I SA/Po 433/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-07-25
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowywewnątrzwspólnotowe nabyciesamochody osoboweprawo unijneTSUEniedyskryminacjanadpłata podatkuzwrot kosztów

WSA w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w sprawie nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, uznając polskie przepisy za dyskryminujące w świetle prawa unijnego.

Spółka A sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, kwestionując zgodność polskich przepisów z prawem unijnym. Organy celne odmówiły, uznając obowiązek zapłaty podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, uchylił decyzje organów, stwierdzając, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od używanych samochodów sprowadzanych z UE naruszały zasadę niedyskryminacji.

Spółka A sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, argumentując, że polskie przepisy dotyczące opodatkowania takich pojazdów są niezgodne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który zakazuje dyskryminacyjnego opodatkowania towarów z innych państw członkowskich. Organy celne, w tym Naczelnik Urzędu Celnego i Dyrektor Izby Celnej, odmówiły stwierdzenia nadpłaty, twierdząc, że polska ustawa o podatku akcyzowym reguluje opodatkowanie wyrobów niezharmonizowanych, a stawki podatku są jednolite. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który, mając na uwadze wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (TSUE) z dnia 18 stycznia 2007 r. (sygn. C-313/05), uznał polskie przepisy za dyskryminujące. Sąd stwierdził, że choć podatek akcyzowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów jest dopuszczalny, to stawka podatku nakładana na używane samochody sprowadzane z UE nie może przewyższać rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy naruszają zasadę niedyskryminacji, jeśli stawka podatku akcyzowego na używane samochody sprowadzane z UE jest wyższa niż na podobne pojazdy już zarejestrowane w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE, który stwierdził, że podatek akcyzowy nie może dyskryminować towarów z innych państw członkowskich. W przypadku używanych samochodów, stawka akcyzy w Polsce nie może przewyższać rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Pomocnicze

u.p.a. art. 80 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 4 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 76 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82 § 3

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 10 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 225

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MF art. 7 § 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

rozp. MF art. 7 § 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów naruszają zasadę niedyskryminacji wynikającą z art. 90 TWE, ponieważ stawka podatku dla pojazdów sprowadzanych z UE jest wyższa niż dla podobnych pojazdów krajowych. Wyrok TSUE C-313/05 potwierdza, że polskie przepisy w tym zakresie są niezgodne z prawem unijnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów celnych, że polska ustawa o podatku akcyzowym reguluje opodatkowanie wyrobów niezharmonizowanych i stawki są jednolite, została odrzucona przez sąd w świetle prawa unijnego. Twierdzenie organów, że podatek akcyzowy nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym, zostało uznane za zasadne w odniesieniu do art. 25 TWE, ale nie rozwiązywało problemu dyskryminacji.

Godne uwagi sformułowania

Podatek akcyzowy, nałożony ustawą o podatku akcyzowym, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE, ani też nie sprzeciwia się art. 28 TWE. Polska ustawa o podatku akcyzowym narusza zakaz dyskryminacji wyrażony w art. 90 akapit pierwszy TWE. Kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku, zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.

Skład orzekający

Sylwia Zapalska

przewodniczący

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Roman Wiatrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedyskryminacji podatkowej w prawie UE w kontekście podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów lub wyroków TSUE, które mogły zmienić stan prawny. Konieczność analizy konkretnych stawek i podstaw opodatkowania w każdym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nabywania samochodów z zagranicy i konfliktu prawa krajowego z unijnym, co jest interesujące dla wielu osób, nie tylko prawników.

Polski podatek akcyzowy od używanych aut z UE niezgodny z prawem UE? Sąd uchyla decyzję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 433/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Roman Wiatrowski
Sylwia Zapalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie as. sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 3083 zł (trzy tysiące osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zwraca z kasy sądu nienależnie uiszczony wpis w wysokości 773 zł (siedemset siedemdziesiąt trzy złote) IV. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ S.Zapalska /-/ R.Wiatrowski
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2006 r. Spółka z o.o. "A" w P. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym i zwrot nadpłaconego podatku w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu Spółka podała, że przedmiotową kwotę zapłaciła jako należność z tytułu podatku akcyzowego związanego z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...], pojemność silnika - [...] cm-. Samochód został zakupiony w Niemczech w dniu [...] czerwca 2006 r. Zapłacenie podatku akcyzowego było niezbędne dla celów rejestracyjnych. Podatnik, powołując się na treść art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, podważył zasadność poboru podatku akcyzowego. Zdaniem podatnika, wskazany przepis ustanawia jasny, bezwarunkowy i zupełny zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów innych państw członkowskich.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i zwrotu żądanej kwoty.
W ocenie organu podatkowego podatnik, uiszczając podatek akcyzowy, wypełnił nałożony na niego z mocy art. 80 i 81 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek. Organ zakwestionował również argumentację skarżącego w przedmiocie niezgodności z prawem unijnym ustawy o podatku akcyzowym. Wskazał, że w/w ustawa reguluje opodatkowanie wyrobami niezharmonizowanymi, do których zalicza się m. in. samochody, ponieważ takie wyroby nie podlegają zasadom opodatkowania regulowanym przez prawo wspólnotowe.
Pismem z dnia [...] września 2006 r. Spółka wniosła odwołanie od niekorzystnej dla niej decyzji organu podatkowego.
W uzasadnieniu powołała ponownie argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a dotyczące niezgodności z prawem wspólnotowym przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Podatnikami podatku akcyzowego, pobieranego od samochodów osobowych, są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju, a także importerzy i pod- mioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. W konsekwencji podatkowi akcyzowemu podlegają zarówno samochody osobowe nabywane w innych państwach członkowskich Unii jak i samochody krajowe. Nadto organ wskazał, że wszystkie samochody opodatkowane są taką samą stawką podatku akcyzowego w wysokości 3,1% lub 13,6%. Samochody osobowe, jako wyroby niezharmonizowane, nie są objęte jednolitą regulacją podatkową na terenie Unii. W związku z powyższym zasady ich opodatkowania w poszczególnych państwach członkowskich nie są ujednolicone i leżą w gestii ustawodawstwa krajowego, a nie unijnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie podatnik wniósł skargę z dnia [...] lutego 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji zapadłej w I instancji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne są niesporne. Spór między stronami dotyczy natomiast opodatkowania w Polsce podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. ) opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe. Niesporne winno być, że samochody osobowe są wyrobami akcyzowymi niezharmonizowanymi w rozumieniu w/w ustawy. Stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy określonej w art. 10 w związku z art. 75.
Na podatnikach dokonujących nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych w niezharmonizowanych po ich przywozie do kraju ciąży, na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy, obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej do właściwego naczelnika urzędu celnego i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Obowiązkowi zapłacenia akcyzy podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są :
1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju,
2. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego ( art. 80 ust.1 i 2 ustawy ).
Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że akcyzie podlegają ( na gruncie polskiej ustawy o podatku akcyzowym ) zarówno samochody osobowe nowe jak i używane, sprzedawane na terenie kraju oraz importowane i nabyte na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Akcyzie podlegają w Polsce samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju. W przypadku krajowej sprzedaży samochodów osobowych podatnikami są tylko te podmioty, które dokonują nabycia samochodów przed ich pierwszą rejestracją. Z tego wynika, że krajowa sprzedaż samochodów osobowych używanych nie podlega akcyzie, skoro jej przedmiotem są samochody już wcześniej zarejestrowane.
W związku z powyższym, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, opodatkowaniu będą podlegały również używane samochody osobowe nabyte w innym państwie Unii Europejskiej, jako niezarejestrowane w Polsce.
Opodatkowanie polską akcyzą unijnych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich Unii Europejskiej wzbudziło wątpliwości co do jego zgodności z prawem traktatowym.
Wątpliwości te wynikają z treści § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), który wysokość stawek akcyzowych uzależnia od m.in. wieku sprowadzonych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. źródłami prawa powszechnie obowiązującego są : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu w dzienniku ustaw, stanowią część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane, chyba że ich stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy ( art. 91 ust. 1 Konstytucji ).
Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą, wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową
( art. 91 ust.2 Konstytucji ).
Na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji, ustanawiającego pierwszeństwo prawa stanowionego przez organizację międzynarodową, w przypadku kolizji z ustawami od daty przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, prawo wspólnotowe Unii obowiązuje także w Polsce i powinno być stosowane bezpośrednio przez organy polskiej władzy publicznej. Prawo wspólnotowe spełnia więc funkcję nadrzędną nad ustawodawstwem krajowym. W dniu 16 kwietnia 2003 r. Rzeczypospolita Polska podpisała z Państwami Członkowskim Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej ( Dz. U. Nr 90, poz. 864 z 2004 r.). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot Europejskich i Europejski Bank Centralny. Od dnia 01 maja 2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Traktat Wspólnot Europejskich został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003 r.
Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa podatkowego ma więc art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wynika z niego, że Państwa Członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podatników wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe ( zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku ).
Powyższa kwestia wzbudziła wątpliwości natury prawnej, co do zgodności polskich rozwiązań z prawem unijnym i w konsekwencji stała się przedmiotem pytania prejudycjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości o rozstrzygnięcie następujących zagadnień:
1. Czy przepis art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w którym został zawarty zakaz nakładania między Państwami Członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym, zakazuje Państwu Członkowskiemu stosowania art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), z którego wynika, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy pobierany jest od nabycia każdego samochodu, niezależnie od miejsca jego pochodzenia przed pierwszą rejestracją na terenie kraju?
2. Czy przepis art. 90 zdanie pierwsze Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich przy jednoczesnym nieobciążaniu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 ust.1 polskiej ustawy o podatku akcyzowym ?
3. Czy przepis art. 90 zdanie drugie Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty, zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego według zmiennej stawki procentowej ze względu na wiek pojazdu i pojemność silnika, wyrażonej w polskim rozporządzeniu wykonawczym § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm. ) na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich, jeżeli według podobnego wzoru obliczany jest podatek dla sprzedaży samochodów używanych w kraju dokonanej przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju i ten podatek wpływa następnie na cenę tego samochodu przy dalszej jego odsprzedaży?
4. Czy przepis art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską dotyczy tego, że ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskim oraz jednocześnie przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania dotyczy tego, że dopuszczalne jest nakładanie przez Państwa Członkowskie podatków akcyzowych na towary inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 tej Dyrektywy pod warunkiem niezwiększania - na skutek tego - formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi, zakazuje Państwu Członkowskiemu utrzymania w mocy art. 81 polskiej ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie pięciu dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego ?
Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia
2007 r. sygn. C - 313/05 orzekł, co następuje :
1. Podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równo- ważnym w rozumieniu art. 25 TWE.
2. Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na po- jazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
3. Artykuł 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie należy interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w analogicznym stanie faktycznym i prawnym jak Sąd, który skierował przedmiotowe pytanie prejudycjalne, jest związany wyrokiem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r.
Mając na uwadze orzeczenie ETS, Sąd orzekający wskazuje, iż podatek akcyzowy, nałożony ustawą o podatku akcyzowym, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE, ani też nie sprzeciwia się art. 28 TWE, ustanawiającemu zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym.
Natomiast polska ustawa o podatku akcyzowym narusza zakaz dyskryminacji wyra- żony w art. 90 akapit pierwszy TWE. Dlatego w punkcie drugim sentencji wyroku ETS orzekł, iż artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.
Takie stanowisko nie sprzeciwia się - co do zasady - opodatkowaniu akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jednak zgodnie z wykładnią przedstawioną w w/w wyro- ku ETS, podatek nakładany w Polsce nie może w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej i następnie wwożonych na teren kraju, od towarów nabywanych na jego terytorium. Oznacza to, że niezgodne z prawem wspólnotowym są te postanowienia polskiej ustawy podatkowej, które wskazują, iż kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku, zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.
Powyższe sformułowania rodzą szereg konsekwencji na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Po pierwsze, omawiany wyrok ETS nie sprzeciwia się co do zasady obowiązywaniu w Polsce podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie. Podatek taki jest dopuszczalny w świetle art. 90 akapit pierwszy TWE, pod warunkiem, że zostanie nałożony według określonych w wyroku przez ETS reguł.
Po drugie, kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku, zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej niż w Polsce. Miarodajna ocena polskich uregulowań podatkowych, z punktu widzenia zasady niedyskryminacji podatkowej, wyrażonej w art. 90 akapit pierwszy TWE, może odbyć się dzięki porównaniu dwóch podstawowych elementów konstrukcji podatku, które wpływają na wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem nie tylko stawki podatkowej, ale również podstawy opodatkowania. Skoro więc nabywcy używanych samochodów osobowych, starszych niż dwuletnie, na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. ( w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r. ) stawki, to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65 % podstawy opodatkowania, nie może również znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych, starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych, nabywanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm- i 3,1% - dla pozostałych samochodów osobowych.
Zrównanie stawki podatku na samochody osobowe nabywane w kraju i w innych Państwach Członkowskich nie daje jednak jeszcze gwarancji zgodności opodatkowania z zasadą niedyskryminacji podatkowej. Istotnym problemem jest również to, czy -kwota podatku zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów" jest taka sama. Spełnienie tego warunku opisanego w wyroku ETS jest możliwe dopiero po ujednoliceniu opodatkowania samochodów osobowych nabywanych w Polsce i w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
Sąd, rozpatrując niniejszą sprawę, zauważa, że polska ustawa nie posługuje się pojęciem -wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania, w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania, jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów. Natomiast na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Określając podstawę opodatkowania polski ustawodawca, zarówno w przypadku nabycia krajowego, jak i nabycia wewnątrzwspónotowego, nie stosuje kryterium -wartości rynkowej" towaru, lecz posługuje się kryterium -kwoty należnej z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów" i - kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić". Mając na względzie powyższe uregulowania dotyczące polskiego podatku akcyzowego, przez -wartość rynkową podobnych pojazdów ", do której nawiązuje ETS w drugim punkcie sentencji wyroku, należy rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych, pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Także z wyroku ETS nie można wnioskować o niezgodności podstaw opodatkowania określonych jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego. ETS zakwestionował jedynie uregulowania dotyczące stawki, a nie podstawy opodatkowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że omawiany wyrok ETS zakazuje stosowania wyższej stawki na używane samochody osobowe nabywane w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej, niż na podobne pojazdy nabywane w Polsce. Wyrok ten nie rozstrzyga kwestii możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację podatkową samochodów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
Po trzecie, omawiany wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Oznacza to, że w przypadku wewnątrz- wspólnotowego nabycia samochodów osobowych ( nie starszych niż dwuletnie ), podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit pierwszy TWE. Tym samym, omawiany wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe rozwiązania, organy podatkowe, rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym pobranym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, są zobowiązane do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego w innym Państwie Członkowskim Wspólnoty Europejskiej samochodu osobowego. Podstawę opodatkowania powinna stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu.
Podobny do powyższego pogląd został wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 980/05,gdzie stwierdzono, że: "w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego akcyza obliczana jest od wartości, jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić za towar według umowy lub faktury". Powyższy podgląd został zaakceptowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I FSK 146/06.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 25 lipca 2007 r. pełnomocnik skarżącej Spółki sprostował skargę w części w ten sposób, że domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] czerwca 2006 r. do dnia zapłaty w miejsce dotychczasowej wysokości [...] zł. Powyższe oznaczało korektę do 13,6 % stawki podatku akcyzowego. Pełnomocnik wyjaśnił, że skorygowanie skargi jest wynikiem zapoznania się z pełną treścią wyroku ETS z dnia 18 stycznia 2007 r.
Wobec powyższego Sąd na nowo obliczył należny wpis od skargi i orzekł o zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu jak w p. III wyroku na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 152 i art. 200 w/w ustawy.
/-/ K.Pawlicki /-/ S.Zapalska /-/ R.Wiatrowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI