I SA/PO 517/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-11-22
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościbezumowne korzystaniespółdzielniautrata osobowości prawnejposiadacz bez tytułu prawnegoustawa o podatkach i opłatach lokalnychKRSskarżącyorgan podatkowy

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając go za posiadacza nieruchomości bez tytułu prawnego i tym samym podatnika podatku od nieruchomości za rok 2017, mimo zawartej wcześniej umowy najmu ze spółdzielnią, która utraciła osobowość prawną.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2017 rok. Skarżący P. S. kwestionował decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, twierdząc, że nie jest podatnikiem. Sąd administracyjny uznał jednak, że skarżący był posiadaczem nieruchomości należącej do Gminy bez tytułu prawnego, ponieważ umowa najmu zawarta ze Spółdzielnią była bezskuteczna z uwagi na utratę przez Spółdzielnię osobowości prawnej z dniem 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji, skarżący został uznany za podatnika na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 rok. Spór dotyczył tego, czy skarżący był podatnikiem podatku od nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że skarżący, jako posiadacz nieruchomości Gminy bez tytułu prawnego, jest podatnikiem na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podstawą tej decyzji było ustalenie, że umowa najmu z 2012 r., zawarta przez skarżącego z L. S. reprezentującym Spółdzielnię [...], była bezskuteczna. Spółdzielnia ta, mimo pierwotnego wpisu do rejestru, utraciła osobowość prawną z dniem 1 stycznia 2016 r. z powodu niezłożenia wniosku o przerejestrowanie do Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd podzielił stanowisko organów, uznając, że skarżący faktycznie władał nieruchomością bez tytułu prawnego, a L. S. nie był samoistnym posiadaczem, lecz działał w imieniu spółdzielni. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i braku odniesienia się do wszystkich zarzutów uznano za bezzasadne. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz właściwie zastosowały przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik jest podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz bez tytułu prawnego, ponieważ umowa najmu ze spółdzielnią, która nie posiadała już osobowości prawnej, jest bezskuteczna.

Uzasadnienie

Spółdzielnia utraciła osobowość prawną z dniem 1 stycznia 2016 r. z powodu niezłożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców. W związku z tym, umowa najmu zawarta przez skarżącego ze spółdzielnią w 2012 r. była bezskuteczna w 2017 r. Skarżący posiadał nieruchomość należącą do Gminy bez tytułu prawnego, co czyni go podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 4 lit. b)

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.

O.p. art. 210 § par. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o zasadności poszczególnych zarzutów strony.

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne.

pwkrsu art. 9 § ust. 2a

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym

Podmioty wpisane do rejestru spółdzielni, które do 31.12.2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do KRS, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 01.01.2016 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący był posiadaczem nieruchomości Gminy bez tytułu prawnego, ponieważ umowa najmu ze spółdzielnią była bezskuteczna z uwagi na utratę przez spółdzielnię osobowości prawnej. L. S. nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości, lecz działał w imieniu spółdzielni.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości za 2017 r. Umowa najmu ze Spółdzielnią była ważna i stanowiła tytuł prawny do nieruchomości. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącego w odwołaniu. Niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 4b) u.p.o.l. Niezastosowanie art. 3 ust. 3 u.p.o.l.

Godne uwagi sformułowania

najemcy nie może szkodzić fakt, że wynajmujący nie posiadał tytułu prawnego do wynajmowanej nieruchomości Spółdzielnia [...] w [...] należy uznać za wykreśloną z rejestru z dniem 01 stycznia 2016 r. W konsekwencji na dzień 01 stycznia 2016 r. nie sposób mówić o jej istnieniu. nie sposób twierdzić, aby skarżącemu w 2017 r. w wyniku zawartej umowy z 01 grudnia 2012 r. ze Spółdzielnią [...] w [...] przysługiwał jakikolwiek tytuł prawny do spornej nieruchomości (w niniejszej sprawie najem).

Skład orzekający

Barbara Rennert

przewodniczący

Izabela Kucznerowicz

członek

Katarzyna Wolna-Kubicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku od nieruchomości w przypadku posiadania nieruchomości bez tytułu prawnego, zwłaszcza gdy tytuł prawny opiera się na umowie ze spółdzielnią, która utraciła osobowość prawną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty osobowości prawnej przez spółdzielnię z powodu niezłożenia wniosku o przerejestrowanie do KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne istnienie podmiotu prawnego i jakie mogą być konsekwencje jego braku dla umów cywilnoprawnych, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki podatkowe.

Czy umowa z nieistniejącą spółdzielnią chroni przed podatkiem od nieruchomości?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 517/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący/
Izabela Kucznerowicz
Katarzyna Wolna-Kubicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 450/23 - Wyrok NSA z 2023-07-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1785
art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b), pkt 2, ust. 3,
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 210 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] decyzją z 03 grudnia 2021 r., nr [...] ustalił P. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...]zł. Podstawą opodatkowania objęto: 333,39 m2 budynków służących działalności gospodarczej, 370,06 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ustalono, że skarżący prowadził na nieruchomości działalność gospodarczą początkowo, t.j. od 01.12.2012 r. na podstawie umowy ze Spółdzielnią [...] w [...], reprezentowaną przez prezesa L. S., a następnie od 26.07.2019 na podstawie umowy najmu zawartej bezpośrednio z L. S. prowadzącym działalność gospodarczą – S. L. S., umowa została rozwiązana z dniem 01.12.2020 r.
W ocenie Wójta L. S. nie był umocowany do zawierania umów w imieniu Spółdzielni [...] w [...]. Od 1992 r. L. S. działał jednoosobowo, zaś zgodnie ze statutem Spółdzielni uprawniony do reprezentacji zarząd powinien być trzyosobowy. Nadto, z dniem 01.01.2016 r. Spółdzielnia przestała istnieć z uwagi na brak skutecznie złożonego wniosku o wpis do KRS.
Z uwagi na powyższe w ocenie organu I instancji należy uznać, że skarżący był bezumownym użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości w zajmowanej przez siebie części. Skarżący był podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej jako: "u.p.o.l."). Posiadał on bowiem nieruchomość należącą do jednostki samorządu terytorialnego (Gminy [...]) bez tytułu prawnego. Dopiero w wyniku zawarcia umowy z 26 lipca 2019 r. obowiązek podatkowy ciążył na podmiocie, od którego skarżący wynajmował nieruchomość. L. S. nie dysponował tytułem prawnym do nieruchomości, pomimo że tak oświadczał. Jednak zgodnie z orzeczeniami sądów najemcy nie może szkodzić fakt, że wynajmujący nie posiadał tytułu prawnego do wynajmowanej nieruchomości. Skarżący w momencie zawarcia umowy bezpośrednio z L. S. stał się posiadaczem zależnym zajmowanej przez siebie nieruchomości.
P. S. wniósł odwołanie od ww. decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez ustalenie, że nie jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za wskazany okres i w związku z tym umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 28 kwietnia 2022 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Kolegium wskazało, że 30 kwietnia 1991 r. ustanowiono statut Spółdzielni [...] w [...], zgodnie z którym Spółdzielnia ta miała nabyć osobowość prawną z chwilą wpisania jej do rejestru. Zgodnie z § 25 statutu – organami spółdzielni są walne zgromadzenie, rada nadzorcza oraz zarząd, który miał składać się z 3 członków (§ 40 ust. 2 statutu). W dniu 18.06.1991 r. Sąd Rejonowy [...] postanowił o wpisaniu Spółdzielni [...] w [...] do KRS dział [...] nr [...]. Z tą chwilą Spółdzielnia nabyła osobowość prawną. Z uwagi na zmiany wprowadzone ustawą z 20 sierpnia 1997 r. – przepisy wprowadzające ustawę o KRS (Dz. U. nr 121, poz. 770, dalej jako: PWKRSU) spółdzielnie wpisane dotychczas do rejestru spółdzielni i ich związków zostały zobowiązane do przerejestrowania się, t.j. złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców (art. 7 ust. 1 PWKRSU), który należało złożyć w określonym ustawa terminie. Zgodnie z art. 36 pkt 8 ustawy o KRS (weszła w życie 01.01.2001 r.) spółdzielnia podlegała wpisowi do rejestru przedsiębiorców . Termin na dokonanie wpisu w KRS został ustalony na 31.12.2003 r. (por. art. 8 ust. 1 PWKRSU). Przyjęto jednak, że termin ten miał jedynie charakter instrukcyjny, gdyż po jego upływie nadal miał zastosowanie wobec spółdzielni obowiązek ustawowy złożenia wniosku o wpis do rejestru, a "sankcją" za opóźnienie w rejestrowaniu miało być ponoszenie kosztów opłaty sądowej w postępowaniu rejestrowym (por. art. 8 ust. 2 PWKRSU). Ostatecznie ustawodawca ustalił termin na przerejestrowanie do 31.12.2015 r. Termin ten nie wynika wprost z przepisu ustawy, ale ze skutków obowiązywania art. 9 ust. 2 PWKRSU w obecnym brzmieniu, zgodnie z którym dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych zachowały moc nie dłużej niż do 31.12.2015 r. jeżeli nie nastąpiła rejestracja w KRS.
Kolegium wskazało, że w 1992 r. prezesem zarządu został L. S.. W 1996 r. Sąd Rejonowy [...] wpisał L. S. jako prezesa zarządu wykreślając pozostałych jego członków. W dniu 04.11.2015, a następnie 4.01.2016 r. L. S. złożył do Sądu Rejonowego [...] wniosek o rejestrację tego podmiotu w rejestrze przedsiębiorców. Z uwagi jednak na obarczenie obu wniosków brakami formalnymi i nieuzupełnienie ich w terminie przez wnioskodawcę zostały one prawomocnie zwrócone. Wobec tego, że Spółdzielnia nie uczyniła zadość ciążącemu na niej obowiązkowi w postaci dokonania wpisu w Rejestrze Przedsiębiorców, z dniem 01.01.2016 r. została wykreślona z rejestru. Od tej daty nie posiadała zdolności prawnej i sądowej.
W dalszej części Kolegium wskazało, że nieruchomością, która wcześniej była użytkowana przez Spółdzielnię. administruje L. S. jako prezes zarządu. Do umowy z P. S. z 01.12.2012 r. dotyczącej najmu budynku o łącznej pow. 150 m2 znajdującego się w [...] przy ul. [...] (czyli na działce [...]) L. S. stanął jako prezentujący przy tej czynności Wynajmującego – Spółdzielnię [...] w [...]. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 28.04.2021 r. i obmiaru poszczególnych, zajmowanych przez P. S. budynków ustalono, że działalność gospodarcza prowadzona przez ten podmiot zajmuje łącznie 333,39 m2 Jak wskazał P. S. w piśmie z 30.08.2021 r. powierzchnia najmu nie uległa zmianie od 2012 r. Wartość ta stała się następnie podstawą opodatkowania w skarżonej decyzji : dla budynków związanych z działalnością gospodarczą (333,39 m2), grunt bezpośrednio znajdujący się pod tymi budynkami, t.j. 370,06 m2. Kolegium stwierdziło, że nieruchomość stanowi własność Gminy [...] i że P. S. zajmował opisaną część tej nieruchomości, gdzie umowa z dnia 0.12.2012 r. zawarta pomiędzy podatnikiem a L. S. reprezentującym Spółdzielnię [...] w [...] była bezskuteczna, Kolegium uznało, że P. S. jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.
W skardze skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie:
1) art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego polegające na arbitralnym przyjęciu przez organ II instancji, że podstawą wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji był przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., podczas gdy z podstawy prawnej decyzji Wójta wynikało, że wydał on decyzję w oparciu o art. 3 tejże ustawy, który zawiera w sobie kilka zupełnie odrębnych od siebie zakresów podmiotowych zobowiązanych do zapłaty podatku od nieruchomości, bez wskazania precyzyjnego, który konkretnie zakres podmiotowy dotyczy skarżącego,
2) art. 210 § 1 pkt 6 O.p., poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, t.j. naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 O.p.,
3) art. 3 ust. 1 pkt 4b) u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący powinien zapłacić podatek od nieruchomości za ustalony w zaskarżonej decyzji okres,
4) art. 3 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że to skarżący, a nie posiadacz samoistny nieruchomości, powinien zapłacić podatek od nieruchomości za ustalony w zaskarżonej decyzji okres.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Istota sporu sprowadza się do kwestii czy skarżącego należy uznać za podatnika podatku od nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.
W ocenie Sądu rację w sporze należy przyznać organom podatkowym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe zebrały materiał dowodowy, który przeanalizowały i na podstawie którego prawidłowo stwierdziły, że podstawę do wydania rozstrzygnięcia stanowią postanowienia art. 3 ust. 4 lit. b) u.p.o.l.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2); posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt 4 lit. b). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 u.p.ol. , jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
W ocenie skarżącego to nie on jest podatnikiem podatku od nieruchomości za 2017 r., podatnikiem jest L. S..
Stanowisko skarżącego jest bezzasadne.
Z akt sprawy wynika wprawdzie, że w dniu 01 grudnia 2012 r. zawarta została umowa pomiędzy L. S. jako reprezentującego przy tej czynności wynajmującego, t.j. Spółdzielnię [...] w [...], a P. S. jako najemcą, jednakże z zebranych przez organy dowodów wynika, że będąca przedmiotem opodatkowania nieruchomość przy ul. [...] w [...] działka nr [...] o pow. 0,84 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi KW nr [...], stanowi własność Gminy [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia 09 maja 1995 r. nr [...]. Na nieruchomości posadowione są budynki: biurowy, dwa warsztatowe, dwa warsztatowo-magazynowe i mały magazynowy wzniesione przez Spółdzielnię [...] w [...] w latach 70-tych ubiegłego wieku. Przed rokiem 1990 nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. W okresie kiedy nieruchomość była własnością Skarbu Państwa pozostawała w użytkowaniu Spółdzielni [...] poprzednika prawnego Spółdzielni [...] w [...]. Po przejściu nieruchomości we własność Gminy [...] toczyło się na wniosek Prezesa Zarządu Spółdzielni [...] w [...] od 1994 r. postępowanie o ustanowienie prawa wieczystego na rzecz Spółdzielni, zakończone umorzeniem prawomocnym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Co do samej Spółdzielni, jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 26.03.1974 r. Sąd Powiatowy dla Miasta [...] wpisał w rejestrze spółdzielni dział [...] nr [...] Spółdzielnię [...] w [...] z siedzibą w [...]. Dla spółdzielni został ustanowiony statut. W 1977 r. Spółdzielnia ta połączyła się ze Spółdzielnią [...] Uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dniem 14.03.1991 r. Spółdzielnia [...] dokonała swojego podziału na cztery podmioty, w tym na Spółdzielnię [...] w [...] z siedzibą w [...]. W dniu 30.04.1991 r. ustanowiono statut Spółdzielni, zgodnie z którym Spółdzielnia [...] w [...] miała nabyć osobowość prawną z chwilą wpisania jej do rejestru. Zgodnie z § 25 statutu – organami spółdzielni są walne zgromadzenie, rada nadzorcza oraz zarząd, który miał składać się z 3 członków (§ 40 ust. 2 statutu). W dniu 18.06.1991 r. Sąd Rejonowy [...] postanowił o wpisaniu Spółdzielni [...] w [...] do KRS dział [...] nr [...]. Z tą chwilą Spółdzielnia nabyła osobowość prawną. Z uwagi na zmiany wprowadzone ustawą z 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o KRS (Dz. U. nr 121, poz. 770 dalej jako: "pwkrsu") spółdzielnie wpisane dotychczas do rejestru spółdzielni i ich związków zostały zobowiązane do przerejestrowania się, t.j. złożenia wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców (art. 7 ust. pwkrsu), który należało złożyć w określonym ustawa terminie. Zgodnie bowiem z art. 36 pkt 8 ustawy o KRS (weszła w życie 01.01.2001 r.) spółdzielnia podlegała wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Termin na dokonanie wpisu w KRS został ustalony na 31.12.2003 r. (art. 8 ust. 1 pwkrsu). Przyjęto jednak, że termin ten miał jedynie charakter instrukcyjny, gdyż po jego upływie nadal miał zastosowanie wobec spółdzielni obowiązek ustawowy złożenia wniosku o wpis do rejestru, a "sankcją" za opóźnienie w rejestrowaniu miało być ponoszenie kosztów opłaty sądowej w postępowaniu rejestrowym (art. 8 ust. 2 pwkrsu). Ostatecznie ustawodawca ustalił termin na przerejestrowanie do 31.12.2015 r. Termin ten nie wynika wprost z przepisu ustawy, ale ze skutków obowiązywania art. 9 ust. 2 pwkrsu w obecnym brzmieniu, zgodnie z którym dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych zachowały moc nie dłużej niż do 31.12.2015 r. jeżeli nie nastąpiła rejestracja w KRS.
Z akt sprawy wynika, że w 1992 r. Prezesem Zarządu Spółdzielni [...] w [...] został L. S.. W 1996 r. Sąd Rejonowy [...] wpisał L. S. jako prezesa zarządu wykreślając pozostałych jego członków. 04.11.2005, a następnie 4.01.2016 r. L. S. złożył do Sądu Rejonowego [...] wniosek o rejestrację tego podmiotu w rejestrze przedsiębiorców. Z uwagi jednak na obarczenie obu wniosków brakami formalnymi i nieuzupełnienie ich w terminie przez wnioskodawcę zostały one prawomocnie zwrócone.
Sąd zauważa, jak już wcześniej wskazano, że zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 2, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. W konsekwencji należało stwierdzić, że na skutek ziszczenia się dyspozycji normy wyrażonej w art. 9 ust. 2a powołanej ustawy Spółdzielnię [...] w [...] należy uznać za wykreśloną z rejestru z dniem 01 stycznia 2016 r. W konsekwencji na dzień 01 stycznia 2016 r. nie sposób mówić o jej istnieniu. W rezultacie nie sposób twierdzić, aby skarżącemu w 2017 r. w wyniku zawartej umowy z 01 grudnia 2012 r. ze Spółdzielnią [...] w [...] przysługiwał jakikolwiek tytuł prawny do spornej nieruchomości (w niniejszej sprawie najem). Skoro właścicielem nieruchomości była Gmina [...] a skarżący korzystał z tej nieruchomości bez tytułu prawnego (nie zawarł bowiem żadnej umowy najmu z Gminą), to był posiadaczem spornej nieruchomości i w konsekwencji spełnione zostały wszystkie z warunków uznania skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości na mocy art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l.
W świetle ustalonych przez organy obu instancji okoliczności sprawy brak było przy tym możliwości uznania L. S. za podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. W ocenie Sądu L. S. nie sposób uznać za samoistnego posiadacza opodatkowanej nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 336 k.c. samoistnym posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Treść posiadania samoistnego oprócz elementu faktycznego władania rzeczą (corpus) określa również element woli – zamiar władania rzeczą dla siebie jak właściciel (animus rem sibi habendi cum animo domini) [por. post. SN z 4 lutego 2011 r., III CSK 124/10].
W ocenie Sądu Kolegium trafnie stwierdziło, że wolą L. S. było działanie na rzecz i w interesie Spółdzielni [...] w [...]. O powyższym świadczy zawarcie ze skarżącym w dniu 01 grudnia 2012 r. umowy najmu w imieniu Spółdzielni oraz wystawienie rachunków w imieniu Spółdzielni. Przejawem działania L. S. na rzecz Spółdzielni było również wystąpienie przez niego z wnioskiem z 28 września 2017 r. o stwierdzenie zasiedzenia opodatkowanej nieruchomości. Wniosek ten został złożony przez L. S. działającego w charakterze Prezesa Zarządu Spółdzielni. W toku postępowania o zasiedzenie wnioskodawca podkreślał, że nie wnosi o zasiedzenie na swoją rzecz, lecz na rzecz Spółdzielni. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] z 26 lutego 2020 r., [...] W uzasadnieniu tego orzeczenia wprost stwierdzono, że wnioskodawca L. S. w istocie nigdy nie domagał się stwierdzenia zasiedzenia na swoją rzecz, a na rzecz drugiego wnioskodawcy – Spółdzielni [...] z siedzibą w [...].
Zdaniem Sądu za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 127 Ordynacji podatkowej, t.j. zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że podstawą rozstrzygnięcia przez organ I instancji był art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Wprawdzie słusznie skarżący zauważył, że Wójt Gminy [...] wydając decyzję nie wymienił wprost przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., lecz powołał przepis art. 3 tej ustawy, jednakże z treści podjętego rozstrzygnięcia, uzasadnienia, motywów ustalonego zobowiązania w sposób jasny i oczywisty wynika, że organ I instancji uznał skarżącego za osobę władającą należąca do Gminy nieruchomością bezumownie. Organ I instancji nazwał zastany i zbadany przez siebie stan faktyczny na nieruchomości jako bezumowne korzystanie z nieruchomości. Organ I instancji wielokrotnie operował określeniem, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości. Tym samym organ odwoławczy nie musiał podjąć żadnych działań do zmiany kwalifikacji podstaw uzasadniających obciążenie skarżącego obowiązkiem zapłaty podatkiem od nieruchomości za badany okres. Ponadto podkreślić należy, że organ odwoławczy ponownie przeanalizował akta sprawy (do czego jest zobowiązany przepisami Ordynacji podatkowej) i na tej podstawie wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w sprawie. Nie doszło zatem do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i wejścia organu odwoławczego w kompetencje organu I instancji.
W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. Zaskarżona decyzja zawiera bowiem zarówno uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy w odpowiedzi na zarzuty powołane w odwołaniu wyjaśnił skarżącemu dlaczego zawarta przez skarżącego umowa z L. S. działającym w imieniu Spółdzielni [...] w [...] jest bezskuteczna, gdyż po pierwsze w tym czasie Spółdzielnia nie posiadała organów zdolnych do jej reprezentacji, po drugie – co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie – Spółdzielnia przestała istnieć z dniem 01 stycznia 2016 r., gdyż została wykreślona z rejestru, przez co straciła zdolność prawną. Organ prawidłowo zatem uznał, że skarżący korzystał z przedmiotowej nieruchomości bezumownie. Organ podatkowy wyjaśnił również dlaczego nie można uznać L. S. za posiadacza samoistnego nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l., jak i art. 3 ust. 3 u.p.o.l.
Reasumując przeprowadzoną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy podatkowe zgromadziły w sposób prawidłowy i merytorycznie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując (bez naruszenia przepisów postępowania) prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.
Wobec braku podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu obu skarg w całości

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI