I SA/Po 428/20

I SA/Po 428/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Karol Pawlicki /przewodniczący/
Katarzyna Wolna-Kubicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 4210/21 - Wyrok NSA z 2024-02-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 ust. 1, art. 134 par. 1, art.  151, art. 119 pkt 3 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 127 par. 3, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niedopuszczalny wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], działając m.in. na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 124 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") uznał wniosek M. L. (dalej jako: "skarżący") o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] listopada 2018 r. ([...]) za niedopuszczalny.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wójt Gminy [...] ustalił wobec skarżącego podatek od nieruchomości na rok:
- 2015 – decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., w wysokości [...],- zł,
- 2016 – decyzją z [...] stycznia 2016 r., w wysokości [...],- zł,
- 2017 – decyzją z [...] stycznia 2017 r. w wysokości [...],- zł.
Z uwagi na nieuregulowanie ww. zobowiązań Wójt Gminy [...] wezwał skarżącego do uregulowania należności z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego upomnieniem z dnia:
- [...] czerwca 2015 r. nr [...] – dotyczyło zobowiązania za 2015 r.,
- [...] kwietnia 2016 r. nr [...] – dotyczyło zobowiązania za 2016 r.,
- [...] maja 2017 r. nr [...] – dotyczyło zobowiązania za 2017 r.
Upomnienia doręczono w trybie zastępczym.
W dniu [...] września 2018 r. Wójt Gminy [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący ww. zobowiązania za 2015, 2016 i 2017 r. Odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 31 października 2018 r.
W dniu [...] listopada 2018 r. skarżący złożył zarzut nieistnienia obowiązku (nie poinformowanie o istnieniu obowiązku, ani o jego wysokości, nie doręczenie decyzji), braku doręczenia upomnienia, zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, względnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia [...] listopada 2018 r. przekazał zarzuty celem zajęcia stanowiska do wierzyciela, t.j. Wójta Gminy [...].
Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] uznał zarzuty za bezzasadne.
Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] czerwca 2019 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydanym postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Skarżący powołał się na przepis art. 127 § 3 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanym na wstępie postanowieniem uznało wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy za niedopuszczalny. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zaskarżone postanowienie nie podlega kontroli administracyjnej, gdyż postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela mają charakter incydentalny. W takich przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona poprzez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej (postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów). SKO wskazało, że orzeczenie zostało wydane w trybie zwykłej kontroli odwoławczej, nie było zatem wydane przez SKO jako organ działający w pierwszej instancji, zatem nie jest objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a..
Pismem z dnia [...] października 2019 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] lutego 2020 r. wyjaśniło skarżącemu, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2019 r. jest postanowieniem ostatecznym w administracyjnym toku instancji. SKO wskazało, że od ostatecznych postanowień nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak omyłkowo wskazano w pouczeniu ww. postanowienia, a jedynie skarga do WSA w Poznaniu. W związku z tym SKO zwróciło się do skarżącego o wyjaśnienie czy wniosek z dnia [...] października 2019 r. należy zakwalifikować jako skargę do WSA w Poznaniu na postanowienie SKO w P. z dnia [...] sierpnia 2019 r.
W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2020 r. skarżący podał, że pismo z dnia [...] października 2019 r. należy traktować jako skargę do WSA w Poznaniu. Skarżący podniósł m.in., że nigdy nie podawał do wiadomości Wójta Gminy [...] adresu "[...]. [...]" jako adresu do doręczeń, wskazał, że odbiera wszystkie przesyłki pocztowe wysłane do niego na adres "ul. [...] [...] [...]", oświadczył, że poprzednie decyzje doręczano jemu na adres "ul. [...] [...] [...]" i nie zna przyczyny, dla której Wójt Gminy [...] zmienił jego adres do doręczeń. Skarżący zarzucił, że nigdy nie doręczono jemu prawidłowo upomnienia.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], którym uznano wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. za niedopuszczalny.
Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do tego, czy organ mógł wydać w przedmiotowej sprawie postanowienie o uznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. za niedopuszczalny.
Rację w tym sporze należy przyznać Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.
Przypomnieć należy, że Wójt Gminy [...] wystawił tytuł wykonawczy. Skarżący wniósł zarzuty. Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. uznał zarzuty za bezzasadne. Skarżący wniósł zażalenie. SKO w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. SKO zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. uznało wniosek za niedopuszczalny.
Podstawę uznania wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy za niedopuszczalny stanowił przepis art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Sąd zauważa, że przepis art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy środek w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalny, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe. Istotne jest również, że niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 134 k.p.a., zachodzić może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność wniosku z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia tego środka przez podmiot niemający legitymacji albo też wniesienia tego środka przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny podmiotowe pozostają zatem w bezpośrednim związku z przyznaniem jednostce statusu strony. Niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z przyczyn przedmiotowych obejmuje z kolei przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji bądź postanowienia w administracyjnym toku instancji.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę ww. przepisy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, prawidłowo uznało, że wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. uznać należało za niedopuszczalny. Wniosek ten dotyczył bowiem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], w którym organ I instancji uznał za bezzasadne zarzuty skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] obejmującego zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2015, 2016 i 2017 r. Zauważyć w tym miejscu należy, że ww. postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r. wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było postanowieniem wydanym w pierwszej instancji, zostało wydane z uwagi na wniesione przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu I instancji, t.j. Wójta Gminy [...]. Skoro postanowienie z dnia [...] czerwca nie zostało wydane przez SKO jako organ działający w pierwszej instancji, wobec tego nie może zostać objęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Takim żądaniem mogą być bowiem objęte jedynie orzeczenia wydane w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze.
Podsumowując, w ocenie Sądu, argumenty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także w sprawie z urzędu innych naruszeń mogących powodować uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.