I SA/Po 364/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-10-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościzabytkirejestr zabytkówgminna ewidencja zabytkówewidencja gruntówklasyfikacja gruntówzwolnienie podatkoweprawo administracyjneprawo podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatniczki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości, uznając, że zwolnienie z podatku dotyczy jedynie budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, a nie parków ujętych w gminnej ewidencji, oraz że klasyfikacja gruntów musi opierać się na danych z ewidencji gruntów.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2023 rok, gdzie skarżąca domagała się zwolnienia dla części nieruchomości (parku) wpisanej do gminnej ewidencji zabytków oraz kwestionowała klasyfikację gruntu. Organy podatkowe i Sąd uznały, że zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy wyłącznie budynków i gruntów indywidualnie wpisanych do rejestru zabytków, a nie tych ujętych w gminnej ewidencji. Ponadto, Sąd podkreślił, że klasyfikacja gruntów dla celów podatkowych musi opierać się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a organ podatkowy nie ma uprawnień do samodzielnej zmiany tej klasyfikacji. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy O. ustalającą podatek od nieruchomości za 2023 rok. Skarżąca kwestionowała sposób opodatkowania części nieruchomości, w tym gruntu oznaczonego jako park, który był wpisany do gminnej ewidencji zabytków, a nie do rejestru zabytków. Podnosiła również zarzuty dotyczące błędnej klasyfikacji gruntu w ewidencji. Organy podatkowe obu instancji oraz Sąd uznały, że zwolnienie z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przysługuje wyłącznie budynkom i gruntom wpisanym indywidualnie do rejestru zabytków. Wpis do gminnej ewidencji zabytków, w przeciwieństwie do rejestru, nie stanowi podstawy do zastosowania tego zwolnienia. Sąd podkreślił, że organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a podatnik kwestionujący te dane powinien wszcząć odrębną procedurę ich zmiany. W tej sprawie, mimo podnoszonych przez skarżącą argumentów dotyczących charakteru parku i jego klasyfikacji, organy prawidłowo oparły się na danych ewidencyjnych, które wskazywały na tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, a nie rolne. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego ani materialnego, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie to dotyczy wyłącznie gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. Wpis do gminnej ewidencji zabytków nie jest podstawą do zastosowania tego zwolnienia.

Uzasadnienie

Ustawa wprost odnosi się do 'rejestru zabytków', który ma odrębne znaczenie prawne i skutki od gminnej ewidencji zabytków. Gminna ewidencja jest spisem prowadzonym przez gminę na podstawie zarządzenia, a wpis do rejestru następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zwolnienie dotyczy gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

p.g.i.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.

Pomocnicze

u.o.z. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. e

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielach nieruchomości.

u.p.o.l. art. 6 § ust. 10

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek składania informacji i deklaracji dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień.

p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a i 2b

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Procedura aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z. art. 3 § pkt 1, 12, 13, 14

Ustawa o ochronie zabytków

u.o.z. art. 9 § ust. 2 i 3

Ustawa o ochronie zabytków

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 35 § ust. 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwolnienie z podatku od nieruchomości dotyczy tylko obiektów wpisanych do rejestru zabytków, a nie do gminnej ewidencji. Organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, a podatnik kwestionujący te dane musi wszcząć odrębną procedurę ich zmiany. Zły stan techniczny budynku (np. uszkodzony dach) nie pozbawia go statusu budynku w rozumieniu ustawy podatkowej.

Odrzucone argumenty

Park wpisany do gminnej ewidencji zabytków powinien być zwolniony z podatku od nieruchomości. Klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów jest błędna i powinna być zmieniona na grunty rolne. Posiadaczem samoistnym nieruchomości jest podmiot zarządzający parkiem, a nie właściciel.

Godne uwagi sformułowania

Gminna ewidencja zabytków nie jest tożsama z rejestrem zabytków. Tylko wpis do rejestru zabytków daje podstawę do zwolnienia od podatku od nieruchomości. Organ podatkowy nie ma uprawnień do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą wszystkie organy i sądy.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Bejgerowska

sędzia

Waldemar Inerowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku od nieruchomości dla zabytków oraz związania organów podatkowych danymi z ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozróżnienia między rejestrem a gminną ewidencją zabytków oraz kwestii związania danymi ewidencyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii praktycznych dla właścicieli nieruchomości zabytkowych i interpretacji przepisów podatkowych, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Zabytkowy park a podatek od nieruchomości: kiedy zwolnienie działa, a kiedy nie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 364/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-10-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Bejgerowska
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 282
art. 7
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 21 ust. 1, art. 24 ust. 2a i 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122 i art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2, art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 219
§ 35 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Dnia 31 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2024 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 grudnia 2023 r. Wójt G. O. ustalił K. M. (dalej jako; "skarżąca", "podatniczka", "strona") i J. B. podatek od nieruchomości za rok 2023 w wysokości [...] zł. Jako podstawę opodatkowania wskazano: budynek mieszkalny o wys. od 1,40 do 2,20 m (rejestr zabytków; 29,03 m2 - podatek [...] zł, budynek mieszkalny lub ich części o wys. pow. 2,20 m (rejestr zabytków; 401,43 m2 - podatek [...] zł), grunty sklasyfikowane inaczej niż "[...]" (19.969 m2; stawka [...] zł - podatek [...] zł), pozostałe budynki o wys. od 1,40 m do 2,20 m wysokości (26,81 m2 - podatek [...] zł), pozostałe budynki o wys. powyżej 2,20 m wysokości (293,72 m - podatek [...] zł).
W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, iż przy wyliczeniu podatku od nieruchomości uwzględniono w zakresie pozostałych budynków niemieszkalnych stawkę właściwą dla tzw. budynków pozostałych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023, poz. 70 – dalej: "u.p.o.l."). Wynika to z faktu, iż przedmiotowe budynki w ewidencji gruntów i budynków nie zostały sklasyfikowane jako budynki mieszkalne. Przy wyliczeniu podatku od nieruchomości uwzględniono w zakresie budynku mieszkalnego zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w związku z wpisaniem dworu do rejestru zabytków oraz utrzymywaniem i konserwacją budynku zgodnie, z przepisami o ochronie zabytków.
Organ I instancji przyjął, że literalne brzmienie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., jednoznacznie wskazuje, że warunkiem stosowania tego zwolnienia jest to, by do rejestru zabytków odrębnie wpisany był grunt i budynek. Są to bowiem odrębne przedmioty opodatkowania. Nie ma przy tym znaczenia, że na gruncie prawa cywilnego obowiązuje zasada, zgodnie z którą wszystko co jest na gruncie dzieli los prawny gruntu. Z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 282 – "ustawa o ochronie zabytków"), organ podatkowy wywnioskował, że ochronie i opiece konserwatorskiej podlegają, a więc mogą być wpisane do rejestru zabytków, budynki (np. dzieła architektury i budownictwa, dzieła budownictwa obronnego, obiekty techniki, itp.), grunty (np. parki, ogrody i inne formy zaprojektowanej zieleni), a także budowle (np. obiekty techniki będące kopalniami, mosty, fortyfikacje). Analizowane zwolnienie dotyczy budynków, ale już nie budowli, które jednak będą opodatkowane tylko wtedy, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W zakresie przedmiotowego zwolnienia mieszczą się zatem pałace, zamki, kamienice, układy urbanistyczne oraz parki czy ogrody. Zwolnienie to nie dotyczy natomiast zabytkowych mostów, fortyfikacji czy cmentarzy.
Organ podkreślił, że wpis do rejestru zabytków ma znaczenie konstytutywne, gdyż dopiero wpis nadaje obiektowi status zabytku wpisanego do rejestru zabytków. Przed dokonaniem takiego wpisu, nawet jeżeli dany obiekt odpowiada definicji zabytku nieruchomego, nie będzie korzystał ze zwolnienia. Rejestr ujawnia tylko datę decyzji o wpisaniu do rejestru, a nie datę samej czynności wpisu. Powyższe oznacza zatem, że decydujące dla nabycia prawa do analizowanego zwolnienia nie jest sam wpis do rejestru, ale wydanie (a właściwie uprawomocnienie się) decyzji o dokonaniu wpisu.
Jeżeli zatem z pisma wojewódzkiego konserwatora zabytków wynika, że podatnik utrzymuje i konserwuje przedmiotowy budynek zgodnie z wymogami wskazanej ustawy, to spełnia tym samym warunki do korzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. Ustawa o ochronie zabytków, obok wpisu do rejestru zabytków, jako formy ochrony zabytków przewiduje utworzenie parku kulturowego, uznanie za pomnik historii oraz ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uznanie danego obszaru gminy jako parku kulturowego nie przesądza jednak, w ocenie organu podatkowego, o możliwości stosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., w stosunku do wszystkich przedmiotów opodatkowania znajdujących się w jego granicach. Dany przedmiot opodatkowania (zabytek) musi być indywidualnie wpisany do rejestru zabytków. Za pomnik historii może być uznany zabytek nieruchomy wpisany do rejestru lub park kulturowy o szczególnej wartości dla kultury.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków, do rejestru zabytków może być wpisane również otoczenie zabytku wpisanego do rejestru. Z definicji zawartej w art. 3 pkt 14 ww. ustawy wynika, że otoczenie zabytku nie jest zabytkiem, niemniej jednak może być wpisane do rejestru zabytków. Organ podatkowy wskazał, że ustawa podatkowa nie zwalnia z podatku od nieruchomości "zabytku", tylko grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków. Istnieje możliwość wpisu do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego (art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami), a także historycznego zespołu budowlanego (art. 3 pkt 13 ustawy o ochronie zabytków). W ocenie organu podatkowego, z powyższych definicji w powiązaniu z definicją zabytku (art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków) wynika, że historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny oraz historyczny zespół budowlany sam w sobie zabytkiem nie jest. Wpisanie do rejestru zabytków historycznego założenia urbanistycznego nie oznacza, że wszystkie budowle na tym terenie są zabytkami. Jeżeli mają same przez się wartość zabytkową, powinny być wpisane oddzielnie do rejestru zabytków. Wpis do rejestru zabytków może zatem obejmować układ/zespół jako całość, a także obok tego wpisu - wpis poszczególnych zabytków wchodzących w skład układu/zespołu (art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków).
Organ I instancji wskazał, iż stwierdzenie, że dany grunt albo budynek kwalifikują się do objęcia zwolnieniem, nie zwalnia podatników od wykazywania ich w składanych informacjach o nieruchomościach i obiektach budowlanych lub deklaracjach na podatek od nieruchomości. Zgodnie z art. 6 ust. 10 u.p.o.l. obowiązek składania informacji i deklaracji dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów ustawy.
Odnośnie klasyfikacji gruntu organ I instancji powołał się na zapisy ewidencji gruntów i budynków, wskazując że są one w sprawie wiążące, ponieważ zgodnie z informacją udzieloną przez Starostę [...] nie podjęto kroków w celu skutecznej zmiany zapisów ewidencji.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. M. wskazując, że 22.02.2019 r. dokonano w ewidencji gruntów zmiany powierzchni wskazanej działki z 1, 9000 ha na 1,9969 ha. Symbol [...] występuje od 1971r. Zgodnie z Zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 w sprawie ewidencji gruntów (M. P. nr. ll poz. 98, par. 14.1, par. 14.3 pkt.4) symbol [...] to nie były wówczas tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, a były to tereny zielone, których nie ma na działce nr [...]. Brakujący grunt tj. 0,0969 ha został natomiast wytworzony z uszczuplenia terenu oznaczonego symbolem [...] oznaczającym m.in. powierzchnię pod wodami, których też nie ma na działce nr. [...]. Na nowoutworzonej działce nr. [...] o pow. 1,9969 ha wydzielonej z działki nr. [...] o pow. 148,2096 ha posadowiony jest zespół dworsko-parkowy i jest to teren zadrzewiony i zakrzaczony mający charakter parku. Powyższe fakty znajdują potwierdzenie m.in. na "Planie Klasyfikacyjnym" wydanym przez Starostwo [...] na którym zaznaczono "park" użytek o symbolu [...] W/w fakty znajdują, w ocenie odwołującej, również potwierdzenie w następujących dokumentach: mapa z projektem podziału nieruchomości z dnia 18.03.2014, wykaz zmian gruntowych z roku 1971, decyzja Starosty [...] z dnia 17 maja 2011 r., wyrys mapy ewidencyjnej z dnia 25 października 2019 r. na okoliczność kwalifikacji gruntów dla celów podatkowych.
Odwołująca powołała się również na pismo KOWR OT w [...] z dnia 22 czerwca 2021r. skierowane do Sądu Rejonowego w S., w którym KOWR OT w [...] informuje Sąd o wyłączeniu działki nr [...] z umowy dzierżawy (posiadanie zależne) zawartej pomiędzy KOWR a "A.- K." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dopiero w 2021 r. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ podatkowy podjął próbę wyjaśnienia bezpośrednio z w/w podmiotami charakteru władania nieruchomością przez inne podmioty. Odwołująca podkreśla, że nie wiąże jej żadna umowa z firmą "A.-K.", na podstawie której miałaby przekazać działkę [...] do jakiegokolwiek korzystania ww. podmiotowi.
Decyzją z 21 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W pierwszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do kwestii podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku. W tym zakresie organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa po zlikwidowaniu P. G. R. w K.. W dniu 24.06.2019r. K. M. i J. B. zostali ujawnieni w Księdze wieczystej nr [...] jako właściciele nieruchomości położonej w [...] nr
działki [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 11.01.2021r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po [...] stwierdził, że "(...) W aktach sprawy brak jest dowodów doręczenia skarżącej oraz J. B. pisma z 11 grudnia 2019 r. Brak jest również dowodu doręczenia skarżącej pisma z 11 lutego 2020 r. W konsekwencji brak jest możliwości ustalenia od kiedy skarżąca oraz J. B. stali się posiadaczami spornej nieruchomości. W rezultacie niemożliwe jest ustalenie od kiedy zaczął ich obciążać obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości". W piśmie z 11.12.2019r., skierowanym do K. M. i J. B., Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa stwierdził, że z dniem odbioru pisma przez właścicieli nieruchomości, przekazuje im w posiadanie samoistne wskazaną nieruchomość. Tym samym już w dniu 11.12.2019r. (jeżeli przyjąć, że było to pierwsze oświadczenie woli, w którym KOWR uznał, że: K. M. i J. B. są właścicielami nieruchomości w [...] nr działki [...]) KOWR wyraził swoją wolę przekazania nieruchomości, tym samym przynajmniej od tego momentu w zachowaniu dotychczasowego posiadacza nie było animus czyli woli wykonywania względem rzeczy prawa własności. S. to oświadczenie KOWR nie miał już woli władania rzeczą dla siebie. Już wówczas odpadła jedna z przesłanek uznania KOWR za samoistnego posiadacza. To świadczy zdaniem organu o tym, że nie uważał się już za posiadacza samoistnego nieruchomości. Kwestia doręczenia tego oświadczenia właścicielom nie ma znaczenia dla ustalenia od kiedy KOWR przestał zachowywać się jak właściciel nieruchomości. To w dniu 11.12.2019r. KOWR złożył oświadczenie, że nie ma woli władania rzeczą i nie uważa się za posiadacza samoistnego. Również organ podatkowy został poinformowany przez KOWR, iż nieruchomość została wydana w posiadanie właścicielom (pismo z 17.12.2019r.). To wszystko świadczy o tym, że przynajmniej od 2020 roku KOWR nie zachowywał się jak właściciel przedmiotowej nieruchomości, nie można więc uznać go zdaniem organu za posiadacza samoistnego.
Organ podkreślił, że to sama podatniczka, pismem z dnia 12.11.2019 r., przesłała prośbę dyrektora KOWR z dnia 02.10.2018 r., skierowaną do niej oraz J. B. o przedłożenie wypisu z rejestru gruntów dz. [...], celem określenia przedmiotu wydania, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, w związku z ustaleniem prawa własności spadkobierców byłego właściciela majątku O. . Ponadto dyrektor KOWR wskazał, że nieruchomość znajduje się w faktycznym posiadaniu P.P.R.P.H.iU. "A.-K." Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zatem w kwestii objęcia w faktyczne posiadanie działki właściciel winien zwrócić się do Spółki. Jednocześnie dyrektor KOWR informował, że działka nr [...] (przed podziałem), została przejęta do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa po zlikwidowanym P. G. R. w K. . Następnie KOWR (dawniej ANR), wydzierżawił nieruchomość działając w dobrej wierze, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Umowa dzierżawy została zawarta 30.09.1993 r. na okres do 01.10.2023 r. Spółka została poinformowana o stanie prawnym nieruchomości pismem z 26.04.2018 r. Powyższe zdaniem organu wskazuje na to, że już przynajmniej od dnia 2.10.2018r. KOWR miał świadomość tego, że właścicielem nieruchomości są K. M. i J. B.. Nie wyrażono sprzeciwu wobec tego faktu, więc już wówczas dotychczasowy posiadacz samoistny nieruchomości nie zachowywał się jak osoba, która uważa się za podmiot, któremu przysługuje do rzeczy określone prawo. Już wówczas oświadczono brak woli posiadania tej nieruchomości, więc już wówczas brakowało animus, aby uznać KOWR za posiadacza samoistnego nieruchomości. Dowodem na to, że w 2022 r. KOWR nie zachowywał się jak właściciel nieruchomości jest również fakt, iż w trakcie oględzin nieruchomości 28.10.2019r. uczestniczył J. B., a nie przedstawiciel KOWR.
Organ stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, iż zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlega budynek mieszkalny, dworek o powierzchni 29,03 m2 - kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m oraz o powierzchni 401,43 m2 - kondygnacji o wysokości powyżej 2,20 m, jako budynek wpisany do rejestru zabytków.
Zdaniem organu odwoławczego nie ma podstaw prawnych, aby grunty opodatkowane w zaskarżonej decyzji, mogły być zwolnione od podatku od nieruchomości. Jeżeli do ewidencji wpisany jest konkretny budynek, to podlega on zwolnieniu, ale zwolnienie nie rozciąga się na grunt. Grunt taki może być zwolniony, kiedy jest przedmiotem wpisu do ewidencji.
Grunty działki nr [...] w obrębie O. nie podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości. Z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] - Delegatura w [...] z 16.05.2011 r. wynika, iż "dwór jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków", natomiast "park został ujęty w gminnej ewidencji zabytków". Tymczasem jedynie wpis do rejestru prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków stanowi podstawę do zwolnienia nieruchomości z opodatkowania. Wpis do gminnej ewidencji zabytków nie daje podstaw do zastosowania przez organ podatkowy zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Gminna ewidencja zabytków nie jest tożsama z rejestrem zabytków. Są to dwie odrębne instytucje. Gminna ewidencja zabytków stanowi spis obiektów zabytkowych prowadzony przez gminę, a wpis do niego następuje na podstawie zarządzenia, czyli aktu wewnętrznego prezydenta, burmistrza lub wójta, przy czym akt ten nie jest decyzją administracyjną. Natomiast wpis do rejestru zabytków jest jedną z form ochrony zabytków przewidzianą w art. 7 ustawy o ochronie zabytków, a wpis zabytku do rejestru jest dokonywany na podstawie decyzji administracyjnej. Inne są więc skutki wpisu do gminnej ewidencji zabytków i do rejestru zabytków w zakresie ochrony zabytków, ale także w zakresie podatkowym. Tylko wpis do rejestru zabytków, co w tej sprawie nie nastąpiło, daje podstawę do zwolnienia od podatku od nieruchomości, co jasno wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Odnośnie zarzutu błędnej klasyfikacji gruntu, organ odwoławczy wskazał, iż organ podatkowy miał obowiązek zastosować klasyfikację gruntu przyjętą w ewidencji gruntów i budynków. Jak bowiem stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 - dalej: "p.g.i.k.") podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie ma uprawnień do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. To podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Organ zaznaczył, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż jedynie dwór został wpisany do rejestru zabytków. Natomiast wpis parku do gminnej ewidencji zabytków nie daje podstaw do zwolnienia przedmiotowej nieruchomości od podatku od nieruchomości. Ponadto opodatkowany grunt stanowi część zespołu dworsko-parkowego. Na mapach określony jest jako "park". Biorąc pod uwagę funkcję przedmiotowej nieruchomości organ nie uznał, iż służy ona celom rolniczym, a jedynie rekreacyjnym. Według danych z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w [...], działka nr [...] w obrębie O. o powierzchni 19.969 m2, jest oznaczona symbolem "[...]" czyli tereny rekreacyjno- wypoczynkowe. Jak wynika z pisma Starosty [...] z 30.12.2021r. do Starostwa nie wpłynął żaden wniosek o sprostowanie danych ewidencyjnych odnośnie działki nr [...] w obrębie O.. Organ wyjaśnił, że od 1971 r. w ewidencji widnieje użytek gruntowy "[...]". Klasyfikacja ta została utrzymana na mocy decyzji Starosty [...] z 17.05.2011 r. w związku z pracami związanymi z opracowaniem bazy danych numerycznych. Nie zostały przeprowadzone żadne działania zmierzające do przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych przez uprawnionego klasyfikatora.
Wbrew twierdzeniom strony organ I instancji nie mógł samodzielnie uznać, iż przedmiotowy grunt podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem - [...], a nie podatkiem od nieruchomości. W ewidencji gruntów działka nr [...] w obrębie O. nie została skalsyfikowana, ani jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, ani jako inny rodzaj użytku rolnego. Nie było więc podstaw do opodatkowania jej podatkiem rolnym. Odwołująca nie podjęła skutecznych działań w celu ewentualnej zmiany treści danych ewidencji gruntów. Powoływanie się w postępowaniu podatkowym na Mapę Klasyfikacyjną PGR [...], czy mapę sporządzoną do użytku wewnętrznego organu, mogło stanowić powód umożliwienia stronie ewentualnej zmiany czy sprostowania danych ewidencyjnych, ale nie może stanowić podstawy do przyjęcia odmiennej klasyfikacji niż wskazana w ewidencji gruntów.
Zdaniem organu budynek posiada dach do momentu jego całkowitego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu. W efekcie nawet niewielka pozostała część dachu konstytuuje budynek. W orzecznictwie podnosi się, że stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie oględzin nieruchomości 16.12.2021r. jednoznacznie wskazuje, że budynki położone na działce nr [...] w obrębie O., oznaczone w decyzji jako "pozostałe" posiadają dach. Fakt częściowego, widocznego na fotografii, zawalenia dachu nie pozwala na stwierdzenie, że budynek nie posiada dachu w ogóle. Faktu istnienia dachu zdaniem organu strona nie podważyła w odwołaniu. Bezzasadnym jest w ocenie organu również argumentowanie, że skoro dwa budynki współdzielą jedną ze ścian, to oba pozbawione są ściany i nie spełniają definicji budynku. Każdy z budynków posadowionych na działce nr [...] w O. jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Spełniają więc definicję budynku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie:
1) art.122 ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023, poz. 2383 – dalej: "O.p."), poprzez złamanie zasady, która nakłada na organy podatkowe wydawanie rozstrzygnięć zgodnych ze stanem faktycznym;
2) art. 187 § 1 O.p., poprzez naruszenie zasady dotyczącej obowiązku organu podatkowego zebrania całego materiału i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że oznaczenie użytku gruntowego - [...] w granicach działki ewidencyjnej nr [...] oraz dane ewidencyjne dotyczące trzech budynków gospodarczych są błędne.
Skarżąca dodała też, że naruszenia wskazane w skargach kasacyjnych z dnia 20 listopada 2023 r. od trzech wyroków WSA z dnia 29 sierpnia 2023 r. wskazanych przez SKO (str.[...] i [...]) stanowią integralną część skargi do WSA w Poznaniu.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Pismem z 18 października 2024 r. i 30 października 2024 r. skarżąca wniosła o uwzględnienie przedstawionych przez nią dokumentów, które jej zdaniem wskazują, że stan faktyczny w sprawie ustalenia należnego podatku uległ zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca oraz J. B. są współwłaścicielami działki nr [...], zabudowanej zespołem dworsko-pałacowym, co jest bezsporne i co wynika z dokumentów.
Z akt sprawy wynika również (pismo K. O. W. R. skierowanego do K. M. i J. B. z 11 grudnia 2019 r.), że z dniem odbioru ww. pisma, nieruchomość zostanie przekazana w posiadanie samoistne właścicielom nieruchomości. W związku z tym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l obowiązek podatkowy ciążył na skarżącej oraz J. B. jako właścicielach nieruchomości. Tym samym już w dniu 11.12.2019r. (jeżeli przyjąć, że było to pierwsze oświadczenie woli, w którym KOWR uznał, że K. M. i J. B. są właścicielami nieruchomości w [...] nr działki [...]) KOWR wyraził swoją wolę przekazania nieruchomości, tym samym przynajmniej od tego momentu w zachowaniu dotychczasowego posiadacza nie było animus czyli woli wykonywania względem rzeczy prawa własności. S. to oświadczenie KOWR nie miał już woli władania rzeczą dla siebie. Już wówczas odpadła jedna z przesłanek uznania KOWR za samoistnego posiadacza. Kwestia doręczenia tego oświadczenia właścicielom nie ma znaczenia dla ustalenia od kiedy KOWR przestał zachowywać się jak właściciel nieruchomości. To w dniu 11.12.2019 r. KOWR złożył oświadczenie, że nie ma woli władania rzeczą i nie uważa się za posiadacza samoistnego. Również organ podatkowy został poinformowany przez KOWR, iż nieruchomość została wydana w posiadanie właścicielom (pismo z 17.12.2019 r.). Sama podatniczka, pismem z dnia 12.11.2019 r., przesłała prośbę dyrektora KOWR z dnia 02.10.2018 r., skierowaną do K. M. oraz J. B. o przedłożenie wypisu z rejestru gruntów dz. [...], celem określenia przedmiotu wydania, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, w związku z ustaleniem prawa własności spadkobierców byłego właściciela majątku O.. Ponadto dyrektor KOWR wskazał, że nieruchomość znajduje się w faktycznym posiadaniu P.P.R.P.H.iU. "A.-K." Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Zatem w kwestii objęcia w faktyczne posiadanie działki właściciel winien zwrócić się do Spółki. Jednocześnie dyrektor KOWR informował, że działka nr [...] (przed podziałem), została przejęta do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa po zlikwidowanym P. G. R. w K.. Następnie KOWR (dawniej ANR), wydzierżawił nieruchomość działając w dobrej wierze, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Umowa dzierżawy została zawarta 30.09.1993 r. na okres do 01.10.2023 r. Spółka została poinformowana o stanie prawnym nieruchomości pismem z 26.04.2018 r. Powyższe wskazuje na to, że już przynajmniej od dnia 2.10.2018r. KOWR miał świadomość tego, że właścicielem nieruchomości są K. M. i J. B.. Nie wyrażono sprzeciwu wobec tego faktu, więc już wówczas dotychczasowy posiadacz nieruchomości nie zachowywał się jak osoba, która uważa się za podmiot, któremu przysługuje do rzeczy określone prawo. Już wówczas oświadczono brak woli posiadania tej nieruchomości, więc już wówczas brakowało animus, aby uznać KOWR za posiadacza samoistnego nieruchomości. Dowodem na to, że KOWR nie zachowywał się jak właściciel nieruchomości jest również fakt, iż w trakcie oględzin nieruchomości 28.10.2019r. uczestniczył J. B., a nie przedstawiciel KOWR.
W trakcie postępowania przed WSA w Poznaniu skarżąca podniosła, że w jej ocenie posiadaczem samoistnym jest "A.-K." Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Istniejący obecnie teren rekreacyjno-wypoczynkowy na dz. [...] stanowi bowiem park urządzony dzięki staraniom i wysiłkom S. M. właściciela A.-"K." Sp. z o.o. Wskazuje to zdaniem skarżącej, że S. M. wykazał wolę wykonywania względem zespołu dworsko-pałacowego prawa własności. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jednak przyznać racji skarżącej. Dostrzec przy tym trzeba, że twierdzenie skarżącej w tym zakresie nie zostało w żaden sposób uwiarygodnione. Samo dbanie czy stworzenie parku, nie świadczy o tym, że posiadanie jest samoistne. Skarżąca nie wykazała przykładowo, by S. M. ograniczał jej możliwość korzystania z nieruchomości bo traktował ją jako własną. Nie dowiodła również, by wola władania rzeczą jak właściciel została przez niego zamanifestowana w jakikolwiek inny sposób niż dbanie o teren. Tymczasem wola posiadacza, która decyduje o charakterze władania samoistnego (wola władania jak właściciel) musi być ujawniona na zewnątrz. To właśnie czynnik woli pozwala odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego, ale rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania, ustala się na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów władania rzeczą. Uznaje się, że posiadanie ma charakter samoistny, gdy posiadacz wykonywał czynności faktyczne sygnalizujące samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa, a jego dyspozycje swą treścią odpowiadałyby dyspozycjom właściciela. Przejawem zamanifestowania na zewnątrz swojej woli władania jak właściciel jest m.in. zamknięcie drzwi lub bram wjazdowych, ogrodzenie nieruchomości (por. J. Kozińska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe (art. 126-352), red. M. Fras, M. Habdas, W. 2018, art. 336 i powołane tam orzecznictwo). Jak już podniesiono, skarżąca nawet nie przywołuje tego rodzaju argumentów, nie mówiąc o ich udowodnieniu. Nie podważyła więc domniemania wynikającego z art. 341 k.c., że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym.
Dodatkowo należy zauważyć, że kwestię, że to S. M. jest posiadaczem samoistnym względem zespołu dworsko-pałacowego skarżąca pierwszy raz podniosła w piśmie procesowym z 18 października 2024 r., już po wniesieniu skargi. Wcześniej wskazywała, że to KOWR jest posiadaczem samoistnym, co zostało dokładnie zbadane i odpowiednio uzasadnione przez organy obu instancji.
Prawidłowo uznano w zaskarżonej decyzji, że zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlega budynek mieszkalny, dworek o powierzchni 29,03 m2 - kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m oraz o powierzchni 401,43 m2 – kondygnacji o wysokości powyżej 2,20 m, jako budynek wpisany do rejestru zabytków. Stosownie bowiem do treści art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z 16 maja 2011 r. wynika, że "dwór jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków", natomiast "park został ujęty w gminnej ewidencji zabytków". Wpis do gminnej ewidencji zabytków, jak słusznie zauważył organ, nie daje podstaw do zastosowania przez organ podatkowy zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Gminna ewidencja zabytków stanowi spis obiektów zabytkowych prowadzony przez gminę, a wpis do niego następuje na podstawie zarządzenia, czyli aktu wewnętrznego prezydenta, burmistrza lub wójta, przy czym akt ten nie jest decyzją administracyjną. Natomiast wpis do rejestru zabytków jest jedną z form ochrony zabytków przewidzianą w art. 7 ustawy o ochronie zabytków, a wpis zabytku do rejestru jest dokonywany na podstawie decyzji administracyjnej. Oczywiście inne są skutki wpisu do gminnej ewidencji zabytków i do rejestru zabytków w zakresie ochrony zabytków, ale także w zakresie podatkowym. Tylko wpis do rejestru zabytków, co w tej sprawie nie nastąpiło, daje podstawę do zwolnienia od podatku od nieruchomości, co jasno wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Ustawodawca w tym przepisie wyraźnie użył wyrażenia "rejestr zabytków", które ma precyzyjnie określone znaczenie" (wyrok WSA w Łodzi z 6.10.2020r., I SA/Łd 115/20).
Odnośnie zarzutu błędnej klasyfikacji gruntu, należy wskazać, iż stosownie do art. 21 ust. 1 p.g.i.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do cytowanej regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów N. S. A. z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Jedynie wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała N. S. A. z 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13; wyrok N. S. A. z 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1930/12).
Należy mieć na uwadze, że zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga co do zasady uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, jakim są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. wyrok N. S. A. z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11).
W związku z powyższym organy nie są zobowiązane do ustalania w ramach postępowania podatkowego rzeczywistego przeznaczenia spornych nieruchomości, a jedyną okolicznością faktyczną podlegającą ustaleniu jest to jak owe grunty były w danym okresie zaklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. II FSK 1781/18). Należy też wskazać, że organ podatkowy nie jest uprawniony do podjęcia działań celem zmiany danych ewidencyjnych (P. Borszowski, K. Stelmaszczyk [w:] P. Borszowski, K. Stelmaszczyk, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, W. 2016, art. 1(a).). Z taką inicjatywą, ale w odrębnym postępowaniu może wyjść strona. Skuteczne podważenie danych zawartych w ewidencji może nastąpić w drodze procedury przewidzianej w art. 24 ust. 2a i 2b p.g.i.k. Zgodnie z tym przepisem informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższego wynika, iż zmiana wadliwej ewidencji może nastąpić z urzędu lub na wniosek uprawnionego. Niemniej nawet wówczas, kiedy owa aktualizacja następuje z urzędu, to może zostać przeprowadzona, jeśli staroście wadliwość ewidencji stanie się wiadoma (zostanie ujawniona) i to nawet wówczas, kiedy wpis do ewidencji będzie wadliwy prawnie.
Jeszcze raz należy podkreślić, że do czasu zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą wszystkie organy i sądy (por. wyrok NSA z 4 lutego 2020 r., II FSK 1734/19). Podkreślić również należy, iż w myśl § 35 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024, poz. 219) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta, w terminie 14 dni od dokonania zmiany w ewidencji, zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s.5-6).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż dopiero decyzją z 26 lipca 2024 r. Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków w dz. [...] zmiany. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 30 października 2024 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, iż dokonana przez organ klasyfikacja powyżej wymienionych gruntów przeprowadzona została zgodnie z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy zasadnie, jako podstawę wymiaru podatku, przyjął zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków w 2023 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Sąd stwierdza, że zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Organy podatkowe zasadnie, jako podstawę wymiaru podatku, przyjęły zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków i zastosowały prawidłowe stawki podatku wynikające z obowiązującego prawa. Prawidłowo też ustaliły zobowiązanych do zapłaty podatku. W ocenie Sądu organy dokonały ustaleń, czy każdy z budynków posadowionych na działce nr [...] w [...] jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Sąd podziela przy tym stanowisko organów, że zły stan techniczny budynku, w tym uszkodzenie dachu, nie powoduje, że obiekt przestaje być budynkiem. Z protokołów oraz z załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że sporne obiekty posiadają wszystkie cechy budynku, zatem winny podlegać podatkowi od nieruchomości.
Wobec powyższego Sąd uznał, że nie znajdują uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty. Powołana w decyzji podstawa prawna i jej wykładnia jest prawidłowa. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy został zebrany w sposób kompletny i zupełny, i był podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI