I SA/Po 486/24

I SA/Po 486/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Michał Ilski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję organu  I instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 4, art. 5, art. 21 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2018 poz 1445
art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 6-7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. i P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz pkt III decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 04 marca 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]- zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] działając na podstawie art. 21 § 1 i art. 207 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.; w skrócie: "o.p."), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia
15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 z późn. zm.;
w skrócie: "u.p.r."), Komunikatu Prezesa GUS z 18 października 2018 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019 (M.P. z 2018, poz. 1004), art. 2-6 ustawy z dnia
12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445
z późn. zm.; w skrócie: "u.p.o.l.") oraz Uchwały Rady Gminy [...]
nr [...] z dnia 15 października 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2019 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. 2018.8096) decyzją
z 01 lutego 2019 r. ustalił Z. M. i P. M. wymiar podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2019 w wysokości [...] zł.
We wrześniu 2023 r. w ramach czynności sprawdzających na podstawie wypisów z rejestru gruntów i budynków organ I instancji ustalił, że powierzchnia gruntów i budynków ogółem, jak i zajętych na działalność gospodarczą jest znacznie wyższa niż zgłoszona do opodatkowania na podstawie złożonej w 2009 r. przez P. M. informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
Wypisy z rejestru gruntów i budynków zostały okazane podatnikowi do weryfikacji.
Następnie Wójt Gminy [...] wezwał dwukrotnie podatnika do złożenia informacji na podatek od nieruchomości za lata 2019, 2020, 2021, 2022 oraz 2023.
W dniu 14 grudnia 2023 r. P. M. złożył informacje na podatek od nieruchomości za lata 2019-2023, korygując powierzchnie gruntów i budynków zgodne ze stanem faktycznym.
Na podstawie złożonej informacji Wójt decyzją z 15 grudnia 2023 r zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne za 2019 r. w kwocie [...]zł wraz należnymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji od kwoty pozostałej do zapłaty (tj. przy uwzględnieniu wpłat dokonanych przez podatnika w 2019 r. wynikających z decyzji wymiarowej za 2019 r. z 01 lutego 2019 r.).
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, kwestionując naliczenie odsetek do dnia wydania zaskarżonej decyzji, wskazując, że w decyzji wskazano termin zapłaty różnicy podatku 14 dni od jej doręczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 05 lutego 2024 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność szczegółowego uzasadnienia decyzji.
Wójt Gminy [...] 4 marca 2024 r. nr [...] wydał decyzję na łączne zobowiązanie pieniężne, wskazując, że dokonuje zmiany wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2019 r. i ustalił:
w pkt 1
Łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2019 w wysokości: [...] zł
Płatne w ratach i terminach:
1 rata do dnia: 2019.03.15 w kwocie: [...] zł
2 rata do dnia: 2019.05.15 w kwocie: [...] zł
3 rata do dnia: 2019.09.15 w kwocie: [...] zł
4 rata do dnia: 2019.11.15 w kwocie: [...] zł
w tym:
Podatek rolny w kwocie: [...] zł.
Podatek od nieruchomości w kwocie: [...] zł.
w pkt 2
Podatek pozostały do zapłaty w kwocie: [...] zł płatny w terminie 14 dni od otrzymania decyzji.
w pkt 3
Odsetki od zaległości podatkowych wynoszące [...] zł naliczone na dzień wydania decyzji, płatne w terminie 14 dni od otrzymania decyzji.
Strona złożyła odwołanie, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 53 § 1 w zw. z art. 51 § 1 i z art. 47 § 1 o.p., w związku z czym wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz rozstrzygnięcie sprawy. Podatnicy podnieśli, że termin zapłaty podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 53 § 1 o.p. i 51 § 1 o.p. odsetki za zwłokę naliczane są od zaległości podatkowej, a zaległością jest podatek niezapłacony w terminie. W ocenie strony nie ma podstaw do naliczenia odsetek za zwłokę.
Utrzymując w mocy decyzję Wójta z 04 marca 2024 r., SKO decyzją z 08 maja 2024 r. nr [...] w uzasadnieniu stwierdziło, że składając pierwotną deklarację na podatek rolny i od nieruchomości skarżący zaniżyli podstawę opodatkowania, którą skorygowali dopiero w deklaracji korygującej z 14 grudnia 2023 r. podając w niej właściwą podstawę opodatkowania. Zdaniem SKO istotne znaczenie ma moment powstania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, przywołując treść art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Organ II instancji wskazał, że w myśl ust. 6 art. 6 u.p.o.l. to na podatniku ciąży obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach obiektach budowlanych, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości Niedopełnienie tego obowiązku może rodzić odpowiedzialność odsetkową w przypadku niedokonania zgłoszenia w odpowiednim czasie. W związku z tym organ I instancji na podstawie art. 53 § 1 i 2 oraz 51 § 1 o.p. prawidłowo naliczył odsetki od zaległości podatkowej.
Z. M. i P. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję SKO, zaskarżając ją w części dotyczącej określenia kwoty odsetek za zwłokę. Skarżący powielili argumentację z odwołania i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie: "p.p.s.a."). kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że strona, składając odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z 4 marca 2024 r., zaskarżyła decyzję w części dotyczącej naliczenia odsetek na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł. Zatem decyzja w zakresie ustalenia zobowiązania pieniężnego za 2019 r. (pkt 1 i 2) jest ostateczna. Sąd w związku z tym bada legalność decyzji wyłącznie w zaskarżonej części, tj. w zakresie naliczenia odsetek.
SKO w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podzielił stanowisko Wójta Gminy [...], że należało naliczyć odsetki od zaległości podatkowej, która powstała w terminach płatność poszczególnych rat w 2019 r., ponieważ podatnicy nie złożyli prawidłowej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w zakreślonym terminie, a zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Organy obu instancji stoją na stanowisku, że obowiązek podatkowy powstał w 2019 r., co wynika ze złożonej informacji, której organ nie kwestionuje, dlatego też już w 2019 r. istniała zaległość podatkowa. Organ I instancji jako podstawę prawną naliczenia odsetek od 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada 2019 r. powołał art. 53 § 1 o.p. oraz art. 53a § 1 o.p., w związku z art. 47 o.p.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja Wójta Gminy [...] w zaskarżonej części jest niezgodna z prawem.
Istotne jest rozróżnienie obowiązku podatkowego od zobowiązania podatkowego. W zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej organy nie w pełni rozróżniają te instytucje.
Zgodnie z art. 4 o.p. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Przepis art. 5 o.p. definiuje zaś zobowiązanie podatkowe, w myśl tego przepisu zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Zgodnie z art. 21 § 1 zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: po pierwsze, zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, po drugie, doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania.
Można zatem stwierdzić, że obowiązek podatkowy sygnalizuje jedynie obowiązek zapłaty podatku, natomiast konkretyzacja tego obowiązku następuje w procesie wymiarowym.
W zakresie podatku od nieruchomości przepis art. 6 ust. 1 u.p.o.l. stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Przepis art. 6 ust. 2 wyznacza moment powstania obowiązku podatkowego.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości od osób fizycznych na rok podatkowy zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Tym samym zobowiązanie podatkowe powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 o.p. wskutek doręczenia decyzji ustalającej podatek dochodowy osobom fizycznym.
Na osoby fizyczne nałożony jest obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Zgodnie z postanowieniem ust. 6 art. 6 tejże ustawy osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Informacje te składa się raz co do określonego przedmiotu, z tym że w przypadku zmian podatnik jest obowiązany dokonać aktualizacji złożonych informacji. Na podstawie informacji organ co roku ustala zobowiązanie podatkowe w drodze decyzji. Złożona informacja podlega jednak weryfikacji organu. W sytuacji błędów organ w postępowaniu podatkowym może dokonać stosownych ustaleń. Informacja jest bowiem tylko dowodem w sprawie, który to dowód powinien być poddany ocenie i konfrontacji choćby z ewidencjami.
Należy podkreślić, że podstawą zapłaty podatku przez osobę fizyczną jest wyłącznie decyzja ustalająca wysokość podatku, którego termin zapłaty wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej podatek. Podatek ustalony decyzją i niezapłacony w tym terminie staje się dopiero zaległością podatkową (art. 51 § 1 o.p.). Zgodnie z art. 53 § 1 o.p. od zaległości podatkowej, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i 54, naliczane są odsetki. W związku z powyższym dopóki organ nie ustali podatku od nieruchomości od osób fizycznych, dopóty nie ma zobowiązania podatkowego i tym samym nie może być zaległości podatkowej, nawet jeśli podatnik złożył nierzetelną informację do organu.
W związku z powyższym organy bez podstawy prawnej ustaliły odsetki naliczone na dzień wydania decyzji od daty poszczególnych rat płatności podatku od nieruchomości za 2019 r.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji nie wszczynał postępowania w sprawie naliczenia odsetek, w związku z tym uchylenie w tym zakresie decyzji przez Sąd, kończy postępowanie administracyjne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 200 należało orzec, jak w sentencji.