I SA/Po 375/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, uznając, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa rażąco.
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji podatkowej. Po serii skomplikowanych postępowań, w tym wyroku NSA uchylonego przez Sąd Najwyższy, powstała sytuacja dwóch sprzecznych decyzji dotyczących nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 rok. WSA w Poznaniu uznał, że działania organów podatkowych, mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji, były uzasadnione i nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, w związku z czym oddalił skargę.
Sprawa wywodzi się z wieloletniego sporu podatkowego Spółki "A" dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 rok. Po uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyroku NSA, który wcześniej uchylił decyzje organów podatkowych, powstała sytuacja prawna, w której w obrocie prawnym istniały dwie sprzeczne decyzje dotyczące nadpłaty podatku. W celu uporządkowania tej sytuacji, organ I instancji wznowił postępowanie i uchylił swoją poprzednią decyzję, jednocześnie traktując nienależnie zwróconą nadpłatę jako zaległość podatkową. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia zaległości podatkowej i utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej uchylenia wcześniejszej decyzji. Skarga na tę decyzję została odrzucona przez NSA. Następnie Spółka "A" wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając jej niezgodność z art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby odmówił stwierdzenia nieważności, argumentując, że działania organów były konieczne do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji. WSA w Poznaniu, rozpoznając skargę na decyzję Dyrektora Izby, podzielił stanowisko organu. Sąd uznał, że zasada trwałości decyzji ostatecznych jest fundamentalna, ale jej uchylenie lub zmiana możliwe jest w ściśle określonych przypadkach. W ocenie Sądu, działania organów podatkowych, w tym decyzja Dyrektora Izby, były uzasadnione potrzebą usunięcia z obrotu prawnego wadliwej decyzji I Urzędu Skarbowego, która stała się ostateczna na skutek niewniesienia odwołania. Sąd stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa ani nie była niewykonalna, w związku z czym oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania organów podatkowych, mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji I Urzędu Skarbowego, która stała się ostateczna na skutek niewniesienia od niej środka odwoławczego, były uzasadnione. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, rozstrzygająca co do istoty w ramach art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej, była zgodna z prawem, ponieważ utrzymywała w mocy uchylenie przez organ I instancji swojej wadliwej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
O.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, powołana przez skarżącą.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa działania organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zaległości podatkowej i utrzymał w mocy w części dotyczącej uchylenia wcześniejszej decyzji.
Pomocnicze
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w trybie wznowienia.
O.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Definicja decyzji ostatecznej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez WSA w przypadku bezzasadności skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania organów podatkowych, mające na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji ostatecznej, były uzasadnione i zgodne z prawem. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, rozstrzygająca co do istoty w ramach art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej, była prawidłowa, ponieważ utrzymywała w mocy uchylenie przez organ I instancji swojej wadliwej decyzji.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja była niewykonalna. Organ I instancji był uprawniony do orzekania o zaległości podatkowej w decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
powstała sytuacja, w której w obiegu prawnym pozostała decyzja Izby Skarbowej z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję I Urzędu Skarbowego z dnia [...], oraz decyzja tegoż Urzędu z dnia [...]. Istniały więc dwa rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej oddala skargę. w prawie podatkowym obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych. uchylenie, zmiana i stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej i w ustawach podatkowych. nie można uznać, że decyzja Izby Skarbowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Włodzimierz Zygmont
przewodniczący
Jerzy Małecki
członek
Karol Pawlicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących trwałości decyzji ostatecznych, wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacjach skomplikowanych stanów prawnych wynikających z kolizji orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji powstałej po wyroku Sądu Najwyższego uchylającym wyrok NSA, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do podobnych, choć nie identycznych, stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań podatkowych i potencjalne problemy prawne wynikające z kolizji orzeczeń sądowych różnych instancji, co jest interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Dwa sprzeczne wyroki w jednej sprawie podatkowej – jak sąd uporządkował chaos prawny?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 375/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-12-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki Karol Pawlicki /sprawozdawca/ Włodzimierz Zygmont /przewodniczący/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane II FSK 463/06 - Wyrok NSA z 2007-03-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy Karol Pawlicki(spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 rok oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ J.Małecki Uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 maja 2000r. o sygn. I SA/Po 578/99 - w sprawie ze skargi Spółki "A" w S. - uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję I Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1994. Od powyższego wyroku rewizję nadzwyczajną wniósł Minister Sprawiedliwości. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2002r. o sygn. III RN 22/01 Sąd Najwyższy uchylił w/w wyrok i oddalił skargę podatnika. W okresie między wydaniem wyroku przez NSA (według wówczas obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wyroki tego Sądu były prawomocne) a wyrokiem Sądu Najwyższego, w dniu 5 października 2000r. I Urząd Skarbowy załatwił pozytywnie wniosek podatnika i stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994r. Decyzja ta stałą się decyzją ostateczną. Po wyroku Sądu Najwyższego powstała sytuacja, w której w obiegu prawnym pozostała decyzja Izby Skarbowej z dnia [...]., utrzymująca w mocy decyzję I Urzędu Skarbowego z dnia [...]., oraz decyzja tegoż Urzędu z dnia [...]. Istniały więc dwa rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W tym stanie rzeczy organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty i w dniu [...]. wydał decyzję, którą uchylił swoją decyzję z dnia [...]. i jednocześnie wskazał, iż nienależnie zwrócona nadpłata, stosownie do unormowań art. 52 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej traktowana jest na równi z zaległością podatkową. Decyzją z dnia [...]. Izba Skarbowa , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej, uchyliła w/w decyzję I Urzędu Skarbowego w części dotyczącej orzeczenia przez ten organ zaległości podatkowej oraz utrzymała w mocy decyzję w części dotyczącej uchylenia przez ten organ decyzji z dnia [...]. Skarga na w/w decyzję Izby Skarbowej została odrzucona przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 września 2003r. o sygn. I SA/Po 1578/03. Pismem z dnia [...]2003r. Spółka "A" zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...] 2003r. Zdaniem skarżącej decyzja ta nie mieści się w zakresie unormowanym przepisem art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji podatkowej, w szczególności sprzeczne z tym przepisem jest rozstrzygnięcie decyzji, iż utrzymuje się w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej uchylenia przez organ decyzji z [...] . Jako podstawę żądania powołano art. 247 § 1 pkt 3 i 6 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Izby z dnia [...]. W uzasadnieniu podano, iż bezsporne w niniejszej sprawie było to, że decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...]. została wydana na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylonego następnie przez Sad Najwyższy. Decyzja ta, wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczną. Wobec orzeczenia Sadu Najwyższego niezbędnym było usunięcie w/w decyzji z obrotu prawnego, co mogło nastąpić wyłącznie w trybie nadzwyczajnym tj. poprzez wznowienie postępowania. W przedmiotowej sprawie Urząd Skarbowy zobowiązany był, na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, do uchylenia swojej decyzji i umorzenia postępowania. Celem bowiem wznowionego postępowania było jedynie wyeliminowanie z obrotu decyzji z dnia [...]. Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W skardze z dnia [...]. Spółka "A" w S. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Zdaniem skarżącej w obiegu prawnym pozostają: decyzja Izby Skarbowej z [...]., decyzja I Urzędu Skarbowego z dnia [...]., decyzja Izby z [...] oraz decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z [...] . i [...]. Skarżący zarzucił organowi, że kwestię istnienia nadpłaty w podatku dochodowym usiłuje rozwiązać w oparciu o w/w decyzje, a nie o orzecznictwo i doktrynę. Pismem z dnia [...]. skarżąca Spółka podtrzymała stanowisko zajęte w skardze. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie skarga okazał się bezzasadna. Na wstępie należy zauważyć, że w prawie podatkowym obowiązuje zasada trwałości decyzji ostatecznych. Przez decyzję ostateczną, zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 137, poz. 926 ze zm.), rozumie się decyzję, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Jednocześnie uchylenie, zmiana i stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej i w ustawach podatkowych. W piśmie z dnia [...]. skarżąca spółka zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...]. w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 i 6 Ordynacji podatkowej (k. 131 akt). Z kolei w odwołaniu z dnia [...]. nie wniesiono nowych zarzutów (k. 148). Natomiast w skardze zawarto również zarzut wydania zaskarżonej decyzji przez wicedyrektora Izby Skarbowej. Na ten ostatni zarzut organ udzielił wyjaśnień w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu przepisy Ordynacji nie nakładają na organ obowiązku dołączania do wydawanych rozstrzygnięć pełnomocnictw do ich wydawania. W omawianym zakresie należy mieć na uwadze brzmienie art. 143 Ordynacji. Odnośnie istoty sporu Sąd podziela pogląd, że niezbędne było wyeliminowanie z obrotu decyzji I Urzędu Skarbowego z dnia [...]., która stała się ostateczna na skutek niewniesienia od niej środka odwoławczego. Natomiast w decyzji z dnia [...]. I Urząd Skarbowy uchylając swoją decyzję z [...]., określił również zaległość podatkową, do czego nie był uprawniony, bowiem w tej materii wypowiedziała się Izba Skarbowa w decyzji z dnia [...]. W tej sytuacji organ odwoławczy w decyzji z dnia [...]., powołując się na art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ordynacji rozstrzygnął - zgodnie z jego brzmieniem - co do istoty. Mając na uwadze, że decyzja pierwszoinstancyjna była wydana w trybie wznowienia postępowania - w następstwie wydania wyroku przez Sąd Najwyższy - istotą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie mogło być wyłącznie orzekanie w stosunku do tego, co zawierała decyzja I Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Uprawnienie zaś organu - zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej - sprowadzało się do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania. Skoro więc organ I instancji orzekł o zaległości podatkowej, choć nie był do tego upoważniony, to w tej części jego decyzję należało uchylić. Jak bowiem prawidłowo wskazała Izba Skarbowa w decyzji z [...]. - o istnieniu zaległości podatkowej rozstrzygnęła decyzja Izby z dnia [...]. Ponadto Izba Skarbowa orzekła co do istoty ponieważ utrzymała w mocy decyzję Urzędu w części dotyczącej uchylenia przez ten organ swojej decyzji z dnia [...]. Utrzymanie zaś decyzji w mocy w powyższym zakresie było zasadne, skoro - jak już o tym była mowa wcześniej - wznowienie postępowania miało na celu wyeliminowanie decyzji ostatecznej z [...]. z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że decyzja Izby Skarbowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie można też stwierdzić, że decyzja była niewykonalna, skoro w przedmiotowej sprawie ten problem w ogóle nie wystąpił. Decyzja z [...]. nie nakładała na organy i podatnika żadnych obowiązków, ale stwierdzała jedynie o istnieniu w obrocie innych decyzji (z [...]. i [...].) oraz wskazywała, że słusznie została uchylona decyzja z [...]. Jednocześnie Sąd zauważa, że w piśmie z dnia [...]. zawarte zostały zarzuty, które nie były przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...]. Do tych zarzutów odniósł się pełnomocnik organu w piśmie z dnia [...]. W tych okolicznościach Sąd orzekła jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/ K. Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/J. Małecki AR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI