I SA/Po 381/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka N. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uchylenia czynności zabezpieczających rachunek bankowy spółki. Spółka wniosła o uchylenie zajęcia, argumentując, że całość kwot objętych decyzjami została zabezpieczona, a dalsze prowadzenie postępowania jest bezcelowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia, wyjaśniając, że zabezpieczenie w pełnej wysokości nie kończy postępowania zabezpieczającego, a do chwili wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych, zajęcie musi trwać, aby mogło przekształcić się w zajęcie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał to stanowisko, wskazując, że uchylenie zajęcia udaremniłoby skutki zabezpieczenia i cel postępowania zabezpieczającego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na naruszenie zasady zaufania, proporcjonalności i in dubio pro reo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając rację organów administracji publicznej. Sąd podkreślił, że art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter uznaniowy, a jego stosowanie nie może godzić w ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Sąd uznał, że uchylenie zajęcia rachunku bankowego udaremniłoby cel postępowania zabezpieczającego, gdyż mogłoby oznaczać zwrot już zabezpieczonych środków, co pogorszyłoby perspektywy skuteczności ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Sąd zinterpretował pojęcie 'uchylić' jako unieważnić, co oznaczałoby zniwelowanie wszystkich skutków zajęcia, w tym zwrot środków na rachunek skarżącej. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie naruszyły zasad ogólnych KPA ani Prawa przedsiębiorców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących możliwości uchylenia czynności zabezpieczających w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście ochrony interesów wierzyciela i celu postępowania zabezpieczającego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której środki zostały już pobrane z rachunku bankowego w ramach zabezpieczenia, a skarżąca wnioskuje o uchylenie samego zajęcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchylenie zajęcia rachunku bankowego, z którego pobrano już środki, udaremnia cel postępowania zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie zajęcia rachunku bankowego udaremniłoby cel postępowania zabezpieczającego, ponieważ mogłoby oznaczać zwrot już zabezpieczonych środków na rachunek skarżącej, co pogorszyłoby perspektywy skuteczności ewentualnego postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie zajęcia rachunku bankowego oznacza zniwelowanie wszystkich jego skutków, w tym zwrot środków na rachunek skarżącej. Taki zwrot pogorszyłby perspektywy skuteczności postępowania egzekucyjnego, co jest sprzeczne z celem postępowania zabezpieczającego. Przepis art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter uznaniowy i nie może być stosowany w sposób godzący w ochronę przyszłych interesów wierzyciela.
Czy zabezpieczenie zobowiązań podatkowych w pełnej wysokości przybliżonych kwot stanowi podstawę do uchylenia czynności zabezpieczających?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zabezpieczenie w pełnej wysokości przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych nie stanowi podstawy do uchylenia czynności zabezpieczających, ponieważ postępowanie zabezpieczające musi trwać do czasu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych i przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że do chwili wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych, zajęcie zabezpieczające musi trwać, aby mogło przekształcić się w zajęcie egzekucyjne. Zabezpieczenie w pełnej wysokości przybliżonych kwot nie kończy postępowania zabezpieczającego ani nie stanowi podstawy do uchylenia czynności zabezpieczających.
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek uchylić czynności zabezpieczające, gdy wysokość zabezpieczonej należności pieniężnej uległa zmniejszeniu lub gdy zastosowane środki są uciążliwe?
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny może, ale nie musi uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy i powinna być podejmowana z uwzględnieniem celów postępowania zabezpieczającego oraz zasad ogólnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że użycie słowa 'może' w art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia lub zmiany zabezpieczenia ma charakter uznaniowy. Ustawodawca nie sprecyzował przesłanek, którymi należy się kierować, dlatego należy przyjąć, że przesłanki te wyznaczane są przez zasady ogólne ustawy egzekucyjnej, KPA oraz cele postępowania zabezpieczającego. Działanie organu musi być uzasadnione i nie może być dowolne.
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 157a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p. art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
p.p. art. 12
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie zajęcia rachunku bankowego udaremniłoby cel postępowania zabezpieczającego, ponieważ mogłoby oznaczać zwrot już zabezpieczonych środków, co pogorszyłoby perspektywy skuteczności ewentualnego postępowania egzekucyjnego. • Postępowanie zabezpieczające musi trwać do czasu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych i przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. • Decyzja organu egzekucyjnego w przedmiocie uchylenia lub zmiany zabezpieczenia ma charakter uznaniowy i nie może być dowolna.
Odrzucone argumenty
Dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest bezcelowe, albowiem całość kwot objętych decyzjami została zabezpieczona, a same decyzje wykonane. • Uchylenie zajęcia rachunku bankowego nie jest jednoznaczne ze zwrotem pozyskanych z niego środków i nie miałoby negatywnego wpływu na kwoty już pozyskane. • Zarzuty naruszenia przepisów KPA i Prawa przedsiębiorców, w tym zasady zaufania, proporcjonalności i in dubio pro reo.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie kwestionowanego zajęcia rachunku bankowego musiałoby oznaczać zniwelowanie wszystkich skutków, które nastąpiły na skutek jego przedsięwzięcia. • zwrot tych środków na rachunek skarżącej pogorszyłby perspektywy co skuteczności ewentualnego postępowania egzekucyjnego. • aby działanie organu administracji publicznej pozostawało w ramach uznania administracyjnego, a nie stało się działaniem dowolnym, konieczne jest, po pierwsze, dokładne i wnikliwe rozpatrzenie stanu faktycznego, analiza całego materiału dowodowego, podnoszonych przez stronę zarzutów i argumentów oraz podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie jej żądań. Po drugie, rozstrzygnięcie, zwłaszcza rozstrzygnięcie negatywne, powinno być przekonywająco i jasno uzasadnione...
Skład orzekający
Waldemar Inerowicz
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
członek
Michał Ilski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości uchylenia czynności zabezpieczających w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście ochrony interesów wierzyciela i celu postępowania zabezpieczającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której środki zostały już pobrane z rachunku bankowego w ramach zabezpieczenia, a skarżąca wnioskuje o uchylenie samego zajęcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – możliwości uchylenia zabezpieczenia. Choć nie zawiera nietypowych faktów, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i organów egzekucyjnych.
“Czy uchylenie zajęcia rachunku bankowego zawsze oznacza zwrot środków? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady egzekucji administracyjnej.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.