Orzeczenie · 2022-04-22

I SA/Po 471/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2022-04-22
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot podatkupodatek naliczonypodatek należnyzabezpieczenieobrót karuzelowynierzetelne fakturyOrdynacja podatkowapostępowanie kontrolneskarżony organ

Spółka A. Sp. z o.o. Sp. k. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2020 r. Decyzja ta określała przybliżone kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz przybliżone kwoty nienależnie otrzymanego zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2016 roku, a także zabezpieczała te kwoty na majątku spółki. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 1 i 2 O.p. (brak podstaw do wydania decyzji o zabezpieczeniu), art. 210 § 1 pkt 6) i § 6 O.p. (brak podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego) oraz art. 193 § 1-3 O.p. (pominięcie domniemania prawnego). Skarżąca argumentowała, że postępowanie trwało zbyt długo, a decyzja o zabezpieczeniu była przedwczesna i miała na celu zatrzymanie należnego zwrotu VAT. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Stwierdził, że postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy i nie zastępuje postępowania wymiarowego, a ocena dowodów wykracza poza jego zakres. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, wskazując na udział spółki w obrocie karuzelowym, posługiwanie się nierzetelnymi dokumentami, udział w procederze wyłudzania VAT oraz znaczną wysokość przewidywanych zobowiązań w stosunku do sytuacji majątkowej spółki. Organy wykazały uzasadnioną obawę niewykonania przyszłych należności podatkowych, co uzasadniało wydanie decyzji o zabezpieczeniu. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia zasady dwuinstancyjności ani pominięcia domniemania prawnego z art. 193 O.p., wskazując, że ocena rzetelności ksiąg podatkowych należy do postępowania wymiarowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w toku postępowania kontrolnego, zakres postępowania zabezpieczającego, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obrotu karuzelowego i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście postępowania zabezpieczającego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego może zostać wydana w sytuacji, gdy wysokość zobowiązania nie została jeszcze ostatecznie określona w decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o zabezpieczeniu może zostać wydana w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania.

Uzasadnienie

Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy względem postępowania egzekucyjnego i służy zagwarantowaniu środków na zaspokojenie przyszłych należności. Organ musi jedynie uprawdopodobnić istnienie zaległości w przybliżonej wysokości, a ocena dowodów dotyczących zasadności zobowiązania wykracza poza zakres postępowania zabezpieczającego.

Czy organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji i dokonując korekty uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie i nie naruszył zasady dwuinstancyjności, ponieważ nie oparł się na nowych okolicznościach ani dowodach, a jedynie dokonał korekty uzasadnienia w oparciu o materiał zebrany przez organ pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę w jej istocie. Korekta uzasadnienia będąca konsekwencją przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie pozbawia strony prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy i nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Czy faktury dokumentujące transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego. W analizowanej sprawie organy wykazały, że faktury wystawione przez firmę B Sp. z o.o. Sp.k. na rzecz skarżącej spółki nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zabezpieczeniu kwot związanych z nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz nienależnie otrzymanym zwrotem.

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 33 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § § 4 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 52 § § 1 pkt 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 1 i § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 56 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 58

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 63 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 1 do 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, wykazując uzasadnioną obawę niewykonania przyszłych należności podatkowych. • Postępowanie zabezpieczające nie zastępuje postępowania wymiarowego, a ocena dowodów wykracza poza jego zakres. • Faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nie dają prawa do odliczenia VAT. • Zasada dwuinstancyjności nie została naruszona, gdyż organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do wydania decyzji o zabezpieczeniu. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 1 i 2 O.p. • Brak podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego w skarżonej decyzji. • Pominięcie domniemania prawnego wynikającego z art. 193 O.p. • Decyzja o zabezpieczeniu była przedwczesna i miała na celu zatrzymanie należnego zwrotu VAT. • Zła sytuacja finansowa spółki jest wynikiem działań organów podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie zabezpieczające, o którym mowa w art. 33 O.p., [...] jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter pomocniczy względem postępowania egzekucyjnego. • Zasadniczym celem tego postępowania nie jest przymusowy pobór podatków [...], lecz zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. • Ocena dowodów stanowiących podstawę przyszłych - merytorycznych - rozstrzygnięć [...] wykracza poza przedmiot decyzji zabezpieczającej i zakres tego postępowania. • Zabezpieczenie nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Wolna-Kubicka

sędzia

Barbara Rennert

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w toku postępowania kontrolnego, zakres postępowania zabezpieczającego, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obrotu karuzelowego i zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście postępowania zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy mechanizmów wyłudzania VAT i działań organów skarbowych w celu zabezpieczenia należności. Pokazuje złożoność postępowania podatkowego i jego konsekwencje dla przedsiębiorców.

Jak organy skarbowe zabezpieczają VAT w sprawach o obrót karuzelowy? Analiza orzeczenia WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst