Orzeczenie · 2025-11-20

I SA/Po 499/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-11-20
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniaOrdynacja podatkowaprzekształcenie działalnościmajątek prywatnymajątek firmowyryczałtVATsztuczność czynności

Skarżący P.Z., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i wynajmujący nieruchomości, zamierzał przekształcić firmę w spółkę z o.o. i wycofać nieruchomości z majątku firmowego do majątku prywatnego, aby oddzielić działalność wynajmu od produkcji i zastosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wydania interpretacji indywidualnej, uznając, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż czynność ta może być próbą uniknięcia opodatkowania (art. 119a o.p.), ponieważ mogłaby prowadzić do osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy, a sposób działania był sztuczny. Organ oparł się m.in. na opinii Szefa KAS. Skarżący w zażaleniu i skardze argumentował, że organ błędnie przypisał mu zamiar wynajmu nieruchomości na rzecz tworzonej spółki, podczas gdy wycofanie miało na celu rozdzielenie ryzyka i zabezpieczenie spadkobierców. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ interpretacyjny jest zobowiązany działać w granicach opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. W tej sprawie organy przyjęły założenia dotyczące stanu faktycznego, które nie wynikały z wniosku, a nawet zaprzeczył im skarżący. Sąd podkreślił, że samo wykazanie przez organ możliwości obniżenia podatku nie jest wystarczające do odmowy wydania interpretacji, jeśli nie wykaże się sztuczności działania i sprzeczności z celem ustawy, a organ nie odniósł się do argumentów podatnika. W związku z tym WSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy wydania interpretacji podatkowej na podstawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, konieczność działania organów w granicach stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, ocena sztuczności czynności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście odmowy wydania interpretacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może odmówić wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 1 Ordynacji podatkowej, powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że opisane we wniosku zdarzenie przyszłe może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale odmowa musi być poprzedzona przekonującym wywodem organu, że istnieją obiektywne podstawy do takiego przypuszczenia, a organ musi działać w granicach opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny wyszedł poza opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku, przyjmując założenia dotyczące przyszłych działań skarżącego, które nie wynikały z wniosku ani jego uzupełnienia. Organ nie odniósł się również do argumentów skarżącego kwestionujących sztuczność działania i podał błędne uzasadnienie dla odmowy.

Czy organ podatkowy, odmawiając wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 1 Ordynacji podatkowej, może opierać się na przypuszczeniach dotyczących przyszłych działań podatnika, które nie wynikają wprost z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ musi działać w granicach opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i jego uzupełnieniu. Uzupełnianie wniosku o okoliczności, co do których wnioskodawca zaprzeczył, jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe przyjęły założenia dotyczące stanu faktycznego, które nie wynikały z treści wniosku, a nawet były sprzeczne z wyjaśnieniami skarżącego. W szczególności, organ oparł się na innym wniosku skarżącego dotyczącym dzierżawy znaku towarowego, aby przypuszczać, że wynajem nieruchomości również będzie na rzecz tworzonej spółki, mimo że skarżący temu zaprzeczył.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora KIS oraz poprzedzające je postanowienie.

Przepisy (10)

Główne

o.p. art. 14b § § 5b pkt 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki odmowy wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że opisane zdarzenie przyszłe może stanowić czynność lub element czynności z art. 119a § 1 o.p.

o.p. art. 119a § § 1

Ordynacja podatkowa

Definiuje klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, stanowiąc, że czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej głównym celem było osiągnięcie korzyści sprzecznej z celem ustawy, a sposób działania był sztuczny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych naruszeń proceduralnych.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia sądowi administracyjnemu orzekanie co do istoty sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 4 i 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.

u.p.t.u.

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy kwestii opodatkowania VAT związanych z wynajmem nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania dywidend.

u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania dywidend.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy wyszedł poza opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku. • Organ nie odniósł się do argumentów skarżącego kwestionujących sztuczność działania. • Organ błędnie przypisał skarżącemu zamiar wynajmu nieruchomości na rzecz tworzonej spółki, mimo zaprzeczenia skarżącego i braku podstaw w materiale dowodowym. • Wycofanie nieruchomości do majątku prywatnego miało racjonalne uzasadnienie ekonomiczne i prawne (rozdzielenie ryzyka, zabezpieczenie spadkobierców).

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy uznał, że czynność skarżącego może być próbą uniknięcia opodatkowania (art. 119a o.p.). • Organ stwierdził, że sposób działania skarżącego był sztuczny i miał na celu osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy.

Godne uwagi sformułowania

organ wyszedł poza opis stanu faktycznego • uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 o.p. • sposób działania był sztuczny • osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu

Skład orzekający

Katarzyna Nikodem

sprawozdawca

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wydania interpretacji podatkowej na podstawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, konieczność działania organów w granicach stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, ocena sztuczności czynności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście odmowy wydania interpretacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej dla podatników kwestii unikania opodatkowania i granic działania organów interpretacyjnych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków i argumentów.

Sąd administracyjny: Organ podatkowy nie może "domyślać się" zamiarów podatnika!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst