I SA/Po 358/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającą M. K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od lipca do listopada 2019 r. Podatnik prowadził działalność budowlaną, a następnie związaną z organizacją targów. W deklaracjach VAT obniżył podatek należny o podatek naliczony na kwotę 220 455 zł, wynikający z faktur od firm P.-B. P. B., P. G. P. G. i F. sp. z o.o. Organy ustaliły, że firmy te nie miały możliwości wykonania zleconych usług montażu i demontażu stoisk targowych i jedynie wystawiały faktury VAT, nie odzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnikowi zarzucono świadome działanie w celu uzyskania korzyści podatkowej poprzez przyjmowanie fikcyjnych faktur kosztowych. Sąd administracyjny uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Podzielono ustalenia organów podatkowych, że rzekomi podwykonawcy nie prowadzili faktycznie działalności gospodarczej, a ich firmy zostały wykorzystane do wystawienia nierzetelnych faktur VAT. Sąd stwierdził, że skarżący świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym, a faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. W związku z tym odmówiono prawa do odliczenia podatku naliczonego i zastosowano art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły dowody i zastosowały przepisy prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie fikcyjnych faktur VAT, braku prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz konsekwencji świadomego uczestnictwa w oszustwie podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem usługami montażu stoisk targowych i wykorzystaniem fikcyjnych podwykonawców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktury dokumentujące usługi, które faktycznie nie zostały wykonane, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, a faktura musi dokumentować faktycznie zrealizowaną czynność. W przypadku fikcyjnych faktur, gdzie transakcja w ogóle nie miała miejsca, prawo do odliczenia nie powstaje, a badanie dobrej wiary nie jest wymagane.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w bliskim terminie do przedawnienia zobowiązania podatkowego może być uznane za instrumentalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli istnieją uzasadnione podstawy do podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego, a postępowanie karne skarbowe jest prowadzone w celu wykrycia sprawcy i pociągnięcia go do odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu realizacji jego głównego celu, jakim jest wykrycie i pociągnięcie do odpowiedzialności sprawcy przestępstwa skarbowego, nie jest uznawane za instrumentalne, nawet jeśli następuje w bliskim terminie do przedawnienia zobowiązania podatkowego, pod warunkiem braku oczywistych negatywnych przesłanek procesowych.
Czy organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, jeśli zebrany materiał jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, jeśli całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia lub jeśli dana okoliczność została stwierdzona wystarczająco innym dowodem.
Uzasadnienie
Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza prowadzenia postępowania dowodowego w nieskończoność. Organ nie ma obowiązku poszukiwania każdego dowodu, którym może dysponować strona, ani powielania zbędnych czynności dowodowych, jeśli zebrany materiał jest wystarczający do wydania niebudzącego wątpliwości rozstrzygnięcia.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnik, który wystawił fakturę, obowiązany jest do zapłaty podatku wynikającego z tej faktury, nawet jeśli odbiorca nie miał prawa do odliczenia.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
o.p. art. 70 § 6
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, jeżeli podejrzenie wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
o.p. art. 70c
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
o.p. art. 180 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
o.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dowodami mogą być dokumenty i inne materiały pochodzące z innych postępowań.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów na podstawie swobodnego uznania.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku uchybień, sąd oddala skargę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez podwykonawców nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. • Podatnik świadomie uczestniczył w oszustwie podatkowym poprzez przyjmowanie fikcyjnych faktur. • Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z fikcyjnych faktur. • Zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku wystawienia faktur dokumentujących nieistniejące transakcje.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów procesowych dotyczących postępowania dowodowego (art. 122, 181, 187, 191 o.p.). • Zarzuty naruszenia przepisów materialnych dotyczących zasad neutralności i proporcjonalności VAT (Dyrektywa 112). • Argument o instrumentalnym wszczęciu postępowania karnego skarbowego.
Godne uwagi sformułowania
firmy te nie miały ani technicznych ani fizycznych możliwości wykonania przedmiotowych prac, a jedynie były wystawcami faktur VAT, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • zachowanie skarżącego w kontaktach z kontrahentami m.in. brak staranności w sprawdzeniu swoich kontrahentów, z którymi kontaktował się tylko telefonicznie, dokonywanie rzekomych płatności gotówką, wskazują na jego świadome działania • zasadniczym powodem działania skarżącego było jedynie wystawianie faktur VAT w celu uzyskania przez ich odbiorców korzyści podatkowej • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane • w przypadku fikcyjnych (pustych) faktur, ale w znaczeniu dokumentujących transakcje nieistniejące (...) badanie dobrej wiary nie jest wymagane • całokształt materiału dowodowego (...) pozwala stwierdzić, że rzekomi podwykonawcy skarżącego nie prowadzili faktycznie działalności gospodarczej, a ich firmy zostały wykorzystane do firmowania działań polegających jedynie na wystawieniu nierzetelnych faktur VAT • skarżący świadomie posłużył się fakturami wystawionymi przez powyższych kontrahentów • nie można odliczyć podatku, który nie powstał w ogóle na uprzednim etapie obrotu
Skład orzekający
Małgorzata Bejgerowska
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
sędzia
Michał Ilski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie fikcyjnych faktur VAT, braku prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz konsekwencji świadomego uczestnictwa w oszustwie podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem usługami montażu stoisk targowych i wykorzystaniem fikcyjnych podwykonawców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy walczą z oszustwami podatkowymi opartymi na fikcyjnych fakturach, co jest ważnym tematem dla przedsiębiorców i księgowych.
“Fikcyjne faktury i VAT: jak sąd rozbił oszustwo na 220 tys. zł?”
Dane finansowe
WPS: 220 455 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.