I SA/PO 506/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-03-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyprawo wspólnotoweTWEart. 90 TWEETSnabycie wewnątrzwspólnotowesamochody osobowedyskryminacja podatkowazwrot podatkunadpłata

WSA w Poznaniu uchylił decyzje organów celnych dotyczące odmowy zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu, uznając polskie przepisy za dyskryminujące w świetle prawa unijnego.

Skarżąca A.M. wniosła o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego, twierdząc, że polskie opodatkowanie jest niezgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE. Organy celne odmówiły, argumentując, że podatek jest stosowany jednolicie. WSA w Poznaniu uchylił decyzje organów, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (C-313/05), który stwierdził, że polskie przepisy dyskryminują pojazdy używane nabyte w innych państwach UE, jeśli nałożony podatek przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych.

Sprawa dotyczyła wniosku A.M. o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego. Skarżąca argumentowała, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od takich nabyć naruszają prawo wspólnotowe, w szczególności art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), który zakazuje nakładania na produkty z innych państw członkowskich wyższych podatków niż na podobne produkty krajowe. Organy celne utrzymywały, że podatek jest stosowany jednolicie i nie dyskryminuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że polskie przepisy, w szczególności § 7 rozporządzenia Ministra Finansów, naruszają zasadę niedyskryminacji, ponieważ nakładają wyższą stawkę akcyzy na używane samochody osobowe (starsze niż dwuletnie) nabyte w innych państwach UE niż te, które są już zarejestrowane w Polsce. Sąd podkreślił, że podatek akcyzowy jest dopuszczalny, ale musi być stosowany zgodnie z zasadą niedyskryminacji, co oznacza, że stawka podatku na używane samochody nabyte w UE nie może być wyższa niż na podobne pojazdy krajowe, a podstawa opodatkowania powinna być ustalana w sposób niepowodujący dyskryminacji. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy naruszają zasadę niedyskryminacji, jeśli nakładają wyższą stawkę podatku na używane samochody nabyte w innych państwach UE niż na podobne pojazdy krajowe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku ETS C-313/05, który stwierdził, że polskie przepisy dyskryminują, gdy podatek na używane pojazdy z UE przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych. Konieczne jest stosowanie jednolitej stawki i niepowodującej dyskryminacji podstawy opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

TWE art. 90

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz nakładania na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakłada się na podobne produkty krajowe.

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Opodatkowanie nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 7 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane wynosi 65%.

u.p.a. art. 76 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia deklaracji i zapłaty akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 80 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Podatnicy akcyzy od samochodów osobowych, w tym importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w przypadku stawki procentowej.

u.p.a. art. 82 § ust. 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7 § ust. 2 i 3

Stosowanie procentowych stawek akcyzy dla samochodów starszych niż 2 lata od daty produkcji.

Pomocnicze

TWE art. 23 § 1 i 2

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym między Państwami Członkowskimi.

TWE art. 25

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym, w tym ceł o charakterze fiskalnym.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nadrzędność umów międzynarodowych nad ustawami krajowymi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uproszczony tryb rozpoznania skargi.

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych naruszają art. 90 TWE poprzez dyskryminację podatkową. Wyrok ETS C-313/05 potwierdza, że stawka podatku akcyzowego na używane samochody z UE nie może być wyższa niż na podobne pojazdy krajowe.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów celnych, że podatek akcyzowy jest stosowany jednolicie i nie prowadzi do dyskryminacji.

Godne uwagi sformułowania

Podatek akcyzowy nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych Państw Członkowskich. Państwa Członkowskie zachowują zatem prawo do utrzymania bądź wprowadzenia podatków nakładanych na towary inne niż towary objęte zharmonizowaną akcyzą, jednakże pod warunkiem, iż podatki te nie będą powodowały zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w obrocie handlowym między Państwami Członkowskimi. Pierwszeństwo przed odpowiednimi uregulowaniami zawartymi w krajowym systemie prawa podatkowego ma więc art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek. Nie sposób z wyroku ETS wywnioskować niezgodność podstaw opodatkowania, określonych w polskiej ustawie o podatku akcyzowym z jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego.

Skład orzekający

Janusz Ruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie roszczeń o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, powołując się na naruszenie zasady niedyskryminacji z art. 90 TWE i wyrok ETS C-313/05."

Ograniczenia: Dotyczy głównie samochodów używanych starszych niż dwuletnie. Wyrok nie kwestionuje zasady opodatkowania, a jedynie sposób jego stosowania w kontekście stawek i potencjalnie podstawy opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo wspólnotowe wpływa na polskie prawo podatkowe i jak sądy stosują orzecznictwo ETS do ochrony praw obywateli przed dyskryminacyjnymi przepisami krajowymi.

Polski podatek akcyzowy od używanych aut z UE niezgodny z prawem UE? WSA uchyla decyzje celników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 506/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Janusz Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] , II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej A.M. kwotę 295,- zł /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, ze wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienie niniejszego wyroku. /-/ J.Ruszyński
Uzasadnienie
A.M. nabyła w obrocie wewnątrzwspólnotowym w roku 2004 samochód osobowy:
[...] - rok produkcji [...]
pojemność silnika [...] m
Podatniczka zapłaciła podatek akcyzowy od nabycia wewnątrzwspólnotowego przy zastosowaniu stawki 65%.
W 2006 roku A.M. złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego pobranego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyżej wymienionego samochodu osobowego.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego, a Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu odwołania podatnika od decyzji organu I instancji decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku akcyzowego podatnik podniósł, że obowiązek zapłaty podatku w związku z nabyciem samochodu osobowego w obrocie wewnątrzwspólnotowym jest niezgodny z prawem wspólnotowym, które wiąże polskie organy administracji celnej i podatkowej od dnia przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej, tj. od dnia 01 maja 2004 r. Według podatnika obowiązek zapłaty podatku akcyzowego jest niezgodny z
- art. 23 TWE ust. 1 i 2, który stanowi, że podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między Państwami Członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym;
- art. 25 TWE, który stanowi, że "cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym";
- art. 90 TWE stwierdzającym, że "żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe".
Według organów celnych podatek akcyzowy nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych Państw Członkowskich. Podkreślono, że wszystkie samochody osobowe obciążone są tą samą stawką podatku, bez względu na kraj, z którego pochodzą , tj. 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania - w zależności od pojemności silnika. Jedynie data pierwszej rejestracji samochodu, liczona od daty produkcji może powodować wzrost stawki akcyzy. Wskazano jednak, że wyższe stawki dotyczą zarówno samochodów nabytych w innym Państwie Członkowskim, jak i wyprodukowanych w kraju. W ocenie Dyrektora Izby Celnej została zatem zachowana bezstronność systemu podatkowego, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 90 TWE.
Stwierdzono ponadto, że samochody osobowe nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi. Zasady ich opodatkowania w Państwach Członkowskich nie są jednolite i leżą w gestii prawa krajowego, a nie unijnego. Państwa Członkowskie zachowują zatem prawo do utrzymania bądź wprowadzenia podatków nakładanych na towary inne niż towary objęte zharmonizowaną akcyzą, jednakże pod warunkiem, iż podatki te nie będą powodowały zwiększenia formalności związanych z przekroczeniem granicy w obrocie handlowym między Państwami Członkowskimi. Mają one swobodę regulacji w tym zakresie i mogą stosować stawki akcyzy na takim poziomie, który jest najkorzystniejszy ze względu na własny interes społeczno-ekonomiczny. W Polsce opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym oraz zasady i tryb wprowadzenia do obrotu wyrobów objętych akcyzą reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. W przedmiotowej sprawie podatek akcyzowy pobrany został na podstawie obowiązującego przepisu prawa podatkowego zawartego w powyższej ustawie.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] A.M. wniosła o jej uchylenie. Podkreśliła, że naruszono art. 90 TWE, który wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i importowanych. Nie można nałożyć wyższego podatku na samochody osobowe używane pochodzące z obrotu wewnątrzwspólnotowego niż na krajowe samochody używane.
Polska winna uznawać "pierwszą rejestrację" innych Państw Wspólnoty i nie pobierać za to dodatkowych opłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie opisane wyżej okoliczności faktyczne są niesporne. Spór między stronami dotyczy natomiast opodatkowania w Polsce podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega między innymi nabycie wewnątrzwspólnotowe. Niesporne wino być, że samochody osobowe są wyrobami akcyzowymi niezharmonizowanymi w rozumieniu ustawy. Stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65% podstawy określonej w art. 10 /art. 75 ustawy/.
Na podatnikach dokonujących nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych - po ich przywozie do kraju - ciąży na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej do właściwego naczelnika urzędu celnego i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Obowiązkowi zapłacenia akcyzy podlegają samochody osobowe niezarejstrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są:
1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju,
2. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego /art. 80 ust. 1 i 2 ustawy/,
Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że akcyzie podlegają /na gruncie ustawy o podatku akcyzowym w Polsce/ zarówno samochody osobowe nowe, jak i używane sprzedawane na terenie kraju /pkt 1/ oraz importowane i nabyte na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej /pkt 2/.
Akcyzie podlegają w Polsce samochody osobowe niezarejstrowane na terytorium kraju. W przypadku krajowej sprzedaży samochodów osobowych podatnikami są tylko te podmioty, które dokonują nabycia samochodów przed ich pierwszą rejestracją. Z tego uregulowania wynika, że krajowa sprzedaż samochodów osobowych używanych nie podlega akcyzie, skoro jej przedmiotem są samochody już wcześniej zarejestrowane.
Nabycie samochodu osobowego używanego w innym państwie Unii Europejskiej - a więc nabycie wewnątrzwspólnotowe - podlega /według polskiego porządku prawnego/ akcyzie, gdy przedmiotem nabycia są pojazdy niezarejstrowane w Polsce.
Powyższe uregulowania wzbudziły wątpliwości dotyczące ich zgodności z prawem unijnym.
Wątpliwości te zostały pogłębione treścią § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm./. Zgodnie z nim w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według stosownego wzoru.
Z dniem 01 maja 2004 r. prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. Prawo wspólnotowe wiąże każde państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Częścią tego porządku prawnego jest artykuł 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Umowa międzynarodowa, którą jest Traktat spełnia funkcję nadrzędną nad krajowym porządkiem prawnym /art. 91 ust. 1 Konstytucji RP/. Nadrzędność ta skutkuje bezpośrednim stosowaniem umowy międzynarodowej. W przypadku kolizji ustaw krajowych z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, prawo stanowione w tych umowach jest stosowane bezpośrednio i ma pierwszeństwo przed prawem krajowym /art. 91 ust. 3 Konstytucji RP/.
Pierwszeństwo przed odpowiednimi uregulowaniami zawartymi w krajowym systemie prawa podatkowego ma więc art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Wynika z niego, że Państwa członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe.
Orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wydane w ramach procedury orzeczenia wstępnego /prejudycjalnego/ może rozstrzygnąć kwestię zgodności prawa krajowego ze wspólnotowym. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C-313/05 orzekł, że Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
Opisany powyżej wyrok ETS został wydany w ramach procedury opisanej w art. 234 TWE. Zgodnie z tym przepisem Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:
a) o wykładni niniejszego Traktatu;
b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i EBC;
c) o wykładni statutów organów utworzonych aktem Rady, gdy te statuty to przewidują.
W przypadku, gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.
Opisywany powyżej wyrok został wydany przez ETS na skutek pytania prejudycjalnego, z którym zwrócił się WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r., uznając, że orzeczenie ETS jest niezbędne do wydania wyroku w sprawie. Wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. (C-313/05) wydany w trybie art. 234 TWE wiąże bezpośrednio jedynie Sąd, który zwrócił się o jego wydanie. Należy jednak podkreślić, że inne sądy orzekając w analogicznych sprawach są zobowiązane do uwzględniania orzecznictwa ETS. Sądy krajowe nie są zobowiązane do występowania z pytaniem prejudycjalnym do ETS w sytuacji, gdy sprawa została już wyjaśniona w orzecznictwie ETS (doktryna acte eclaire).
Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że Sąd rozpatrując sprawę na podstawie analogicznego stanu faktycznego i prawnego, jest związany wyrokiem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r., pomimo tego, że orzeczenie to zostało wydane na skutek pytania skierowanego przez inny Sąd.
Odnosząc się zatem do treści orzeczenia ETS należy wskazać, że ETS orzekł, iż podatek akcyzowy, nałożony ustawą o podatku akcyzowym, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE, ani też nie sprzeciwia się art. 28 TWE, ustanawiającemu zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym.
W ocenie ETS polska ustawa o podatku akcyzowym narusza jednak zakaz dyskryminacji wyrażony w art. 90 akapit pierwszy TWE. W punkcie drugim sentencji wyroku ETS orzekł, iż artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.
Tak sformułowana sentencja wyroku nie sprzeciwia się jednak podatkowi akcyzowemu co do zasady. Wyraźnie wskazuje na to ETS w drugim zdaniu drugiego punktu sentencji wyroku, stwierdzając, że do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz. 825 ze zm.), ma takie skutki.
Biorąc pod uwagę opisany powyżej wyrok ETS należy stwierdzić, że to sąd krajowy w postępowaniu dotyczącym konkretnej sprawy jest zobowiązany do zastosowania zasady niedyskryminacji wynikającej z art. 90 akapit 1 TWE, zgodnie z wykładnią przedstawioną w powyższym wyroku przez ETS. Podatek nakładany w Polsce nie może zatem w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej i następnie wwożonych na teren kraju, od towarów nabywanych na jego terytorium. Oznacza to, że niezgodne z prawem wspólnotowym są postanowienia polskiej ustawy podatkowej w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek. Takie sformułowanie rodzi szereg konsekwencji na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Po pierwsze, omawiany wyrok ETS nie sprzeciwia się co do zasady obowiązywaniu w Polsce podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie. Podatek taki jest dopuszczalny w świetle art. 90 akapit 1 TWE, pod warunkiem, że zostanie nałożony według określonych w wyroku przez ETS reguł.
Po drugie, kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Polsce. Miarodajna ocena polskich uregulowań podatkowych, z punktu widzenia zasady niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE, może odbyć się dzięki porównaniu dwóch podstawowych elementów konstrukcji podatku, które wpływają na wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem nie tylko stawki podatkowej, ale również podstawy opodatkowania. Skoro więc nabywcy używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie §7 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. (w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r. ), stawki to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65% podstawy opodatkowania, nie może również znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych nabywanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 i 3,1% dla pozostałych samochodów osobowych.
Zrównanie stawki podatku na samochody osobowe nabywane w kraju i w innych Państwach Członkowskich nie daje jednak jeszcze gwarancji zgodności opodatkowania z zasadą niedyskryminacji podatkowej. Zgodnie z powołanym powyżej orzeczeniem ETS istota problemu sprowadza się do oceny, czy "kwota podatku zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów" jest taka sama. Spełnienie tego warunku opisanego w wyroku ETS jest możliwe dopiero po ujednoliceniu podstaw opodatkowania samochodów osobowych nabywanych w Polsce i w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Należy jednak podkreślić, że polska ustawa nie posługuje się pojęciem "wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Wyrok ETS nie może więc stanowić podstawy prawnej dla organów podatkowych do weryfikowania podstawy opodatkowania i zrównania jej z wartością rynkową samochodu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów. Natomiast na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Określając podstawę opodatkowania polski ustawodawca, zarówno w przypadku nabycia krajowego, jak i nabycia wewnątrzwspólnotowego, nie stosuje obiektywnego kryterium "wartości rynkowej" towaru, lecz posługuje się kryterium subiektywnym "kwoty należnej z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszonej o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów" i "kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić". Przez "wartość rynkową podobnych pojazdów", do której nawiązuje ETS w drugim punkcie sentencji wyroku należy więc rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż nie sposób z wyroku ETS wywnioskować niezgodność podstaw opodatkowania, określonych w polskiej ustawie o podatku akcyzowym z jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego. Wniosek taki jest zasadny w świetle orzeczenia ETS, gdyż w opisywanym wyroku ETS zakwestionował jedynie uregulowania dotyczące samochodów starszych niż dwuletnie, a elementem, który różni opodatkowanie samochodów nowych (nie starszych niż dwuletnie) i używanych (starszych niż dwuletnie) jest ukształtowanie stawki podatkowej, a nie podstawy opodatkowania. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że omawiany wyrok ETS zakazuje stosowania wyższej stawki na używane samochody osobowe nabywane w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej, niż na podobne pojazdy nabywane w Polsce. Wyrok ten nie rozstrzyga kwestii możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację podatkową samochodów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
Po trzecie, omawiany wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Oznacza to, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych samochodów osobowych (nie starszych niż dwuletnie) podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE. Tym samym omawiany wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, organy podatkowe, rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym pobranym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, są zatem zobowiązane do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego w innym Państwie Członkowskim Wspólnoty Europejskiej samochodu osobowego. Podstawę opodatkowania powinna stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu, czego jednak nie należy rozumieć, jako możliwości weryfikowania podstawy opodatkowania do wartości rynkowej pojazdu.
Skarżąca złożyła wniosek o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administrcyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd zawiadomił Dyrektora Izby Celnej o złożeniu powyższego wniosku.
Dyrektor Izby Celnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Powstały więc przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za uzasadnioną i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
/-/ J.Ruszyński
uk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI