I SA/Po 462/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przez B. sp. z o.o. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w kontekście planowanego dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika bez wynagrodzenia. Spółka stała na stanowisku, że takie umorzenie nie stanowi transakcji kontrolowanej w rozumieniu przepisów o cenach transferowych (art. 23m ust. 1 pkt 6 updof) ani nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w swojej interpretacji uznał, że umorzenie udziałów stanowi transakcję kontrolowaną, do której mogą mieć zastosowanie przepisy o cenach transferowych, jednakże przychód po stronie wspólnika nie powstanie. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę spółki, uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia, nawet między podmiotami powiązanymi, nie jest transakcją kontrolowaną, ponieważ nie jest ustalane ani narzucane w wyniku powiązań, a jego podstawą są przepisy Kodeksu spółek handlowych. Sąd podkreślił, że definicja transakcji kontrolowanej z art. 23m ust. 1 pkt 6 updof obejmuje działania o charakterze gospodarczym, ale nie każde umorzenie, zwłaszcza nieodpłatne, musi być tak kwalifikowane. Ponadto, sąd uznał, że przepisy dotyczące szacowania przychodu przez organ podatkowy (art. 19 ust. 1 i 4 updof) nie mają zastosowania do nieodpłatnego zbycia praw majątkowych, jakim jest umorzenie udziałów bez wynagrodzenia. Sąd wskazał na brak konsekwencji w argumentacji organu, który raz uznał umorzenie za transakcję kontrolowaną, a następnie stosował przepisy nieprzewidziane dla takich sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie jest transakcją kontrolowaną i nie podlega przepisom o cenach transferowych, a także że przepisy o szacowaniu przychodu nie mają zastosowania w takich przypadkach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia. Interpretacja przepisów o cenach transferowych i szacowaniu przychodu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dobrowolne umorzenie udziałów wspólnika bez wynagrodzenia stanowi transakcję kontrolowaną w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie stanowi transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT, ponieważ nie jest ustalane ani narzucane w wyniku powiązań, a jego podstawą są przepisy Kodeksu spółek handlowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie dobrowolne bez wynagrodzenia, choć może być uznane za działanie o charakterze gospodarczym, nie jest transakcją kontrolowaną, gdyż nie jest ustalane lub narzucane w wyniku powiązań. Kluczowe są przepisy KSH, które umożliwiają takie umorzenie, a nie relacje między podmiotami powiązanymi.
Czy organ podatkowy może ustalić przychód wspólnika na podstawie art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o PIT w przypadku nieodpłatnego umorzenia udziałów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o PIT nie mają zastosowania do nieodpłatnego zbycia praw majątkowych, jakim jest umorzenie udziałów bez wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 19 ust. 1 i 4 updof dotyczy odpłatnego zbycia i nie obejmuje sytuacji, gdy umorzenie następuje bez wynagrodzenia. Brak ceny lub wynagrodzenia wyklucza zastosowanie tych przepisów. Sąd wskazał również, że w przypadku transakcji kontrolowanych, zastosowanie miałyby przepisy art. 19 ust. 5 w zw. z art. 23o i 23p updof, ale umorzenie bez wynagrodzenia nie jest transakcją kontrolowaną.
Przepisy (10)
Główne
k.s.h. art. 199 § § 1, § 2, § 3
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Przepis ten reguluje zasady umorzenia udziałów, w tym dobrowolnego umorzenia za zgodą wspólnika i bez wynagrodzenia.
u.p.d.o.f. art. 23m § ust. 1 pkt 4, 5, 6, ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja transakcji kontrolowanej i podmiotów powiązanych.
p.p.s.a. art. 146 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej interpretacji.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 1, 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący ustalania przychodu ze zbycia praw majątkowych, który sąd uznał za nie mający zastosowania do umorzenia bez wynagrodzenia.
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący przychodów z kapitałów pieniężnych, który organ podatkowy uznał za mający zastosowanie do odpłatnego zbycia udziałów.
O.p. art. 14c § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący uzasadnienia interpretacji.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia interpretacji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie jest transakcją kontrolowaną. • Przepisy art. 19 ust. 1 i 4 updof nie mają zastosowania do nieodpłatnego zbycia praw majątkowych. • Organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię pojęć i brak należytego uzasadnienia.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organu podatkowego, że umorzenie udziałów jest transakcją kontrolowaną i może podlegać przepisom o cenach transferowych. • Stanowisko organu podatkowego, że przychód wspólnika może zostać oszacowany na podstawie art. 19 ust. 1 i 4 updof.
Godne uwagi sformułowania
Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie stanowi transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. • Przepisy art. 19 ust. 1 i 4 u.p.d.o.f. nie mają zastosowania do nieodpłatnego zbycia praw majątkowych. • Organ interpretacyjny naruszył przepisy prawa materialnego a także przepisy prawa procesowego [...] co doprowadziło do bezzasadnej oceny o konieczności zastosowania przepisów o cenach transferowych oraz przepisów uprawniających do szacowania przychodu przez organ.
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
sędzia
Waldemar Inerowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie jest transakcją kontrolowaną i nie podlega przepisom o cenach transferowych, a także że przepisy o szacowaniu przychodu nie mają zastosowania w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia. Interpretacja przepisów o cenach transferowych i szacowaniu przychodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z umorzeniem udziałów w spółkach, która może mieć znaczenie dla wielu przedsiębiorców i ich doradców podatkowych. Wyjaśnia granice stosowania przepisów o cenach transferowych.
“Umorzenie udziałów bez wynagrodzenia: Kiedy nie zapłacisz podatku i unikniesz cen transferowych?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.