I SA/Po 451/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-10-13
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminuweryfikacja rozliczeńpostępowanie podatkowekontrola podatkowaOrdynacja podatkowaustawa o VATWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję o przedłużeniu terminu zwrotu VAT z uwagi na konieczność dalszej weryfikacji rozliczeń podatkowych.

Spółka złożyła deklarację VAT za wrzesień 2018 r. z wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego. W trakcie postępowania podatkowego organ wielokrotnie przedłużał termin zwrotu, powołując się na konieczność weryfikacji transakcji, powiązań kapitałowych i osobowych oraz sprzeczne zeznania świadków. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy przedłużenie terminu zwrotu. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, a zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji.

Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT-7 za wrzesień 2018 r. z wykazanym zwrotem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W związku z wątpliwościami dotyczącymi siedziby spółki i jej rejestracji jako podatnika VAT, organ podatkowy wielokrotnie przedłużał termin zwrotu tego podatku, powołując się na konieczność przeprowadzenia dalszych czynności weryfikacyjnych, kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego. W trakcie tych postępowań organ badał m.in. transakcje spółki z podmiotami powiązanymi, sprzeczne zeznania świadków oraz prawidłowość dokumentacji. Spółka wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego przedłużające termin zwrotu VAT do 29 stycznia 2021 r. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów o właściwości organów, przedłużanie terminu zwrotu po jego wyekspirowaniu, brak uzasadnienia postanowień oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, a zasadność zwrotu wymagała dodatkowej weryfikacji. Sąd podkreślił, że nie jest władny do oceny terminowości wcześniejszych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu, a zarzuty dotyczące bezczynności lub przewlekłości postępowania powinny być podnoszone w odrębnych postępowaniach. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły właściwość miejscową organów podatkowych i nie naruszyły przepisów o postępowaniu dowodowym ani zasad ogólnych postępowania podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dopuszczają przedłużenie terminu zwrotu w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do jego zasadności, w celu zwalczania oszustw podatkowych i nadużyć.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 81 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 81b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 274b § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasadność zwrotu VAT wymagała dodatkowego zweryfikowania w ramach postępowania podatkowego. Organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone przed upływem terminu zwrotu. Sąd nie jest władny do oceny terminowości wcześniejszych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów o właściwości organów. Przedłużenie terminu zwrotu po jego wyekspirowaniu. Brak uzasadnienia postanowień. Naruszenie zasady dwuinstancyjności. Naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym. Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. Naruszenie zasady dwuinstancyjności w związku z ustawą o KAS. Naruszenie art. 139 o.p. poprzez niezwiązanie terminem zakończenia kontroli podatkowej. Prowadzenie postępowania w II instancji przez osobę nieupoważnioną.

Godne uwagi sformułowania

zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania nie jest władny do oceny terminowości wprowadzenia do obrotu prawnego wcześniejszych postanowień kwestionowanie dynamiki czynności weryfikacyjnych może bowiem następować jedynie poprzez wniesienie skargi na bezczynność bądź przewlekłość postępowania prawo unijne dopuszcza przedłużenie terminu zwrotu w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do jego zasadności nie naruszono zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, jak i zasady dwuinstancyjności postępowania

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

sędzia

Barbara Rennert

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w kontekście przedłużania terminu zwrotu VAT w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i procedur administracyjnych związanych z przedłużaniem terminu zwrotu VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rutynowego przedłużania terminu zwrotu VAT, ale zawiera szczegółowe omówienie argumentów strony skarżącej i odpowiedzi sądu, co może być cenne dla prawników procesowych.

Kiedy organ podatkowy może wstrzymać zwrot VAT? Sąd wyjaśnia granice weryfikacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 451/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Nikodem
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 121/22 - Wyrok NSA z 2022-10-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 2 pkt 2, art. 119 pkt 3, art. 120, art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 2a, art. 81 § 1 i § 2, w zw. z art. 81b § 1,  art. 139, art. 191, art. 210 § 4, art. 274b § 2,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2021 poz 685
art. 87 ust. 2,
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu przekazania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2018 roku do 29 stycznia 2021 roku oddala skargę
Uzasadnienie
Firma A sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "spółka", "skarżąca") złożyła do Urzędu Skarbowego [...] – J. w dniu [...] października 2018 r. deklarację VAT-7 za wrzesień 2018 r. z wykazanym zwrotem na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]- zł w termie 60 dni. Wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-J. , t.j. w dniu [...] sierpnia 2018 r. dokonał wykreślenia skarżącej z rejestru podatników VAT z uwagi na brak oznak siedziby pod wskazanym przez nią adresem. Z uwagi na fakt, że [...] października 2018 r. spółka złożyła zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, zawierające braki formalne, organ podatkowy wezwał stronę do ich uzupełnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-J. w dniu [...] listopada 2018 r. wydał postanowienie o pozostawieniu zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R bez rozpatrzenia. Od tego czasu przeprowadzono szereg czynności mających na celu ustalenie faktycznego adresu siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej spółki.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]–J. postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. przedłużył skarżącej termin zwrotu VAT za wrzesień 2018 r. do 22 lutego 2019 r. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]–J. postanowieniem z [...] lutego 2019 r. przedłużył skarżącej termin zwrotu VAT za wrzesień 2018 r. do 30 kwietnia 2019 r.
Od [...] lutego 2019 r. organem właściwym dla skarżącej stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]–W. , który postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. przedłużył skarżącej termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2018 r. do 31 lipca 2019 r.
Następnie postanowieniem z [...] lipca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-W. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2018 r. do 29 listopada 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-W. w dniu [...] października 2019 r. wydał kolejne postanowienie o przedłużeniu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc wrzesień 2018 r. w wysokości [...],- zł do dnia 31 stycznia 2020 r.
Protokół kontroli został doręczony w dniu 18 listopada 2019 r. W dniu [...] grudnia 2019 r. spółka wniosła zastrzeżenia do protokołu. Pismem z [...] grudnia 2019 r. spółka została zawiadomiona o sposobie załatwienia zastrzeżeń; zawarte w protokole ustalenia zostały podtrzymane. Zawiadomienie o podtrzymaniu ustaleń kontroli zostało doręczone w dniu 18 grudnia 2019 r.
Spółka nie skorzystała w trybie art. 81b Ordynacji podatkowej z uprawnienia do skorygowania deklaracji podatkowej.
Organ wskazał, że postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. wszczęte zostało wobec spółki postępowanie podatkowe w zakresie rozliczeń podatku od towarów i usług i obejmuje okresy od stycznia do września 2018 r. W trakcie tego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-W. zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z wnioskiem o przekazanie materiałów pochodzących z akt postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. . Wnioskowane materiały zostały przekazane pismem z [...] lutego 2020 r. Ponadto organ I instancji zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. z zapytaniem czy została zakończona kontrola podatkowa prowadzona wobec firmy B sp. z o.o. i o przekazanie protokołu tej kontroli wraz z wnioskiem o przekazanie uwierzytelnionej kopii decyzji z dnia [...] września 2019 r. wydanej dla firmy C sp. z o.o. w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r. Zarówno firma B sp. z o.o., firma C sp. z o.o., jak i firma A sp. z o.o. to spółki, w których prezesem jest J. C., prokurentem – T. C..
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-J. pismem z [...] kwietnia 2020 r. poinformował, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej:
- decyzją z [...] lutego 2020 r. uchylił decyzję z [...] września 2019 r. wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. dla firmy C sp. z o.o. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,
- decyzją z [...] marca 2020 r. uchylił decyzję z [...] listopada 2019 r. wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. dla firmy B sp. z o.o. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z pisma z [...] kwietnia 2020 r. wynika, że postepowanie kontrolne wobec firmy B sp. z o.o. w zakresie podatku VAT za wrzesień 2018 r. zakończyło się protokołem doręczonym spółce [...] września 2019 r., następnie [...] października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-J. wszczął wobec firmy B sp. z o.o. postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2018 r. Pismem z [...] maja 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-J. przekazał uwierzytelnione kopie ww. decyzji organu II instancji oraz decyzję organu odwoławczego z [...] marca 2020 r. wydaną dla firmy A sp. z o.o.
Organ I instancji pismem z [...] maja 2020 r. zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o przekazanie uwierzytelnionych kserokopii niektórych dokumentów. Dokumenty te wymienił szczegółowo na stronach [...] postanowienia z [...] listopada 2020 r. Wnioskowane materiały zostały przekazane przez organ odwoławczy pismem z [...] maja 2020 r., o numerze [...] [...]
Z uwagi na konieczność prowadzenia weryfikacji prawidłowości rozliczeń VAT przez spółkę A sp. z o.o. za miesiąc wrzesień 2018 r., organ I instancji w toku postępowania podatkowego przedłużał termin dokonania zwrotu tego podatku postanowieniami o takich samych numerach ([...]): z [...] maja 2020 r.; z [...] lipca 2020 r., z [...] września 2020 r. oraz z [...] listopada 2020 r.
W postanowieniu z [...] listopada 2020 r. organ podatkowy wskazał, że w łańcuchu dostaw kodu programistycznego do portalu internetowego [...], opisywanego także jako "Usprawnienia procesów biznesowych [...]", brała udział spółka D. Była ona dostawcą do firmy A sp. z o.o. Dlatego pismem z [...] września 2020 r. organ podatkowy I instancji zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka - D. F., byłego prezesa zarządu firmy D Sp. z o.o. Świadek został przesłuchany [...] października 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przekazał protokół z przesłuchania pismem z [...] października 2020 r. Okazało się, że zeznania złożone przez byłego prezesa spółki D są sprzeczne z zeznaniami złożonymi przez niego w trakcie postępowań podatkowych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. . Spowodowało to konieczność ponownego przesłuchania świadka. Dlatego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-W. zwrócił się po raz kolejny z wnioskiem z [...] listopada 2020 r. o przesłuchanie D. F.. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-W. zeznania byłego prezesa firmy D Sp. z o.o. złożone na okoliczność ustalenia przebiegu transakcji pomiędzy firmą D Sp. z o.o. a podmiotem, od którego nabyto przedmiot transakcji oraz podmiotem, któremu przedmiot transakcji zbyto mogą przyczynić się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie prowadzonej przez organ podatkowy I instancji.
Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-W. z [...] listopada 2020 r. przedłużyło termin zwrotu VAT za wrzesień 2018 r. do 29 stycznia 2021 r. Postanowienie zostało uznane za doręczone [...] listopada 2020 r.
Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł m.in., że rozpatrywaną kwestią jest poprawność postanowienia z [...] listopada 2020 r., a nie postanowienie innego organu z dnia [...] grudnia 2018 r., przy czym zauważył, że ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. z [...] grudnia 2018 r. było rozpatrywane przez organ odwoławczy, który utrzymał je w mocy. Organ wskazał, że zarzuty zmierzające do podważenia skuteczności przedłużenia terminu zwrotu w oparciu o nieprawidłowości dotyczące innego postanowienia nie mogą odnieść pożądanego rezultatu. W ocenie organu odwoławczego, z tej perspektywy merytoryczna polemika odnośnie skuteczności ww. postanowienia jako doręczonego spółce po upływie terminu zwrotu jawi się jako bezprzedmiotowa. Dokonując kontroli postanowienia organu I instancji, organ II instancji wskazał, że termin dokonania zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług uzależniony jest od tego czy w sprawie trwa weryfikacja rozliczenia podatnika w ramach jednej z wymienionych procedur weryfikacyjnych, przy czym organ weryfikując rozliczenie podatkowe podejmuje działania w ramach jednego z trybów wskazanych w tym przepisie. W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe i w ramach tego postępowania gromadzi dokumenty, które mogą przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ nadal zatem prowadzi czynności weryfikujące zasadność zwrotu. Kontrola została zakończona w dniu [...] listopada 2019 r., a jej ustalenia wskazują na uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2018 r. Z protokołu kontroli wynika, że podatnik zawierał transakcje jedynie z podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo, z tytułu świadczonych usług niematerialnych. Wątpliwości budzi, czy faktury wystawione przez firmę A sp. z o.o. dokumentują transakcje, które zostały faktycznie dokonane. W ocenie Dyrektora okoliczności sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką zastosowania art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej jako: "ustawa o VAT"). Przepis ten nie nakłada na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zwrotu. Do przedłużenia terminu zwrotu wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego zasadności. W postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT decyduje się wyłącznie o konieczności dalszej weryfikacji zwrotu. Istotą takiego postępowania jest uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji. Wyjaśniono również, że nie można wymagać od organu podatkowego, który wydał postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Jeżeli w toku dokonywanej weryfikacji podstaw zwrotu podatku zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nadal jest niekompletny i niewystarczający do dokonania wnioskowanego zwrotu, to istnieje nadal uzasadniona konieczność przeprowadzenia dalszych czynności weryfikujących. Dla stwierdzenia zasadności wykazanych w deklaracjach zwrotów podatku koniecznym jest, aby organ dysponował pełną dokumentacją źródłową dotyczącą budzących wątpliwości organu transakcji. Brak pełnej dokumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie takiej weryfikacji. Organ stwierdził, że wydane rozstrzygnięcie nie jest dowolne, gdyż w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu, t.j. zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, które odbywa się w ramach trwającej kontroli podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji wskazuje zakres przedłużenia terminu zwrotu przez podanie konkretnej daty i zostało doręczone przed upływem wskazanego w poprzednim postanowieniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wskazano również, że prawo unijne dopuszcza przedłużenie terminu zwrotu w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do jego zasadności. W ocenie Dyrektora Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]–W. wymienił jakie czynności zostały podjęte oraz należycie uzasadnił powody przedłużenia terminu zwrotu. Zarzuty dotyczące przewlekłości mogą być zwalczane w odrębnym postępowaniu. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane [...] listopada 2020 r. i prawidłowo doręczone 28 listopada 2020 r., zatem w okresie obowiązywania poprzedniego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2018 r. Na postanowienie z [...] maja 2020 r., które przedłużało termin przedłużenia zwrotu do 31 lipca 2020 r. zostało złożone zażalenie do organu II instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] października 2020 r. utrzymał w mocy to postanowienie. Natomiast wyrokiem z dnia [...] stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Postanowienie organu I instancji z [...] lipca 2020 r. nie było przedmiotem zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Natomiast postanowienie organu I instancji z [...] września 2020 r. zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] lutego 2021 r.
W kontekście argumentacji skarżącej wyjaśniono, że zakres postępowania wywołanego rozpoznawanym zażaleniem ograniczony jest do zbadania zasadności przedłużenia terminu zwrotu dokonanego postanowieniem organu I instancji z [...] listopada 2020 r. Tymczasem większość zarzutów zażalenia dotyczących m.in: prawidłowości doręczeń, terminu doręczenia postanowienia, sporządzania notatek służbowych odnosi się w istocie do wcześniejszych postanowień, m.in. postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-J. w dniu [...] grudnia 2018 r.
Końcowo wskazano, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne wskazujące obowiązujące przepisy prawa i okoliczności stanowiące podstawę do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organ odwoławczy odniósł się również do pozostałych zarzutów spółki.
Skarżąca pismem z [...] kwietnia 2021 r. wniosła skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2021 r. wnosząc m. in. o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 o.p., art. 3 art. ustawy o VAT w zw. z art. 77 pkt 3 i pkt 6 ustawy o kontroli działalności gospodarczej, a tym samym wydanie postanowień z dnia [...] grudnia 2018 r. i z dnia [...] lutego 2019 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT przez organ do tego nieuprawniony i podpisany przez osobę do tego nieuprawnioną, a tym samym do wyekspirowania terminu jego zwrotu,
2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 i zw. z art. 15 i art. 18 o.p., poprzez wydanie postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku VAT z dnia [...] grudnia 2019 r. i następnego przez organ do tego nieuprawniony ze względu na zmianę właściwości organu w wyniku przeprowadzonych czynności urzędowych,
3) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 274b o.p., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy z uwagi na uchybienia, którymi było obarczone, zasadnym było jego uchylenie z racji uprzedniego wyekspirowania terminu do zwrotu VAT, gdyż po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji nie doręczył spółce postanowienia przed upływem terminu,
4) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 217 o.p. oraz art. 219 o.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo przekroczenia przez ten organ granic uznania administracyjnego i arbitralności wydanego rozstrzygnięcia, a także braku wskazania konkretnych przyczyn, rzeczywiście uzasadniających odmowę dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym,
5) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 o.p., art. 3 art. ustawy o VAT w zw. z art. 77. pkt 3 i pkt 6 ustawy o kontroli działalności gospodarczej, a tym samym uznanie przez DIAS poprawności wydanych postanowień z dnia [...] grudnia 2018 r. i z dnia [...] lutego 2019 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT przez organ do tego nieuprawniony i osobę do tego nie uprawnioną, a tym samym do wyekspirowania terminu jego zwrotu,
6) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2 o.p. t.j. naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez fakt, że w dwóch postępowaniach o przedłużenie terminu zwrotu podatku względem spółki (za okres grudzień 2017, gdzie DIAS w ramach zażaleń uwzględnił stanowisko spółki powiązanej B sp. z o.o.), dysponując takim samym materiałem dowodowym oraz stanem prawnym, ten sam organ podatkowy dokonuje całkowicie odmiennej oceny tego samego stanu faktycznego. DIAS zignorował dowody korzystne dla skarżącej i podjął końcowe ustalenia tylko w oparciu o dowody potwierdzające tendencyjne twierdzenia organu podatkowego. Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie tego błędu w czynnościach NUS skutkowałoby uwzględnieniem stanowiska spółki i dokonaniem zwrotu podatku VAT,
7) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 121 o.p., poprzez naruszenie zasad prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasady uzasadnionych oczekiwań, w szczególności, przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego wyrażonego w art 87 ust. 2 w zw. z art 87 ust. 7 ustawy o VAT,
8) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 o.p., t.j naruszenie zasady dwuinstancyjności przez DIAS w wyniku przejęcia stanowiska NUS bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Jednocześnie w związku z prowadzeniem w życie ustawy o KAS skarżąca wskazuje na występowanie pozornej relacji dwuinstancyjności między NUS i DIAS, a tym samym wadliwe rozwiązanie prawne prowadzi nie tylko do naruszenia o.p., ale Konstytucji RP, gdzie organ państwa rozstrzyga w swojej sprawie,
9) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 o.p w związku z art. 153 o.p. - poprzez wywodzenie nowej normy prawnej wskazującej, że próba doręczenia postanowienia osobie nie będącej pracownikiem spółki (osobie postronnej) jest tym samym co doręczenie ustawowemu przedstawicielowi prawnemu spółki. Pracownicy NUS znali osoby faktycznie umocowane za pomocą umów i byli w pełni świadomi zakresu tego umocowania (odbiór korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego szczególnego),
10) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 148 o.p. § 2 pkt 2 o.p - poprzez wywodzenie nowej normy prawnej wskazującej, że odmowa odbioru korespondencji przez osobę nie będącą reprezentantem ani pracownikiem skarżącej była przekazaniem oświadczenia woli adresata, czyli spółce. DIAS zaakceptował fakt, że NUS nie wykazał poza wszelką wątpliwość, że osoba odmawiająca odbiór korespondencji kierowanej do skarżącej posiadała imienne upoważnienie do odbioru korespondencji w imieniu skarżącej,
11) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 153 o.p - poprzez wywodzenie nowej normy prawnej wskazującej, że osobą upoważnioną do odbioru korespondencji w ramach prowadzonego postępowania przez pracownika innej firmy jest zgodne z normą prawną w zakresie doręczeń. Odmowę przyjęcia tej korespondencji przez tą osobę potraktowano jako bezpośrednią odmowę reprezentanta spółki,
12) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 172, art. 177 § 1 oraz art. 180 o.p. przejawiające się w tym, że organ w wyniku niewłaściwej wykładni, a także niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów art. 172 i art. 177 § 1 o.p. przyjął, że czynność postępowania z dnia [...] grudnia 2018 r. została poprawnie udokumentowana notatką służbową. Zamiast faktycznie powinna być udokumentowana protokołem, co w razie uwzględnienia tego zarzutu oznaczać będzie zakwestionowanie wiarygodności faktów. Zaakceptowanie dokonania ustaleń dowodowych jedynie na podstawie notatki służbowej, podczas, gdy notatka stała się jedynym dowodem z czynności organu, w konsekwencji czego doszło do przeprowadzenia kluczowego dowodu dla rozstrzygnięcia w sposób sprzeczny z prawem,
13) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 274b § 1 jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:
a. nieuznaniu wyekspirowania daty zwrotu podatku VAT za wrzesień 2018, poprzez wydanie postanowienia przez organ do tego nieupoważniony Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] postanowienie z dnia [...] grudnia 2018, z dnia [...] lutego 2019 r i z dnia [...] lipca 2020 r. zostało doręczone po terminie wyekspirowania zwrotu podatku VAT,
b. nieuznaniu wyekspirowania daty zwrotu podatku VAT za wrzesień 2018 (doręczenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r. po terminie zwrotu, przypadającym na 24 grudnia 2018 przez Pocztę [...]),
c. nieuznaniu faktu nieskutecznego przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadeklarowanej w deklaracji VAT-7 z uwagi na to, że postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. zostało wydane bez podstawy prawnej (wcześniejsze postanowienie z dnia [...] grudnia 2018 r. nie zostało właściwie wprowadzone do obrotu prawnego), a organ działał po upływie terminu do zwrotu VAT,
d. nieskutecznym przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadeklarowanej w deklaracji VAT-7 z uwagi na to, że postanowienie z dnia [...] lipca 2019 r. zostało wydane bez podstawy prawnej (wcześniejsze postanowienie z dnia [...] grudnia 2018 r. nie zostało właściwie wprowadzone do obrotu prawnego), a organ działał po upływie terminu do zwrotu VAT,
e. nieuznaniu faktu nieskutecznego przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadeklarowanej w deklaracji VAT-7 z uwagi na to, że postanowienie z dnia [...] października 2019 r. zostało wydane z wadliwą podstawą prawną i z pominięciem art. 274b o.p.,
f. nieuznaniu faktu nieskutecznego przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadeklarowanej w deklaracji VAT-7 z uwagi na to, że termin zwrotu podatku został ustalony znacząco po terminie zakończenia kontroli podatkowej. Organ zaś wyznaczył termin zwrotu na dzień 30 stycznia 2020 i 31 marca 2020 r. Kontrola podatkowa zakończyła się [...] listopada 2019 r.,
g. pominięciu orzecznictwa TSUE w zakresie neutralności podatku VAT, poprzez ustalenie stanu faktycznego, w którym podatek VAT przestaje być neutralny,
h. pominięciu stanu faktycznego, w którym podatek VAT przestaje być podatkiem neutralnym;
i. orzeczenie przez organ I instancji o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za wrzesień 2018 r. - mimo że termin zwrotu podatku upłynął, więc nie było czego już przedłużać,
14) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 274b §1 o.p. i art. 139 o.p., poprzez brak zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2018 r., w związku z wyekspirowaniem daty zwrotu podatku VAT za wrzesień 2018 r. Termin zwrotu podatku został ustalony znacząco po terminie zakończenia czynności weryfikacyjnych rozliczenia (kontroli podatkowej), a termin ten upływa z dniem 30 września 2019 r. (termin wskazany na postanowieniu o przedłużeniu terminu kontroli) organ zaś wyznaczył termin zwrotu na dzień 31 listopada 2019 r. (przedłużenie o 3 miesiące). Terminy te wykraczały znacząco poza wytyczne art.139 o.p,
15) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 124, art. 210 § 4 i art. 217 § 2 w związku z art. 219 o.p., poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu VAT za wrzesień 2018 r., poprzez jego niezastosowanie polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku od towarów i usług w zakresie w jakim organ nie wskazał, jakie konkretnie okoliczności wymagają dodatkowego zweryfikowania, albowiem zdaniem skarżącej organ nie tylko musi posiadać istotne wątpliwości, ale także przez chociażby wzgląd informowania podatnika, wskazać podatnikowi, z czego one wynikają, w sposób jasny i nie budzący wątpliwości je uzasadnić, tak aby merytoryczna kontrola prawidłowości wydanego aktu mogła być przeprowadzona przez organ pozorując jedynie jego uzasadnienie, powołując jako argument podjęcie czynności kontrolnych w stosunku do kontrahentów skarżącej, bez podania przesłanek poddających w wątpliwość prawidłowość dokonanych rozliczeń. Pozbawiając tym samym podatnika prawa do obrony,
16) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 o.p i z pominięciem orzecznictwa TSUE w zakresie neutralności podatku VAT poprzez wprowadzenie pozorności rozpatrywania sprawy i niezweryfikowaniu czynności proceduralnych w zakresie wydania i doręczania postanowień zgodnie art. 216 § 1 art. 274b § 1,
17) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 191 o.p. i z art. 121 § 1, poprzez tendencyjnie prowadzone postępowanie w kierunku z góry postawionej tezy, że organ I instancji działa zawsze zgodnie z literą prawa i najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych w zakresie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, a tym samym realizuje w pełni zasady interesu społecznego i przestrzega norm prawnych nie opartych na wieloletnim wadliwym stosowaniu prawa i pozaprawnych wytycznych przedłożonych w tym zakresie,
18) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 127. i z art. 239 o.p., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania w związku z:
a. brakiem wykroczenia poza granice zażalenia i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, w konsekwencji czego organ II instancji nie dostrzegł, iż organ I instancji wydał kolejne postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu na zwrot podatku VAT z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, które nie zostały wprowadzone do obiegu prawnego, oraz co uzasadniałoby ich uchylenie,
b. przejęciem stanowiska NUS bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Jednocześnie w związku z prowadzeniem w życie ustawy o KAS skarżąca wskazuje na występowanie pozornej relacji dwuinstancyjności między NUS i DIAS, a tym samym wadliwe rozwiązanie prawne prowadzi nie tylko do naruszenia o.p. ale Konstytucji RP, gdzie organ państwa rozstrzyga w swojej sprawie,
19) art. 233 § 1 w zw. z art. 127 o.p. i art. 78 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia wydanego z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym akceptację oczywistych i wyraźnych uchybień organu I instancji czym wzbudził w skarżącej uzasadnione przekonanie, że postępowanie odwoławcze ma charakter wyłącznie iluzoryczny, a rozstrzygnięcia organów podatkowych nie podlegają w istocie kontroli instancyjnej. Skarżąca wskazuje na występowanie pozornej relacji dwuinstancyjności między NUS i DIAS, a tym samym wadliwe rozwiązanie prawne prowadzi to skutku, gdzie organ państwa rozstrzyga w swojej sprawie,
20) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 187 § 1 i art. 122 o.p., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy bez wszechstronnej oceny materiału dowodowego i zaniechania podjęcia wszelkich działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Działanie to było następstwem błędnego ustalenia stanu faktycznego,
21) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art.194, art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 125 o.p., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów urzędowych wnioskowanych przez skarżącą w zażaleniu,
22) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 oraz art. 191 o.p., poprzez dokonanie oceny okoliczności sprawy w oparciu o błędnie oceniony stan faktyczny, co wyczerpało znamiona dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a przez to ocenę niedopuszczalną w kontekście obowiązujących przepisów prawa procesowego,
23) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 210 § 4 o.p, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia dowodów, którym organ dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,
24) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. art. 121 i art. 124 o.p., poprzez akceptację uchybień organu I instancji, polegających na sporządzeniu lakonicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, pomijanie zarzutów skarżącej i niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy jego podjęciu, co uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia,
25) art. 143 o.p., poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego przez osobę (starszy ekspert skarbowy M. T.) do tego nieupoważnioną, nieposiadającą imiennego upoważnienia od Dyrektora Izby Skarbowej w [...], brak odnotowania tego upoważnienia w rejestrach upoważnień organu i w aktach postępowania. Podpisanie postanowienia przez Kierownika działu J. M., nieposiadającego imiennego upoważnienia od Dyrektora Izby Skarbowej w [...], brak odnotowania tego upoważnienia w rejestrach upoważnień organu i w aktach postępowania,
26) art. 2a o.p., poprzez brak jego zastosowania, pomimo zaistnienia ku temu przesłanki, wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik ustawowej sprawy, ponieważ uwzględnienie tego błędu w doręczeniu skutkowałoby uwzględnieniem zażalenia spółki i konieczność wypłacenia podatku VAT,
27) art. 10.1. i art. 11.1 ustawy Prawo przedsiębiorcy z dnia 6 marca 2018 przez skrajnie negatywną interpretację przepisów prawa jak również linii orzeczniczej NSA, mając na celu pokrzywdzenie przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
W toku postępowania skarżąca złożyła pisma procesowe, w których m. in. rozwinęła argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W orzecznictwie NSA przyjęto, że w przypadku kierowanych do tego samego podatnika postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ten sam okres rozliczeniowy, nie występuje tożsamość stanów faktycznych. Każde kolejne postanowienie wydawane jest bowiem na gruncie okoliczności faktycznych istniejących w dacie wydania tegoż postanowienia. W rezultacie każde przedłużenie terminu zwrotu może być oparte na innych przesłankach faktycznych, a merytoryczna zasadność wydania "pierwszego" postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku nie musi przekładać się na zasadność wydania kolejnych postanowień w tym przedmiocie. Niewątpliwie istnieje powiązanie pomiędzy kolejno wydawanymi postanowieniami o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, wynikające z konieczności doręczenia następnego postanowienia zanim upłynie termin wyznaczony w postanowieniu poprzednim. Tym niemniej powiązanie to nie sprawia, że wszystkie postanowienia wydawane są w granicach tej samej sprawy. Każde z tych postanowień podlega odrębnemu zaskarżeniu zażaleniem, co wynika z art. 274b § 2 o.p. Na każde z tych postanowień przysługuje skarga do sądu administracyjnego stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Każde więc z tych postanowień jest przedmiotem odrębnej sprawy (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., I FSK 345/20 oraz powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]-W. z dnia [...] listopada 2020 r. przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za wrzesień 2018 r. w kwocie [...]- zł do dnia 29 stycznia 2021 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w realiach niniejszego postępowania sąd administracyjny nie jest władny do oceny terminowości wprowadzenia do obrotu prawnego wcześniejszych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku. Podkreślić przy tym należy, że utrzymane w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] – W. z [...] listopada 2020 r. zostało doręczone 27 listopada 2020 r., gdy tymczasem na mocy uprzedniego postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu termin na dokonanie tej czynności upływał 30 listopada 2020 r. Nie może zatem budzić wątpliwości, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem zostało doręczone skarżącej przed upływem terminu na dokonanie zwrotu. Sąd zauważa, że zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia poprzednich postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc wrzesień 2018 r. mogły być podnoszone w postępowaniach dotyczących tych postanowień, a nie w niniejszej sprawie. Ponadto z uwagi na związanie sądu granicami sprawy zamierzonego efektu nie może również wywrzeć argumentacja skargi zmierzająca do wykazania bezczynności lub przewlekłości czynności podejmowanych w ramach weryfikacji zasadności zwrotu. Kwestionowanie dynamiki czynności weryfikacyjnych może bowiem następować jedynie poprzez wniesienie skargi na bezczynność bądź przewlekłość postępowania.
Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Na tle art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT orzecznictwo stoi na stanowisku, że zastosowanie tego przepisu opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością w postaci stwierdzenia, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Przewidziany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny (por. wyrok NSA z 05 października 2016 r., I FSK 87/15). Podkreślić również należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 października 2008 r., K 16/07 uznał, że art. 87 ust. 2 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) jest zgodny z art. 2 i art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 Konstytucji. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny rozważał także zgodność tej regulacji z prawem unijnym, w szczególności dyrektywą 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. nr 347, poz. 1, dalej jako: "dyrektywa 112"). Powołując się na orzecznictwo TS (m.in. na wyrok z 18 grudnia 1997 r., w sprawach połączonych Garage Molenheide, C-286/94; Peter Schepens, C-340/95; Bureau Rik Decan-Business Research & Development NV, C-401/95 i Sanders BVBA, C-47/96) TK uznał, że prawo unijne dopuszcza przedłużenie terminu zwrotu podatku w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku. Trybunał nie zakwestionował więc instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku, wskazując m.in. na cel jej przyjęcia, którym jest " (...) możliwość kontroli przez organy podatkowe, że wykazywana przez podatnika nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zgodna z rzeczywistością. Regulacja ta ma służyć zwalczaniu oszustw podatkowych i nadużyć. Kwestionowany przepis powinien być traktowany jako jeden z instrumentów równoważenia praw podatnika i interesów Skarbu Państwa".
W ocenie Sądu wydając zaskarżone postanowienie organ wykazał, że zasadność spornego zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. O konieczności dodatkowej weryfikacji świadczy to, że organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe i w ramach tego postępowania gromadzi dokumenty, które mogą przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ prowadzi zatem nadal czynności weryfikujące zasadność zwrotu. Organ zakończył kontrolę podatkową w dniu [...] listopada 2019 r., a jej ustalenia wskazują na wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku VAT za wrzesień 2018 r. Skarżąca została poinformowana o stwierdzonych nieprawidłowościach i o przysługującym jej na podstawie art. 81 § 1 i § 2, w zw. z art. 81b § 1 O.p., uprawnieniu do złożenia korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług za wrzesień 2018 r. Z uwagi na okoliczność, że skarżąca nie złożyła korekty dla podatku od towarów i usług VAT-7 za ww. miesiąc, uwzględniającej ustalenia poczynione w toku kontroli podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]-W. w dniu [...] stycznia 2020 r. wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe za okresy od stycznia do września 2018 r. Organ zwrócił uwagę, że podatnik dokonuje transakcji wyłącznie z podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo, transakcje dotyczą sprzedaży usług niematerialnych opodatkowanych stawką 23%. Wątpliwości budzi, czy faktury wystawione przez spółkę dokumentują transakcje, które zostały faktycznie wykonane. Z uzasadnień zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wynika również jakie czynności zostały podjęte. Wskazano również, że zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nadal jest niekompletny i niewystarczający do dokonania wnioskowanego zwrotu, a zatem istnieje nadal uzasadniona konieczność przeprowadzenia dalszych czynności weryfikujących. Dla stwierdzenia zasadności wykazanych w deklaracji zwrotów podatku koniecznym jest, aby organ dysponował pełną dokumentacją źródłową dotyczącą budzących wątpliwości organu transakcji. Brak pełnej dokumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie takiej weryfikacji. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że zmaterializowały się przesłanki pozwalające na przedłużenie terminu dokonania spornego zwrotu. Z uwagi na powyższe za nietrafne uznać należało zarzuty naruszenia przepisów ustawy o VAT, jak i zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego. W szczególności nie naruszono zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, jak i zasady dwuinstancyjności postępowania. Nie naruszono wyrażonej w art. 2a o.p. zasady nakazującej rozstrzyganie na korzyść podatnika niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia znajdują oparcie w wynikach wykładni językowej art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT. Organ podatkowy uzasadnił swoje postanowienie, a zatem nie naruszył art. 210 § 4 o.p. Z uwagi na powyższe za bezzasadne należało uznać również zarzuty podnoszące naruszenie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorcy z dnia 6 marca 2018 r.
Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły również reguł rządzących postępowaniem dowodowym. Wyrażona w art. 191 o.p. zasada swobodnej oceny dowodów polega na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11). Zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę z art. 191 o.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu (por. wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 1756/18). Jeżeli zatem ocena materiału dowodowego jest logiczna, przekonująca, niezawierająca w sobie sprzeczności, to nie ma podstaw do przyjęcia, aby naruszała ona zasadę swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 01 czerwca 2017 r., I FSK 2087/15). Zaprezentowane przez organy obu instancji uzasadnienia przemawiające za koniecznością dodatkowej weryfikacji spornego zwrotu podatku są spójne, logiczne oraz nie zawierają w sobie sprzeczności.
Zamierzonego rezultatu nie mogą również wywrzeć argumenty skargi podnoszące, że w ramach analogicznego rodzaju postępowań względem podmiotów powiązanych uwzględniono reprezentowane przez nie stanowisko. Rolą sądu administracyjnego jest dokonanie kontroli zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem nie zaś badanie czy rozstrzygnięcie to pozostaje spójne z aktami kierowanymi do innych niż skarżąca podmiotów.
Wskazać również należy, że wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji nie zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Jak wynika z danych zawartych w KRS do [...] lutego 2019 r. siedziba skarżącej mieściła się w [...] przy ul. [...]. Natomiast od [...] lutego 2019 r. siedziba spółki mieściła się przy [...]. Mając powyższe na uwadze wątpliwości sądu nie budzi fakt, że od wskazanej daty organem podatkowym właściwym w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym był Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] – W. , co wynika z lp. 349 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz. U. poz. 393).
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 139 o.p., gdyż przepis ten nie wskazuje, aby termin zakończenia kontroli podatkowej musiał pokrywać się z terminem dokonania zwrotu podatku VAT. Organy podatkowe w wyznaczaniu terminów zwrotu podatku nie są związane terminami zakończenia czynności sprawdzających czy też kontroli podatkowej. Konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku wynika bowiem z powziętych przez organ wątpliwości co do zasadności dokonania zwrotu.
W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania w II instancji przez osobę do tego nie upoważnioną, jak i podpisania zaskarżonego postanowienia przez Kierownika działu, nieposiadającego imiennego upoważnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, jak i zatrudnieni w urzędzie pracownicy, mają pełną wiedzę na temat przyznanych im pełnomocnictw i uprawnień. Zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez umocowaną osobę oraz było prowadzone przez osobę upoważnioną.
Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez wprowadzenie ustawy o KAS oraz naruszenie Konstytucji RP. Zauważyć bowiem należy, że organy podatkowe nie stanowią prawa, ani nie orzekają w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją. Organy podatkowe nie dysponują uprawnieniami ustawodawcy ani Trybunału Konstytucyjnego. Ustawa o KAS nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny, jest zgodna z Konstytucją i jak już wcześniej wskazano, w niniejszej sprawie nie ucierpiała zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji nie naruszają powołanych przez skarżącą przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI