I SA/Łd 1181/10

I SA/Łd 1181/10 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2011-03-30
Data wpływu
2010-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 964/12 - Wyrok NSA z 2013-06-26
I FZ 284/11 - Postanowienie NSA z 2011-10-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części
Sentencja
Dnia 30 marca 2011roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia 2003 roku do marca 2004 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu W. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
I SA/Łd 1181/10
UZASADNIENIE
W dniu [...] roku W. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia 2003 roku do marca 2004 roku
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że W. J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w postaci usług transportowych. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada własnego taboru samochodowego, lecz wynajmuje ciągnik siodłowy z naczepą. Wskazał, że w minionych latach w utrzymaniu firmy transportowej na rynku posiłkował się środkami finansowymi z kredytu inwestycyjnego. Wskazał, że po odliczeniu kosztów i spłacie kredytów na utrzymanie nie pozostaje mu nawet minimum socjalne. Z nadesłanych dokumentów wynika, że firma skarżącego w latach 2008 i 2009 przynosiła straty w roku 2008 na poziomie 25.000 zł, zaś w roku 2009 strata wyniosła 100.000 zł, jednak rok ubiegły zakończyła zyskiem w wysokości 40.000 zł. Z deklaracji VAT-7 wynika, że w miesiącach od sierpnia do listopada 2010 roku miesięczne obroty skarżącego wahały się w granicach od 0 do 18.000 zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, zmuszony jest do zamieszkiwania u matki, która ponosi wszelkie koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi. Skarżący nadesłał także wyciąg z rachunku bankowego z saldem w wysokości 25 zł, oraz zawiadomienie o jego zajęciu, przedstawił także zaświadczenie baku A S.A. o wysokości rat spłacanego kredytu gotówkowego które wynoszą 473 zł miesięcznie, a jego obsługa przebiega bez zakłóceń.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 250 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Na to postanowienie skarżący złożył sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że skarżący w dalszym ciągu boryka się z problemami finansowymi. Jego sytuacja materialna w dalszym ciągu nie pozwala na stabilizację i poczynienie oszczędności. Jego problemy finansowe wzięły początek wraz ze wszczęciem postępowania administracyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Zdaniem autora sprzeciwu referendarz pominął fakt zadłużenia skarżącego. Wyjaśniono, że środki z kredytów skarżący przeznacza na bieżącą działalność, która wraz z końcem 2010 r. i początkiem 2011 r. została mocno ograniczona przez czynniki zewnętrzne. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że działalność gospodarcza zaczęła przynosić zyski. W styczniu zarobił ledwie nieco ponad 4.070 zł. Z powyższej kwoty musi pokryć koszty transportu, składki na ubezpieczenie społeczne, koszty licencji, obsłużyć zadłużenie i opłacić raty kredytowe, a część przeznaczyć na własne utrzymanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") przewiduje możliwość przyznania wnioskodawcy prawa pomocy albo w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i jest przyznawane osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) albo w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie jedynie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią należność publicznoprawną. Zwolnienia od obowiązku uiszczenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP. Podkreślić więc należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy, będącego formą dofinansowania z budżetu państwa, winno stanowić wyjątek a nie zasadę.
Wskazać również należy, iż w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz J. P. Tarno. Wydawnictwo Prawnicze. LexisNexis, Warszawa 2006, str. 320).
Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z punktu widzenia możliwości ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów sądowych, Sąd doszedł do wniosku, iż obciążenie skarżącego kosztami sądowymi w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w sprzeciwie zważyć na należy, iż konieczność spłaty kredytu zaciągniętego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi w przekonaniu Sądu o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Jak już wielokrotnie wskazywano, niedopuszczalne jest preferowanie zobowiązań prywatnoprawnych ponad publicznoprawne, do których zalicza się obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Podkreślić należy, że podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 września 2010 r. sygn. akt I FZ 346/10.
Sąd ocenił, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle zła, by uniemożliwiała uiszczenie kosztów w jakiejkolwiek wysokości.
W tej sytuacji, o ile obciążenie strony kosztami sądowymi w pełnej wysokości przekraczałoby miarę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o tyle, zdaniem Sądu, skarżący jest w stanie partycypować w tych kosztach w części nieprzekraczającej 250 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.