I SA/Po 489/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-04-20
NSApodatkoweŚredniawsa
ryczałt od przychodów ewidencjonowanychpodatek dochodowy od osób fizycznychnieujawnione źródła przychodudziałalność gospodarczaskup złomuszacowanie dochoduOrdynacja podatkowakontrola podatkowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając brak wystarczających dowodów na prowadzenie przez podatnika niezgłoszonej działalności gospodarczej w zakresie skupu złomu w 2000 roku.

Sprawa dotyczyła decyzji organów podatkowych, które określiły I.M. wartość niezaewidencjonowanego przychodu z handlu złomem metali kolorowych w 2000 roku, szacując go na podstawie porównawczej metody. Podstawą były ujawnione oszczędności podatnika, które nie znajdowały pokrycia w zadeklarowanych przychodach. Podatnik twierdził, że działalność rozpoczął dopiero w 2003 roku. Sąd uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając brak wystarczających dowodów na prowadzenie przez podatnika niezgłoszonej działalności w 2000 roku i podkreślając, że organy podatkowe nie mogą działać na podstawie domniemań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę I.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Organy podatkowe I i II instancji określiły podatnikowi wartość niezaewidencjonowanego przychodu z handlu złomem metali kolorowych, szacując go na podstawie porównawczej metody, ponieważ ujawnione oszczędności podatnika (lokaty bankowe) w kwocie [...] zł nie znalazły pokrycia w zadeklarowanych przychodach za 2000 rok. Podatnik twierdził, że działalność gospodarczą w zakresie skupu złomu rozpoczął dopiero w kwietniu 2003 roku, a zeznania świadków nie potwierdzały prowadzenia takiej działalności w 2000 roku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd uznał, że przypisanie I.M. prowadzenia w 2000 roku niezgłoszonej działalności gospodarczej jedynie na podstawie posiadania złomu na nieruchomości i ujawnionych oszczędności, które nie znalazły pokrycia w zadeklarowanych przychodach, jest nieuzasadnione. Podkreślono, że żaden z przesłuchanych świadków ani inne dowody nie potwierdziły prowadzenia działalności w 2000 roku, a organy podatkowe nie mogą wydawać decyzji na podstawie domniemań, lecz muszą opierać się na zebranym materiale dowodowym zgodnie z Ordynacją podatkową. W związku z brakiem przekonywującego udowodnienia prowadzenia działalności gospodarczej w 2000 roku, sąd stwierdził, że decyzje organów podatkowych nie odpowiadają prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo posiadanie złomu i nieujawnione oszczędności nie są wystarczającym dowodem na prowadzenie niezgłoszonej działalności gospodarczej w danym roku, jeśli brak jest innych dowodów potwierdzających tę okoliczność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie mogą opierać decyzji na domniemaniach. Brak było bezpośrednich dowodów lub zeznań świadków potwierdzających prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie skupu złomu w 2000 roku. Okoliczności z późniejszych lat nie mogły być dowodem w sprawie dotyczącej roku 2000.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 23 § § 1 pkt 1 i § 3 pkt 2

Ordynacja podatkowa

u.z.p.d. art. 6 § ust. 1 i 4

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 17

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1 i 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 190

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

u.z.p.d. art. 17

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na prowadzenie niezgłoszonej działalności gospodarczej w 2000 roku. Organy podatkowe nie mogą działać na podstawie domniemań.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe nie mogą wydawać decyzji na podstawie domniemania zebrany materiał dowodowy w żadnym stopniu nie dawał podstaw do przyjęcia, że skarżący w 2000r. prowadził działalność gospodarczą

Skład orzekający

Jerzy Małecki

przewodniczący

Maria Skwierzyńska

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji podatkowych musi opierać się na dowodach, a nie domniemaniach. Ciężar dowodu prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na organach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i oceny dowodów w konkretnej sprawie. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania podatkowego – konieczność oparcia decyzji na dowodach, a nie domniemaniach, co jest istotne dla każdego podatnika.

Czy posiadanie złomu i oszczędności wystarczy, by organ podatkowy uznał Cię za przedsiębiorcę? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 489/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki /przewodniczący/
Karol Pawlicki
Maria Skwierzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 2.wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji wymienionych w pkt 1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...], na podstawie art. 23 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 1 i 4 i art. 17 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930) określił I.M. wartość niezaewidencjonowanego przychodu netto z handlu złomu metali kolorowych w roku 2000 w wysokości [...] zł i ustalił ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za rok 2000 w kwocie [...] zł.
Organ ten w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku przeprowadzonej u w/w. kontroli stwierdzono na jego posesji (w zabudowaniach gospodarczych) złom metali kolorowych. Podatnik zeznał wówczas, że współpracował z Punktem Skupu Metali Kolorowych "B" P.Ł., zeznanie to jednak cofnął stwierdzając, że złożył je będąc w szoku spowodowanym kontrolą.
Kontrola przeprowadzona w firmie "B" nie potwierdziła by P.Ł. skupował złom od I.M. Oświadczył on też, że do zawarcia umowy z tym ostatnim nie doszło.
Organ podatkowy dokonał jednak analizy sytuacji materialnej I.M. i stwierdził, że na dzień 31 grudnia 1999r. nie posiadał on oszczędności, natomiast w dniu [...] stycznia 2000r. w/w. założył lokatę terminową w banku na kwotę [...] zł. Na koniec 2000r. na lokatach łącznie zgromadził on oszczędności w kwocie [...] zł, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych za 2000r. przychodach.
Podatnik przedstawił umowy darowizny na jego rzecz oraz jego żony łącznie na kwotę [...] zł. Powyższe ustalenia, zdaniem organu podatkowego, wskazują na to, że kwota [...] zł nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Miesięcznie bowiem rodzina podatnika uzyskiwała przychód w wysokości [...]zł.
Celem ustalenia źródła pochodzenia przychodów zdeponowanych w banku, nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przesłuchano świadków i strony. Wynika z nich, że w 2000r. podatnik nie uzyskiwał dochodów zwolnionych od podatku dochodowego.
Świadkowie, określeni w uzasadnieniu decyzji jedynie inicjałami (R. K. i G. M.) zeznali, że I.M. prowadził punkt skupu złomu wg pierwszego świadka być może już w 2000r., wg pozostałych (tj. G. H. i innych bliżej nie określonych) od 2002r. do 2003r. Podatnik zeznał w dniu [...] września 2004r., że rozpoczął działalność gospodarczą w kwietniu 2003r.
Z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w R. wynikało, że I.M. od [...] 2001r. opłacał podatek od nieruchomości od powierzchni 15m2 jako wykorzystywanej na cele prowadzenia działalności gospodarczej.
W świetle powyższych ustaleń organ podatkowy uznał, mając również na względzie treść części uzasadnienia wyroku skazującego Sądu Okręgowego w Poznaniu z 19 maja 2004r. w sprawie sprawców kradzieży blachy, dokonanej 7 i 8 czerwca 2001r., że zeznanie I.M. co do rozpoczęcia działalności gospodarczej w 2003r. jest niewiarygodne, wobec czego stanął na stanowisku, że podatnik ten prowadził tę działalność w 2000r. lecz wbrew art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym nie prowadził ewidencji przychodów za 2000r.
W związku z tym dokonał szacunkowego określenia podstawy opodatkowania na podstawie przychodów uzyskiwanych w latach 2000 - 2003 przez "S.Z." prowadzącego punkt skupu i sprzedaż metali nieżelaznych. Średni roczny przychód S.Z. wyniósł [...] zł. Uznano, że przychód I.M. w 2000r. wynosi 6% przychodu S. Z. tj.[...] zł. Do przychodu tego zastosowano zgodnie z art. 17 w. w. ustawy stawkę 20%, wobec czego zryczałtowany podatek dochodowy wyniósł [...] zł.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił pogląd I instancji, że kwota [...] zł z tytułu oszczędności zgromadzonych przez I.M. na lokatach bankowych nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, wobec czego zasadny jest wniosek, że w 2000r. prowadził on działalność gospodarczą w zakresie skupu metali kolorowych i to bez względu na to, że z zeznań świadków nie wynika bezpośrednio kiedy podatnik podjął tę działalność.
Zastosowana metoda oszacowania przychodu podatnika - porównawcza - zewnętrzna odpowiada wskazaniom art. 23 § 3 i 5 Ordynacji podatkowej.
Organ II instancji nie dopatrzył się też naruszenia w sprawie przepisów art. 121, 122 i 180 Ordynacji podatkowej, co podatnik zarzucił organowi I instancji w odwołaniu.
Decyzję tę I.M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 6 ust. 1 i 4 i art. 17 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, bowiem nie wystąpił u niego niezaewidencjonowany przychód oraz art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wobec oparcia zaskarżonej decyzji nie na materiale dowodowym lecz na domniemaniach i insynuacjach.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z treści decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji jednoznacznie wynika, że skarżący w roku 2000 posiadał przychody z nieujawnionych źródeł przychodu, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176). Ujawnione bowiem oszczędności - lokaty bankowe - co do kwoty [...] zł nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu podatnika.
W tym stanie rzeczy przypisane I.M. prowadzenia w 2000r. niezgłoszonej do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie skupu złomu z tego tylko względu, że posiadał on na terenie swej nieruchomości złom metali kolorowych (w bliżej nie określonej ilości) uznać należy za nie uzasadnione. Żaden z przesłuchanych świadków okoliczności, że podatnik w 2000r. prowadził działalność gospodarczą nie potwierdził, podobnie jak i żaden inny dowód.
Organy podatkowe nie mogły brać pod uwagę jako dowodu dotyczącego roku 2000, dowodów dotyczących innych późniejszych lat.
Okoliczność faktyczna mająca wpływ na rozstrzygnięcie sprawy winna być bowiem udowodniona i to z zachowaniem wymogów art. 190 i 192 Ordynacji podatkowej tj. gdy strona miała możliwość czynnego uczestniczenia w postępowaniu i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Organy podatkowe - co należy podkreślić - działają na podstawie przepisów prawa, o czym przesądza treść art. 122 Ordynacji podatkowej, która nie przewiduje w żadnym z pozostałych przepisów możliwości wydawania przez organ podatkowy decyzji na podstawie domniemania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zebrany materiał dowodowy w żadnym stopniu nie dawał podstaw do przyjęcia, że skarżący w 2000r. prowadził działalność gospodarczą. Tym samym kierując się postanowieniami przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej organy podatkowe obu instancji na podstawie tegoż materiału dowodnego nie miały podstaw do uznania, że okoliczność prowadzenia przez I.M. skupu złomu w 2000r. została przekonywująco udowodniona, a więc do określenia mu, a nie jak uznały organy podatkowe do ustalenia, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, skoro ustalono jedynie, że posiadał on przychody z nieujawnionych źródeł przychodu.
Z tych względów brak było podstaw tak prawnych jak i faktycznych do przyjęcia, że skarżący podlega podatkowi na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930), w związku z czym stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu.
W świetle powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 120 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska
AR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI