I SA/Po 41/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2019-03-20
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniaprzedawnienie zobowiązania podatkowegozawieszenie biegu terminuprzerwanie biegu terminuOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiśrodki egzekucyjnerachunek bankowyhipoteka przymusowa

WSA w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z uwagi na zawieszenie i przerwanie biegu terminu przedawnienia.

Skarga dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji z powodu rzekomego przedawnienia zobowiązania podatkowego z 2004 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony (w związku z postępowaniem karnym skarbowym i skargą do sądu administracyjnego) oraz przerwany (poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego). W konsekwencji, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne mogło być nadal prowadzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 r. nie uległo przedawnieniu. Organ egzekucyjny wykazał, że pierwotny termin przedawnienia (koniec 2010 r.) został przesunięty na skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym (od października 2009 r. do września 2015 r.) oraz wniesieniem skargi do sądu administracyjnego (od września 2013 r. do kwietnia 2017 r.). Dodatkowo, bieg terminu przedawnienia został przerwany w maju 2017 r. przez skuteczne zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W efekcie, nowy termin przedawnienia przypadał na maj 2022 r. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że wszystkie zarzuty strony skarżącej dotyczące przedawnienia, poinformowania o postępowaniu karnym skarbowym oraz wniosków dowodowych, zostały prawidłowo rozpatrzone. Sąd podkreślił, że kwestia poinformowania o wszczęciu postępowania karnego skarbowego była już rozstrzygnięta przez NSA, a sama wiedza podatnika o tym postępowaniu, niezależnie od formy jej przekazania, jest wystarczająca do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony i przerwany zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe oraz skarga do sądu administracyjnego spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego przerwało jego bieg. W związku z tym, nowy termin przedawnienia przypadał na znacznie późniejszą datę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis obliguje do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy obowiązek wygasł z powodu przedawnienia.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

O.p. art. 70 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przerwanie biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego.

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego.

O.p. art. 70 § 6 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny jest zobowiązany do sprawdzenia podnoszonych przez stronę okoliczności mogących skutkować koniecznością umorzenia postępowania.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przewidziano odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

O.p. art. 70 § 7 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 7 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący obowiązku informowania podatnika.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dopuszczalności dowodu dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 124 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z postępowaniem karnym skarbowym i skargą do sądu administracyjnego. Bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego). Podatnik posiadał wiedzę o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, co jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wniosek dowodowy skarżącej dotyczy okoliczności już zbadanych i ocenionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu braku prawidłowego poinformowania o wszczęciu postępowania karnego skarbowego. Organ egzekucyjny naruszył przepisy postępowania, w tym zasady wyjaśniania stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ egzekucyjny bezzasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

ustawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. rozpoczął się w dniu [...] stycznia 2006 r., a upłynąłby z dniem [...] grudnia 2010 r. zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] września 2015 r., z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego przerwanie biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 70 § 4 O.p., poprzez zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego termin przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r., przypada na dzień [...] maja 2022 r. kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z [...] stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3611/14 stwierdził, iż w rozpoznawanej w sprawie skardze kasacyjnej skarżąca nie kwestionowała, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powzięła wiadomość o wszczęciu postępowania karnego skarbowego warunek ten zostanie spełniony, jeżeli w sprawie nie będzie wątpliwości, że podatnik wiedział o wszczęciu postępowania, bez względu na formę i okoliczności przekazania mu tej informacji.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Barbara Rennert

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście postępowania karnego skarbowego i środków egzekucyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami wszczęcia postępowań i zastosowania środków egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, która jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak różne zdarzenia procesowe wpływają na bieg terminu przedawnienia.

Czy Twoje zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu? Kluczowe zasady zawieszania i przerywania biegu terminu przedawnienia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 41/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-03-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1055/21 - Wyrok NSA z 2022-10-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 59 § 1, art. 59 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 800
art. 70 § 1, art. 70 § 4, art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1, § 7 pkt 2, art. 70 § 8, art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 77 art. 18, art. 78 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] odmówił [...] umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]
W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku strony na podstawie własnego tytułu wykonawczego o nr [...] obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego. W celu wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] września 2013 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w banku [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu oraz odpis tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanej w dniu [...] października 2013 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zastosowano szereg środków egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz wierzytelności i praw majątkowych przypadających zobowiązanej od [...] Sp. z o. o. Sp. k. Dochodzona należność została zabezpieczona poprzez wpis hipoteki przymusowej w dniu [...] września 2015 r. na udziale w nieruchomości położonej w miejscowości L., dla której prowadzona jest księga wieczysta. Powyższa nieruchomość została zajęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. zawiadomieniem z [...] listopada 2015 r., doręczonym stronie w dniu [...] listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. pismem z [...] listopada 2017 r. zakończył egzekucję prowadzoną na podstawie dalszego tytułu wykonawczego do udziału w przedmiotowej nieruchomości z uwagi na fakt, że egzekucja ta nie rokuje uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne.
Organ wyjaśnił, że wnioskiem z [...] lipca 2018 r. strona wystąpiła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."), wskazując na wygaśnięcie obowiązku z powodu jego przedawnienia.
Odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego organ powołał m.in. art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p.") i wyjaśnił, że ustawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. rozpoczął się w dniu [...] stycznia 2006 r., a upłynąłby z dniem [...] grudnia 2010 r. Organ zaznaczył, że na bieg terminu przedawnienia, wpływ miały następujące okoliczności faktyczne:
1. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] września 2015 r., z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w sprawie o nr [...], na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 O.p.
2. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p.
W wyniku zawieszenia biegu terminu przedawnienia łącznie od [...] października 2009 r. do [...] kwietnia 2017 r., data przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego przesunęła się do dnia [...] czerwca 2018 r.
3. W dniu [...] maja 2017 r. nastąpiło jednakże przerwanie biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 70 § 4 O.p., poprzez zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., o którym podatniczka została powiadomiona w dniu [...] maja 2017 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego [...] w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r., przypada na dzień [...] maja 2022 r.
Ponadto w dniu [...] września 2015 r na udziale [...] w nieruchomości położonej w L., ul. [...] została ustanowiona hipoteka przymusowa, stanowiąca zabezpieczenie przedmiotowej zaległości. W dniu [...] listopada 2015 r. zajęcia udziału w tej nieruchomości dokonał Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., o czym zobowiązana została powiadomiona w dniu [...] listopada 2015 r. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. pismem z [...] listopada 2017 r. poinformował organ egzekucyjny, że zakończył egzekucję prowadzoną na podstawie dalszego tytułu wykonawczego do składnika majątku - udziału w nieruchomości, z uwagi na fakt, że egzekucja ta nie doprowadzi do uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]
Odnosząc się do zarzutów strony, że nie została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania karnego skarbowego i tym samym nie doszło w opinii strony do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., objętego tytułem wykonawczym nr [...] organ podkreślił, że kwestia ta została rozstrzygnięta przez NSA w wyroku z 10 stycznia 2017 r. o sygn. akt II FSK 3611/14.
Za nietrafne organ uznał twierdzenie strony, że norma prawna z art. 70 § 8 O.p. jako niekonstytucyjna, nie może być brana pod uwagę przy ocenie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Odnośnie zarzutów nieuwzględnienia wniosków dowodowych wskazano, że organ egzekucyjny w wydanym postanowieniu w sposób wyczerpujący uzasadnił przyczyny odmowy uwzględnienia żądania strony.
W skardze z dnia [...] grudnia 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu sprawującego nadzór oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, w tym z tytułu zastępstwa procesowego. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma inspektora kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w P., ówczesnego finansowego organu postępowania przygotowawczego, z [...] października 2009 r. nr [...], na okoliczność ustalenia, czy w świetle treści tego pisma skarżąca, jako podatniczka, została rzeczywiście poinformowana w terminie przewidzianym w art. 70 § 1 O.p., że w zakresie zobowiązania podatkowego, konkretnie w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., zaistniała przesłanka zawieszająca bieg terminu przedawnienia z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a.") w związku z art. 144 k.p.a. oraz w zw. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a. na skutek zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bezzasadnej odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych strony oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy w zakresie ustalenia istnienia przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci przedawnienia obowiązku;
2. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez bezzasadną odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek nieprawidłowego przyjęcia, iż w realiach niniejszej sprawy nie doszło w analizowanym zakresie do przedawnienia zobowiązania podatkowego strony;
3. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. na skutek nieuwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy okoliczności stanowiącej rażące naruszenie zasady zaufania, tj. okoliczności, iż w odrębnej sprawie karnej skarbowej finansowy organ postępowania przygotowawczego, wbrew bezwzględnemu ustawowemu obowiązkowi z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki z procedury karnej ponad 4 lata zwlekał z wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania karnego skarbowego a powyższe naruszenie miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że nie narusza prawa, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącym skargi na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego).
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie były rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych wydane na podstawie art. 59 u.p.e.a., regulujące instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego została. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się: jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; na żądanie wierzyciela oraz w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (por. Przybysz Piotr, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, 2015r.).
Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje do umorzenia postępowania w przypadku zajścia wymienionych w nim zdarzeń i to w tym zakresie organ ten jest zobowiązany do sprawdzenia podnoszonych przez stronę okoliczności, mogących skutkować koniecznością umorzenia postępowania i podejmowania (także z urzędu) rozstrzygnięć adekwatnie do stanu sprawy (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Wyjaśnić należy, że użyty w tym przepisie zwrot "postępowanie egzekucyjne umarza się" oznacza, że organ egzekucyjny zobligowany jest do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku zajścia wymienionych w przepisie zdarzeń. Istotne jest również, że powyższe przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione przez ustawodawcę w sposób enumeratywny, co oznacza, że żadne inne przesłanki aniżeli te wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., nie mogą stanowić podstawy obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca wskazała na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku z powodu jego przedawnienia.
W ocenie Sądu prawidłowo organy stwierdziły, że w sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr SM [...]. Przedawnienie zobowiązań podatkowych jest instytucją prawa materialnego i następuje z mocy samego prawa, chyba że będą miały miejsce zdarzenia, które spowodują przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W rozpatrywanej sprawie ustawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. rozpoczął się w dniu [...] stycznia 2006 r., a upłynąłby z dniem [...] grudnia 2010 r. Zaznaczyć jednakże należy, że na bieg terminu przedawnienia, wpływ miały następujące okoliczności faktyczne:
1. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] września 2015 r., z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w sprawie o nr [...], na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 O.p.
2. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. z uwagi na wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p. W wyniku zawieszenia biegu terminu przedawnienia łącznie od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., data przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego przesunęła się do dnia [...] czerwca 2018 r.
3. W dniu [...] maja 2017 r. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 70 § 4 O.p., poprzez zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., o którym skarżąca została powiadomiona w dniu [...] maja 2017 r.
W związku z powyższym termin przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r., przypada na dzień [...] maja 2022 r.
Odnosząc się do argumentów strony skarżącej wskazać należy, że tytuł wykonawczy o nr SM [...] z [...] września 2013 r. obejmujący zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., został wystawiony na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] lipca 2013 r., uchylającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z [...] lutego 2013 r. i określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w wysokości [...] zł. WSA w Poznaniu wyrokiem z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 998/13 oddalił skargę skarżącej na powyższą decyzję, a złożona przez skarżącą skarga kasacyjna od wyroku WSA w Poznaniu, została oddalona wyrokiem NSA z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt. II FSK 3611/14. Uprzednio prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] wystawionego na podstawie decyzji Dyrektora UKS w P. z [...] lipca 2009 r. dotyczącej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., która następnie decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] listopada 2009 r. została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia, zostało umorzone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] maja 2010 r. Wobec powyższego żadne zastosowane wtedy środki egzekucyjne nie wpłynęły na bieg terminu przedawnienia spornej zaległości, bowiem bieg terminu przedawnienia był zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że nie została prawidłowo poinformowana o wszczęciu postępowania karnego skarbowego i tym samym nie doszło w opinii strony do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., objętego tytułem wykonawczym nr SM [...] podkreślić należy, że powyższa kwestia została już rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z [...] stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3611/14 stwierdził, iż w rozpoznawanej w sprawie skardze kasacyjnej skarżąca nie kwestionowała, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powzięła wiadomość o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, co oznacza, że nastąpił skutek prawny w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Za niezasadny uznać zatem należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p.
Podkreślenia wymaga, że organ egzekucyjny będący w niniejszej sprawie jednocześnie wierzycielem jest związany rozstrzygnięciem NSA w sprawie decyzji, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego z [...] września 2013 r.
W kwestii wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania skarżącej w charakterze świadka z [...] listopada 2009 r. w sprawie karnej skarbowej nr [...] oraz z postanowienia o umorzeniu postępowania z [...] września 2015 r., w celu wyjaśnienia i ustalenia terminu przedawnienia karalności w sprawie karnej skarbowej i przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. zasadnie, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny wskazał, że przedmiotowy wniosek nie może zostać uwzględniony ponieważ nie ma on w myśl art. 78 § 1 k.p.a. znaczenia dla sprawy. Wniosek dowodowy dotyczy bowiem okoliczności, które już zostały zbadane i ocenione w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez Sądy obu instancji w sprawie decyzji, która była podstawą wystawienia spornego tytułu wykonawczego nr SM [...] z [...] września 2013 r.
Sąd wyjaśnia, że wszystkie okoliczności wskazane przez skarżącą we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały przez organ egzekucyjny szczegółowo przeanalizowane, co znalazło uzasadnienie w wydanym postanowieniu. Przywołanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w niniejszej sprawie wyroku NSA z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3611/14 (dotyczącego spornego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.), nastąpiło w kontekście ustaleń stanu faktycznego, nie zaś w związku z twierdzeniem, że skoro Sąd orzekł o bezzasadności zarzutu przedawnienia, to organ nie może badać tej przesłanki, bo jest związany wyrokiem Sądu. Organ egzekucyjny zaznaczył jedynie, że bezzasadne jest analizowanie w nieskończoność stanu faktycznego i okoliczności, które już zostały bezspornie ustalone i wyjaśnione w postępowaniu sądowoadministracyjnym i w którym to stanie faktycznym nie zaszły żadne zmiany, ani też nie wystąpiły żadne nowe okoliczności uzasadniające przeprowadzenie przez organ ponownej analizy dokonanych ustaleń.
Wbrew zawartym w zażaleniu twierdzeniom skarżącej organ egzekucyjny nie negował argumentacji zaprezentowanej przez NSA w wyroku z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 2007/09, a dotyczącej uznania, iż zarzut przedawnienia może być skutecznie podniesiony na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, niezależnie od tego, że był uznany za nietrafny w fazie kontroli decyzji administracyjnej. Z uwagi bowiem na upływ czasu może okazać się, że zobowiązanie podatkowe, które nie było przedawnione na etapie wydania decyzji podatkowej, traci swój byt prawny w toku postępowania egzekucyjnego i jego wykonanie nie jest już możliwe właśnie na skutek przedawnienia.
W ocenie Sądu bezsporne jest, że strona powzięła informację o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, zgodnie z którym w świetle wyroku TK z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 nie jest wystarczające, aby podatnik w trakcie przesłuchania w charakterze świadka przed finansowym organem postępowania przygotowawczego pozyskał wiedzę o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, bowiem winien on przez organ kontroli skarbowej zostać powiadomiony o tym, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Zdaniem Sądu, z treści powoływanego wyroku TK nie wynika, by dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia koniecznym było wysyłanie do podatnika pisma w trybie art. 121 O.p. informującego o dniu, w którym bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Ani bowiem TK w uzasadnieniu wyroku, ani obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy prawne, nie określiły zasad poinformowania podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Wobec tego warunek ten zostanie spełniony, jeżeli w sprawie nie będzie wątpliwości, że podatnik wiedział o wszczęciu postępowania, bez względu na formę i okoliczności przekazania mu tej informacji.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wezwania z dnia [...] października 2009 r. stwierdzić należy, że wniosek ten podlegał oddaleniu bowiem, jak to wynika z wcześniejszych rozważań, zagadnienie zawieszenia biegu terminu zostało wyjaśnione w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd wskazuje, że organy właściwie odniosły się do wymienionych w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Badając prawidłowość procedowania w tej sprawie Sąd wyjaśnia, że art. 18 u.p.e.a. przewidziano w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. i stwierdza, że nie doszło przy rozpoznawaniu sprawy skarżącej do naruszenia zasad procesowych. W ocenie Sądu materiał dowodowy oraz przeprowadzone w sprawie postępowanie, jest zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a. Podjęto bowiem czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Dokonana zaś ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie nastąpiła z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Reasumując Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI