I SA/Po 474/03

I SA/Po 474/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś /sprawozdawca/
Tadeusz Geremek /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant : st. sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej I. uchyla zaskarżona decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki "A" w O. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] roku nr [...] wydaną na podstawie art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 13 § 1, § 3 pkt. 1 i 2, 23 § 1, 65 § 4 pkt. 2, 83 § 3, 85 § 1, 222 § 4 i 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ), § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. Nr 154, poz. 958 oraz w 1998 r. Nr 86, poz. 544 ), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej ( Dz. U. Nr 107, poz. 1217 z późn. zm.) uznał zgłoszenie celne dokonane w imieniu importera Spółkę "A" w O. zawarte w JDA SAD nr [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej opisu, kodu PCN i stawki celnej dla mieszanin witamin i określił niedobór cła w kwocie [...] zł. Organ celny przyjął, że importowany towar o nazwie handlowej "V." i należy klasyfikować do kodu PCN 2106 90 98 0, która to pozycja obejmuje przetwory spożywcze gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone, a nie do podanego w zgłoszeniu kodu PCN 2936 90 90 0 przeznaczonego dla: prowitamin i witamin, naturalnych i syntetycznych ( łącznie z naturalnymi koncentratami ), ich pochodnych używanych głównie jako witaminy oraz mieszanin wymienionych, nawet w dowolnym rozpuszczalniku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Urzędu Celnego wywiódł, że zgodnie z "Wyjaśnieniami do taryfy celnej" stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. ( Dz. U. Nr 74, poz. 830 ) pozycja 2936 obejmuje:
a) Prowitaminy i witaminy zarówno naturalne, jak i otrzymywane syntetycznie, oraz ich pochodne stosowane głównie jako witaminy,
b) Koncentraty witamin naturalnych ( np. witaminy A lub witaminy D). Są to wzbogacone postacie tych witamin.
Koncentraty mogą być stosowane jako takie ( np. dodawane do pasz zwierzęcych) lub mogą być podawane obróbce w celu wyodrębnienia witamin
c) Mieszaniny witamin, prowitamin lub koncentratów, takich jak np.: naturalnych koncentratów witamin A i D w różnych proporcjach, do których są dodawane następnie dodatkowe ilości witaminy A lub D.
d) Produkty opisane powyżej, rozcieńczone jakimkolwiek rozpuszczalnikiem
( np. oleinianiem etylu, 1, 2 - propanodiolem, etanodiolem, olejami roślinnymi ).
Produkty tejże pozycji mogą być stabilizowane dla celów konserwacji lub transportu przez dodanie środków przeciwutleniających, przez dodanie środków przeciwzbrylających ( np. węglowodanów ), przez powleczenie odpowiednia substancją ( np. żelatyną, woskiem lub tłuszczami ) nawet nie uplastycznioną oraz pod warunkiem, że dodane ilości lub obróbka w żadnym wypadku nie wykraczają poza minimum niezbędne dla celów konserwacji lub transportu, oraz że ów dodatek lub obróbka nie zmieniają podstawowego charakteru produktu tylko czynią go bardziej odpowiednim do specyficznych zastosowań niż do użytku ogólnego.
Natomiast materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie, że importowana mieszanka używana do produkcji mieszanki mlecznej dla niemowląt - "B." 1składa się z witamin (C, E, D3, PP, A, witamin z grupy B) oraz nośnika - laktozy, który stanowi ok 15 % premiksu. Producent - "R" sporządził wymieniony premiks w oparciu o recepturę przekazaną przez Spółkę "A", a rodzaj użytego nośnika jest ściśle uzależniony od rodzaju cukru występującego w wyrobie gotowym. Użyta jako nośnik - laktoza, powoduje, że produkt ten staje się bardziej odpowiedni dla celów specyficznych - produkcji dietetycznych środków spożywczych, niż ogólnego użytkowania.
W związku z powyższym właściwą pozycją dla importowanej mieszanki jest pozycja 2106, która zgodnie z wyjaśnieniami do Taryfy celnej obejmuje:
A) przetwory przeznaczone dla spożycia przez ludzi, zarówno bezpośrednio, jak i po obróbce ( takiej jak gotowanie, rozpuszczanie lub zagotowanie w wodzie, mleku itd.),
B) przetwory składające się całkowicie lub częściowo ze środków spożywczych, stosowane do produkcji napojów lub przetworów przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Niniejsza pozycja obejmuje przetwory składające się w mieszanin związków chemicznych ( kwasów organicznych, soli wapiennych itd.) ze środkami spożywczymi ( mąką, cukrem, mlekiem w proszku itd.), stosowane zarówno jako składniki produktów spożywczych, jak też dla polepszenia ich niektórych właściwości ( wyglądu, trwałości itd.).
W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego, w wyniku czego nastąpiło błędne zaklasyfikowanie przedmiotowego towaru.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. roku nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł, że w miejsce art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego należało powołać art. 65 § 4 pkt 2 lit b) i c) Kodeksu celnego a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie niesporny był skład importowanego preparatu. I tak 1 kg "V" zawierał następujące składniki ( w g ):
- laktoza 150,0
- witamina C 665,0
- witamina D3 3,51
- witamina A 8,32
- witamina B1 0,926
- witamina B6 1,78
- witamina E 47,1
- witamina PP 32,1
- kwas foliowy 0,258.
Zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że sporny towar stosowany jest do produkcji dietetycznych środków spożywczych ( mleko w proszku ) i oprócz substancji klasyfikowanych do pozycji 2936 posiada w swoim składzie znaczny udział laktozy ( 15 % ) - nośnika - klasyfikowanego do działu 17 Taryfy celnej. Właściwą pozycją Taryfy celnej dla tak złożonej mieszaniny jest zastosowana przez organ I instancji pozycja 2106, która zgodnie ze swoim brzmieniem obejmuje przetwory gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone. Prawidłowość powyższej klasyfikacji potwierdza stanowisko Światowej Organizacji Celnej zawarte w opinii nr O2NL0184-GI/FI z dnia 18.02.2002 r. zgodnie z którą premix będący mieszaniną złożoną z witamin oraz sacharozy ( ok. 28 % w całości ) winno się klasyfikować do pozycji 2106 ( podpozycja 2106 90 ).
W związku z zarzutem odwołania podano, że w świetle postanowień art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej nie było konieczne powołanie biegłego w sytuacji gdy organ celny zgromadził dostateczny materiał dowodowy ( w tym pismo firmy "R" ). Ponadto strona nie wnosiła o przeprowadzenie takiego dowodu. Również wskazania co do klasyfikacji towaru do pozycji 2936 zawarte w piśmie firmy "R" nie były wiążące dla organów celnych, które zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej oceniają na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, przy czym w tej ocenie nie są związane żadnymi regułami dowodowymi, a sprawę rozstrzygają na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu niektórych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "A" w O. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł. Strona skarżąca zarzucała zaskarżonej decyzji:
- naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej, oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie pozycji 2106 ( podpozycji 2106 90 98 0 ), zamiast pozycji 2936 ( podpozycja 2936 90 90 0 ) Taryfy celnej;
- naruszenie zasad postępowania, a w szczególności art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, prowadzące do sprzeczności rozstrzygnięcia w sprawie z zebranym materiałem.
Skarżąca wskazywała, że już brzmienie pozycji przemawia za klasyfikacją prefiksów witaminowych do pozycji 2936 Taryfy celnej ( Reguła 1 ORINS ), a ewentualnie w świetle Reguły 3a również pozycja 2936 określała towar w sposób najbardziej szczegółowy. Zrzucała, że brak było podstaw w świetle zebranego materiału dowodowego do uznania, że laktoza obecna w towarze wykraczała poza minimum niezbędne dla celów konserwacji i transportu. W ocenie strony dla wyjaśnienia roli i wpływu laktozy na mieszaninę witaminy konieczne było powołanie biegłego.
Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r skarżąca podała, że wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę skarżącej w sprawie dotyczącej towarów "P". Stan faktyczny wskazanej sprawy jest co do zasady identyczny jak w sprawie niniejszej. Następnie Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] r. wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Ponadto strona przedłożyła Wiążącą Informację Taryfową nr 638/2003/29 dotyczącą podobnego premiksu witaminowego na nośniku z sacharozy wraz z pismem przewodnim Ministerstwa Finansów z dnia 18 lipca 2003 r. Powołana decyzja w sprawie WIT (choć już formalnie nie obowiązuje) również potwierdza prawidłowość stanowiska skarżącej w przedmiocie taryfikacji spornych w sprawie niniejszej premiksów witaminowych do pozycji 2936.
Prawidłowość stanowiska skarżącej w zakresie taryfikcji spornych w niniejszej sprawie premiksów witaminowych do pozycji 2936 potwierdziły także liczne decyzje innych organów celnych jak np.
- decyzja Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] r. (dotyczącą premiksu witaminowego),
- decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. (dotyczącą premiksu witaminowego),
- decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]r. (dotycząca premiksu witaminowego),
- decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. (dotyczącą premiksu witaminowego).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że o zaklasyfikowaniu przez Dyrektora Izby Celnej spornego towaru - "V", dodawanego do produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi, do pozycji 2106 właściwej dla przetworów spożywczych gdzie indziej nie wymienionych ani nie włączonych, zadecydowała obecność w ich składzie laktozy, klasyfikowanej do działu 17 Taryfy celnej, której ilość uznano za znaczną, a przez to wykluczającą klasyfikację do pozycji 2936, obejmującej m.in. mieszaniny witamin, które również znajdowały się w w/w preparatach. Stanowisko takie ze względu na swoją arbitralność i ogólnikowość nie może być w ocenie sądu uznane za wystarczające do przyjęcia, że zastosowana przez organy celne klasyfikacja taryfowa jest prawidłowa. Przede wszystkim nie wynika z niego czy organom celnym chodzi o to, że już sama obecność laktozy powoduje niemożność klasyfikacji mieszanin witamin do pozycji 2936, czy raczej o to, że ich obecność nie jest wykluczona ale w tym konkretnym wypadku jest za wysoka - znaczna. Decyzja w tym zakresie winna być doprecyzowana i uzasadniona zgodnie z postanowieniami art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Z cytowanych w decyzjach Wyjaśnień do taryfy celnej ( zał. do rozp. Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. - Dz. U. Nr 74, poz. 830 ) wynika, że objęte pozycją 2936 Taryfy celnej z 1999 r. mieszaniny witamin mogą być rozcieńczone jakimkolwiek rozpuszczalnikiem, a ponadto mogą być stabilizowane dla celów konserwacji lub transportu przez dodanie środków przeciwutleniających i przeciwzbrylających ( np. węglowodanów ), przez powleczenie odpowiednia substancją ( np. żelatyną, woskiem lub tłuszczami ) nawet nie uplastycznioną pod warunkiem, że dodane ilości lub obróbka w żadnym wypadku nie wykraczają poza minimum niezbędne dla celów konserwacji lub transportu, oraz że ów dodatek lub obróbka nie zmieniają podstawowego charakteru produktu tylko czynią go bardziej odpowiednim do specyficznych zastosowań niż do użytku ogólnego. Z powyższego opisu wynika, że dopuszczalne jest rozcieńczenie produktów witaminowych rozpuszczalnikiem, jak również dodawanie środków stabilizujących produkt dla celów konserwacji lub transportu, co jednak obwarowane jest kryterium ilościowym, jak też kryterium wpływu na podstawowy charakter produktu.
Z przedłożonego przez stronę pisma firmy "R". z dnia [...] r. wynika, że obecna w objętym postępowaniem premiksie witaminowym laktoza pełni rolę nośnika - rozpuszczalnika witamin i/lub prowitamin, a ponadto węglowodany używane jako nośnik zapewniają stabilność witamin podczas transportu i w czasie ich przechowywania. Dodatek rozpuszczalnika jest skalkulowany tak, że nie wykracza poza minimum niezbędne dla celów konserwacji i transportu oraz nie wpływa na charakter produktu. Dyrektor Izby Celnej w swojej decyzji przyjął za ustaloną okoliczność, iż laktoza jest nośnikiem dla witamin w importowanym towarze, natomiast nie wyjaśnił dlaczego pomimo tego jej obecność w preparacie wyklucza zastosowanie pozycji 2936. Zauważyć tu należy, że w świetle przytoczonych wyżej Wyjaśnień samo kryterium ilościowe dla rozpuszczalnika nie jest rozstrzygające. W decyzji organu odwoławczego nie odniesiono się natomiast do tego, że według strony substancja ta ( laktoza ) pełniła w produkcie równocześnie rolę stabilizatora. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, bowiem nawiązują wprost do przytoczonych wyżej uwag ogólnych, które pozwalają na obecność w wymienionych w pozycji 2936 preparatach witaminowych np. węglowodanów dla celów konserwacji lub transportu, pod warunkiem, że dodane ilości lub obróbka w żadnym wypadku nie wykraczają poza minimum niezbędne dla celów konserwacji lub transportu oraz że ów dodatek lub obróbka nie zmieniają podstawowego charakteru produktu. Zatem odrzucenie informacji przedłożonej przez stronę bez dokonania własnych ustaleń, opartych na przekonywujących dowodach ( np. z opinii biegłego ) co do roli i znaczenia laktozy w całym produkcie w kontekście powyższych Wyjaśnień do Taryfy celnej stanowi o naruszeniu postanowień art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej co mogło mieć niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie, tj. prawidłowe zakwalifikowanie towaru do określonej pozycji występującej w klasyfikacji taryfowej.
Wskazać tu należy, że organy celne mogą dokonywać ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy każdego środka dowodowego, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczny z prawem.
W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz materiały i informacje zebrane w toku oględzin ( art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego ). Zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej ). To organ celny zobowiązany jest udowodnić każdą okoliczność prawotwórczą i wyczerpująco ustalić stan faktyczny i prawny sprawy. Następnie zgromadzony zgodnie z wyrażoną w art. 122 ordynacji podatkowej zasadą prawdy obiektywnej, materiał dowodowy ocenić, ustalając na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 191 ordynacji podatkowej ). Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, że organ celny może dokonać oceny dowolnej. Ocena ta winna odnosić się do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wskazywać którym dowodom dano wiarę i jaka okoliczność udowodniono i dlaczego odmówiono wiarygodności innym twierdzeniom i dowodom, wskazywać przyczyny nie przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych, poprzez wykazanie, iż okoliczność została udowodniona innymi dowodami. Ocena ta winna odpowiadać regułom logicznego rozumowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne winny zatem wyjaśnić istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, tj. kwestię występowania laktozy jako rozpuszczalnika i jednocześnie w charakterze środka stabilizującego, jaka ilość tego środka może być uznana w przypadku każdego towaru za przekraczającą minimum niezbędne dla celów konserwacji i transportu oraz jaki był wpływ tego dodatku na podstawowy charakter produktu.
Wskazać ponadto należy, że Sekretariat Światowej Organizacji Celnej ( WCO ) nie jest organem uprawnionym do wyrażenia opinii i udzielania informacji w sprawie stosowania Zharmonizowanego Systemu Oznaczeń i Kodowania Towarów ( por. wyrok NSA z dnia 18.06.2002r., sygn. akt V SA 2246/01 ), zatem opinia z dnia 18.02.2002r. nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie.
Dopiero wydanie przez Komitet Systemu Zharmonizowanego Światowej Organizacji Celnej ( WCO ) opinii klasyfikacyjnej dotyczącej importowanych mieszanek witaminowych jest wiążące dla polskich organów celnych.
Ponadto narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów celnych (art. 121 Ordynacji podatkowej) stosowanie przez te organy w wydawanych decyzjach (wskazanych w skardze) różnej klasyfikacji taryfowej dla towarów tego samego rodzaju, jakim były mieszaniny witamin na nośniku węglowodanowym.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b i c, art. 151 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
/-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś