I SA/PO 4333/01

FSK 798/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Borkowski /sprawozdawca/
Jan Rudowski
Krystyna Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 183 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski (spr.), Jan Rudowski, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Joanny B. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Po 4333/01 w sprawie ze skargi Joanny B. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 15 października 2001 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądzą od strony skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Z. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 5.400 zł (słownie; pięć tysięcy czterysta złotych).
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w sprawie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok.
Z ustaleń faktycznych spraw wynikało, że podatniczka prowadząca wspólnie z mężem Zbigniewem B. działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej "Z." założyła i prowadziła /wspólnie z mężem/ firmę "B." /w 1996 r./ oraz firmę "Bs." /w 1997 r./ posługując się nazwiskiem Grzegorza L.
Powyższe ustalenie dało podstawę do pominięcia prowadzących przez s.c. "Z." ksiąg rachunkowych, jako nierzetelnych, gdyż wykazywały one fikcyjne transakcje handlowe z firma "B.", natomiast nie wykazywały transakcji z kontrahentami zewnętrznymi, w których jako nabywca lub sprzedawca występowała firma "B.". W rzeczywistości nie działały odrębne firmy, lecz jedna, której właścicielami byli małżonkowie B., co uzasadniało połączenie dochodów osiągniętych przez wym. wyżej firmy. Dochód spółki "Z." wyniósł 6.088.703,91 zł a dochód Joanny B. 20% tej sumy.
Podstawę prawną decyzji stanowiły art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, dotyczących powyższych ustaleń faktycznych, gdyż znajdowały one oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Podniesiono w uzasadnieniu wyroku, że w interesie wspólników leżało przerzucenie dochodów do firmy opodatkowanej w formie ryczałtu, z którego firma "Z.", z uwagi na przekroczenie limitu przychodu, nie mogła już korzystać. W ocenie Sądu, w sprawie nie miały miejsca zarzucone w skardze uchybienia procesowe. Od powyższego wyroku podatnik wniósł skargę kasacyjną /błędnie nazwaną kasacją/ w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ domagając się uchylenia tego wyroku w całości, a "w konsekwencji" także decyzji organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach procesu za obie instancje.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 93 uks jako przyjętej przez Sąd podstawy do łączenia w 1996 roku przychodów i kosztów uzyskania przychodu dwóch firm to jest firmy "Z." s.c. i firmy "B." przy określaniu podstawy opodatkowania podatnika Zbigniewa B. podatkiem dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 9 ust. 2, art. 22 ust. 1 i art. 24 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 r. nr 90 poz. 416 ze zm./, to jest naruszenie prawa przez Sąd nastąpiło w postaci błędu w subsumpcji czyli przyjęcia przez Sąd istnienia związku pomiędzy ustalonym stanem faktycznym co do prowadzenia przez Zbigniewa B. firmy "Z." s.c. Zbigniew B. i Joanna R. /obecnie B./ a działalnością odrębnej firmy "B." prowadzonej samodzielnie przez Grzegorza L. Przez to z kolei błędnie przyjęto w wyroku Sądu, że Zbigniew B. wraz z drugim wspólnikiem firmy "Z." - Joanną R. /B./ dopuścili się tzw. firmanctwa w rozumieniu art. 93 ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r. /Dz.U. 1984 nr 22 poz. 103 ze zm./ mimo, że dotychczas nie wydano prawomocnego wyroku przez sąd karny co do zaistnienia firmanctwa. W konsekwencji skutkowało to nieuzasadnionym - zdaniem skarżącego - przyjęciem przez organy podatkowe I i II instancji przy określeniu podatnikowi dochodu podlegającego opodatkowaniu - dodatkowo dochodu wypracowanego przez inny podmiot to jest przez Grzegorza L. w ramach prowadzonej wyłącznie przez niego firmy "B.",
2. naruszenie przepisów postępowania podatkowego to jest art. 122, a w związku z tym art. 180 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ przez przyjęcie bez przeprowadzenia konkretnego dowodu ze strony organów podatkowych, że wspólnik spółki cywilnej "Z." Joanna B. w 1996 r. wystawiała faktury w imieniu firmy "B.", czyli że rzekomo uczestniczyła w prowadzeniu działalności firmy "B." a także, że Grzegorz L. uczestniczył w prowadzeniu działalności firmy "Z." /mimo stanowczego zaprzeczenia tej tezie przez Grzegorza L./ jak również, że Zbigniew B. posługiwał się nazwiskiem Grzegorza L. przy prowadzeniu firmy "B." mimo, że Grzegorz L. wielokrotnie w toku postępowania podatkowego temu przeczył/, że spółka cywilna "Z." posiadała wspólny z firmą "B." magazyn, że miały miejsce zakupy nieudokumentowane. Przekroczono więc - zdaniem skarżącego na etapie postępowania podatkowego przed organami I i II instancji - zdaniem skarżącego - w sposób ewidentny granice swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy czyli na ferowanie zaskarżonego wyroku. Przy niekorzystnym rozstrzygnięciu co do podstawy opodatkowania podatkiem dowodowym w stosunku do skarżącego sugerowano się przede wszystkim okolicznością, że niektóre pojedyncze wydatki /stanowiące zaledwie ułamek procenta w stosunku do kosztów ogółem/ związane z działalnością firmy "B.", zostały przyjęte w ciężar kosztów uzyskania przychodu firmy "Z." prowadzonej przez Zbigniewa B. i Joannę R. /B./, odmawiając jednocześnie wiarygodności wszelkim pisemnym wyjaśnieniom co do przyczyn tego stanu rzeczy składanym zarówno w toku postępowania przed organami podatkowymi jak i przed Sądem jak i wszelkie wątpliwości tłumacząc na niekorzyść skarżącego podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Są Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest oczywiście bezzasadna.
Autor skargi, będący adwokatem powołał obydwie, przewidziane w art. 174 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /określanej dalej jako p.p.s.a./ podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postanowienia. Stosownie do art. 183 par. 1 tej ustawy Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza "związanie" wskazanymi podstawami kasacyjnymi. Rzecz jednak w tym, że zarzut "naruszenia" może dotyczyć tylko takich przepisów, które były, lub mogły być stosowane przez sąd administracyjny. Do takich przepisów z pewnością nie należy powołany w pkt 1/ skargi kasacyjnej art. 93 nieobowiązującej w dacie wyrokowania ustawy karnej skarbowej, jako że sprawy karno - skarbowe nie są /i nigdy nie były/ objęte kognicją sądów administracyjnych /por. art. 16 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Zarzut naruszenia przez Sąd art. 93 uks trudno inaczej ocenić niż jako nieporozumienie.
Natomiast podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się do naruszenia przepisów postępowania sądowego, a nie administracyjnego. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy Ordynacji podatkowej mogłyby mieć zastosowanie w postępowaniu sądowym, gdyby Sąd prowadził uzupełniający dowód z dokumentu /art. 52 ust. 2 i art. 59 ustawy o NSA/. Taka sytuacja jednak nie miała miejsca. Powołanie art. 122 i 180 Ordynacji podatkowej w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy kasacyjnej /por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. FSK 181/04 - ONSAiWSA 2004 nr 2 poz. 36/.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalić skargę.
Obowiązek zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wynika z art. 204 pkt 1 tej ustawy.