I SA/Po 487/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-21
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek należnypodatek naliczonyfakturyobrótkontrola skarbowauchylenie decyzjiuzasadnieniekoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając częściowo zasadność skargi podatnika w zakresie naliczenia podatku należnego.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podwyższenia podatku należnego o kwotę wynikającą z faktury, uznając, że przepis art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie miał zastosowania. Jednocześnie sąd oddalił skargę w zakresie dotyczącym uznania za zawyżony podatku naliczonego, podzielając ustalenia organów podatkowych co do nieprawdziwości faktur dokumentujących rzekome usługi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Z.P. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe błędnie podwyższyły podatek należny o kwotę wynikającą z faktury nr [...] wystawionej dla spółki "D", mimo braku rzeczywistego obrotu i uwzględnienia tej faktury w ewidencji. Sąd wskazał, że przepis art. 33 ust. 1 ustawy o VAT, nakazujący zapłatę podatku z wystawionej faktury, nie miał zastosowania, gdyż nie zachodziły przesłanki braku obowiązku podatkowego lub zwolnienia. Jednocześnie sąd uznał za niezasadną skargę w części dotyczącej podatku naliczonego, podzielając stanowisko organów podatkowych, że 6 faktur VAT wystawionych przez N.K. oraz faktura VAT nr [...] wystawiona przez firmę "C" dokumentowały usługi w istocie niewykonane. Sąd powołał się na wcześniejsze orzeczenia NSA dotyczące podatku dochodowego, które potwierdziły nieprawidłowość tych transakcji. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podatku należnego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie miał zastosowania w tej sytuacji, ponieważ nie zachodziły przesłanki braku obowiązku podatkowego ani zwolnienia, a weryfikacja w tym zakresie była nieprawidłowa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 33 ust. 1 ustawy o VAT dotyczy zapłaty podatku należnego wykazanego w fakturze VAT bez podwyższania wynikającego z niej obrotu, a w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do jego zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 33 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis nakazuje zapłatę podatku VAT wynikającego z wystawionej przez podatnika faktury VAT także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w sytuacji, gdy nie wystąpił rzeczywisty obrót, a faktura została ujęta w ewidencji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

rozp. MF art. 54 § 4

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

W przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane lub podające kwoty niezgodne ze stanem faktycznym, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

o.p. art. 211 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organów podatkowych podjęcia niezbędnych działań w celu dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 130

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190

Ordynacja podatkowa

u.k.s. art. 19 § 2

Ustawa o kontroli skarbowej

o.p. art. 68 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 21 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

rozp. MS art. 6 § 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozp. MS art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o VAT do podwyższenia podatku należnego w sytuacji braku rzeczywistego obrotu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzuty dotyczące wadliwego postępowania kontrolnego i wybiórczej interpretacji dowodów. Zarzuty dotyczące zaniżenia podatku należnego o kwotę wynikającą z faktury nr [...].

Godne uwagi sformułowania

przepis art.33 ust.1 ustawy o VAT dotyczy zapłaty podatku należnego wykazanego w fakturze VAT bez podwyższania wynikającego z niej obrotu. faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

sprawozdawca

Janusz Ruszyński

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście faktur dokumentujących nieistniejące transakcje oraz zasady odliczania podatku naliczonego w przypadku faktur dotyczących usług faktycznie niewykonanych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 r. i przepisów poprzedzających wejście w życie obecnej ustawy o VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z VAT, takich jak prawidłowe naliczanie podatku należnego i odliczanie podatku naliczonego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

VAT: Kiedy faktura nie wystarcza do odliczenia podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 487/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /sprawozdawca/
Janusz Ruszyński /przewodniczący/
Maciej Jaśniewicz.
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Gabriela Gorzan /spr./ as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/G.Gorzan
Uzasadnienie
I SA/Po 487/05
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 29.08.2000r. sygn. akt. I SA/Po 2788/98 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień [...] r. określonego Z.P. - Firma "A" w Z.
W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że w związku z uchyleniem decyzji Izby Skarbowej oraz decyzji organu I instancji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. D. i Z.P. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 12.05.2000r. sygn. I SA/Po 344/99 ze względu na potrzebę wyjaśnienia między innymi przychodu w wysokości [...],- zł z faktury [...], zagadnienie to podlega wyjaśnieniu także w niniejszej sprawie i to w zakresie, w jakim wpłynie na ustalenie wysokości zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług skarżącego za m-c grudzień [...] r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy i ustaleniu, że w deklaracji VAT-7 za grudzień [...] r. podatnik wykazał:
ـ podatek należny w wysokości [...] zł,
ـ podatek naliczony do odliczenia w wysokości [...] zł,
ـ kwotę podatku podlegającego wpłacie do Urzędu Skarbowego w wysokości [...] zł.
Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] r. określił Z.P. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, podatek należny w kwocie [...],- zł i podatek naliczony w kwocie [...],- zł.
Stwierdzono w uzasadnieniu decyzji, że nastąpiło zaniżenie podatku należnego o kwotę [...],- zł, w deklaracji VAT-7 za grudzień [...] r., ponieważ podatnik w ewidencji nie ujął podatku należnego w wysokości [...] zł wynikającego z jednego z wystawionych dwóch oryginałów faktur VAT nr [...] z dnia [...] r. za rzekomą sprzedaż broszury "Jak wykonać izolację z wełny Rockwool" w ukraińskiej wersji językowej.
Zgodnie z art.33 ust.1 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11 poz.50 ze zm./ w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę albo rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Jednocześnie stwierdzono, że nastąpiło zawyżenie podatku naliczonego VAT od zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną o kwotę [...],- zł, ponieważ ujęte w ewidencji zakupu przez podatnika faktury VAT wystawione przez N.K. Firma "B" w Z. o numerach od [...] zawierają dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż obejmują należności za usługi w istocie nie wykonane, tak samo, jak wykazana należność za druk broszury Rockwool w języku ukraińskim w fakturze VAT nr [...] z dnia [...] r. wystawionej przez firmę "C" w P.
Podstawę odmowy uznania prawa podatnika do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego w powyższych fakturach w łącznej kwocie [...],- zł stanowi przepis § 54 ust.4 pkt 4 lit. "a" i "b" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.12.1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług /Dz.U. Nr154, poz.797/ zgodnie, z którym w przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane lub podające kwoty niezgodne ze stanem faktycznym, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję podatnik zarzucił:
ـ naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie interpretacji treści umów cywilnoprawnych łączących strony i błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy,
ـ naruszenie art.211 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego co potwierdza przyjęcie przez podatnika ustaleń organu w sposób nie budzący zaufania do rezultatów postępowania tegoż organu,
ـ naruszenie art.180, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nie zebranie wszelkich możliwych dowodów w sprawie i nie przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego udowodnić twierdzenia skarżącego podniesione w odwołaniu,
ـ naruszenie art.210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przez Izbę Skarbową sporządzenia rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji a jedynie oparcie się na twierdzeniach – i ich powielenie – zawartych w decyzji inspektora kontroli skarbowej,
ـ naruszenie art.229 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów koniecznych do wydania obiektywnej decyzji w przedmiotowej sprawie,
ـ naruszenie art.123, 130, 190 Ordynacji podatkowej.
W kilku uzupełnieniach skargi skarżący polemizuje z ustaleniami organów podatkowych, także za poprzedzające miesiąc grudzień [...] r. okresy rozliczeniowe podatku od towarów i usług, przedstawiając własną ocenę zdarzeń gospodarczych i zachowań kontrahentów a nadto podniósł, iż jedynie jedna faktura nr [...] na kwotę [...],- zł dotycząca broszury została zaksięgowana u niego i u wystawcy, tj. w firmie "D" i w związku z tym przepis art.33 ust.1 ustawy o VAT nie ma w tym przypadku zastosowania, na co wskazuje uchwała NSA z dnia 22.04.2002r. nr FPS 2/02. W ocenie skarżącego decyzja Izby Skarbowej została wydana na podstawie wadliwego postępowania kontrolnego, a zebrane dowody były interpretowane wybiórczo na niekorzyść skarżącego.
W odpowiedzi na skargę i złożone w sprawie jej uzupełnienia Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowano się szczegółowo do podniesionych zarzutów (k.36-43 i k.82-85 akt), wskazano, że skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych D. i Z.P. za rok [...] Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Poznaniu wyrokiem z dnia 31.07.2003r. sygn. I SA/Po 4170/01 oddalił, zaś przesłuchanie świadka T.K. zostało przeprowadzone bez naruszenia art.19 ust.2 ustawy z dnia 28.09.1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 54 z 1999r., poz.572) w brzmieniu obowiązującym w dniu 15.09.2000r., skoro przed datą przesłuchania świadka pełnomocnik skarżącego został powiadomiony o wyznaczonym terminie przeprowadzenia dowodu. Także powołany przez stronę przepis art.68 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, bowiem zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień [...] r. powstało zgodnie z art.21 ust.1 cyt. wyżej ustawy tj. z dniem zaistnienia zdarzenia, a nie doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie.
Zgodnie natomiast z przepisem art.70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W związku z tym inspektor wydając w [...] r. decyzję określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień [...] r. nie naruszył przepisów o przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona jedynie w zakresie, w jakim dotyczy uznania przez organy za zaniżony o [...],- zł w stosunku do deklarowanego przez podatnika za miesiąc grudzień [...] r. podatku należnego od towarów i usług. Jak ustaliły organy podatkowe skarżący w deklaracji VAT-7 za grudzień [...] r. wykazał podatek należny w kwocie [...],- zł, podatek naliczony w kwocie [...],- zł do odliczenia od podatku należnego i zobowiązanie podatkowe do zapłaty do urzędu skarbowego w wysokości [...],- zł. Natomiast zaskarżoną decyzją uznano za prawidłowo określony podatek należny w kwocie [...], podatek naliczony w kwocie [...],- zł, zobowiązanie podatkowe w kwocie [...],- zł.
Sąd nie podziela stanowiska organów podatkowych, że w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym sprawy przepis art.33 ust.1 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11 poz.50 ze zm./ mógł stanowić materialnoprawną podstawę dokonanej w powyższym zakresie weryfikacji deklaracji VAT-7 za grudzień [...] r. przez podwyższenie o kwotę [...],- zł podatku należnego. Ocena powyższa dotyczy naliczenia przez organ podatku należnego po raz drugi na podstawie faktury nr [...] wystawionej przez skarżącego na kwotę [...],- zł netto dla spółki z o.o "D", przy ustaleniu, że nie wystąpił rzeczywisty obrót wynikający z tej faktury zaś w ewidencji zakupu i sprzedaży "pierwszy" oryginał tej faktury został uwzględniony przez skarżącego.
Przepis art.33 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług nakazuje zapłacić podatek VAT wynikający z wystawionej przez podatnika faktury VAT także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Żadna z tych przesłanek w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła, wobec czego opisana wyżej nieprawidłowość podlega skorygowaniu, co nie ma wpływu na wielkość przychodu (obrotu) ustaloną za m-c grudzień [...] oraz rok [...], także w prawomocnej decyzji określającej podatek dochodowy skarżącego za rok [...]. Zastosowany bowiem przepis art.33 ust.1 ustawy o VAT dotyczy zapłaty podatku należnego wykazanego w fakturze VAT bez podwyższania wynikającego z niej obrotu. Natomiast w zakresie, w jakim zaskarżoną decyzją dokonano weryfikacji w stosunku do deklaracji VAT-7 za grudzień [...] r. podatku naliczonego, uznając za zawyżony podatek naliczony o [...],- zł skarga jest nieuzasadniona. Organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy w tym przedmiocie, ustalając, że 6 faktur VAT o numerach od [...] - [...] wystawionych przez N.K. w okresie od [...] - [...] r. oraz faktura VAT nr [...] z dnia [...] wystawiona przez firmę "C" obejmują rzekomo wykonane, w istocie niewykonane, usługi obróbki introligatorskiej lub też druku broszury i swoje stanowisko wyczerpująco uzasadniły.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że ocena powyższa, prowadząca do nieuznania za koszty uzyskania przychodu skarżącego objętych wymienionymi fakturami kwot, znalazła potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 31.07.2003r. sygn. akt I SA/Po 4170/01 dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r., którym oddalono skargę skarżącego (poprzedni wyrok I SA/Po 344/99) i żony D. i skargę kasacyjną skarżącego od tego wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2.12.2004r. sygn. FSK 474/04.
Z powyżej przedstawionych powodów na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a", art.152, art.200 i art.206 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Skarżący był zwolniony od kosztów sądowych, zaś skargę uwzględniono w stosunku do przedmiotu zaskarżenia w 1/5 części. Dlatego w oparciu o przepis art.206 powołanej wyżej ustawy Sąd zasądził tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego 1/5 opłaty za czynności radcy prawnego, określoną w § 6 pkt 6 w zw. z § 14 ust.2 pkt 1 "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).
/-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/G.Gorzan

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI