I SA/PO 396/25

I SA/Po 396/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Michał Ilski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 615
art. 11 ust. 1, art. 25 ust 2 , art. 36 ust. 1 pkt 4 ,
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 1a pkt 3, art. 18 pkt 2, art. 54, art. 67 , art. 89, art. 164 § 4, art. 166b, art. 168d,
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 124 § 2 i art. 107 § 3 i art. 126,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3, art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 04 września 2025 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 kwietnia 2025 r., nr [...], w sprawie R. Sp. z o.o. (dalej jako: "spółka", "zobowiązana" lub "skarżąca"), utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia 27 stycznia 2025 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą i odmowy uchylenia tej czynności.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny.
1.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wszczął wobec spółki postępowanie zabezpieczające w oparciu o własne zarządzenia zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2022 r. i 18 listopada 2024 r. Na podstawie powyższych zarządzeń organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 13 grudnia 2024 r. dokonał zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie 200,- zł zasądzonych od Naczelnika Urzędu Skarbowego P. wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2024 r., o sygn. akt I SA/Po 308/24. Zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanej w dniu 2 stycznia 2025 r. W dniu 7 stycznia 2025 r. spółka wniosła skargę na powyższą czynność zabezpieczającą, zarzucając jej dokonanie czynności zajęcia czynność zabezpieczającej innej wierzytelności pieniężnej "z naruszeniem ustawy", błędne wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności, tj. "Izbę Administracji Skarbowej w P." zamiast Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. W ocenie skarżącej błędne wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności czyni zajęcie wierzytelności nieskutecznym. Jednocześnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności.
Organ I instancji, oddalając skargę na czynność zabezpieczającą i odmawiając uchylenia zaskarżonej czynności postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r. wskazał, że zajęcie zabezpieczające wierzytelności z tytułu kosztów sądowych w Izbie Administracji Skarbowej w P. zostało dokonane w sposób prawidłowy. Wyjaśniono, że zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615 ze zm. - dalej w skrócie: "ustawa o KAS") izby administracji skarbowej są jednostkami organizacyjnymi KAS, natomiast na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o KAS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wykonuje swoje zadania przy pomocy izby administracji skarbowej. Z tego względu, zdaniem organu I instancji, bezpodstawne byłoby traktowanie Dyrektora jako podmiotu odrębnego od kierowanej przez niego jednostki, jaką jest Izba Administracji Skarbowej, a wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu Izby Administracji Skarbowej zamiast Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w miejscu przeznaczonym na wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności, nie skutkuje koniecznością uchylenia czynności. W ocenie organu I instancji także zawiadomienie o zajęciu umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również podstawy dokonania zajęcia i spełnia wymogi formalnoprawne wymienione w art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.").
W zażaleniu z dnia 17 lutego 2025 r. spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji w całości, zarzucając m.in. uchybienie art. 67 § 2 pkt 2 i art. 89 § 1 i § 2 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz art. 1a pkt 3 w zw. z art. 166b u.p.e.a.
1.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18 pkt 2, art. 54 § 1 pkt 1 i § 5, art. 164 § 4 i art. 166b u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej z uwagi na zarzucane przez stronę błędne oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności. Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów doprowadziła do wniosku, że przedmiotowa czynność zabezpieczająca została dokonana prawidłowo. Zdaniem organu II instancji, zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 § 1 i § 3 w zw. z art. 164 § 4 w zw. z art. 166b u.p.e.a. Stosownie do zapisów ustawy, organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnych od niego kosztów sądowych, zasądzonych wyrokiem WSA w Poznaniu, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę 200,- zł przekazał organowi egzekucyjnemu celem zabezpieczenia należności, co oznacza, że warunek wskazany w art. 89 § 1 u.p.e.a. został spełniony. W zawiadomieniu o zajęciu organ egzekucyjny pouczył o tym, że zajęcie zabezpieczające jest dokonane z chwilą doręczenia niniejszego zawiadomienia. Przedmiotowe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone spółce w dniu 2 stycznia 2025 r. Wyjaśniając kwestie oznaczenia: "Izba Administracji Skarbowej w P." wskazano, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wykonuje swoje zadania przy pomocy tej właśnie izby.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucono naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - oba przepisy - w zw. z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. na skutek utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to obarczone jest naruszeniem:
a) art. 67 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a.,
b) art. 89 § 1 i § 2 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.,
c) art. 11 ust. 1 pkt 4 oraz art. 25 ust. 2 ustawy o KAS w zw. z art. 2 pkt 8 w zw. z art. 114 ust. 4 ustawy o finansach publicznych w zw. z § 1 ust. 1 pkt 2 zarządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie ustanowienia dysponentów środków budżetu państwa w części 19 - Budżet, Finanse Publiczne i Instytucje Finansowe i 77 - Podatki i Inne Wpłaty na Rzecz Budżetu Państwa (Dz. Urz. MFFiPR z 2021 r., poz. 86 ze zm.), wydanego m.in. na podstawie § 3 ust. 3, 4 i 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa, które z kolei wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 198 ustawy o finansach publicznych;
- powyższy zarzut dotyczy bezpodstawnego, sprzecznego z obowiązującymi regulacjami uznania, że dłużnikiem - w kontekście podjętych czynności zabezpieczających - może być "izba administracji skarbowej" (jako jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych), w sytuacji gdy ta jednostka nie jest dysponentem zajętych wierzytelności, a tylko dysponent może posiadać status dłużnika, tym samym wskazane naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. na skutek bezzasadnego zaniechania ustosunkowania się do wszystkich kwestii prawnych podniesionych w zażaleniu oraz w efekcie brak wyjaśnienia owych istotnych kwestii prawnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi spółka zaakcentowała, że dłużnikiem zajętej wierzytelności jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, który stoi na czele jednostki organizacyjnej, w skład której wchodzi Naczelnik Urzędu Skarbowego P. .
2.2. W odpowiedzi na skargę spółki organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
3. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
3.1. Badając zaskarżone postanowienie według opisanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do obrazy prawa materialnego, bądź naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które rodziłoby konieczność usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności zabezpieczających w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie 200,- zł, zasądzonych od Naczelnika Urzędu Skarbowego P. wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2024 r., o sygn. akt I SA/Po 308/24.
3.2. Postępowanie zabezpieczające jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, którego celem jest ochrona interesów wierzyciela poprzez stworzenie gwarancji, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania określonego obowiązku. Co do zasady, ma ono charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego i toczy się jeszcze przed wszczęciem owego postępowania. Stosownie do przepisu art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d u.p.e.a. Przepis art. 164 § 4 u.p.e.a. stanowi, że do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości. Na podstawie odesłania zawartego w art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym mają odpowiednie zastosowanie regulacje wskazane w art. 54 u.p.e.a.
Stosownie do przepisu art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, jej podstawę może stanowić: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Na podstawie art. 54 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym, zgodnie z art. 54 § 6 u.p.e.a., w przypadku uwzględnienia skargi organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). Skarga na czynność zabezpieczającą, zgodnie z art. 54 w zw. z art. 166b u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu zabezpieczającym czynności zmierzających do zabezpieczenia należności. W ramach skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Zarzuty skargi polegają na ograniczeniu się przez organ do kontroli zgodności z prawem jedynie konkretnej, kwestionowanej czynności zabezpieczającej i to jedynie do jej aspektu formalnego, polegającego na zgodności z przepisami u.p.e.a., regulującymi formę jej dokonania, a nie merytorycznego, tj. zasadności zabezpieczenia. Skarga na czynność zabezpieczającą, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania zabezpieczającego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyroki NSA z dnia: 24 października 2014 r., o sygn. akt II GSK 1377/13; 2 kwietnia 2015 r., o sygn. akt II FSK 778/13; 18 sierpnia 2015 r., o sygn. akt II FSK 1688/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., o sygn. akt III SA/Wa 3396/14 - treść powołanych wyroków dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: baza CBOSA). W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zabezpieczających). Skarga w tym trybie może zatem dotyczyć wyłącznie formalnoprawnych aspektów czynności egzekucyjnej, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.
Przez zajęcie zabezpieczające rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w której organ egzekucyjny nabywa prawo do rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku, objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku. Sposób dokonywania zajęcia, w tym przypadku zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej, reguluje art. 89 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do przepisu art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Według art. 89 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Natomiast zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma przepis art. 67 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:
1) dane zobowiązanego będącego:
a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu,
b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w KRS, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu;
1a) nazwę wierzyciela;
1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;
5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę kosztów egzekucyjnych:
a) opłaty manipulacyjnej,
b) opłaty za czynności egzekucyjne,
c) wydatków egzekucyjnych,
d) opłaty egzekucyjnej,
e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Przepis art. 67 § 6 u.p.e.a. stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory zawiadomień i protokołów, o których mowa w § 1, uwzględniając uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tych zawiadomieniach i protokołach. W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy zastosowanie znalazł wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, stanowiący załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 426 – dalej w skrócie: "rozporządzenie MF").
3.3. Uwzględniając powyższe regulacje, Sąd stwierdza, że czynność zabezpieczająca polegająca na zajęciu, na podstawie zawiadomienia z dnia 13 grudnia 2024 r., innej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie 200,- zł zasądzonych od Naczelnika Urzędu Skarbowego P. wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2024 r., o sygn. akt I SA/Po 308/24, została dokonana przez organ prawidłowo. Poza sporem jest, że zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanej w dniu 2 stycznia 2025 r. Organ egzekucyjny zastosował środek zabezpieczający, a podstawę do jego dokonania stanowiło powyższe zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym. Wbrew twierdzeniom skarżącej zawiadomienie zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami art. 67 § 2 i art. 89 § 1 i § 3 w zw. z art. 164 § 4 i art. 166b u.p.e.a., w tym spełnione zostały wymogi formalne wymienione w art. 89 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zmierzając do zastosowania tego środka zabezpieczającego doręczył zawiadomienie zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (w dniu 13 grudnia 2024 r.), jak i skarżącej (w dniu 2 stycznia 2025 r.). Z akt sprawy wynika, że odpisy zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2022 r. i 18 listopada 2024 r. były podstawą prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Druk zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu MF. W zawiadomieniu wskazano dane dotyczące zabezpieczonej należności, tj. kwoty wynikające z zarządzenia zabezpieczenia, numery zarządzeń zabezpieczenia oraz datę wydania zarządzenia zabezpieczenia. Spełnia ono zatem konieczne wymogi określone w art. 67 § 2 u.p.e.a.
3.4. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie zajęcie zabezpieczające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, gdyż nastąpiło zgodnie z wymogami przewidzianymi w obowiązujących przepisach prawa, a kwestionowane zawiadomienie o zajęciu zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 u.p.e.a. Stosownie do zapisów ustawy, organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnych od niego kosztów sądowych, zasądzonych wyrokiem WSA w Poznaniu, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę 200 zł przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi. Zatem warunek wskazany w art. 89 § 1 u.p.e.a. został spełniony.
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o KAS, organami KAS są: 1) minister właściwy do spraw finansów publicznych; 2) Szef Krajowej Administracji Skarbowej; 3) dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej; 4) dyrektor izby administracji skarbowej. Natomiast stosownie do art. 25 ust 2 ustawy o KAS Dyrektor izby administracji skarbowej wykonuje swoje zadania przy pomocy izby administracji skarbowej. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 4 ustawy o KAS urzędy skarbowe są jednostkami organizacyjnymi Krajowej Administracji Skarbowej. Natomiast zgodnie z w § 1 ust. 1 pkt 2) zarządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 lutego 2017 r. w sprawie ustanowienia dysponentów środków budżetu państwa w części 19 - Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe i 77 - Podatki i inne wpłaty na rzecz budżetu państwa (Dz.Urz.MFFiPR.2021.86) ustanawia się dysponentami środków budżetu państwa w części 19 - Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe trzeciego stopnia, bezpośrednio podległymi dysponentowi części: dyrektorów izb administracji skarbowej.
Przedstawiona przez skarżącą w skardze i na wcześniejszych etapach postępowania argumentacja zmierza do wykazania, że to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, a nie Izba Administracji Skarbowej w P. jest dysponentem środków budżetu państwa. Wobec tego jedynie ten organ, jako kierownik jednostki organizacyjnej KAS, może pełnić rolę dłużnika zajętej wierzytelności. Sąd zauważa, że powołane przez spółkę uregulowania prawne - przepisy ustawy o KAS i ustawy o finansach publicznych potwierdzają w istocie fakt, że dyrektor izby administracji skarbowej jest organem KAS i kierownikiem jednostki organizacyjnej KAS oraz dysponentem środków budżetu państwa. Powyższa okoliczność jest zatem niesporna.
Istotne znaczenie dla oceny stanowiska skarżącej ma definicja dłużnika zajętej wierzytelności sformułowana w art. 1a pkt 3 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o: dłużniku zajętej wierzytelności - rozumie się przez to dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podzielił stanowisko wyrażone w, powołanym także przez organ, prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2020 r., o sygn. akt I SA/Bd 142/20, w którym stwierdzono, że wskazanie w zawiadomieniu o zajęciu Izby Administracji Skarbowej w B. (zamiast Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w miejscu przeznaczonym na wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności, nie skutkuje koniecznością uchylenia czynności. Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 5 kwietnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 73/23 i z dnia 18 marca 2025 r., o sygn. akt I SA/Po 28/25 i 29/25. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2023 r., o sygn. akt III FSK 1067/23, nie dopatrzył się w takim oznaczeniu dłużnika zajętej wierzytelności uchybienia i stwierdził, że oznaczenie to jest w pełni prawidłowe. Zdaniem NSA kluczowe znaczenie miała treść pojęcia "dłużnik" zajętej wierzytelności, które jest użyte wielokrotnie zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Zawarta w słowniczku wyrażeń ustawowych w art. 1a pkt 3 u.p.e.a. definicja stanowi, że przez dłużnika zajętej wierzytelności rozumie się "dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego". Z definicji tej wynika, że pojęcie "dłużnika" rozumiane jest szeroko, podobnie jak użyte tu pojęcie "wierzytelności" wykracza poza ścisłe znaczenie ugruntowane w prawie cywilnym. Przez "dłużnika" wierzytelności pieniężnej należy zatem rozumieć każdy podmiot, który jest zobowiązany do spełnienia świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego, który określa się mianem zobowiązanego. W takim przypadku "dłużnik", w rozumieniu art. 1a pkt 3 u.p.e.a., to pojęcie z zakresu prawa finansowego określonego ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270). Dłużnikiem jest zatem dysponent państwowych środków budżetowych, w tym również jednostka sektora finansów publicznych. Sąd w niniejszej sprawie powyższy pogląd w pełni podziela.
Reasumując dłużnikiem jest zatem dysponent państwowych środków budżetowych, w tym również jednostka sektora finansów publicznych, a Izba Administracji Skarbowej jest państwową jednostką budżetową, a zatem jednostką sektora finansów publicznych. Jej funkcja wyraża się w ścisłym związku z budżetem państwa i polega na jego bezpośredniej reprezentacji w cywilnoprawnym obrocie. Izba Administracji Skarbowej działa tym samym w imieniu Skarbu Państwa, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wykonuje swoje zadania przy pomocy tej izby. Wobec powyższego, uwzględniając definicję zawartą w art. 1a pkt 3 u.p.e.a., wskazanie Izby Administracji Skarbowej w P. jako dłużnika zajętej wierzytelności nie stoi w sprzeczności z treścią art. 67 § 2 pkt 2 u.p.e.a. W konsekwencji zdaniem Sądu, prawidłowo wskazano w zawiadomieniu na jednostkę sektora finansów publicznych, jaką jest Izba Administracji Skarbowej jako "dłużnika" zajętej wierzytelności pieniężnej z tytułu kosztów sądowych w kwocie 200,- zł zasądzonych wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2024 r., o sygn. akt I SA/Po 308/24. Wobec powyższego zarzuty w powyższym zakresie uznać należy za bezskuteczne.
3.5. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów wskazanych w pkt 2 skargi. Przepisy art. 124 § 2 i art. 107 § 3 i art. 126 k.p.a., na mocy art. 18 pkt 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie do rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym w oparciu o przepisy u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom skargi, zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru wyjaśnił stronie w zaskarżonych postanowieniach, że zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym było zgodne z wystawionymi zarządzeniami z dnia 25 lipca 2022 r. i 18 listopada 2024 r. W zawiadomieniu o zajęciu zabezpieczającym podana została prawidłowa kwota należności podlegającej zabezpieczeniu oraz prawidłowo oznaczono dłużnika. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji odpowiadają prawu.
3.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 powyższej ustawy.