I SA/Po 421/25

I SA/Po 421/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 54, art. 67 § 2, art. 67 § 2a pkt 1, art. 80 § 1, art. 89 § 1 i 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1428
art. 150 ust. 1, art. 226a ust. 1, art. 226g, art. 312 ust. 4
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi Q. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 17 kwietnia 2025 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia Q. Sp. z o.o. w Z. , utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 19 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. prowadzi wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie sześciu tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela - Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. :
1) z 15 października 2024 r. nr [...],
2) z 15 października 2024 r. nr [...],
3) z 15 października 2024 r. nr [...],
4) z 15 października 2024 r. nr [...],
5) z 15 października 2024 r. nr [...],
6) z 16 października 2024 r. nr [...]
Przedmiotem egzekucji są zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2023-2024.
Organ egzekucyjny 18 października 2024 r. zastosował następujące środki egzekucyjne:
1) skierował do spółki E. Sp. z o.o. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej spółki, należnej od tej spółki,
2) skierował do banków [...] S.A. oraz [...] S.A. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności spółki z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w tych bankach.
W odpowiedzi na zajęcie [...] S.A. przekazał na poczet zaległości kwotę 323.847,29 zł, natomiast [...] S.A. poinformował, iż nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz skarżącej spółki. Firma E. sp. z o.o. nie udzieliła odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu.
W dniu 24 października 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. otrzymał od wierzyciela pismo nadzorcy układu z 3 października 2024 r. o braku przyjęcia układu przez wierzycieli i tym samym o zakończeniu postępowania w sprawie. Zakończenie postępowania jest odnotowane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych z dniem 7 października 2024 r.
W związku z powyższym organ egzekucyjny zawiadomieniami z 4 listopada 2024 r. wznowił egzekucję.
Pismem z 30 października 2024 r. spółka złożyła skargę na czynności egzekucyjne polegające na:
1) zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności - E. sp. z o.o. (zawiadomieniem z 18 października 2024 r. nr [...]),
2) zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. (zawiadomieniem z 18 października 2024 r. nr [...]),
3) zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. (zawiadomieniem z 18 października 2024 r.
nr [...]).
Dokonane czynności spółka zaskarżyła w całości, zarzucając (na podstawie
art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) naruszenie art. 312 ust. 4 w zw. z art. 226e u.p.r., poprzez dokonanie zajęć wierzytelności w sytuacji, w której skierowanie egzekucji do majątku dłużnika jest niedopuszczalne, z uwagi na fakt, że przed dniem wszczęcia egzekucji,
tj. 3 lipca 2024 r. obwieszczono o ustaleniu dnia układowego w postępowaniu restrukturyzacyjnym zobowiązanego - postępowaniu o zatwierdzenie układu, na ten sam dzień, tj. 3 lipca 2024 r., a w momencie dokonania tych czynności egzekucyjnych nie wygasły jeszcze skutki ww. obwieszczenia.
Spółka wniosła o:
1) na podstawie art. 54 § 4 pkt 2 lit. a oraz § 6 pkt 1 u.p.e.a. o uwzględnienie skargi
w całości i wydanie postanowienia o uchyleniu zaskarżonych czynności egzekucyjnych w całości,
2) na podstawie art. 54 § 7 u.p.e.a. o wstrzymanie dalszej realizacji środków egzekucyjnych, w ramach których dokonano zaskarżonych czynności egzekucyjnych.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że wymienione czynności egzekucyjne zostały dokonane z naruszeniem ustawy, tj. art. 312 ust. 4 u.p.r. (stosowanym na kanwie stanu faktycznego niniejszej sprawy odpowiednio na podstawie art. 226e u.p.r.) niedopuszczalności egzekucji. Spółka zaznaczyła, że w dniu 3 lipca 2024 r. obwieszczono o ustaleniu dnia układowego (przypadającego na ten sam dzień, tj. na 3 lipca 2024 r.) w ramach postępowania restrukturyzacyjnego zobowiązanego - postępowania o zatwierdzenie układu. Obwieszczenie to zostało opublikowane w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych. Zdaniem spółki, skutki obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego wygasają z mocy prawa po upływie czterech miesięcy od dokonania obwieszczenia (jeżeli w tym czasie dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu), w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do wszczęcia egzekucji przed 3 listopada 2024 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z 19 listopada 2024 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że dokonując zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zastosowany został tryb postępowania określony w art. 89 u.p.e.a. poprzez m.in. przesłanie do E. Sp. z o. o. zawiadomienia z 18 października 2024 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Dokonując natomiast zajęcia wierzytelności z ww. rachunków bankowych zastosowano tryb postępowania określony w art. 80 u.p.e.a., poprzez m.in. przesłanie do w [...] S.A. i [...] S.A. zawiadomień
z 18 października 2024 r. odpowiednio nr [...] i [...]
o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.
W ocenie Naczelnika zaskarżone czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z przepisami regulującymi sposób i formę zajęcia innej wierzytelności pieniężnej oraz zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
Naczelnik wskazał także, że brak przyjęcia układu skutkuje zakończeniem postępowania o przyjęcie układu, co znajduje odzwierciedlenie
w zapisach KRZ. Powoduje to brak możliwości wszczęcia i prowadzenia dalszego postępowania o zatwierdzenie układu przed sądem.
Organ I instancji zaznaczył także, że zastosowanie środków egzekucyjnych zostało wstrzymane z uwagi na brak upływu terminu czterech miesięcy od obwieszczenia dnia układowego, tj. do 3 listopada 2024 r. Czynności te wznowiono
4 listopada 2024 r., a zastosowane środki egzekucyjne okazały się jedynie częściowo skuteczne, tj. wyłącznie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. okazało się skuteczne i efektywne. Zajęcie w [...] S.A. okazało się nieskuteczne, a E. Sp. z o. o. nie złożyła stosownego oświadczenia.
W efekcie złożonego przez spółkę zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem
z 17 kwietnia 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z 19 listopada 2024 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że ww. czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo.
Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w spółce E. sp. z o.o. zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 u.p.e.a., a zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.
i [...] S.A. zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2
i art. 80 u.p.e.a.
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że prowadzenie egzekucji skierowanej do wierzytelności, które mają zostać objęte układem, nie jest możliwe od dnia dokonania obwieszczenia do dnia prawomocnego umorzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo zakończenia postępowania
o zatwierdzenie układu, jednak nie dłużej niż do upływu czterech miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia. Jeżeli prawomocne umorzenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo zakończenie postępowania
o zatwierdzenie układu nie nastąpi przed upływem czterech miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia, skutki obwieszczenia wygasną z mocy prawa.
Organ II instancji wskazał, że okres ochronny rozpoczął się od dnia obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, tj. 3 lipca 2024 r. i w myśl art. 226g u.p.r. nie powinien trwać dłużej niż do 3 listopada 2024 r., czyli cztery miesiące. Wystąpiła jednak okoliczność, która skróciła ww. czteromiesięczny okres, ponieważ układ nie został przyjęty, postępowanie o zatwierdzenie układu zakończyło się 7 października 2024 r. Potwierdzają to zapisy Krajowego Rejestru Zadłużonych, wskazując jako datę zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu prowadzonego wobec spółki dzień 7 października 2024 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , w niniejszym postępowaniu okres ochronny trwał od 3 lipca
2024 r. do 7 października 2024 r. Tym samym wystawienie tytułów wykonawczych
w dniach 15 i 16 października 2024 r. i wszczęcie na tej podstawie postępowania egzekucyjnego nie naruszało uprawnień spółki wynikających z przepisów Prawa restrukturyzacyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w celu zaskarżenia czynności egzekucyjnych jako niedopuszczalnych (w związku z niedopuszczalnością wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w ogóle), podczas gdy czynność egzekucyjna podjęta
w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym pomimo ustawowej niedopuszczalności jego wszczęcia jest czynnością egzekucyjną dokonaną z naruszeniem ustawy
w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym w odniesieniu do takiej czynności możliwe jest wniesienie skargi na czynności egzekucyjne i w pełni dopuszczalne jest rozpoznanie takiej skargi,
2) art. 226g u.p.r. w zw. z art. 226e u.p.r., art. 226d u.p.r. i art. 312 ust. 4 u.p.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skutki obwieszczenia
o ustaleniu dnia układowego w ramach postępowania o zatwierdzenie układu,
o których mowa w art. 226g u.p.r., polegające m.in. na odpowiednim stosowaniu
w ramach tego postępowania regulacji art. 312 ust. 4 u.p.r., wygasają z mocy prawa najpóźniej w terminie czterech miesięcy od dnia dokonania tego obwieszczenia, jeżeli w tym czasie dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, chyba że w terminie krótszym niż ww. cztery miesiące wystąpi jedna z dwóch okoliczności przewidzianych w art. 226d u.p.r., tj. dojdzie do prawomocnego umorzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie układu albo postępowanie o zatwierdzenie układu zostanie zakończone, kiedy to skutki obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego ustają wcześniej, stosownie do daty wystąpienia tych okoliczności, podczas gdy prawidłowa wykładnia
ww. przepisów prowadzi do wniosku, że skutki obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w ramach postępowania o zatwierdzenie układu, o których mowa
w art. 226g u.p.r., w każdym przypadku wygasają z mocy prawa po upływie czterech miesięcy od dokonania rzeczonego obwieszczenia i nie ulegają swoistemu skróceniu wobec wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 226d u.p.r.
w zw. z art. 226e u.p.r.,
3) w rezultacie uchybienia, o którym mowa w pkt. 4 powyżej, naruszenie art. 226g u.p.r. poprzez niezastosowanie, podczas gdy obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego w postępowaniu restrukturyzacyjnym skarżącego (postępowaniu
o zatwierdzenie układu) zostało dokonane w dniu 3 lipca 2024 r. (i ze skutkiem na ten sam dzień, tj. 3 lipca 2024 r.), w związku z czym czteromiesięczny okres ochronny, o którym mowa w tym przepisie (art. 226g u.p.r.), upłynął dopiero w dniu 3 listopada 2024 r., a więc już po wszczęciu w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego w administracji,
4) art. 226d u.p.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu w rozumieniu tego przepisu
(art. 226d u.p.r.) dochodzi w następstwie ujawnienia w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych informacji o dacie zakończenia tego postępowania, podczas gdy według prawidłowej wykładni ww. przepisu do zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu w rozumieniu tego przepisu
(art. 226d u.p.r.) nie dochodzi w następstwie lub w związku z ujawnieniem
w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych informacji
w zakresie daty zakończenia postępowania, która to adnotacja w przypadku postępowania o zatwierdzenie układu ma wyłącznie walor informacji technicznej,
a jedynie w razie wydania przez sąd restrukturyzacyjny prawomocnego postanowienia o zatwierdzeniu układu albo postanowienia o odmowie zatwierdzenia układu,
5) art. 312 ust. 4 u.p.r. w zw. z art. 226e u.p.r. i art. 226g u.p.r. poprzez ich błędne niezastosowanie, podczas gdy obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego
w postępowaniu restrukturyzacyjnym skarżącego (postępowaniu o zatwierdzenie układu) zostało dokonane w dniu 3 lipca 2024 r. (i ze skutkiem na ten sam dzień,
tj. 3 lipca 2024 r.), natomiast tytuły wykonawcze stanowiące podstawę prowadzonej w stosunku do skarżącego egzekucji w administracji zostały wydane w dniach odpowiednio 15 i 16 października 2024 r., a zatem do wszczęcia tej egzekucji doszło w toku postępowania o zatwierdzenie układu, tj. po obwieszczeniu
o ustaleniu dnia układowego (i przed wygaśnięciem skutków obwieszczenia, które w niniejszej sprawie wygasły po dniu 3 listopada 2024 r.).
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. i art. 226g u.p.r. poprzez uznanie, że organ II Instancji nie był władny do rozstrzygnięcia zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. dotyczącego wstrzymania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych czy środków egzekucyjnych
w związku z brakiem upływu terminu, o którym mowa w art. 226g u.p.r., a następnie ponownego przystąpienia do ich realizacji, podczas gdy ustawa nie przyznawała organowi egzekucyjnemu kompetencji zarówno do wstrzymania zastosowania, jak
i do ponownego przystąpienia do realizacji czynności egzekucyjnych czy środków egzekucyjnych, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do pominięcia przez organ II instancji istotnego zarzutu, a w konsekwencji do utrzymania w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego,
2) ewentualnie, tj. na wypadek uznania przez tut. Sąd, że w zakresie ujętym
w zarzucie, o którym mowa w pkt [3]1) powyżej, w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o.p., naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 120 o.p. i w zw. z art. 226g u.p.r., poprzez uznanie, że organ II Instancji nie był władny do rozstrzygnięcia zarzutu naruszenia art. 120 o.p. w zw. z art. 226g u.p.r. dotyczącego wstrzymania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych czy środków egzekucyjnych w związku z brakiem upływu terminu, o którym mowa
w art. 226g u.p.r., a następnie ponownego przystąpienia do ich realizacji, podczas ody ustawa nie przyznawała organowi egzekucyjnemu kompetencji zarówno do wstrzymania zastosowania, jak i do ponownego przystąpienia do realizacji czynności egzekucyjnych czy środków egzekucyjnych,
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. i art. 59 u.p.e.a. poprzez wydanie w sprawie postanowienia, tj. rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia
19 listopada 2024 r., podczas gdy to zaskarżone postanowienie zostało wydane
z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i jako takie nie powinno utrzymać się w obrocie prawnym, co miało wpływ na wynik sprawy, jako że w konsekwencji doprowadziło do nieuchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych wobec skarżącego, mimo istnienia ku temu przesłanek,
4) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 54b § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 312 ust. 4 u.p.r.,
art. 226e u.p.r. i art. 226g u.p.r. poprzez niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 19 listopada 2024 r., oraz nieuchylenie w całości czynności egzekucyjnych zaskarżonych przez skarżącego, a to w następstwie przyjęcia, że w sprawie nie zaszła przesłanka niedopuszczalności egzekucji, podczas gdy rzeczone czynności egzekucyjne powinny zostać uchylone w całości, ponieważ organ egzekucyjny dokonał je
w stosunku do skarżącego, pomimo że egzekucja administracyjna była niedopuszczalna ze względu na uwarunkowania prawa restrukturyzacyjnego
i wynikającą z art. 312 ust. 4 u.p.r. w zw. z art. 226e u.p.r. i art. 226g u.p.r. niedopuszczalność wszczynania egzekucji (w tym także egzekucji administracyjnej) w toku postępowania o zatwierdzenie układu, tj. po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego i przed wygaśnięciem skutków tego obwieszczenia (które w niniejszej sprawie wygasły po dniu 3 listopada 2024 r.), co miało wpływ na wynik sprawy, jako że w konsekwencji doprowadziło do nieuchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych wobec skarżącego, mimo istnienia ku temu przesłanek,
5) art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione, dowolne przyjęcie, że w niniejszej sprawie okres ochronny ustanowiony normą art. 226g u.p.r. w zw. z art. 312 u.p.r. trwał od
3 lipca 2024 r. do 7 października 2024 r. Tym samym wystawienie tytułów wykonawczych w dniach 15 i 16 października 2024 r. i wszczęcie na tej podstawie postępowania egzekucyjnego nie naruszało uprawnień spółki Q. Sp. z o.o. wynikających z przepisów Prawa restrukturyzacyjnego, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie winna doprowadzić organ II instancji do przyjęcia, że rzeczony okres ochronny upłynął dopiero w dniu
3 listopada 2024 r., a nie w dniu 7 października 2024 r., a w konsekwencji, że zaskarżone czynności egzekucyjne dokonane w oparciu o tytuły egzekucyjne wydane w dniu 15 i 16 października 2024 r. zostały podjęte w okresie ochronnym przewidzianym normą art. 226g u.p.r. w zw. z art. 312 u.p.r., co miało wpływ na wynik sprawy, jako że doprowadziło do naruszenia uprawnień skarżącego,
a niezależnie doprowadziło do przyjęcia, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka niedopuszczalności egzekucji, przewidziana w art 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Spółka wniosła o:
1. wstrzymanie wykonania postanowienia w całości przez organ II instancji,
a ewentualnie, w razie nieuwzględnienia tego wniosku przez organ II instancji, wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia w całości przez tut. Sąd,
2. wstrzymanie wykonania przez tut. Sąd postanowienia poprzedzającego postanowienie, tj. postanowienia organu egzekucyjnego z 19 listopada 2024 r.,
3. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
4. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego z 19 listopada 2024 r.,
5. zobowiązanie organu egzekucyjnego do wydania w określonym terminie postanowienia o uchyleniu w całości czynności egzekucyjnych, polegających na:
a) zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, tj. wierzytelności z tytułu wykonywanych prac i usług oraz wszelkich należności pieniężnych (Cz. Nr [...] z dnia 18 października 2024 r.), zgodnie z doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności - spółce pod firmą E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. zawiadomieniem z dnia
18 października 2024 r.,
b) zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zgodnie z doręczonym bankowi - spółce pod firmą [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawiadomieniem z dnia 18 października 2024 r.,
c) zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zgodnie z doręczonym bankowi - spółce pod firmą [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawiadomieniem z dnia
18 października 2024 r.,
6. zobowiązanie organu egzekucyjnego do wydania w określonym terminie postanowienia o wstrzymaniu dalszej realizacji środków egzekucyjnych, w ramach których dokonano czynności egzekucyjnych.
7. zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej , Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Według art. 54
§ 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż
w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym według art. 54 § 6 u.p.e.a.,
w przypadku uwzględnienia skargi, organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie
(art. 54 § 5 u.p.e.a.).
Przepis art. 67 § 2 u.p.e.a. wskazuje, jakie elementy zawiera zawiadomienie
o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera, z zastrzeżeniem art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli zawiadomienie
o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia
w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:
1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;
3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Stosownie natomiast do art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego
i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności
z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (art. 89 § 2 u.p.e.a.).
Z kolei zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa
o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał:
- zajęcia innej wierzytelności pieniężnej i E. Sp. z o.o., zawiadomieniem
z 18 października 2024 r., nr [...],
- zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., zawiadomieniem z 18 października 2024 r., nr [...],
- zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., zawiadomieniem z 18 października 2024 r.,
nr [...]
Ww. zawiadomienia doręczono spółce 23 października 2024 r.
W odpowiedzi na zajęcie [...] S.A. przekazał na poczet zaległości kwotę 323.847,29 zł, natomiast [...] S.A. poinformował, iż nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz spółki. Firma E. sp. z o.o. nie udzieliła odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu.
W ocenie Sądu, czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w E. Sp. z o.o. zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi.
Zdaniem Sądu, prawidłowo zostały także dokonane czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych spółki. Organ egzekucyjny przesłał do banków zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zawiadomienia te zawierają wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wezwał bank, aby bez jego zgody nie dokonywał wypłat z tych rachunków do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej
w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; nie później niż w terminie
7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny
o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Zgodnie z art. 150 ust. 1 u.p.r. układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 226a ust. 1 u.p.r. po sporządzeniu spisu wierzytelności, spisu wierzytelności spornych oraz wstępnego planu restrukturyzacyjnego nadzorca układu może dokonać obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego.
W niniejszej sprawie nadzorca układu Z. F. R. S.A. obwieszczeniem z 3 lipca 2024 r. (nr [...]) obwieścił o ustaleniu dnia układowego na dzień 3 lipca 2024 r.
Stosownie natomiast do art. 226g u.p.r., jeżeli w terminie czterech miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa.
Natomiast zgodnie z art. 312 ust 4 u.p.r. skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej oraz wykonanie postanowienia
o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia na tym majątku jest niedopuszczalne po dniu otwarcia postępowania sanacyjnego.
W ocenie Sądu, mając na względzie ww. przepisy prawa, okres ochronny rozpoczął się od dnia obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, tj. 3 lipca 2024 r.
i nie powinien trwać dłużej niż do 3 listopada 2024 r. - czyli cztery miesiące.
Nadzorca układu 3 października 2024 r., po analizie zbierania głosów oraz wymogów ustawowych stwierdził, iż układ nie został przyjęty ze względu na nieosiągnięcie kworum [...] wierzycieli uprawnionych do głosowania nad układem. Natomiast wobec nieprzyjęcia układu 7 października 2024 r. zarządził zakreślić sprawę na podstawie § 14 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 listopada 2021 r. w sprawie sposobu i trybu prowadzenia i udostępniania akt oraz zbioru dokumentów w postępowaniu o zatwierdzenie układu, czym zakończył postępowanie
o zatwierdzenie układu.
Z powyższego wynika, że układ nie został przyjęty. Odzwierciedlają to także zapisy znajdujące się w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, z których wynika, że datą zakończenia postępowania o zatwierdzenie układu prowadzonego wobec spółki jest
7 października 2024 r.
Zdaniem Sądu, jest to okoliczność, która skróciła ww. czteromiesięczny okres. Okres ochronny trwał od 3 lipca 2024 r. do 7 października 2024 r.
W tym okresie nie został wystawiony żaden tytuł wykonawczy i nie wszczęto wobec spółki żadnego postępowania egzekucyjnego w tym czasie. Wystawienie tytułów wykonawczych 15 i 16 października 2024 r. i wszczęcie na tej podstawie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po zakończeniu ww. okresu ochronnego.
W ocenie Sądu, treść uzasadnienia postanowienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania postanowienia oraz wskazuje
i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawiera także ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w zażaleniu.
Podsumowując, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i treść zaskarżonego postanowienie, zarzuty naruszenia przepisów procesowych przez organ nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.