I SA/Po 354/23

I SA/Po 354/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący/
Izabela Kucznerowicz
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 3,
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 194 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości od 01 czerwca 2017r., za lata 2018, 2019, 2020 oraz do 30 czerwca 2021 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 marca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania C. P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...]
z 17 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 01 czerwca 2017 r., 2018, 2019, 2020 oraz do 30 czerwca 2021 r.
Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 07 października 2021 r. skarżąca spółka wniosła do Burmistrza [...] o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2017-2021.
Wniosek złożony został przed upływem terminu przedawnienia każdego ze zobowiązań podatkowych.
Do wniosku załączono korekty deklaracji DN-1 za poszczególne lata.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przyczyną złożenia korekt jest nieprawidłowe wykazywanie w pierwotnych deklaracjach powierzchni gruntu, tj.:
- dla działki nr [...] - stan przed zmianą: 38000 m2, stan po zmianie: 35074 m2, różnica: powierzchnia mniejsza o 2926 m2,
- dla działki nr [...] - stan przed zmianą: 15555 m2, stan po zmianie: 15579 m2, różnica: powierzchnia większa o 24 m2.
Nieprawidłowość została ujawniona w dniu 30 czerwca 2021 r. w związku
z zawiadomieniem spółki o zmianach w danych ewidencyjnych ze Starostwa Powiatowego [...] Podkreślono przy tym, że zmiana nie wynika ze sprzedaży gruntów przez spółkę, tylko z pierwotnie błędnie ustalonej powierzchni.
Burmistrz postanowieniem z 18 października 2021 r. wszczął postępowanie
w sprawie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego
w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
W toku postępowania akta sprawy uzupełnione zostały o:
- notatkę służbową z dnia 06 lipca 2021 r. z treści której wynika, że podczas rozmowy telefonicznej z geodetą M. M., wyjaśnił, że działka nr [...] (obręb [...]) od lat 70 była kilkukrotnie dzielona na mniejsze działki - kolejne działki były od niej "oddzielane" oraz, że działka nr [...] i "powstałe z niej podziały" nigdy nie były dokładnie zmierzone, dlatego teraz po dokładnych pomiarach wynikło, że działka [...] jest mniejsza o 0,2926 ha niż było to wcześniej podawane, a działka [...] jest większa
o 0,0024 ha;
- zawiadomienie z 21 czerwca 2021 r. nr [...] o zmianach
w danych ewidencyjnych Starosty [...], z treści którego wynika, że
w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] nr [...] w jednostce ewidencyjnej [...] - obszar wiejski, wprowadzone zostały zmiany dotyczące danych ewidencyjnych działek oraz danych ewidencyjnych i opisowych budynków; do niniejszego zawiadomienia dołączono załączniki nr 1, 2 i 3, z czego z załącznika nr 2 wynika, że przed zmianą powierzchnia działek nr [...] i nr [...] wynosiła odpowiednio 3.8000 ha i 1.5555 ha, a po zmianie powierzchnia działek nr [...] i nr [...] wynosiła odpowiednio 3.5074 ha i 1.5579 ha;
- wyliczenia organu w sprawie łącznej wysokości nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2017-2021.
Decyzją z 10 listopada 2021 r. nr [...] Burmistrz odmówił spółce, stwierdzenia nadpłaty zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2017- 2021 w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych ze Starostwa z 21 czerwca 2021 r., z którego wynika, że datą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów jest dzień 21 czerwca 2021 r. Organ wyjaśnił, że gminy nie mogą naliczać ani obniżać podatku od nieruchomości za lata poprzednie w związku ze zmianą w ewidencji gruntów. Zmiany
w ewidencji skutkujące zmianami w opodatkowaniu następują z początkiem miesiąca, który nastąpił po wprowadzeniu zmiany w bazie danych ewidencyjnych, a więc dotyczą okresu po wprowadzeniu zmiany. Zdaniem organu, nie można naliczyć lub obniżyć podatku od nieruchomości przed datą wprowadzenia zmian w ewidencji. Opodatkowanie spowodowane zmianą wielkości powierzchni następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wprowadzono nowe oznaczenie lub nową powierzchnię w bazie danych ewidencyjnych.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła spółka.
SKO decyzją z 31 stycznia 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję, a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że z datą dokonania zmiany w ewidencji można zmienić wysokość podatku. Organ II instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych nosi datę 21 czerwca 2021 r. i z tą datą działki zmieniły swoją powierzchnię dla celów podatkowych.
W konsekwencji SKO uznało, że zmianę powierzchni powołanych wyżej działek należało uwzględnić od 1 lipca 2021 r. Organ II instancji podkreślił przy tym, iż dostrzegł, że w rozpoznawanej sprawie Burmistrz wbrew uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odmówił odwołującej spółce w całości stwierdzenia nadpłaty za okres od 2017-2021. Jednocześnie SKO podkreśliło, że w aktach sprawy brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty za podatek od nieruchomości za lata 2017-2021, deklaracji DN-1 za lata 2017-2021 oraz dokumentu potwierdzającego dokonane przez odwołującą w roku 2021 wpłaty na poczet podatku od nieruchomości.
Burmistrz decyzją z 28 lutego 2022 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021. W uzasadnieniu organ wskazał, że z posiadanej przez organ podatkowy dokumentacji wynika, że wnioskodawca na dzień 28 lutego 2022 r. ma do zapłaty
I i II ratę podatku od nieruchomości za 2022 r. w wysokości [...] zł wraz
z odsetkami za I i II ratę podatku od nieruchomości za 2022 r. w wysokości [...] zł.
W związku z powyższym organ stwierdził, że spółka nie spełnia warunków do wydania decyzji o stwierdzenie nadpłaty podatku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka.
SKO decyzją z 21 kwietnia 2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Organ II instancji podkreślił, że istnienie zaległości podatkowych za rok 2022 nie czyni bezzasadnym żądanie o stwierdzenie nadpłaty w latach 2017-2021 i nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Następnie organ I instancji w dniu 27 maja 2022 r. wydał decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021 w kwocie [...]zł oraz o odmowie zwrotu stwierdzonej nadpłaty.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka. W odwołaniu spółka wskazała, że zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna. Napłata zobowiązania podatkowego podlega zwrotowi, o ile nie została zaliczona na poczet zaległości podatkowych.
SKO decyzją z 14 września 2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazało, że co prawda organ podatkowy może określić w jednej decyzji nadpłatę za kilka lat, jednak winien zawrzeć w niej odrębne rozstrzygnięcia co do poszczególnych lat. SKO wskazało, że zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna. Jej uzasadnienie zupełnie nie przystaje do sentencji. Z uzasadnienia wynika bowiem, że organ uznaje konieczność skorygowania powierzchni działek od 01 lipca 2021 r., tym samym przyznaje, że od tej daty zobowiązanie podatkowe powinno być określone w innej, niższej wysokości, co wiąże się z powstaniem nadpłaty, jednak w sentencji wskazuje, że nadpłata dotyczy wszystkich lat łącznie. Zarazem jednak odmawia jej zwrotu. SKO wskazało, że rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji: załączy deklaracje podstawowe (skorygowane tymi znajdującymi się w aktach sprawy), rozpozna sprawę merytorycznie, przy uwzględnieniu wskazań organu odwoławczego, orzekając w decyzji odrębnie co do każdego z lat objętych wnioskiem, wyda decyzję przewidzianą cytowanymi przepisami ordynacji podatkowej, wydaną decyzję należycie uzasadni.
W toku ponownie prowadzonego postępowania akta sprawy zostały uzupełnione poprzez:
- podstawowe deklaracje za lata 2017-2021 (te, które zostały skorygowane),
- wezwania: z 07 lipca 2021 r. nr [...] oraz z 20 lipca 2021 r.
nr [...],
- korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2021 (DN-1) - od 01 lipca 2021 r. wraz z załącznikiem (ZDN-1).
Burmistrz [...] decyzją z 17 października 2022 r. nr [...]:
w pkt 1
w roku 2017 od 1 czerwca (nabycie nieruchomości Aktem Not. Nr [...]
z dn. 22.05.2017r.)
a) określił skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości od /gruntów/ związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostałych w kwocie [...]zł,
b) odmówił określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości w roku 2017
w kwocie [...]zł;
w pkt2
w roku 2018
a) określił skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości od /gruntów/ związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostałych w kwocie [...]zł,
b) odmówił określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości w roku 2018
w kwocie [...]zł;
w pkt 3
w roku 2019
a) określił skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości od /gruntów/ związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostałych w kwocie [...]zł,
b) odmówił określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości w roku 2019
w kwocie [...]zł;
w pkt 4
w roku 2020
a) określił skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości od /gruntów/ związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostałych w kwocie [...]zł,
b) odmówił określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości w roku 2020
w kwocie [...]zł;
w pkt 5
w roku 2021 do 30 czerwca 2021 r.
a) określił skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości od /gruntów/ związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pozostałych w kwocie [...]zł,
b) odmówił określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości w roku 2021
w kwocie [...]zł.
W odwołaniu spółka zarzuciła organowi I instancji rażące naruszenie art. 76b i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.; w skrócie: "o.p.") oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 3 ustawy
z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1452 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1452 z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.l.")
w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.; w skrócie: "p.k.g.").
Zdaniem spółki zmiana wykazywanej w ewidencji wielkości powierzchni działek nie jest skutkiem jakiegokolwiek zdarzenia o charakterze prawnym. Przeprowadzone ponownie pomiary jedynie skorygowały wcześniejsze błędne pomiary.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z 17 października 2022 r.
- przywołaną na wstępie decyzją z 10 marca 2023 r. – SKO w uzasadnieniu wyjaśniło, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego, że działki o nr ewid. [...] i [...] w roku 2017 oraz w kolejnych latach miały powierzchnię odpowiednio 3.5074 ha i 1.5579 ha. Wiadomo, że taką powierzchnię mają od daty wprowadzenia zmian w ewidencji (operat techniczny jest z dnia
18 czerwca 2021 r.).
Zdaniem SKO nie stanowi również dowodu na powyższą okoliczność notatka służbowa z 06 lipca 2021 r., z treści której wynika, że "(...) Działka nr [...] (obręb [...] od lat 70 była kilkakrotnie oddzielona na mniejsze działki - kolejne działki były od niej "oddzielane". Jednakże działka nr [...] i powstałe z niej podziały nigdy nie były dokładnie zmierzone. Dlatego teraz po dokładnych pomiarach, wynikło, że działka [...] jest mniejsza niż było to wcześniej podawane, a działka [...] jest większa.".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO wniosła skarżąca spółka, zaskarżając ją w całości, zarzucając rażące naruszenie art. 76b i art. 121 § 1 o.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 3 u.p.o.l.
w zw. z art. 21 ust. 1 p.k.g. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca spółka w uzasadnieniu skargi podniosła, że organ I instancji w tej samej sprawie, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, kolejnymi decyzjami:
1. odmówił stwierdzenia nadpłaty zobowiązania podatkowego,
2. umorzył postępowanie w sprawie,
3. stwierdził nadpłatę zobowiązania podatkowego odmawiając jednocześnie zwrotu nadpłaty,
4. ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty zobowiązania podatkowego.
Zdaniem skarżącej, organ I instancji postanowił przetestować wszystkie dostępne sposoby na nieuwzględnienie wniosku podatnika, nie zważając na niespójność stanowiska wyrażanego w kolejnych decyzjach. W szczególność dla skarżącej spółki bulwersujący jest fakt, że decyzją z 27 maja 2022 r. Burmistrz stwierdził nadpłatę zobowiązania podatkowego (choć jednocześnie bezpodstawnie odmówił jej zwrotu) a następnie decyzją z 17 października 2022 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty zobowiązania podatkowego. W konsekwencji wskutek odwołania złożonego przez skarżącą spółkę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zapadła decyzja mniej korzystna dla spółki niż decyzja zaskarżona.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Jednoczenie SKO wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634
z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu II instancji nie może się ostać w obrocie prawnym.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zagadnienie, czy prawidłowo odmówiono spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021, powołując się na związanie zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków za ten okres.
Jak argumentowała spółka, zmieniono błędne zapisy zawarte w ewidencji
w odniesieniu do spornych działki i dostosowano je do stanu zgodnego
z rzeczywistością. Błędne zapisy ewidencji były podstawą określenia podatku od nieruchomości za lata 2017-2021. Zatem spółka w ww. latach uiściła podatek od nieruchomości od powierzchni nieruchomości większej niż powinna, co powodowało, że w tym zakresie doszło do nienależnego pobrania podatku i powstania nadpłaty. Ewidencja gruntów i budynków była wadliwa w odniesieniu do danych dotyczących powierzchni działek.
Z kolei zdaniem organów obu instancji fakt, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków w latach 2017-2021 były nieprawidłowe, nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Organy podatkowe są bowiem związane zapisami w ewidencji
i dopiero od momentu zawiadomienia dokonywanego przez starostę, możliwe jest uwzględnienie zmiany dla celów wymiaru podatku od nieruchomości bądź - tak jak
w przedmiotowej sprawie – dla celów ustalenia, czy wystąpiła nadpłata. SKO podkreśliło, że możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych w oparciu o art. 194 § 3 o.p. powinno być sytuacją wyjątkową, gdyż co do zasady organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości jest związany danymi ewidencji, dotyczącymi m.in. przeznaczenia gruntów (klasyfikacją). Danych ewidencji organ podatkowy nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, przeprowadzając dowody przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest ewidencja gruntów i budynków bez zmiany jej zapisów, która może zostać dokonana tylko w trybie przepisów p.g.k.
Stosownie do art. 6 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Z kolei zgodnie z § 35 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia o dokonanych zmianach
w danych ewidencyjnych starosta, w terminie 14 dni od dokonania zmiany w ewidencji, zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego.
Z powyższych przepisów niewątpliwie wynika, że co do zasady organy podatkowe są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków od momentu ich zawiadomienia przez właściwego starostę.
Zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym. Jednakże ewidencja, tak jak każdy inny dokument, może być wadliwa. Jednym z instrumentów przeciwdziałania tej wadliwości jest możliwość prowadzenia w stosunku do niej przeciwdowodu, co umożliwia art. 194 § 3 o.p.
Sąd, na marginesie wskazuje, że Sądowi znana jest dominująca linia orzecznicza dotycząca bezwzględnego związania organu podatkowego danymi wynikającymi
z ewidencji, jednakże w orzecznictwie sądowadministracyjnym zarysował się również pogląd, z którego wynika możliwość prowadzenia przeciwdowodu w stosunku do zapisów ewidencji na podstawie art. 194 § 3 o.p. (por.: wyroki NSA z 11.07.2012 r.,
II FSK 2632/10 oraz z 12.05.2017 r., II FSK 1130/15, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ.; w skrócie "CBOSA").
Z akt sprawy wynika (zawiadomienie Starosty o zmianach w danych ewidencyjnych z 21 czerwca 2021 r., k. 26 akt administracyjnych), że podstawę dokonania zmian stanowił operat techniczny z 18 czerwca 2021 r., a opis zmiany dotyczył "[...] ARKUSZ DANYCH EWID. DOT. BUDYNKÓW ORAZ WYKAZ ZMIAN DANYCH EWID. DOT. DZIAŁEK DZIAŁKI I KW: dz. [...], KW [...], dz. [...], KW [...], dz. [...], KW [...]", a nie zmiany związanej z innym zdarzeniem.
W ocenie Sądu, przyjęcie kategorycznego stanowiska zaprezentowanego
w niniejszej sprawie przez organy podatkowe powodowałoby, że ewidencja gruntów
i budynków stanowiłaby zawsze wyłączną podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, nawet w sytuacji, gdy dane z tej ewidencji byłyby niezgodne ze stanem rzeczywistym. Powyższe byłoby w sprzeczności z zasadą wynikającą z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w myśl której nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dla gruntów podstawę opodatkowania stanowi ich powierzchnia. W sytuacji zatem, gdy powierzchnia przedmiotu opodatkowania określona w ewidencji gruntów i budynków odbiegała od stanu rzeczywistego, to w sytuacji gdy organ uzyska dowody, że powierzchnia w rzeczywistości była inna, winien uwzględnić te okoliczności w prowadzonym postępowaniu wymiarowym, w niniejszej sprawie uwzględnić tę okoliczność rozpoznając wniosek o zwrot nadpłaty podatku za okres, kiedy zobowiązanie podatkowe się nie przedawniło. Formalistyczne związanie zapisami w ewidencji może doprowadzić do opodatkowania nieistniejącego przedmiotu – to jest nieistniejącej powierzchni, co stało by w rażącej sprzeczność z zasadą zaufania do organów. Podatkiem majątkowym może być bowiem objęty konkretny, wskazany w przepisach przedmiot, nie zaś zapis ewidencyjny nie mający odzwierciedlenia
w rzeczywistości.
Podkreślenia wymaga również fakt, że przedmiotem postępowania nie jest wymiar podatku od nieruchomości za lata 2017-2021, lecz stwierdzenie nadpłaty w tym podatku za sporny okres. Organy podatkowe mają aktualnie wiedzę, co do prawidłowej powierzchni działek i tego, że zapisy ewidencji zostały zmienione w związku koniecznością usunięcia rozbieżności danych o spornym gruncie (powierzchnia).
W ocenie Sądu ze zgromadzonego w toku tego postępowania materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że widniejące wcześniej zapisy ewidencji były niezgodne ze stanem rzeczywistym. Aktualnie - to zaświadczenie starosty zdaniem Sądu jest dokumentem, który stanowi przeciwdowód w stosunku do danych ewidencji, funkcjonujących w odniesieniu do działki nr [...] oraz [...] przed dniem 21 czerwca
2021 r. Przeciwdowodem mogą być również inne dokumenty, stanowiące podstawę dokonania zmiany w ewidencji tj. m.in. operaty pomiarowe, decyzje administracyjne stwierdzające niezgodność zapisów ewidencji ze stanem rzeczywistym. Przypomnieć należy, że SKO argumentowało, że danych ewidencji organ podatkowy nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, przeprowadzając dowody przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest ewidencja gruntów i budynków bez zmiany jej zapisów (dokonywanej w trybie przepisów p.g.k. i Rozporządzenia). Rzecz w tym, że w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty zapisy
w ewidencji zmieniono - dostosowano do stanu zgodnego z rzeczywistością i wykazano, że zmiana w ewidencji dotyczyła powierzchni nieruchomości, która się nie zmieniła w czasie, kiedy skarżąca jest ich właścicielem.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni argumentację wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i rozpozna wniosek skarżącej o zwrot nadpłaty, przyjmując przedmiot opodatkowania zgodny z rzeczywistym stanem.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organu II instancji.
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie
art. 200 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez C. P. koszt wpisu od skargi - [...] zł.