I SA/Po 473/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą skarżącemu wglądu do akt sprawy dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Stowarzyszenie prawa użytkowania nieruchomości zagospodarowanej jako ogrody działkowe. Skarżący argumentował, że posiada interes prawny w dostępie do akt, ponieważ decyzja ta narusza jego prawa, co potwierdza jego zameldowanie na terenie działek, posiadanie budynku rekreacyjno-gospodarczego oraz toczące się postępowania o eksmisję i rozbiórkę altany. Organy administracji obu instancji odmówiły wglądu, wskazując, że skarżący nie był stroną postępowania głównego, a jego interes miał charakter jedynie faktyczny. WSA w Poznaniu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że prawo do wglądu w akta sprawy na podstawie art. 73 K.p.a. przysługuje wyłącznie stronom postępowania administracyjnego, a krąg stron ustala się na podstawie art. 28 K.p.a. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego w postępowaniu głównym, a jego twierdzenia o naruszeniu praw były niewystarczające do nadania mu statusu strony. Zameldowanie czy posiadanie budynku na terenie działek stanowiło jedynie interes faktyczny. Sąd przypomniał również, że wcześniejszy wyrok WSA w tej samej sprawie (sygn. akt I SA/Po 213/22) przesądził o braku przymiotu strony po stronie skarżącego, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. W związku z tym, odmowa wglądu do akt została uznana za prawidłową, a skarga oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących prawa do wglądu w akta sprawy i definicji strony postępowania administracyjnego.
Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest stroną postępowania głównego i domaga się wglądu na podstawie K.p.a., a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osobie niebędącej stroną postępowania administracyjnego przysługuje prawo wglądu do akt sprawy na podstawie art. 73 K.p.a. po jego zakończeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii lub odpisów, zgodnie z art. 73 K.p.a., przysługuje wyłącznie stronie postępowania administracyjnego. Dotyczy to zarówno postępowania toczącego się, jak i zakończonego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że dostęp do akt na podstawie K.p.a. jest przejawem jawności wewnętrznej (względnej) i jest ściśle związany z przymiotem strony postępowania. Brak jest regulacji w K.p.a. dotyczących udostępniania akt podmiotom niebędącym stronami, co może być realizowane jedynie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli taki wniosek został złożony. W tej sprawie skarżący nie był stroną postępowania głównego, a jego interes miał charakter faktyczny.
Czy zameldowanie na terenie działek lub posiadanie na nich zabudowy stanowi o istnieniu interesu prawnego uzasadniającego przyznanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nabycia prawa użytkowania nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zameldowanie na terenie działki czy posiadanie na niej zabudowy stanowi co najwyżej o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego, który jest warunkiem koniecznym do uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że interes prawny musi mieć bezpośredni związek z konkretną normą prawa materialnego, która przyznaje stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Zameldowanie jest jedynie rejestracją pobytu i nie nabywa się przez nie żadnych praw do nieruchomości. Interes faktyczny, choć uzasadnia zainteresowanie wynikiem sprawy, nie daje legitymacji procesowej.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na postanowienie o odmowie wglądu do akt może badać krąg stron ustalony w postępowaniu głównym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w postępowaniu incydentalnym (ze skargi na postanowienie o odmowie wglądu) nie może czynić samoistnych ustaleń co do legitymacji procesowej wnioskodawcy i nie bada kręgu stron ustalonego w postępowaniu głównym.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter wpadkowy i jest zależne od postępowania głównego. Krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie jest ustalany odrębnie. Sąd w postępowaniu skargowym na postanowienie o odmowie wglądu nie kontroluje ustaleń organu co do legitymacji procesowej dokonanych w postępowaniu głównym.
Przepisy (20)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 73 § § 1, 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 74 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.r.o.d. art. 76 § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 124 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.r.o.d. art. 79 § ust. 1 pkt 1-4
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo wglądu do akt administracyjnych na podstawie art. 73 K.p.a. przysługuje wyłącznie stronom postępowania. • Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, a zameldowanie lub posiadanie zabudowy na terenie działki stanowi jedynie interes faktyczny. • Sąd w postępowaniu skargowym na postanowienie o odmowie wglądu nie bada kręgu stron ustalonego w postępowaniu głównym.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadał interes prawny w dostępie do akt ze względu na zameldowanie, posiadanie budynku, toczące się postępowania o eksmisję i rozbiórkę. • Organy naruszyły przepisy K.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego (art. 7, 8, 77, 80 K.p.a.). • Zastosowanie art. 61a K.p.a. było nieprawidłowe. • Dostęp do akt powinien być umożliwiony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Jawność wewnętrzna jest ściśle związana z zasadami ogólnymi czynnego udziału strony w postępowaniu. • Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. • Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. • Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania 'głównego'.
Skład orzekający
Barbara Rennert
sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
członek
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących prawa do wglądu w akta sprawy i definicji strony postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest stroną postępowania głównego i domaga się wglądu na podstawie K.p.a., a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników procesowych i administracyjnych, ponieważ precyzuje zasady dostępu do akt administracyjnych i definicję strony postępowania, co jest kluczowe w codziennej praktyce.
“Kto może zajrzeć do akt sprawy administracyjnej? Sąd wyjaśnia granice prawa strony.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.