I SA/Po 453/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji środków z rachunku bankowego. Skarżący twierdził, że środki te stanowią jego majątek osobisty, a nie majątek egzekwowanego J. F. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), który stanowi, że żądanie wyłączenia spod egzekucji nie może być zgłoszone, jeżeli z prawa majątkowego przeprowadzono egzekucję przez jego wykonanie. W tej sprawie bank zrealizował zajęcie środków z rachunku bankowego w dniach 11 i 12 lutego 2025 r., a organ egzekucyjny przekazał je wierzycielowi. Skarżący złożył wniosek o wyłączenie środków dopiero 18 lutego 2025 r., czyli po ich przekazaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 44 u.p.e.a., ponieważ wykonanie prawa majątkowego (przekazanie środków wierzycielowi) nastąpiło przed złożeniem wniosku o wyłączenie. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji osoba trzecia może dochodzić odszkodowania od zobowiązanego na drodze cywilnej. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście wyłączenia spod egzekucji środków z rachunku bankowego po ich wykonaniu.
Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja z prawa majątkowego (wierzytelności z rachunku bankowego) została już wykonana przed złożeniem wniosku o wyłączenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie wyłączenia spod egzekucji prawa majątkowego może być zgłoszone po jego wykonaniu (tj. po przekazaniu środków wierzycielowi)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie wyłączenia spod egzekucji prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z prawa majątkowego przeprowadzona została egzekucja przez jego wykonanie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykonanie prawa majątkowego (np. przekazanie środków wierzycielowi) stanowi przesłankę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie wniosku o wyłączenie spod egzekucji. W takiej sytuacji osoba trzecia może dochodzić odszkodowania od zobowiązanego na drodze cywilnej.
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek wstrzymać rozliczenie uzyskanych środków do czasu upływu terminu na zgłoszenie wniosku o wyłączenie spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie ma takiego obowiązku. Wstrzymywanie rozliczenia środków do czasu upływu terminu na zgłoszenie wniosku o wyłączenie podważałoby podstawowe założenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Ustawodawca wprowadził art. 44 u.p.e.a. właśnie po to, aby zapobiec sytuacjom, w których wniosek o wyłączenie jest składany po wykonaniu prawa majątkowego. Wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne.
Czy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany, jest skuteczne wobec wszystkich współposiadaczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany, jest skuteczne z mocy ustawy, niezależnie od tego, czy inne osoby fizyczne będące współposiadaczami zostały wskazane w tytule wykonawczym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 81 § 1a u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne w odniesieniu do rachunku prowadzonego dla kilku osób fizycznych, jeśli zobowiązany jest jego współposiadaczem. Organ egzekucyjny przejmuje uprawnienie zobowiązanego do żądania wypłaty pieniędzy z rachunku, co jest realizowane niezależnie od uprawnień innych współposiadaczy.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy występują przesłanki podmiotowe lub przedmiotowe uniemożliwiające wszczęcie postępowania.
u.p.e.a. art. 38 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo osoby trzeciej do żądania wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego w terminie 14 dni od uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 44
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zakaz zgłaszania żądania wyłączenia spod egzekucji, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż lub wykonanie prawa majątkowego.
u.p.e.a. art. 81 § § 1 i 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skuteczność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, w tym prowadzonego dla kilku osób fizycznych, gdy zobowiązany jest współposiadaczem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych.
k.p.a. art. 63 § § 1 - § 3a
Kodeks postępowania administracyjnego
Formy wniesienia podania.
u.p.e.a. art. 40 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo do zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia.
u.p.e.a. art. 168a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość dochodzenia odszkodowania od zobowiązanego na zasadach kodeksu cywilnego w przypadku, gdy egzekucja została przeprowadzona z rzeczy lub prawa majątkowego osoby trzeciej.
u.p.e.a. art. 80 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.u.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr. bank. art. 51a § pkt 2
Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie wyłączenia spod egzekucji prawa majątkowego zostało zgłoszone po jego wykonaniu (przekazaniu środków wierzycielowi), co zgodnie z art. 44 u.p.e.a. uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku. • Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, którego zobowiązany jest współposiadaczem, jest skuteczne z mocy prawa, niezależnie od statusu innych współposiadaczy.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny naruszył uprawnienia skarżącego poprzez uznanie, że dokonanie rozliczenia i przekazania pieniędzy wierzycielowi bez uwzględnienia art. 38 § 1 u.p.e.a. nie stanowi naruszenia przepisów. • Organ egzekucyjny wydał postanowienie z pominięciem wyjaśnienia okoliczności podnoszonych przez stronę w zażaleniu. • Organ egzekucyjny błędnie zinterpretował przepisy, sugerując, że samo zajęcie środków (nawet przed przekazaniem) skutkuje wyłączeniem możliwości zgłoszenia wniosku o wyłączenie.
Godne uwagi sformułowania
żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego nie może być zgłoszone, jeżeli z rzeczy lub prawa przeprowadzona została egzekucja przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego • Wykonanie prawa rodzi nieodwracalne skutki prawne • Sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego zamyka osobie trzeciej drogę ochrony jej praw co do tych rzeczy lub praw majątkowych przed organem egzekucyjnym.
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Bejgerowska
sędzia
Waldemar Inerowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście wyłączenia spod egzekucji środków z rachunku bankowego po ich wykonaniu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy egzekucja z prawa majątkowego (wierzytelności z rachunku bankowego) została już wykonana przed złożeniem wniosku o wyłączenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw osób trzecich w postępowaniu egzekucyjnym, a konkretnie momentu, w którym można skutecznie domagać się wyłączenia środków z rachunku bankowego. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje działania przepisów proceduralnych.
“Czy można odzyskać pieniądze z konta po tym, jak zostały już przekazane komornikowi?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.