I SA/Po 509/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-09-23
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościprzedawnienierygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowapostanowienieSKOWSAskarżącyorgan podatkowy

WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki na postanowienie SKO utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając, że postanowienie to zostało wydane przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania.

Spółka zaskarżyła postanowienie SKO o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r., twierdząc, że zobowiązanie przedawniło się przed wejściem postanowienia do obrotu prawnego. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że skutek prawny nadania rygoru następuje z chwilą wydania postanowienia, a nie jego doręczenia. Sąd uznał, że przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej zostały spełnione, a postanowienie wydano przed upływem terminu przedawnienia.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. Spółka argumentowała, że zobowiązanie przedawniło się przed wejściem w życie postanowienia o nadaniu rygoru. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skutek prawny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności następuje z chwilą wydania postanowienia, a nie jego doręczenia. Sąd uznał, że w momencie wydania postanowienia przez Prezydenta Miasta, termin przedawnienia zobowiązania był krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Ponadto, sąd uznał, że organ uprawdopodobnił, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.), biorąc pod uwagę krótki czas do przedawnienia, możliwość wniesienia odwołania przez spółkę i jej dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd podkreślił, że nadanie rygoru ma na celu ochronę interesów fiskalnych i zapobieganie przedawnieniu zobowiązań w trakcie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skutek prawny nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje z chwilą wydania postanowienia, a nie z chwilą jego doręczenia stronie.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że moment wydania postanowienia jest miarodajny dla oceny jego zgodności z prawem i dla powstania skutku prawnego nadania rygoru, nawet jeśli samo postanowienie staje się skuteczne wobec strony z chwilą doręczenia. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której organ nie mógłby skutecznie wydać postanowienia przed upływem terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 239b § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

o.p. art. 239b § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych.

o.p. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skutek prawny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności następuje z chwilą wydania postanowienia, a nie jego doręczenia. W momencie wydania postanowienia o nadaniu rygoru, okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Organ uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, biorąc pod uwagę krótki czas do przedawnienia i stanowisko spółki.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe przedawniło się przed wejściem postanowienia o nadaniu rygoru do obrotu prawnego, ponieważ skutek ten następuje z chwilą doręczenia postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

skutek prawny w postaci nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w chwili wydania postanowienia, czyli złożenia podpisu pod postanowieniem przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu podatkowego a nie z chwilą doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stronie. Okoliczności ta pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, że zobowiązanie z decyzji nie zostanie dobrowolnie wykonane przez spółkę. Nie można bowiem dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący

Katarzyna Nikodem

członek

Waldemar Inerowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania skutku prawnego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej oraz przesłanek jego zastosowania w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy termin przedawnienia jest bardzo krótki w momencie wydawania postanowienia o nadaniu rygoru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – relacji między nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności a przedawnieniem zobowiązania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów.

Kiedy rygor natychmiastowej wykonalności ratuje dług podatkowy przed przedawnieniem?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 509/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-09-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/
Katarzyna Nikodem
Waldemar Inerowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 223/22 - Wyrok NSA z 2024-01-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 70 par. 1 i 4, art. 239b par. 1 pkt 4 i par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], określił "A" S.A. w [...] (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. na kwotę [...]zł. Decyzję tę doręczono spółce w dniu [...] listopada 2020 r.
Postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], na podstawie
art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - w skrócie: "o.p."), Prezydent Miasta [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. nieostatecznej decyzji.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że spółka w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014 r. wykazała wyłącznie grunty, których jest posiadaczem zależnym. Do opodatkowania nie zadeklarowała natomiast wiat przystankowych oraz nośników reklamowych, których jest właścicielem. W związku z tym Prezydent Miasta [...], po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2019 r., nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt I SA/Po [...], uwzględnił skargę spółki i uchylił powyższe decyzje a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W wyniku ponownego przeprowadzenie postępowania podatkowego Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. na kwotę [...]zł. Spółka nie dokonała wpłaty na poczet ww. zobowiązania. Organ I instancji stwierdził, że nieuregulowanie należności wynikającej z ww. decyzji leży bezspornie w interesie spółki. Spółka będzie korzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia. Okoliczności ta pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, że zobowiązanie z decyzji nie zostanie dobrowolnie wykonane przez spółkę. Zdaniem organu, wysokie prawdopodobieństwo niewykonania przez spółkę zobowiązania wiąże się ze zbliżającym się terminem przedawnienia, ale również z faktem, że spółka od początku istnienia sporu dotyczącego opodatkowania wiat przystankowych i nośników reklamy konsekwentnie stoi na stanowisku braku podstaw opodatkowania tych przedmiotów.
Organ I instancji zaznaczył, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych za 2014 r. w stosunku, do których nie nastąpiło przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia upływa z dniem [...] listopada 2020 r. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że sporna kwota zobowiązania ulegnie przedawnieniu.
W konkluzji organ I instancji stwierdził, że wskazane powyżej okoliczności uprawdopodabniają, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej z [...] listopada 2020 r., [...], nie zostanie przez spółkę wykonane.
W zażaleniu z [...] grudnia 2020 r. spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 70 § 1 i § 4 oraz art. 239a o.p. poprzez wydanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie zobowiązania za 2014 r., które się przedawniło w chwili wejścia tego postanowienia do obrotu prawnego. Spółka zaznaczyła, że jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. przedawniło się 23 listopada 2020 r. Natomiast postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone jej pełnomocnikowi dopiero 4 grudnia 2020 r., a więc już po terminie przedawnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia SKO, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdziło, że skutek prawny w postaci nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w chwili wydania postanowienia, czyli złożenia podpisu pod postanowieniem przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu podatkowego, a nie z chwilą doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stronie. Skutek w postaci "wykonalności" decyzji następuje zatem już w dniu wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie w dniu jego doręczenia.
Zdaniem SKO, w sprawie ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., gdyż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w momencie wydawania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności był krótszy niż 3 miesiące. W tym kontekście SKO wskazało, że decyzja określająca spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2014 r. została wydana [...] listopada 2020 r., a doręczona spółce w dniu 19 listopada 2020 r. Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji, natomiast termin przedawnienia ww. zobowiązania upływał z dniem 23 listopada 2020 r.
Ponadto SKO stwierdziło, że organ I instancji uprawdopodobnił istnienie przesłanki z art. 239b § 2 o.p. Skoro termin przedawnienia zobowiązania za 2014 r. upływał z dniem 23 listopada 2020 r., zaś sama decyzja określająca to zobowiązanie została doręczona spółce 19 listopada 2020 r. to istniało duże prawdopodobieństwo, że nie zostanie ono wykonane, zwłaszcza, że jak dowodzą tego dalsze okoliczności sprawy, spółka wniosła odwołanie od tej decyzji. Jednocześnie zaznaczono, że z całą pewnością organ odwoławczy nie zdołałby rozpoznać złożonego przez spółkę odwołania przed 23 listopada 2020 r.
W skardze z [...] maja 2021 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO w [...] i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 i § 4 oraz art. 239a o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu przed wejściem postanowienia do obrotu prawnego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 4 grudnia 2020 r., tj. w dniu, w którym zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności - było już przedawnione. W związku z tym skarżąca stwierdziła, że wobec zastosowania niedopuszczalnej egzekucji - bieg terminu przedawnienia nie został przerwany i zobowiązanie podatkowe, którego dotyczy decyzja, uległo przedawnieniu z dniem 23 listopada 2020 r. Tym samym postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które weszło do obrotu prawnego w dniu 4 grudnia 2020 r., jako dotyczące zobowiązania podatkowego przedawnionego, jest bezprzedmiotowe i powinno zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd
w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.").
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, na podstawie kryterium jego zgodności z prawem i w kontekście zarzutu sformułowanego w skardze, Sąd badał, czy organy podatkowe naruszyły prawo stwierdzając, że istnieją przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...], określającej skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. na kwotę [...]zł.
Zdaniem skarżącej, zobowiązanie podatkowe określone decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, uległo przedawnieniu, a w związku z tym postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które weszło do obrotu prawnego w dniu 4 grudnia 2020 r., jako dotyczące zobowiązania podatkowego przedawnionego, jest bezprzedmiotowe i powinno zostać uchylone.
Według przeciwnego poglądu organu, skutek prawny w postaci nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w chwili wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej, a nie z chwilą doręczenia tego postanowienia stronie. Wobec tego organ uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania określonego decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto organ stwierdził, że w sprawie ziściły się przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 o.p. uzasadniające wydanie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 o.p. Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Stosownie natomiast do art. 239b § 2 o.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy bez wątpienia ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., a mianowicie okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w momencie wydawania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności był krótszy niż 3 miesiące. Decyzja określająca skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. została wydana przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] listopada 2020 r. Decyzja ta została doręczona spółce, za pośrednictwem jej pełnomocnika, w dniu 19 listopada 2020 r. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego spółce ww. decyzją upływał z dniem 23 listopada 2020 r. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności Prezydent Miasta [...] wydał w dniu [...] listopada 2020 r. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że termin przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w momencie wydawania przez Prezydenta Miasta [...] postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności był krótszy niż 3 miesiące.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 239b § 2 o.p. przepis § 1 tego artykułu stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Podkreślenia wymaga, że przesłanki z art. 239b § 2 o.p. nie można odczytywać w oderwaniu od treści normatywnej art. 239b § 1 o.p. W związku z tym, jeśli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239 § 1 pkt 4 o.p.), to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (por wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r., FSK 2249/18 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli organ podatkowy powołuje się na przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 o.p., to chcąc wypełnić warunek wynikający z art. 239b § 2 o.p., powinien wskazać na takie okoliczności stwarzające ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiążą się z krótszym niż 3 miesięcznym okresem jego przedawnienia. Taką okolicznością może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko, że spodziewany czas postępowania odwoławczego przekroczy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (w rozpatrywanej sprawie - 23 listopada 2020 r.), to okoliczność ta może stanowić wystarczające uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W judykaturze wskazuje się, że skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych. Podkreślić należy, że nawet przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu I instancji, zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż wygaśnie na skutek przedawnienia Należy mieć na uwadze także okoliczności związane z tokiem postępowania odwoławczego i przewidywanym terminem jego zakończenia, niezależnie od terminu przewidzianego w art. 139 § 3 O.p. (wyrok NSA z 24 marca 2021 r., II FSK 3166; i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Łodzi z 29 czerwca 2021 r., I SA/Łd 340/21; wyrok WSA w Opolu z 10 czerwca 2021 r., I SA/Op 158/21; wyrok WSA Poznaniu z 16 kwietnia 2021 r., I SA/Po 840/20).
W realiach rozpoznawanej sprawy decyzja Prezydenta Miasta [...] określająca skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. została wydana [...] listopada 2020 r. i doręczona skarżącej w dniu 19 listopada 2020 r. Od następnego dnia (20 listopada 2020 r.) zaczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania przez spółkę. Spółka miała zatem do 4 grudnia 2020 r. prawo złożyć odwołanie (i z możliwości tej skorzystała). Tymczasem termin przedawnienia zobowiązania określonego powyższą decyzją upływał z dniem 23 listopada 2020 r., a więc zaledwie 4 dni po dniu doręczenia skarżącej decyzji określającej to zobowiązanie i w terminie otwartym do złożenia przez spółkę odwołania. Mając na względzie powyższe, a także dotychczasowe działania spółki w toku całego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego, oparte na stanowisku braku konieczności opodatkowania wiat przystankowych i nośników reklamy, Sąd za zasadne uznał przyjęcie przez organ I instancji, że w sprawie istniało duże prawdopodobieństwo, że skarżąca nie wykona zobowiązania określonego w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2020 r. przed upływem terminu przedawnienia. Tym samym należy stwierdzić, że w sprawie ziściła się przesłanka z art. 239b § 2 o.p.
W kontekście powyższych rozważań należy podkreślić, że w trakcie prac legislacyjnych nad ustawą nowelizującą, tj. ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r., zwracano uwagę, że art. 239b § 1 pkt 4 o.p. jest związany z sytuacją, w której należy chronić interesy fiskalne w trakcie postępowania podatkowego. Nie można bowiem dopuścić do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego, stąd potrzeba nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki. Zaznaczono także, że art. 239b § 2 o.p. jest jednym z przepisów kluczowych. To swoistego rodzaju przepis wymagający indywidualizacji postępowania w zakresie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności (por. druk sejmu VI kadencji nr 951, http:orka.sejm.gov.pl; wyrok NSA z 15 grudnia 2015 r., II FSK 2903/13, wyrok NSA z 13 grudnia 2013 r., I FSK 1807/12).
Należy także zauważyć, że organ podatkowy ograniczony jest w czasie prowadzenia postępowania terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jest on zatem nie tylko uprawniony, ale także zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do zapewnienia prawidłowej realizacji obowiązków podatkowych do czasu wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia. Nie można skutecznie stawiać zarzutu prowadzenia postępowania i podejmowania w jego ramach czynności procesowych do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego (powołany wyżej wyrok NSA z 24 marca 2021 r., II FSK 3166/18).
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze, a wcześniej w zażaleniu od postanowienia organu I instancji, zarzutu naruszenia art. 70 § 1 i § 4 oraz art. 239a o.p. polegającego na błędnym powiązaniu przez organ skutku prawnego rygoru natychmiastowej wykonalności z doręczeniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stronie, Sąd w pełni aprobuje i podziela powołany w zaskarżonym postanowieniu przez SKO wyrok NSA z 12 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 523/13. W orzeczeniu tym NSA uznał, że skutek prawny w postaci nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w chwili wydania postanowienia, czyli złożenia podpisu pod postanowieniem przez osobę upoważnioną do działania w imieniu organu podatkowego a nie z chwilą doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stronie. Godzi się także zauważyć, że przepisy o.p. nie określają momentu, od którego obowiązuje rygor natychmiastowej wykonalności. Z istoty postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wynika jednak, że decyzja, której ten rygor dotyczy jest "natychmiast wykonalna". Skutek w postaci "wykonalności" decyzji następuje zatem już w dniu wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie w dniu jego doręczenia (analogicznie: A. Wróbel, Komentarz do art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 10, baza orzeczeń i komentarzy – Lex).
Na ogólnej zasadzie wynikającej z art. 211 w zw. z art. 219 oraz art. 218 o.p.,
której przepisy rozdziału 16a, działu IV o.p. nie wyłączają ani nie ograniczają, postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności doręcza się stronie na piśmie. Oznacza to między innymi, że organ podatkowy, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia (art. 212 o.p.). Jednakże to data wydania postanowienia jest miarodajna dla oceny jego zgodności z prawem. To, że postanowienie wydane w określonym dniu podlega doręczeniu oraz to, że z chwilą jego doręczenia stronie organ jest nim związany oznacza tyle tylko, że samo wydanie postanowienia w określonym dniu nie jest wystarczające dla jego skuteczności prawnej. Innymi słowy wydane w określonym dniu postanowienie wywiera skutek w postaci natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji już w dniu wydania, jeżeli spełnione zostaną dodatkowe warunki, w tym przede wszystkim warunek w postaci doręczenia postanowienia. Przyjęcie odmiennego stanowiska, tj. że skutek w postaci natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji powstaje w dacie doręczenia postanowienia prowadziłoby do nieracjonalnego wniosku, gdyż w przypadku zaistnienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 o.p. organ podatkowy nie mógłby wydać postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, z tego tylko powodu, że termin przedawnienia może upłynąć po wydaniu postanowienia, a przed dniem doręczenia tego postanowienia stronie.
Tożsame stanowisko wyrażono w późniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 8 marca 2018 r., II FSK 543/16; wyrok WSA w Gliwicach z 4 marca 2020 r., I SA/Gl 1556/19).
Z podanych wyżej powodów nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej, że skoro postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczono jej w dniu 4 grudnia 2020 r. to dopiero w tym dniu postanowienie to weszło do obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2020 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności weszło w życie w dniu jego wydania, a więc [...] listopada 2020 r., a nie jak błędnie wywodzi skarżąca w dniu 4 grudnia 2020 r. W związku z tym należy uznać, że postanowienie to weszło do obrotu prawnego i wywołało określone skutki prawne przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego skarżącej w decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2020 r.
W podsumowaniu dokonanej kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI