I SA/Po 588/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w sprawie podatku od nieruchomości, uznając, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego co do faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości.
Skarżący K.W. zakwestionował decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2022 rok, twierdząc, że nieruchomość nie jest związana z działalnością gospodarczą, mimo deklaracji w informacji podatkowej. WSA w Poznaniu uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w tym nie rozpatrzyły wniosku o przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego, a ustalenia opierały się na niekompletnym materiale.
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2022 rok, gdzie skarżący K.W. kwestionował kwalifikację nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą. Organ pierwszej instancji ustalił podatek na podstawie informacji podatnika, który następnie w odwołaniu zarzucił błędną kwalifikację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając nieruchomość za związaną z działalnością gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji, charakteru budynku i aktu notarialnego zbycia części udziałów. WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego. Sąd wskazał na brak rozpatrzenia wniosku dowodowego z operatu szacunkowego, niekompletność akt (brak numeracji kart, niechronologiczne ułożenie dokumentów), brak dokumentu potwierdzającego datę nabycia nieruchomości oraz niejasności dotyczące zbycia udziałów. Sąd podkreślił, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą, a organy powinny badać faktyczne wykorzystanie nieruchomości, stosując kryteria wypracowane w orzecznictwie NSA, w tym analizując ewidencję środków trwałych i koszty uzyskania przychodów. WSA uchylił również decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności faktycznych, np. poprzez analizę ewidencji środków trwałych, kosztów uzyskania przychodów, czy faktycznego wykorzystania nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które wypracowało kryteria oceny związku nieruchomości z działalnością gospodarczą, wykraczające poza literalne brzmienie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wskazano, że organy podatkowe powinny badać, czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa, czy jest przedmiotem działalności, czy jest funkcjonalnie powiązana z przedsiębiorstwem, lub czy może być potencjalnie wykorzystywana do działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Kwalifikacja gruntów, budynków i budowli jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wymaga analizy wykraczającej poza samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę. Należy badać faktyczne wykorzystanie lub potencjalne wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej, zgodnie z kryteriami orzeczniczymi.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeśli naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Ordynacja podatkowa art. 120
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nie jest związana z działalnością gospodarczą, mimo deklaracji podatnika. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. Organy nie rozpatrzyły wniosku dowodowego z operatu szacunkowego. Kwalifikacja nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą oparta na samym fakcie posiadania przez przedsiębiorcę jest błędna.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą, co wynika z wpisu do ewidencji, charakteru budynku i aktu notarialnego. Organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy w sposób całościowy.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenia organu odwoławczego nie znajdują oparcia w zebranym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. Kolegium wniosek ten pominęło milczeniem – nie wydało postanowienia, w którym odmówiłoby jego przeprowadzenia, nie wspominając przy tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani o złożonym przez skarżącego wniosku dowodowym, ani o samym dołączonym do akt operacie szacunkowym. Literalna wykładnia ww. przepisu miała swoje potwierdzenie w orzecznictwie, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach stwierdzał, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, bowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Sąd zaznacza jednak, że w aktualnym, orzecznictwie sądów administracyjnych dominujące i niekwestionowane jest stanowisko, iż przyjęcie związania nieruchomości z działalnością gospodarczą, nie może ograniczać się do samego faktu jej posiadania przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Skład orzekający
Barbara Rennert
sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
przewodniczący
Robert Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieruchomość związana z działalnością gospodarczą' na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, znaczenie faktycznego wykorzystania nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika będącego przedsiębiorcą, który jednocześnie kwestionuje związek posiadanej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Kryteria oceny związku nieruchomości z działalnością gospodarczą mogą być różnie stosowane w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości, a nie tylko opieranie się na deklaracjach czy wpisach ewidencyjnych. Pokazuje też błędy proceduralne organów.
“Czy posiadanie nieruchomości przez firmę automatycznie oznacza wyższy podatek? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 588/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Rennert /sprawozdawca/ Katarzyna Nikodem /przewodniczący/ Robert Talaga Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ,art. 200 i art. 205 §2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 1935 § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.U. 2022 poz 2651 art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 191 oraz art. 233 § 1 pkt 1 , art. 127 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1452 art. 1a ust.1 pkt 3 ,4 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję P. K. z dnia 3 stycznia 2023 roku nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 4 lipca 2023 r. K. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 6 czerwca 2023 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydent Miasta [...] z 3 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia skarżącemu podatku od nieruchomości za rok 2022. W powyższej decyzji organ pierwszej instancji ustalił skarżącemu ww. podatek od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za miesiące od września do grudnia 2022 r. w łącznej kwocie [...]zł., wskazując w zamieszczonej w decyzji tabeli, że dotyczy on budowli o wartości [...] zł, gruntów związanych z działalnością gospodarczą o powierzchni 565 m˛, budynków pozostałych związanych z działalnością gospodarczą: o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni 443,29 m˛ oraz o wysokości między 1,40 m a 2,20 m o powierzchni 17,05 m˛. Wskazując podstawę prawną wymiaru podatku, Prezydent powołał się m. in. na art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1452 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") oraz § 1 uchwały nr XLV [...]/2021 Rady Miasta [...] z dnia 28 października 2021 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego dotyczącego ww. nieruchomości, skarżący zarzucił naruszenie art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 2a tej ustawy w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"), a ponadto art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej. Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie SKO ustaliło, że skarżący na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] nabył nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]), co wynika z zawiadomienia o zmianach danych ewidencyjnych z 19 września 2022 r. Pismem z 6 października 2022 r. Prezydent wezwał skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w związku z nabyciem ww. nieruchomości. W odpowiedzi na powtórne wezwanie organu z 16 listopada 2022 r. podatnik złożył informację, z której wynika, że podstawą opodatkowania są: grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 565 m˛, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni 443,29 m˛ oraz o wysokości między 1,40 m a 2,20 m o powierzchni 17,05 m˛, a także budowle o wartości [...] zł. Do powyższej informacji skarżący załączył wykaz powierzchni użytkowych oraz akt notarialny nr Rep. [...] z 10 listopada 2022 r., na mocy którego podatnik zbył część udziałów w ww. nieruchomości. Powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3a oraz ust. 2a pkt 1 u.p.o.l., Kolegium podkreśliło, że z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż podatnik prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą "[...] K. W.". Natomiast z rejestru gruntów wynika, że tereny na których posadowiony jest budynek są zakwalifikowane jako tereny zurbanizowane. Zgodnie zaś z ewidencją gruntów i budynków na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]) znajduje się budynek handlowo-usługowy. Ponadto z treści aktu notarialnego z 10 listopada 2022 r. wynika, że skarżący dokonał zbycia części udziału jako podmiot gospodarczy ([...] K. W.), a więc dokonał tej czynności prawnej jako przedsiębiorca, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego powyższe stanowi o tym, że nieruchomość jest wykorzystywana przez skarżącego jako budynek stanowiący element jego działalności gospodarczej, a niejako budynek mieszkalny, który miałby służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych danych osób. Pobocznie SKO zaznaczyło, że organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy w sposób całościowy (wypis z ewidencji gruntów, wypis z działalności gospodarczej, wypis z kartoteki budynków, akt notarialny z 10 listopada 2022 r., postanowienie z 21 kwietnia 2022 r., zawiadomienie o zmianach ewidencyjnych z 19 września 2022r., informacja o nieruchomościach i obiektach z 16 grudnia 2022 r.), pozwalający na pełne zobrazowanie charakteru w jakim sporna nieruchomość jest przez podatnika wykorzystywana. Zaskarżając powyższą decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania, strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego właścicielem, pomimo że taki sposób wykładni został uznany przez T. K. za niezgodny z Konstytucją; 2. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. w zw. z art. 120 i art. 235 Ordynacji podatkowej przez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że grunty i budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co skutkowało przyjęciem niewłaściwej wysokości stawki podatku od nieruchomości, gdzie w rzeczywistości nieruchomość nie może być zakwalifikowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, czym organy obu instancji naruszyły zasadę legalności; 3. art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 191 oraz w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie decyzji na podstawie danych z aktu notarialnego z 10 listopada 2022 r. repertorium [...] nr [...], a także powielenie błędu organu pierwszej instancji, polegającego na wydaniu decyzji wyłącznie w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, w sytuacji, gdy organy były obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co do faktycznego stanu i sposobu wykorzystywania nieruchomości; 4. art. 229 Ordynacji podatkowej przez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, co do faktycznego stanu i sposobu wykorzystywania nieruchomości i analizy operatu szacunkowego nieruchomości, sporządzonego na potrzeby postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, gdy przeprowadzone przez organ niższego stopnia postępowanie dowodowe nie było zupełne; 5. art. 121 i 124 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy; 6. art. 233 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że nieruchomość nie jest i nie była w 2022 r. wykorzystywana do celów działalności gospodarczej. Jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym (kamienicą). Do organu odwoławczego został przedłożony wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu operat szacunkowy sporządzony przez biegłego sądowego z dziedziny szacowania nieruchomości, gdzie wielokrotnie stwierdzano mieszkaniowe przeznaczenie nieruchomości. Skarżący zaznaczył, że z tego powodu nie można zgodzić się z kwalifikacją gruntu czy budynku jako nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą. Dodatkowo organ odwoławczy, w żadnym zakresie nie wypowiedział się co do treści przedłożonego operatu szacunkowego. Jednocześnie SKO, w sposób całkowicie nieuzasadniony, z faktu zbycia części nieruchomości przez skarżącego działającego jako przedsiębiorca, wyprowadza potwierdzenie wykorzystania nieruchomości do celów działalności gospodarczej. W świetle wyroków TK z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15 oraz z 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 nie ma wątpliwości, że sam fakt dysponowania nieruchomością przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie przesądza o jej związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą powinny wykazywać konkretne, wskazane przez organ okoliczności faktyczne. Oczywistym jest, że dla celów podatkowych, informacje o nieruchomości są czerpane przez organ podatkowy z ewidencji gruntów i budynków. Niemniej jednak, najważniejszy jest sposób faktycznego wykorzystania nieruchomości, a nie jej przeznaczenie ujawnione w ewidencji. Posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi w niektórych przypadkach mogłoby się wiązać z wymiarem podatku niemającego oparcia w faktycznym wykorzystywaniu nieruchomości. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że nabył własność w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko poprzedniemu właścicielowi. Już ta okoliczność wymaga od organów obu instancji przeprowadzenia pogłębionego postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, gdzie powinno ustalić się rzeczywisty sposób przeznaczenia nieruchomości. Organy obu instancji były obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy co do faktycznego stanu i sposobu wykorzystywania nieruchomości. Brak takiego postępowania był praprzyczyną niezastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego w zakresie sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania i ostatecznie skutkowało zastosowaniem niewłaściwej stawki podatku. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że organ pierwszej instancji wydając decyzję z 3 stycznia 2023 r. oparł się w niej na zadeklarowanych w złożonej przez skarżącego informacji o nieruchomościach, przyjmując na jej podstawie powierzchnię gruntów i budynków, wartość budowli oraz wskazanie przez skarżącego, że zarówno grunty, jak i budynki związane są z działalnością gospodarczą. W aktach administracyjnych brak korekty tej informacji, a mimo tego skarżący złożył od niej odwołanie, w którym zarzucił Prezydentowi wadliwe przyjęcie, że objęte decyzją grunty i budynki związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo zadeklarowania przez siebie ich związania z tą działalnością. Niemniej jednak, rozpatrując zarzuty odwołania, SKO było zobowiązane do ponownego merytorycznego załatwienia sprawy, co wynika z zasady zawartej w art. 127 Ordynacji podatkowej. Dokonało tego, zdaniem Sądu, w sposób zbyt lakoniczny, a zawarte w znajdującym się w aktach administracyjnych materiale dowody nie są kompletne i nie zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium przyjęło, iż materiał dowodowy został przez organ pierwszej instancji zebrany w sposób "całościowy", pozwalający na pełne zobrazowanie charakteru w jakim sporna nieruchomość jest przez skarżącego wykorzystywana. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a tereny, na których posadowiony jest budynek są zakwalifikowane jako tereny zurbanizowane, zaś budynek ma charakter budynku handlowo-usługowego. SKO powołało się przy tym na akt notarialny z 10 listopada 2022 r., którym skarżący dokonuje zbycia udziału w nieruchomości jako podmiot gospodarczy i na tej podstawie stwierdziło związanie nieruchomości z działalnością gospodarczą skarżącego. W ocenie Sądu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia organu odwoławczego nie znajdują oparcia w zebranym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. Dodatkowo należy też wskazać, że skarżący zawarł w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie dowodu z operatu szacunkowego spornej nieruchomości na okoliczność, że nie jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast Kolegium wniosek ten pominęło milczeniem – nie wydało postanowienia, w którym odmówiłoby jego przeprowadzenia, nie wspominając przy tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani o złożonym przez skarżącego wniosku dowodowym, ani o samym dołączonym do akt operacie szacunkowym. Przeprowadzona przez Sąd kontrola dołączonych do skargi akt administracyjnych wykazała, że ustalenia dokonane przez SKO są przedwczesne i opierają się na niekompletnym materiale dowodowym. Na marginesie należy wskazać, że akta administracyjne nie zawierają numerów kolejnych kart, co utrudnia (choć nie uniemożliwia) odwoływanie się do poszczególnych zgromadzonych w nich dowodów. Brak numeracji powoduje chaos zebranych w nich dokumentów, tym bardziej, że nie zostały one ułożone chronologicznie. Z wezwania, które w październiku 2022 r. wystosował do skarżącego organ pierwszej instancji wynika, że fakt nabycia przez skarżącego własności spornej nieruchomości organ ustalił na podstawie ewidencji gruntów i budynków. Poza załączonymi do akt ewidencjami z rejestru gruntów i kartoteki budynków nie ma dokumentu, z którego wynikałaby data nabycia przez skarżącego ww. nieruchomości. W aktach znajduje się wprawdzie postanowienie Sądu Rejonowego [...] z 1 października 2021 r. o przybiciu na rzecz skarżącego prawa własności nieruchomości, ale dokumentem, z którego to nabycie wynika jest postanowienie sądu o przysądzeniu własności wraz ze stwierdzeniem prawomocności tego postanowienia. Takiego dokumentu w aktach sprawy brak, a z niego powinno wynikać kiedy skarżący nabył sporną nieruchomość. Kolejną okolicznością wymagającą wyjaśnienia jest zbycie udziałów w spornej nieruchomości. W aktach znajduje się warunkowa umowa z 10 listopada 2022 r. sprzedaży udziału wynoszącego łącznie ľ w prawie własności spornej nieruchomości. Brak w nich natomiast umowy przenoszącej własność powyższych udziałów, która oznacza zmianę w sferze podmiotu opodatkowania. Nie można bowiem wykluczyć, że nastąpiło to jeszcze w listopadzie 2022 r. Jest to okoliczność, którą organ powinien był ustalić. Odnosząc się natomiast do zasadniczej kwestii spornej między stronami, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Literalna wykładnia ww. przepisu miała swoje potwierdzenie w orzecznictwie, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach stwierdzał, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, bowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (zob. wyroki NSA z: 27 lutego 2014 r., II FSK 854/12; 27 lutego 2014 r., II FSK 855/12 i II FSK 857/12 – wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: CBOSA). Sąd zaznacza jednak, że w aktualnym, orzecznictwie sądów administracyjnych dominujące i niekwestionowane jest stanowisko, iż przyjęcie związania nieruchomości z działalnością gospodarczą, nie może ograniczać się do samego faktu jej posiadania przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jakkolwiek niezbyt rozbudowane, wskazuje, że również SKO takie zapatrywanie podziela, choć tej ważkiej dla rozstrzygnięcia okoliczności nie wyjaśniło – zdaniem Sądu – w sposób dostateczny. Sąd zwraca uwagę, że orzecznictwo N. S. A. wypracowało kryteria, w oparciu o które organy podatkowe powinny ustalać, czy dana nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą osoby fizycznej, która jest właścicielem tej nieruchomości, czy może stanowi ona majątek osobisty podatnika, który z prowadzoną przez niego działalnością związany nie jest. Kryteria takie przedstawił NSA m. in. w wyroku z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4061/21, w którym sformułował tezę, że za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55ą K.c., w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej; lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej; lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy – zdaniem NSA - tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu, uznając, że zaprezentowana wykładnia pojęcia "związania z działalnością gospodarczą" stanowi właściwą wskazówkę interpretacyjną, która powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu prawidłowej stawki opodatkowania spornej nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy znajdują się dokumenty, które będą miały istotne znaczenie dla ustalenia związania spornej nieruchomości z działalnością gospodarczą skarżącego. Są to wypis z CEIDG, z którego wynika, że prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...] K. W. skarżący wykonuje działalność gospodarczą polegającą m. in. na kupnie i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, czy akt notarialny zawierający warunkową umowę sprzedaży udziałów, w którego § 9 zaznaczono, że koszty tego aktu ponosi m. in. skarżący "prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] K. W.. Jednakże powyższe dokumenty nie są wystarczające do stwierdzenia, że sporna nieruchomość związana jest z działalnością gospodarczą skarżącego, który mimo zadeklarowania jej do opodatkowania w takim właśnie charakterze, w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej to zadeklarowane przez siebie związanie zanegował. Zatem okoliczność ta wymaga dokładnego wyjaśnienia. Ułatwieniem dla organu ponownie prowadzącego postępowanie będą kryteria przedstawione przez NSA w przytoczonym wyżej wyroku o sygn. akt III FSK 4061/21. Pomocne powinno być przesłuchanie skarżącego na okoliczność powodów, dla których w informacji o nieruchomości zadeklarował sporną nieruchomość jako związaną z działalnością gospodarczą, w tym wyszczególnił w niej budowle o wartości [...] zł, które nie stanowią przedmiotu opodatkowania w przypadku, gdy nie mają one związku z działalnością gospodarczą. Zatem niezbędne będzie uzyskanie od skarżącego ewidencji środków trwałych celem wyjaśnienia, czy nabytą nieruchomość w ewidencji tej skarżący uwzględnił i czy rozliczył koszty jej nabycia w kosztach uzyskania przychodów. Niezbędne będzie też ustalenie czy, a jeśli tak, to w jakiej dokładnie dacie nastąpiło zawarcie umowy przenoszącej własność udziałów w spornej nieruchomości. Natomiast prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wskaże datę nabycia nieruchomości przez skarżącego. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta zapadła przedwcześnie, bowiem okoliczność związania spornej nieruchomości z działalnością gospodarczą skarżącego nie została dostatecznie wyjaśniona, czym Kolegium naruszyło art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 191 oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże Sąd z uwagi na rozległość postępowania dowodowego, które organ podatkowy będzie zobowiązany przeprowadzić, mając na uwadze regulację art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), uchylił również decyzję organu pierwszej instancji. Prowadząc ponownie postępowanie, organ ten będzie zobowiązany ustalić, czy skarżący podtrzymuje złożony w odwołaniu wniosek dowodowy, a w razie twierdzącej odpowiedzi wniosek ten rozpatrzyć postanowieniem. W przypadku jego uwzględnienia, Prezydent oceni ten dowód i ustosunkuje się do niego w uzasadnieniu decyzji. Wobec stwierdzonych wyżej braków postępowania dowodowego i konieczności jego uzupełnienia, przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego. Ponownie rozpatrując sprawę, Burmistrz uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną i wynikające z niej wskazania Sądu, posiłkując się precyzyjnymi i jasno wyrażonymi kryteriami oceny przedstawionymi przez NSA w przytoczonym wyżej wyroku o sygn. akt III FSK 4061/21, celem dokonania właściwych ustaleń faktycznych, a następnie kompleksowej ich oceny, pozwalającej na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Końcowo Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonej decyzji SKO błędnie wskazało rok, którego dotyczyła decyzja utrzymana przez nie w mocy, jako rok 2023. Tymczasem Kolegium rozpatrywało odwołanie złożone od decyzji Prezydenta z 3 stycznia 2023 r. o nr [...], która dotyczyła podatku od nieruchomości za 2022 r. Ta oczywista omyłka w oznaczeniu kontrolowanej przez SKO decyzji nie została sprostowana, tym samym skarżący w skardze zaznaczył zaskarżoną decyzję jako dotyczącą 2023 r. Biorąc jednak pod uwagę zarówno treść decyzji organów obu instancji, jak i akta administracyjne dołączone do przesłanej Sądowi skargi, oczywistym jest, że kontrolowane postępowanie podatkowe dotyczyło podatku od nieruchomości za 2022 r. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI