I SA/Po 531/05

I SA/Po 531/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący sprawozdawca/
Karol Pawlicki.
Maciej Jaśniewicz.
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan (spr.) Sędziowie as. sąd. WSA Karol Pawlicki as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. i C.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę /-/M.Jaśniewicz /-/G.Gorzan /-/K.Pawlicki
Uzasadnienie
I SA/Po 531/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]2004 r. nr [...]Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił małżonkom E. i C. S. podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1998. Decyzję tę doręczono podatnikom dnia [...]2004 r. w trybie doręczenia zastępczego w konsekwencji dwukrotnego awizo – dnia [...]2004 r. i dnia [...]2004 r. oraz upływu dwukrotnie siedmiodniowego terminu pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym (k. 29-30 akt adm.).
Pismem z dnia [...]2004 r. złożonym w organie pierwszej instancji dnia [...]2004 r. C. S. ustanowił pełnomocnika w osobie J.C., którego organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]2004 r. doręczonym pełnomocnikowi dnia [...]2004 r. zawiadomił o wydaniu decyzji na wstępie wymienionej oraz jej doręczeniu podatnikowi (k. 444, 445 akt adm.).
Następnie w dniu [...]2004 r. podatnik C. S. nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od decyzji, na wstępie wymienionej, co do którego Dyrektor Izby Skarbowej w postanowieniu nr [...] z dnia [...]2004 r. stwierdził jego wniesienie z uchybieniem terminu, wyjaśniając, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]2004 r. Postanowienie to doręczono podatnikom dnia [...]2004 r. (k. 21 i 23 akt adm.). Skarga na to postanowienie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Po 107/05).
W dniu [...]2004 r. został nadany w urzędzie pocztowym wniosek C. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej na wstępie wymienionej, w którym skarżący wskazał, że od dłuższego czasu przebywał na zwolnieniu lekarskim i ze względu na stan zdrowia w [...] i [...] gościł u znajomych nad morzem. Skarżący podniósł ponadto, że nie zapoznał się z treścią decyzji, ponieważ organ podatkowy dokonywał doręczeń na niewłaściwy adres, doręczając korespondencję na adres domowy, zamiast na adres firmowy.
Postanowieniem z dnia [...]2005 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, powołując się na przepisy art. 162§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja Podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), że C. S. nie uprawdopodobnił, jakoby w lipcu i sierpniu ze względu na stan zdrowia przebywał nad morzem, a także, że do odbioru korespondencji została upoważniona księgowa podatnika. Organ podatkowy podkreślił, że stwierdzenie podatnika o przebywaniu, we wskazanym okresie, poza G. jest sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zwolnienia lekarskie przedłożone przez skarżących nie dotyczą okresu, w jakim wszczęto procedurę doręczenia decyzji, zaś zaświadczenia potwierdzają jedynie to, że ze względu na stan zdrowia skarżący pozostaje pod opieką poradni lekarza rodzinnego i kardiologicznej. Organ podatkowy wyjaśnił także, że w Urzędzie Skarbowym złożono wprawdzie zgłoszenie aktualizacyjne, lecz dotyczyło ono wyłącznie adresu prowadzonej działalności gospodarczej przez C. S. i przechowywania dokumentacji rachunkowej natomiast adres małżonków S. pozostał bez zmian. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Wskazane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej E. i C. S. zaskarżyli skargą z dnia [...]2005r., domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając skargę, skarżący przedstawili zarzuty dotyczące wadliwości decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za 1998 r. Nie ustosunkowali się natomiast do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Skarga została następnie uzupełniona pismem procesowym z dnia [...]2005r.,w którym wniosku o przywrócenie terminu i zaskarżonego postanowienia dotyczyło jedynie stwierdzenie, że w [...]2004r. skarżący C. S. przebywał z rodziną poza miejscem zamieszkania oraz był na L-4.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...]2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zarzuty podniesione przez skarżących nie zasługują na uwzględnienie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest skarga na odmowę przez Dyrektora Izby Skarbowej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]2004r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkom S. za 1998r.
Zgodnie z art. 162§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei, na podstawie §2 art. 162 powyżej wymienionej ustawy, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
W analizowanej sprawie doręczenie wymienionej powyżej decyzji podatkowej nastąpiło w trybie 150 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w 2004r., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, a adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w określonym miejscu. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w urzędzie pocztowym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego powyżej okresu a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W przypadku doręczenia pism procesowych w opisanym powyżej trybie ustawodawca przyjmuje fikcję prawną, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej, zostało doręczone. Chociaż doręczenie uznaje się za skutecznie dokonane bez względu na przyczynę, która spowodowała nieodebranie przesyłki przez adresata, mimo awizowania, to jednak przyczyny, które zaniechanie adresata wywołały nie pozostają bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w powyższym trybie. Gdy adresat decyzji nie odebrał jej w terminie 14 dni mimo posiadania wiedzy o awizowaniu pisma, wówczas takiemu zachowaniu należy przypisać brak należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, chyba że wykaże wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, które uniemożliwiły nie tylko powzięcie wiadomości o przesyłce ale i jej odebranie.
W rozpatrywanej sprawie, wobec niemożliwości doręczenia decyzji w trybie określonym w art. 148 § 1 i 149 Ordynacji podatkowej, tj. poprzez osobiste doręczenie pisma stronie postępowania lub osobie, która podjęła się oddania pisma adresatowi, pismo zostało dwukrotnie awizowane: po raz pierwszy w dniu [...]2004r., a następnie w dniu [...]2004r., wskutek czego skuteczne doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...]2004r. Termin do jej zaskarżenia upływał z dniem [...]2004r.
Analiza wniosku o przywrócenie terminu oraz skargi i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na przyjęcie tezy, że skarżący uprawdopodobnili, jakoby uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. C. S. powołał się na kłopoty zdrowotne, powodujące konieczność pozostawania przez dłuższy czas na zwolnieniu lekarskim, a także na nieobecność z powodu wyjazdu nad morze w miesiącach [...] i [...]2004r. Prawidłowo organ podatkowy przyjął, że sam fakt pozostawania w leczeniu lub nawet na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Zwolnienie lekarskie nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę lub inną osobę, a w szczególności przez pełnomocnika. Długotrwałego wyjazdu nad morze nie potwierdzają natomiast żadne dokumenty przedłożone w toku postępowania przez skarżących. Nie zasługuje na wiarę w szczególności oświadczenie skarżących zawarte we wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...]2004 r., jakoby w [...] i [...] przebywali nad morzem i w związku z tym nie mogli odebrać korespondencji kierowanej na ich prywatny adres i dokonać dalszych czynności procesowych związanych z zaskarżeniem wydanej decyzji podatkowej. Przedłożone Sądowi na potwierdzenie faktu pobytu nad morzem oświadczenie J.S. z dnia [...]2004r., w którym podano, że autor pisma gościł E. i C. S. z dziećmi w okresie od [...]2004r. w D. (k. 24 akt) nie jest wiarygodne. Treści powyższego oświadczenia przeczy bowiem w odniesieniu do C. S. dokumentacja medyczna, załączona do skargi. Wynika z niej, że w dniach [...] i [...]2004r. skarżący był na konsultacji medycznej w gabinecie lekarskim w G. (k. 37 akt.). Także w dniu [...]2004 r. skarżący C. S. złożył podpis na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004 r. W aktach administracyjnych załączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Po 107/05, z których dowód przeprowadzono znajduje się również pełnomocnictwo udzielone dnia [...]2004r. J.C., nadane w urzędzie pocztowym w G. dnia [...]2004r. (k. 431 akt adm.). Powyższe okoliczności i dokumenty wskazują, że wbrew treści oświadczenia z dnia [...]2004 r. J.S. C. S. w dniach [...],[...] i [...]przebywał w G. Oznacza to, że nie zachodziły przeszkody, jak długotrwały pobyt poza miejscem zamieszkania uniemożliwiające odbiór przez skarżącego awizowanej w dniach [...] i [...]2004r. przesyłki pocztowej zawierającej decyzję podatkową. Nie uprawdopodobniono też w żaden sposób, że po dniu [...]2004r. – w miesiącu [...]2004r. zachodziły istotne przeszkody uniemożliwiające wniesienie odwołania i trwały do dnia [...]2004r. gdy odwołanie nadano w urzędzie pocztowym czy też dnia [...]2004r. – gdy złożono wniosek będący przedmiotem rozpoznania zaskarżonym postanowieniem.
Należy także podkreślić, że w świetle materiałów zgromadzonych w toku postępowania nie znajduje uzasadnienia zarzut błędnego adresowania korespondencji wysyłanej przez organ kontroli skarbowej. Z materiałów przedłożonych przez Dyrektora Izby Skarbowej nie wynika bowiem, by skarżący wskazali inne miejsce do doręczeń lub upoważnili inną osobę do odbioru pism procesowych. Dowodów potwierdzających zmianę powyżej opisanych okoliczności nie przedłożyli również sami skarżący. Organ podatkowy był zatem zobowiązany do doręczania korespondencji na adres zamieszkania skarżących. Faktu tego nie zmienia również ustanowienie pismem z dnia [...]2004r. doręczonym organowi dnia [...]2004r. pełnomocnika, skoro nastąpiło to już po dniu wydania ([...]2004r.) i wysłania podatnikom ([...]2004r.) decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Okoliczność ustanowienia pełnomocnika świadczy zresztą o trwającej niczym nieuzasadnionej bezczynności stron i pełnomocnika, skoro mimo zawiadomienia pełnomocnika pismem dnia [...]2004 o wydaniu i doręczeniu decyzji podatkowej podatnikom oraz upływu 14 dni od tego zawiadomienia, odwołania nie wniesiono, czyniąc to dopiero w [...] czy [...]2004r.
W związku z przytoczonymi powyżej okolicznościami należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu a skarga jest nieuzasadniona.
Dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
/-/M. Jaśniewicz /-/G. Gorzan /-/K. Pawlicki