecz którego była przekonana, że dokonuje dostawy towarów. Dodatkowo organ podatkowy nie zważał na argumentację spółki odnoszącą się do dochowania należytej staranności i działania w dobrej wierze, jako warunków uprawniających do zastosowania stawki 0% w przypadku doręczania towarów na rzecz oszusta. Organ podatkowy, kierując się błędną wykładnią i niewłaściwym stosowaniem przepisów, zdawał się nie zważać na dominującą wykładnię TSUE oraz krajowych sądów administracyjnych, zgodnie z którą w przypadku odmowy prawa do zastosowania stawki 0% dla WDT, to transakcja taka nie może być opodatkowana według stawki właściwej dla dostawy krajowej, lecz winna zostać uznana za niepodlegającą opodatkowaniu (tym samym nawet jeśli organ podatkowy uznałby, że spółka nie była uprawniona do zastosowania stawki 0%, to organ podatkowy powinien wydać stanowisko, zgodnie z którym dana transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT).
b) art. 5 ust. 1w zw. z art.6, art. 7 ust. 1 oraz z art. 13 ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu polegającą na błędnym uznaniu, że w przypadku przyjęcia przez organ podatkowy, że spółka nie może zastosować stawki 0% VAT, to wciąż dochodzi do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, mimo że w takiej sytuacji organ podatkowy winien zastosować art. 6 ust. 1 u.p.t.u. i wskazać, że tego rodzaju transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT, przy zachowaniu prawa spółki do odliczenia naliczonego VAT od nabytych surowców, materiałów niezbędnych do wytworzenia produktów, które były przedmiotem "transakcji" z oszustami, gdyż zamiarem spółki było doręczenie towarów na rzecz zagranicznego podatnika VAT w ramach wykonywanej działalności opodatkowanej.
c) art. 1 w zw. z art. 2 oraz art. 138 ust. 1 oraz art. 140 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej: "Dyrektywa VAT"), a w szczególności zasady neutralności podatkowej i proporcjonalności wynikającej m.in. z ww. regulacji. W ocenie spółki organ podatkowy naruszył przytoczone przepisy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania, polegające na błędnym uznaniu, że spółka nie była uprawniona do zastosowania stawki VAT 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz stwierdzenie, że powinna zastosować stawkę przewidzianą dla dostawy krajowej, bez uwzględnienia faktu, że spółka działała w dobrej wierze, zachowała należytą staranność oraz posiada wymagane dokumenty do zastosowania ww. stawki lub ewentualnie podejścia, zgodnie z którym w przypadku, gdy zostanie stwierdzony brak podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki podatku, transakcja taka nie może być opodatkowana według stawki właściwej dla dostawy krajowej, lecz winna zostać uznana za niepodlegającą opodatkowaniu, przy zachowaniu prawa spółki do odliczenia naliczonego VAT od nabytych surowców, materiałów niezbędnych do wytworzenia produktów, które były przedmiotem "transakcji" z oszustami, gdyż zamiarem spółki było doręczenie towarów na rzecz zagranicznego podatnika VAT w ramach wykonywanej działalności opodatkowanej.
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.; w skrócie: "o.p.") poprzez wydanie zaskarżonej Interpretacji w sposób niebudzący zaufania do organów państwa, a w szczególności poprzez: rozstrzygnięcie wszelkich pojawiających się w sprawie wątpliwości na niekorzyść podatnika, świadome pomijanie okoliczności przemawiających za dobrą wiarą podatnika, dochowaniem należytej staranności oraz faktu posiadania wymaganej dokumentacji uprawniającej do zastosowania stawki 0% WDT,
b) art. 14c § 1-2 o.p. poprzez przytoczenie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji jedynie ogólnych tez dotyczących wykładni analizowanych regulacji, a tym samym brak wyczerpującego i kompleksowego stanowiska. W szczególności brak odniesienia się organu podatkowego do kwestii zachowania dobrej wiary i należytej staranności przez spółkę w kontekście oceny możliwości zastosowania stawki 0% oraz braku odniesienia się do zasad neutralności i proporcjonalności systemu VAT, zgodnie z którymi podatnik, który zachował należytą staranność i działał w dobrej wierze, nie może zostać pozbawiony możliwości zastosowania stawki 0% WDT, jeżeli pozostałe warunki formalne zostały spełnione, lub ewentualnie w przypadku uznania, że stawka 0% WDT nie ma zastosowania, lecz podatnik działał w dobrej wierze, transakcja taka nie może być opodatkowana według stawki właściwej dla dostawy krajowej, lecz winna zostać uznana za niepodlegającą opodatkowaniu, przy zachowaniu prawa spółki do odliczenia naliczonego VAT od nabytych surowców, materiałów niezbędnych do wytworzenia produktów, które były przedmiotem "transakcji" z oszustami, gdyż zamiarem spółki było doręczenie towarów na rzecz zagranicznego podatnika VAT w ramach wykonywanej działalności opodatkowanej.
Spółka wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości;
2. zasądzenie od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, w toku postępowania, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania oraz dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny, co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Przepis ten wyznacza granice rozpoznania skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie i stanowi, że sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada, więc prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej.
Kwestią sporną jest, czy w okolicznościach opisanych we wniosku, wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru udokumentowana fakturą winna zostać opodatkowana stawką 23%, ponieważ pomimo że nastąpiło przemieszczenie towaru z kraju do innego państwa członkowskiego UE, to towar nie trafił do podmiotu, na rzecz którego dostawa została zafakturowana. Innego zdania jest skarżąca spółka, która uważa, że warunki do zastosowania stawki 0% zostały spełnione, ponieważ spółka dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i nie zachodzą okoliczności wskazujące na jakiekolwiek nadużycie podatkowe.
W ocenie Sądu zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 42 ust. 1-4 przez błędną wykładnię zasługuje na uwzględnienie.
Stanowisko organu nie uwzględniło w wydanej interpretacji orzecznictwa, które ukształtowało się po wydaniu wyroku TSUE z 17 października 2019 r. w sprawie C-653/18. Wyrok TSUE z 17 października 2019 r. będący odpowiedzią na pytanie prejudycjalne skierowane przez NSA dotyczy prawa do zastosowania 0% stawki podatku VAT w przypadku eksportu towarów, czyli wywozu towarów poza terytorium UE. W wyroku tym TSUE zajął stanowisko, że jeżeli zostanie udowodnione, że towary zostały sprzedane, wysłane i fizycznie opuściły terytorium U.E., to dostawa towarów w ramach eksportu miała miejsce, niezależnie od okoliczności ustalenia faktycznych nabywców tych towarów. Niemniej jednak, TSUE wyraźnie wskazał, że nie przysługuje stawka 0%, gdy w ramach eksportu dojdzie do popełnienia oszustwa podatkowego, o którym podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć. Zatem TSUE wskazał, że poza dokumentami potwierdzającymi wywóz towarów poza terytorium U. E., podatnicy powinni również dochować należytej staranności w kontaktach ze swoimi kontrahentami. Oznacza to, że jeżeli po stronie eksportera pojawią się wątpliwości co do uczciwości swoich kontrahentów, to powinni zachować szczególną ostrożność w relacjach biznesowych z nimi. Ponadto, TSUE wskazał, że jeżeli organy podatkowe nawet udowodnią, że eksport nie miał miejsca, to nie są uprawnione do automatycznego zakwalifikowania takich dostaw jako krajowych, stosując stawkę krajową VAT. W ocenie TSUE, w takim przypadku transakcja powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu VAT, co oznacza również brak prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Wyrok TSUE dotyczył wykładni przepisów dyrektywy, regulujących zwolnienie z opodatkowania (w prawie krajowym - zastosowanie stawki podatku 0%) w przypadku eksportu towarów, jednak nie ulega wątpliwości, że tezy wyroku odnoszą się również do wewnątrzwspólnotowych dostaw, które są również opodatkowane preferencyjną stawką 0%. Wyrażone w nim poglądy są na tyle uniwersalne, że należy odnosić je również do przesłanek stosowania stawki 0% przy transakcjach wewnątrzwspólnotowych dostaw, ponieważ przesłanki zastosowania preferencyjnej stawki podatku są w obu przypadkach zbliżone.
Uwzględniając stanowisko zawarte w powołanym wyroku, należy stwierdzić, że stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej uznające, że wewnątrzwspólnotową dostawę opisaną we wniosku należało opodatkować stawką dla krajowych takich dostaw (23%), opiera się na błędnej wykładni prawa. W opisanym stanie faktycznym wskazano bowiem, że towary opuściły terytorium kraju, więc wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów miała miejsce, w związku z tym stawką krajowa nie może mieć zastosowana, nawet jeśli nabywcą towaru nie była osoba wskazana w fakturze, lecz inny niezidentyfikowany podmiot.
Należy odmówić zastosowania stawki podatku 0% tylko wtedy, gdy brak ustalenia rzeczywistego nabywcy uniemożliwia wykazanie, że dana transakcja stanowi dostawę towarów lub jeżeli zostanie stwierdzone, że podatnik nie działał w dobrej wierze (przy dochowaniu należytej staranności).
Ponadto, nawet wówczas, gdy zostanie stwierdzony brak podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki podatku, transakcja taka nie może być opodatkowana według stawki właściwej dla dostawy krajowej, a winna zostać uznana za niepodlegającą opodatkowaniu, a zatem niedającą też prawa do odliczenia.
Podsumowując, należy stwierdzić, że w przypadku gdy podatnik dokona dostawy towaru i towar opuści terytorium RP, to dostawa nie może podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla dostaw krajowych, niezależnie od tego czy towar został dostarczony do nabywców widniejących na fakturze.
W związku z powyższym skarga w tym zakresie zasługiwała na uwzględnienie. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organ będzie obowiązany uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku.
Kwestia, czy skarżącej przysługuje stawka 0% pozostaje do rozstrzygnięcia organu, ponieważ Sąd nie ma kompetencji do zastępowania organu i wypowiadania w zakresie, w którym organ nie zajął stanowiska rozpoznając wniosek w wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego i oceniając stanowisko wnioskodawcy.
W związku z powyższym na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 4 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI