I SA/Po 380/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-21
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówamortyzacjaśrodki trwałenieodpłatne nabycieróżnice kursowewycena bilansowaPITkontrola skarbowadecyzja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę małżonków N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 1999 r., uznając, że odpisy amortyzacyjne od nieodpłatnie nabytych maszyn oraz ujemne różnice kursowe z wyceny bilansowej nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Małżonkowie N. rozliczali podatek dochodowy za 1999 r., wykazując dochody z emerytury i działalności gospodarczej. Kontrola skarbowa wykazała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o odpisy amortyzacyjne od nieodpłatnie nabytych maszyn oraz o ujemne różnice kursowe z wyceny bilansowej. Organy podatkowe wyłączyły te kwoty z kosztów. Skarżący odwołali się, argumentując, że maszyny były ich prywatną własnością i zostały wycenione. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że nieodpłatnie nabyte środki trwałe nie podlegają amortyzacji jako koszt uzyskania przychodów, a ujemne różnice kursowe z wyceny bilansowej nie są kosztem uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków H. i J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok. W zeznaniu podatkowym małżonkowie wykazali dochody z emerytury (H. N.) oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej i umowy zlecenia (J. N.). Kontrola skarbowa wykazała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, wynikającą z zaliczenia do kosztów odpisów amortyzacyjnych od maszyn wniesionych do firmy nieodpłatnie, kwoty odsetek od kredytu, ujemnych różnic kursowych z wyceny bilansowej oraz podatku VAT. Decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zobowiązanie podatkowe zostało określone na kwotę [...] zł. Małżonkowie N. w odwołaniu podkreślili, że maszyny stanowiły ich prywatną własność i zostały wycenione, kwestionując wyłączenie ich z kosztów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na brak dowodów nabycia maszyn i nieodpłatny ich charakter, a także na to, że wycena różnic kursowych na dzień bilansowy nie obliguje do ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, zważył, że kluczowe kwestie dotyczyły możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od maszyn oraz ujemnych różnic kursowych. Sąd ustalił, że skarżący nie posiadał dowodów zakupu maszyn, co potwierdzało tezę o ich nieodpłatnym nabyciu, a tym samym brak możliwości naliczania amortyzacji jako kosztu uzyskania przychodów. Odnosząc się do różnic kursowych, sąd uznał, że art. 22 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obliguje do sporządzenia wyceny bilansowej, a jedynie do wyceny różnic kursowych w momencie ich faktycznej realizacji. W związku z tym, działania podatnika nie dawały podstaw do uznania wyliczonych ujemnych różnic kursowych za koszty uzyskania przychodów. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego ani materialnego i oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych nabytych nieodpłatnie nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Firma nie poniosła kosztów związanych z nabyciem tych maszyn, a brak dowodów zakupu potwierdza ich nieodpłatne nabycie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 1 lit. "b"

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 43 lit. "a"

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

rozp. MF art. 5 § ust. 4 pkt 7

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

rozp. MF art. 6 § ust. 4a

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.k.s. art. 24

Ustawa o kontroli skarbowej

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

PUSA art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpisy amortyzacyjne od nieodpłatnie nabytych środków trwałych nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Ujemne różnice kursowe z wyceny bilansowej nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, gdyż ustawa wymaga ich realizacji, a nie wyceny bilansowej.

Odrzucone argumenty

Odpisy amortyzacyjne od maszyn wniesionych do firmy, które stanowiły prywatną własność J.N. i zostały wycenione, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wycena środków na własnym rachunku walutowym powinna być uznana za koszt uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

koszt z tytułu ujemnych różnic kursowych ustalony na dzień 31 grudnia 1999 r. jest kosztem statystycznym, a nie faktycznie poniesionym art. 22 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obliguje do sporządzenia wyceny bilansowej, a jedynie do wyceny różnic kursowych w momencie ich faktycznej realizacji

Skład orzekający

Sylwia Zapalska

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Ruszyński

sędzia

Katarzyna Nikodem

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów w zakresie odpisów amortyzacyjnych od nieodpłatnie nabytych środków trwałych oraz różnic kursowych z wyceny bilansowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1999 roku i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii w podatku dochodowym od osób fizycznych, takich jak kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu podatników i praktyków prawa podatkowego.

Czy nieodpłatnie nabyte maszyny i wycena bilansowa to koszty uzyskania przychodów? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 380/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Janusz Ruszyński
Katarzyna Nikodem
Sylwia Zapalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J.N. , H.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. o d d a l a s k a r g ę. /-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
Uzasadnienie
Małżonkowie H. i J. N. w 1999 roku rozliczali się wspólnie i złożyli zeznanie podatkowe na druku PIT-33, w którym podali, że źródłem przychodów H. N. jest emerytura, a J. N. pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona w ramach firmy "A" J. N. i umowa zlecenia wykazana w informacji PIT-8.
W deklaracji wykazano dochód H. N. w wysokości [...]zł i J. N. w wysokości [...]zł.
Na podstawie upoważnienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]2003 r. o odpowiednim numerze została przeprowadzona kontrola w zakresie prawidłowości i rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz obliczania i wpłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r.
W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów w firmie "A" J. N. o kwotę [...]zł na skutek zaliczenia do kosztów:
[...] zł - stanowiących wartość odpisów amortyzacyjnych dokonanych od środków wniesionych do firmy nieodpłatnie,
[...] zł - kwoty odsetek od kredytu zaciągniętego na zakup środka trwałego, która winna zwiększyć jego wartość początkową,
[...]zł - wartość ujemnych różnic kursowych wynikających z wyceny bilansowej na dzień 31.12.1999 r.,
[...]zł - kwotę stanowiącą równowartość podatku od towarów i usług, którą obciążono koszty działalności związane z opłatami czynszowymi dot. samochodu [...],
[...]zł - dot. wyceny zapasów w związku z utratą ich wartości.
Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił małżonkom H. i J. N. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości [...]zł i jako podstawę prawną powołał art. 24 ustawy z 28 września 1999 r. o kontroli skarbowej, art. 21 § 1 pkt 1 § 3 Ordynacji podatkowej, art. 22 ust. 1, ust. 7, ust. 8, art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. "b", art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) i § 5 ust. 4 pkt 7, § 6 ust. 4a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. Nr 6, poz. 35 ze zm.).
W uzasadnieniu organ podniósł i wyraził pogląd, że dwie maszyny o łącznej wartości [...]zł wniesione nieodpłatnie do firmy "A" przyjęte zostały w dniu [...] marca 1999 r. na stan majątkowy w wartości ustalonej przez rzeczoznawcę. Od miesiąca kwietnia do końca roku 1999 te środki trwałe podlegały amortyzacji i łączna kwota odpisów amortyzacyjnych [...]zł została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. W oparciu o art. 22 ust. 7 i ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i § 5 ust. 4 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 stycznia 1997 r. cyt. powyżej dokonane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Również nie są kosztami uzyskania ujemne różnice kursowe w kwotach [...]zł i [...]zł, powstałe w związku z dokonaniem na dzień 31 grudnia 1999 r. wyceny bilansowej niespłaconych na dzień bilansowy kredytu walutowego, inwestycyjnego, długoterminowego oraz środków własnych na rachunku walutowym. Koszt z tytułu ujemnych różnic kursowych ustalony na dzień 31 grudnia 1999 r. jest kosztem statystycznym, a nie faktycznie poniesionym i służy wyłącznie prawidłowej wycenie poszczególnych składników majątkowych na dzień bilansowy.
Od powyższej decyzji odwołali się małżonkowie N. i domagali się jej uchylenia. Podkreślili, że środki trwałe (maszyny) stanowiły prywatną własność J. N. i w związku z potrzebą ich posiadania w firmie "A" zostały poddane wycenie przez rzeczoznawcę oraz wprowadzone do ewidencji środków trwałych i dlatego nie zgadzają się z wyłączeniem kwoty [...]zł z kosztów uzyskania przychodów. Także nie zgadzają się z ustaleniami organu jakoby wycena środków na własnym rachunku walutowym była kosztem statystycznym.
Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i podzielił pogląd zawarty w jej uzasadnieniu. Dyrektor podkreślił, że J. N. na żadnym z etapów prowadzonego postępowania nie potrafił wykazać kiedy i od kogo nabył maszyny potrzebne w firmie "A", co uzasadnia tezę o nieodpłatnym ich nabyciu, a w konsekwencji o braku możliwości naliczania amortyzacji. W odniesieniu natomiast do zarzutu dotyczącego niesłusznie zakwestionowanych wydatków w kwocie [...]zł. stanowiących wartość ujemnych różnic kursowych wynikających z wyceny na dzień bilansowy tj. 31 grudnia 1999 r. należy uznać za nieuzasadnione, ponieważ art. 22 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obliguje do sporządzenia wyceny bilansowej, a jedynie do wyceny różnic kursowych w momencie ich faktycznej realizacji.
Powyższą decyzję zaskarżyła H. N. i pełnomocnik J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa bez wskazania konkretnych przepisów i domagali się uchylenia decyzji obu instancji. W szczególności skarżący zarzucili błędne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wartości odpisów amortyzacyjnych od dwóch środków trwałych (maszyn), oraz wydatków z tytułu ujemnych różnic kursowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Przedmiot sporu między skarżącymi, a organami podatkowymi sprowadza się do dwóch kwestii, a mianowicie, czy kosztem uzyskania przychodów są 1 - odpisy amortyzacyjne z zestawu maszyn do produkcji mozaiki podłogowej i z zgrzewarki do mas plastycznych, oraz 2 - ujemne różnice kursowe w kwotach [...]zł i [...]zł powstałe w związku z dokonaniem na dzień 31 grudnia 1999 r. wyceny bilansowej niespłaconych na dzień bilansowy kredytu walutowego, inwestycyjnego, długoterminowego oraz środków własnych na rachunku walutowym.
Odnośnie pierwszej spornej kwestii z dowodów zgromadzonych przez organy podatkowe oraz pisma J. N. z dnia [...]2003 r. (k. 20 akt podatk.) wynika, że powyższe maszyny - urządzenia zakupił na własne potrzeby oraz że nie posiada żadnych dowodów w szczególności rachunków dokumentujących zakup. Również z pisma wynika, że w związku z zapotrzebowaniem firmy "A" na takie urządzenia w dniu [...] marca 1999 r. przekazał maszyny do jej dyspozycji.
Natomiast w następnym oświadczeniu z dnia [...] marca 1999 r. (k. 21 akt podatkowych) skarżący wyjaśnia, że urządzenia - maszyny stanowią jego własność, a ich wartość ustalona została wg wyceny rzeczoznawców jednak bez podania danych personalnych, ani innych szczegółów dotyczących kwalifikacji tych rzeczoznawcy. Trafne jest ustalenie organów, że skarżący nie potrafił wskazać kiedy i od kogo nabył urządzenia - maszyny, co potwierdza przyjętą przez organ tezę o nieodpłatnym ich nabyciu.
Brak prawidłowo sporządzonego dokumentu powoduje, że organy podatkowe zastosowały powołane w decyzjach przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. Nr 6, poz. 35 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.).
Firma "A" J. N. nie poniosła kosztów związanych z nabyciem w/w maszyn i wobec tego odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Odnośnie drugiej spornej kwestii należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym w 1999 r.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, wszelkie wydatki w tym roku podatkowym w którym zostały faktycznie poniesione. Musi zatem istnieć związek pomiędzy poniesionym kosztem, a przychodem osiągniętym lub przynajmniej zamierzonym i nie osiągniętym.
Przy ustaleniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek poza wyraźnie wskazanym w ustawie wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodami.
Kosztem uzyskania przychodów są różnice kursowe powstałe w wyniku różnych kursów walut między dniem zaciągnięcia kredytu, a dniem jego faktycznej spłaty. Waluta w myśl art. 22 ust. 1 "a" cyt. ustawy musi stanowić przedmiot obrotu.
Niesporne jest, że skarżący J. N. w kontrolowanym okresie posiadał środki na własnym rachunku walutowym i w ciężar kosztów zaliczył ujemne różnice kursowe z wyceny tych środków na dzień 31 grudnia 1999 r. Skarżący nie wskazał czy faktycznie i kiedy powstały różnice kursowe oraz, czy zostały poniesione przez firmę "A".
W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów podatkowych wyrażone w decyzjach, że art. 22 ust. 1"a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obliguje do sporządzenia wyceny bilansowej, a jedynie do wyceny różnic kursowych w momencie ich faktycznej realizacji oraz, że działania podatnika podjęte w tym zakresie nie dawały podstaw do uznania tak wyliczonych ujemnych różnic kursowych jako kosztów uzyskania przychodów.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny, po przeanalizowaniu zaskarżonych decyzji pod kątem stawianych zarzutów, nie stwierdził aby naruszały one prawo procesowe lub materialne w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.
W toku całego postępowania zapewniony był czynny udział skarżącym, zostali oni zapoznani z wynikami postępowania zgodnie z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom zawartym w art. 210 § 4 Ordynacji zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI