I SA/Po 483/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd administracyjny oddalił skargę spadkobiercy na interpretację indywidualną Ministra Finansów, uznając, że spadkobiercy nie przysługuje prawo do zwrotu podatku zapłaconego przez spadkodawcę, jeśli prawo to nie zaistniało za jego życia.
Spadkobierca złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zwrotu podatku VAT i PIT zapłaconego przez spadkodawcę za lata 2008-2009, po zawarciu ugody, która stwierdziła, że wynagrodzenie objęte fakturami VAT nie było należne. Minister Finansów uznał stanowisko spadkobiercy za nieprawidłowe, argumentując, że prawa majątkowe podlegające sukcesji muszą zaistnieć za życia spadkodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że późniejsze działania spadkobierców nie stanowią podstawy do korekty zobowiązań spadkodawcy.
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca, będący spadkobiercą C. K., po śmierci spadkodawcy zawarł ugodę ze spadkodawcą, która stwierdziła, że wynagrodzenie objęte kilkunastoma fakturami VAT nie było należne, mimo że kwoty te zostały wykazane przez spadkodawcę jako przychód i podstawa opodatkowania za lata 2008-2009. Spadkobierca pytał, czy przysługuje mu prawo do zwrotu zapłaconego przez spadkodawcę VAT i PIT za 2008 r. oraz zaliczek na PIT za 2009 r. Organ podatkowy uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, wskazując, że spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, ale tylko te, które istniały za jego życia. Ponieważ zeznanie spadkodawcy za 2008 r. i zaliczki na PIT za 2009 r. zostały sporządzone prawidłowo w momencie otwarcia spadku, a ugoda została zawarta po śmierci spadkodawcy, organ uznał, że nie ma podstaw do korekty zobowiązań spadkodawcy i zwrotu podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając argumentację organu. Sąd podkreślił, że dla istnienia prawa majątkowego podlegającego sukcesji niezbędne jest jego zaistnienie jeszcze za życia spadkodawcy. W tej sprawie, ugoda zawarta przez spadkobierców nie mogła stanowić podstawy do korekty zobowiązań podatkowych spadkodawcy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spadkobiercom nie przysługuje uprawnienie do zwrotu podatku zapłaconego przez spadkodawcę, jeśli prawo do zwrotu nie zaistniało za jego życia.
Uzasadnienie
Prawo majątkowe podlegające sukcesji musi zaistnieć jeszcze za życia spadkodawcy. Zeznanie spadkodawcy za 2008 r. i zaliczki na PIT za 2009 r. zostały sporządzone prawidłowo w momencie otwarcia spadku. Ugoda zawarta po śmierci spadkodawcy nie stanowi podstawy do korekty zobowiązań spadkodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 97 § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
K.c. art. 922 § 1-2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Pomocnicze
O.p. art. 100 § 1-2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 104 § 1-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
K.c. art. 924
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
K.c. art. 925
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
p. p. s. a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p. p. s. a. art. 3 § 2 pkt 1 – 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p. p. s. a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 72 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 73 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 74a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo majątkowe podlegające sukcesji musi zaistnieć za życia spadkodawcy. Zeznanie podatkowe spadkodawcy za 2008 r. i zaliczki na PIT za 2009 r. były prawidłowe w momencie otwarcia spadku. Ugoda zawarta przez spadkobierców po śmierci spadkodawcy nie stanowi podstawy do korekty zobowiązań podatkowych spadkodawcy.
Odrzucone argumenty
Spadkobiercom przysługuje prawo do zwrotu podatku zapłaconego przez spadkodawcę, nawet jeśli prawo to nie zaistniało za jego życia, a zostało wykreowane przez późniejszą ugodę spadkobierców.
Godne uwagi sformułowania
dla bytu prawa majątkowego podlegającego sukcesji w myśl art. 97 § 1 O. p. niezbędne jest zaistnienie tego prawa jeszcze za życia spadkodawcy. późniejsze działania spadkobierców (...) nie stanowią podstawy do korekty przez organ podatkowy zobowiązań spadkodawcy.
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Jerzy Małecki
członek
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa spadkobierców do zwrotu podatków zapłaconych przez spadkodawcę, z naciskiem na konieczność istnienia prawa majątkowego za życia spadkodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo do zwrotu podatku nie istniało w momencie śmierci spadkodawcy, a zostało wykreowane przez późniejsze działania spadkobierców (np. ugodę).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dziedziczenia praw podatkowych i możliwości odzyskania środków po śmierci podatnika, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy możesz odzyskać podatek zapłacony przez zmarłego? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady dziedziczenia praw podatkowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 483/11 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2011-09-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-06-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz /sprawozdawca/ Jerzy Małecki Roman Wiatrowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6560 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane II FSK 70/12 - Wyrok NSA z 2014-01-08 Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 97 par. 1-2, Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 922 par. 1-2, art. 924, art. 925, Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011r. sprawy ze skargi P K na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargę Uzasadnienie W dniu (...) grudnia 2010r. P. K. reprezentowany przez pełnomocnika F. S. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przedstawiając następujący stan fizyczny. W dniu (...) listopada 2009 r. sporządzony został akt dziedziczenia, na podstawie którego notariusz poświadczył, że spadek po C. K. (dalej: "Spadkodawca") odziedziczyli A. K. (żona Spadkodawcy), P. K. (syn Spadkodawcy, dalej zwany "Spadkobiercą) oraz M. T. (córka Spadkodawcy), zwani dalej łączenie "Spadkobiercami". Każdy ze Spadkobierców odziedziczył (...) spadku. Spadkodawca prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "A" C. K. w zakresie sprzedaży i montażu instalacji grzewczych, klimatyzacji oraz wentylacji. Po śmierci Spadkodawcy, która nastąpiła w dniu (...) września 2009 r., prowadzona przez niego działalność gospodarcza została faktycznie przejęta przez Spadkobiercę. Z uwagi jednak na fakt, iż Spadkobierca prowadził wcześniej (przed śmiercią Spadkodawcy) indywidualną działalność gospodarczą, odrębną od działalności Spadkodawcy, stąd trudno uznać, że doszło do kontynuacji działalności przedsiębiorstwa Spadkodawcy. Przedmiotem działalności Spadkobiercy, podobnie jak w przypadku Spadkodawcy, jest sprzedaż, montaż instalacji grzewczych, klimatyzacji oraz wentylacji. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, Spadkodawca zawarł umowy o wykonanie robót budowlano-montażowych. Jednakże w zakresie tych umów nie doszło do rozliczenia końcowego na skutek śmierci Spadkodawcy. W związku z powyższym powstał między kontrahentem Spadkodawcy a Spadkobiercami spór co do wykonania oraz nienależytego wykonania tych umów. Kontrahent zgłosił wobec Spadkobierców roszczenia związane z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem robót przez Spadkodawcę, oświadczył, iż nie uznaje faktur VAT wystawionych przez niego w tym zakresie, a także zgłosił obowiązek zwrotu gwarancji należytego wykonania umowy. Spadkobiercy natomiast zgłosili wobec kontrahenta roszczenia o zapłatę wynagrodzenia z tytułu realizacji przez Spadkodawcę robót na rzecz Kontrahenta. Spór zakończył się zawarciem ugody w dniu (...) kwietnia 2010 r. Strony ugody postanowiły, iż wynagrodzenie objęte niżej wymienionymi fakturami VAT nie było należne: 1) faktura VAT nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r., 2) faktura VAT nr (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r., 3) faktura VAT nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r., 4) faktura VAT nr (...) z dnia (...) marca 2009 r., 5) faktura N/AT nr (...) z dnia (...) października 2008 r., 6) faktura VAT nr (...) z (...) marca 2008 r., 7) faktura VAT nr (...) z dnia (...) października 2008 r., 8) faktura VAT nr (...) z dnia (...) października 2008 r., 9) faktura VAT nr (...) z dnia (...) marca 2009 r., 10) faktura VAT nr (...) z dnia (...) maja 2009 r., 11) faktura VAT nr (...) z dnia (...) maja 2009 r., 12) faktura VAT nr (...) z dnia (...) sierpnia 2009 r. W związku z zawarciem ugody przestały istnieć podstawy do wystawienia wyżej wskazanych faktur VAT. W ugodzie Strony potwierdziły, że prace objęte tymi fakturami VAT nie zostały wykonane, a Spadkobiercom nie należy się wynagrodzenie objęte wymienionymi fakturami VAT. Kwoty objęte fakturami VAT, o których mowa powyżej zostały wykazane w rejestrze sprzedaży Spadkodawcy. Kwoty te zwiększyły u Spadkodawcy wartość obrotu za poszczególne miesiące w roku 2008 i 2009. Ponadto, kwoty netto wykazane w tych fakturach zostały u Spadkodawcy wykazane w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jako przychód należny i w związku z tym zwiększyły u niego podstawę opodatkowania tym podatkiem za rok 2008 oraz stanowiły podstawę obliczenia zaliczek na podatek dochodowy w roku 2009. Spadkodawca uiścił wszystkie podatki należne w związku z wystawionymi fakturami VAT oraz należne zaliczki na podatek dochodowy za rok 2009. Podatnik nie złożył zeznania w zakresie podatku dochodowego za rok 2009. Obecnie Spadkobiercy, w związku z zawartą ugodą, rozważają możliwość weryfikacji wysokości zadeklarowanego i zapłaconego przez Spadkodawcę podatku od towarów i usług (dalej VAT) i podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej PIT) za rok 2008 oraz zaliczek na podatek wpłacanych przez Spadkodawcę w trakcie roku 2009. W związku z powyższym zadano następujące pytania: 1. Czy Spadkobiercy przysługuje uprawnienie do otrzymania zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego VAT i PIT za rok 2008 oraz zaliczek na PIT wpłaconych w roku 2009 przez Spadkodawcę w związku z wystawieniem faktur VAT, o których mowa w stanie faktycznym? 2. Czy prawo do zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego VAT i PIT za rok 2008 przez Spadkodawcę w związku z wystawieniem faktur VAT, o których mowa w stanie faktycznym przysługuje indywidualnie Spadkobiercy stosownie do posiadanego udziału w spadku? 3. Czy prawo do zwrotu zaliczek na PIT wpłaconych w 2009 r. przez Spadkodawcę w związku z wystawieniem faktur VAT, o których mowa w stanie faktycznym przysługuje indywidualnie Spadkobiercy stosownie do posiadanego udziału w spadku? 4. Czy rozstrzygnięcie kwestii zwrotu na rzecz Spadkobiercy zadeklarowanego i zapłaconego VAT i PIT za rok 2008 winno nastąpić na podstawie art. 100 § 2a Ordynacji podatkowej? 5. Czy w przypadku zaliczek na PIT, wpłaconych w trakcie roku 2009 w wysokości nienależnej w świetle zawartej ugody, zwrot nadpłaty Spadkobiercy winien nastąpić poprzez wydanie decyzji, o której mowa w art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej? 6. Czy rozstrzygnięcie kwestii zwrotu nadpłaty na rzecz Spadkobiercy na podstawie art. 100 §2a Ordynacji podatkowej, na który to zwrot składałby się zadeklarowany i zapłacony przez Spadkodawcę podatek VAT i PIT za rok 2008 oraz zaliczki na PIT wpłacone w trakcie roku 2009 winno nastąpić całościowo w jednej decyzji? 7. Czy rozstrzygnięcie kwestii zwrotu Spadkobiercy zadeklarowanego i zapłaconego przez Spadkodawcę podatku VAT i PIT za rok 2008, winno nastąpić poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 97 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74a Ordynacji podatkowej? 8. Czy rozstrzygnięcie kwestii zwrotu na rzecz Spadkobiercy nadpłaty z tytułu nienależnie zapłaconych przez Spadkodawcę zaliczek na PIT za 2009 r. winno nastąpić poprzez złożenie wniosku o zwrot nadpłaty na podstawie art. 97 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74a Ordynacji podatkowej? Zdaniem wnioskodawcy przysługuje mu uprawnienie do otrzymania zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego VAT i PIT za 2008 rok oraz zaliczek na PIT wpłaconych w 2009r. przez spadkodawcę, w związku z wystawieniem faktury VAT. W świetle obowiązującego stanu prawnego organ uznał stanowisko wnioskodawcy za: o nieprawidłowe – w odniesieniu do pytania nr 1 o bezprzedmiotowe – w odniesieniu do pytań nr 2 – 8 W uzasadnieniu organ wskazał, iż spadkobiercy nie są zobowiązani do dokonania rozliczenia uzyskanych dochodów po zmarłym spadkodawcy. W przypadku śmierci podatnika zobowiązanie podatkowe przypadające od dochodu po zmarłym ustala bowiem właściwy miejscowo dla zmarłego naczelnik urzędu skarbowego, obciążając spadkobierców ewentualnym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Informując natomiast spadkobiercę o braku zaległości podatkowych organ podatkowy opiera się wyłącznie na posiadanych w chwili otwarcia spadku informacjach (w tym złożonych przez spadkodawcę deklaracjach). Analizując powyższe przepisy organ stwierdził, iż obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie zakazują po śmierci spadkodawcy weryfikacji deklarowanych przez niego zobowiązań podatkowych. Przepisy te wręcz nakładają na organy podatkowe obowiązek wszczęcia i prowadzenia postępowania celem określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego spadkodawcy. Jest to jednak jedyny uprawniony tryb korekty takich zobowiązań. Organ podatkowy, wydając decyzję określa w niej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego (na podstawie znanych organowi w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy), wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca deklaracji nie złożył. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Spadkodawca prowadził działalność gospodarczą, w ramach której zawarł umowy o wykonanie robót budowlano - montażowych. Jednakże w zakresie tych umów nie doszło do rozliczenia końcowego na skutek śmierci Spadkodawcy. W związku z powyższym powstał między kontrahentem Spadkodawcy, a Spadkobiercami spór co do wykonania oraz nienależytego wykonania tych umów. Spór zakończył się zawarciem ugody w dniu (...) kwietnia 2010 r. Strony ugody postanowiły, iż wynagrodzenie objęte wymienionymi fakturami VAT nie było należne. Kwoty netto wykazane w tych fakturach zostały u Spadkodawcy wykazane w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jako przychód należny i w związku z tym zwiększyły u niego podstawę opodatkowania tym podatkiem za rok 2008 oraz stanowiły podstawę obliczenia zaliczek na podatek dochodowy w roku 2009. Obecnie Spadkobiercy, w związku z zawartą ugodą, rozważają możliwość weryfikacji wysokości zadeklarowanego i zapłaconego przez Spadkodawcę podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 oraz zaliczek na podatek wpłacanych przez Spadkodawcę w trakcie roku 2009. W sytuacji przedstawionej przez Wnioskodawcę Organ podatkowy nie ma podstaw aby wszcząć postępowanie celem określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego spadkodawcy, a tym samym aby stwierdzić ewentualną nadpłatę podatku. Zeznanie złożone przez Spadkodawcę za rok 2008 sporządzone zostało prawidłowo, a także zaliczki odprowadzone przez niego w trakcie roku 2009 obliczone zostały właściwie. Tym samym zobowiązanie podatkowe na dzień otwarcia spadku wykazane zostało prawidłowo. Późniejsze działania spadkobierców (zawarcie ugody na podstawie której wynagrodzenie objęte określonymi fakturami VAT nie było należne) nie stanowi podstawy do korekty przez organ podatkowy zobowiązań spadkodawcy. W związku z powyższym Wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie do otrzymania zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego PIT za 2008 r. oraz zaliczek na PIT wpłaconych w 2009 r. przez Spadkodawcę. Z uwagi na to że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 uznane zostało za nieprawidłowe, odpowiedź na pytania nr 2-8 stała się bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na wezwanie do naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. Pełnomocnik P. K. wniósł skargę na interpretację indywidualną, domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 97 § 1-2 w zw. z art. 100 § 1-2a w zw. z art. 104 § 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej jako O.p., poprzez ich błędną wykładnię, czego konsekwencją było uzależnienie rozstrzygnięcia o istnieniu uprawnień o charakterze materialno-prawnym od możliwości zastosowania przepisów o charakterze formalnym (procesowym); 2) art. 97 § 1-2 i art. 72 § 1 pkt 1 O.p., poprzez ich błędną wykładnię w wyniku czego, Dyrektor stwierdził brak po stronie Skarżącego uprawnienia do otrzymania zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego przez Spadkodawcę podatku dochodowego za 2008 r.; 3) art. 97 § 1-2 i art. 72 § 1 pkt 1 O.p. poprzez ich błędną wykładnię w wyniku czego, Dyrektor stwierdził brak po stronie Skarżącego uprawnienia do otrzymania zwrotu wpłaconych przez Spadkodawcę w 2009 r. zaliczek na podatek dochodowy; 4) art. 14c § 1-2 O.p., polegającym na nie udzieleniu odpowiedzi na pytania nr 2-8 i uznaniu, iż w tym zakresie stanowisko Skarżącego jest bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 256, poz. 1269) Wojewódzkie Sądy Administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji. Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy spadkobiercom przysługuje uprawnienie do otrzymania zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego VAT i PIT za 2008r. oraz zaliczek na PIT wpłaconych w 2009r. przez spadkodawcę w związku z zawarciem przez spadkobierców zgody, w której strony potwierdził, że wynagrodzenie objęte określonymi fakturami VAT nie było należne. W związku z zawarciem ugody przestały bowiem istnieć podstawy do wystawienia tych faktur. Stosownie do art. 922 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej K. c.) prawa i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi czwartej Kodeksu cywilnego. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Art. 924 K. c. wskazuje, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (art. 925 K. c.). Pojęcie dziedziczenia oznacza przejście na spadkobierców praw i obowiązków majątkowych zmarłego w drodze jednego zdarzenia, jakim jest śmierć osoby fizycznej, powodujące następstwo prawne pod tytułem ogólnym, czyli sukcesję uniwersalną (art. 922 § 1 w zw. z art. 925 K. c.). Oznacza to, że na spadkobiercę (spadkobierców) przechodzi na skutek dziedziczenia całość praw i obowiązków majątkowych należących do spadku, czego konsekwencją jest to, że: 1) spadkobierca wchodzi w ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego spadkodawcy, 2) spadkobierca nabywa wszelkie przedmioty majątkowe zaliczone do spadku, niezależnie od ich charakteru, 3) nabycie spadku w drodze dziedziczenia jest nabyciem pochodnym, co oznacza, że przedmioty spadkowe przechodzą na spadkobiercę w takim kształcie prawnym, w jaki przysługiwały spadkodawcy, 4) na spadkobiercę przechodzą jako obowiązki te prawa, które spadkodawca przeznaczył określonym osobom jako zapis, 5) jeżeli jest kilku spadkobierców, to nabywają oni spadek jako całość, a ich udział w nim określony jest w postaci ułamka. Na gruncie prawa podatkowego, kwestie związane ze śmiercią podatnika i następstwem prawnym na skutek dziedziczenia reguluje art. 97 § 1 O. p. Zgodnie z tym przepisem, spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki (z wyjątkiem, o którym mowa w art. 97 § 2 O. p., który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). W świetle powyższego powstaje pytanie, czy można uznać za prawo o charakterze majątkowym uprawnienie do weryfikacji wysokości zadeklarowanego i zapłaconego przez spadkobiercę podatku od towarów i usług i podatku dochodowego za 2008r. oraz zaliczek na podatek wpłaconych przez spadkodawcę w trakcie 2009 roku. Jak wielokrotnie wskazywano w doktrynie i orzecznictwie, w sprawie podatkowym nie zdefiniowano ani pojęcia praw "majątkowych", ani też "niemajątkowych". Pojęcia te próbowano natomiast dookreślić w prawie cywilnym, zwracając uwagę na bezpośredni wpływ praw majątkowych na ekonomiczny interes podmiotu i brak takiego bezpośredniego oddziaływania w przypadku uprawnień niemajątkowych. Na gruncie prawa publicznego wskazuje się, że podział praw i obowiązków na materialne i niematerialne przebiega według podziału prawa finansowego na materialne i formalne. Zatem prawa niemajątkowe proceduralne, to takie na podstawie których zawiązują się stosunki prawno – finansowe. Do praw majątkowych zalicza się przykładowo prawo na nadpłaty, do zwrotu podatku lub różnicy podatku naliczonego, prawo do naliczenia straty w następnych okresach rozliczeniowych. Z powyższego wynika, że aby można było mówić o prawie majątkowym podlegającym sukcesji w myśl art. 97 § 1 O. p. dane prawo musi zaistnieć jeszcze za życia spadkodawcy (np. nadpłata powstaje na skutek uiszczenia przez podatnika podatku w kwocie wyższej niż należna lub też na skutek uiszczenia podatku nienależnego, co skutkuje powstaniem po stronie podatnika prawa do żądania jej zwrotu, prawo do odliczenia straty wiąże się z jej zrealizowaniem przez podatnika – spadkodawcę). A zatem dla bytu prawa majątkowego podlegającego sukcesji w myśl art. 97 § 1 O. p. niezbędne jest zaistnienie tego prawa jeszcze za życia spadkodawcy. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Zeznanie złożone przez spadkodawcę za 2008r. zostało sporządzone prawidłowo, również zaliczki odprowadzone przez niego w trakcie 2009 roku obliczone zostały właściwie. Tym samym zobowiązanie podatkowe na dzień otwarcia spadku wykazane zostało prawidłowo. Późniejsze działania spadkobierców, w tym przypadku zawarcie ugody, nie stanowią podstawy do korekty przez organ podatkowy zobowiązań spadkodawcy. W ocenie Sądu stanowisko organu jest zasadne w zakresie powyższego pytania. Słusznie też organ uznał, iż odpowiedź na pytanie nr 2 – 8 jest bezprzedmiotowa. Skoro organ stwierdził, iż spadkobiercy nie przysługuje uprawnienia do otrzymania zwrotu zadeklarowanego i zapłaconego PIT za 2008 r. oraz zaliczek na PIT wpłaconych w 2009 r. przez spadkodawcę to bezcelowe jest rozpatrywanie kwestii związanych z sytuację, w której ten zwrot by przysługiwał. Sąd nie podziela zarzutów skargi, w tym naruszenia przepisu art. 97 O. p. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, iż Organ rozstrzygając kwestię uprawnień o charakterze materialno – prawnym kierował się treścią przepisów o charakterze procesowym. Wydając zaskarżoną interpretację, Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał przepisy o charakterze materialnym, związane z sukcesją praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. W wydanej interpretacji przytoczono przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, regulujące kwestie związane z przejmowaniem przez spadkobierców przewidzianych w przepisach prawa podatkowego majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy. Z powyższych przepisów wynika, że spadkobiercy, co do zasady, przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Natomiast, następcy prawni przejmują również przewidziane przepisami prawa podatkowego przysługujące spadkodawcy, uprawnienia o charakterze niemajątkowym związane z prowadzoną przez spadkodawcę działalnością gospodarczą jedynie w przypadku kontynuowania, na ich własny rachunek, działalności spadkodawcy - co wynika z brzmienia art. 97 § 2 cyt. ustawy. Ponadto, z analizy art. 97 powołanej ustawy wynika, iż spadkobiercy są tą grupą następców prawnych, która nie wstępuje w prawa i obowiązki spadkodawcy, lecz przejmują te prawa i obowiązki, które istniały w momencie śmierci spadkodawcy. Oznacza to, iż spadkobierca nie zawsze może działać w imieniu spadkodawcy korzystając z jego praw. Należy zaznaczyć, iż w wydanej interpretacji organ podatkowy dokonał interpretacji przepisów na które powoływał się sam Skarżący. Trudno więc zgodzić się ze stwierdzeniem strony Skarżącej, że organ podatkowy kierował się treścią przepisów o charakterze formalnym (procesowym). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p. p. s. a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI