I SA/Po 34/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił interpretację Dyrektora KIS, uznając, że spłata dokonana na rzecz siostry spadkobierczyni, mimo braku formalnego orzeczenia sądu w tym zakresie, stanowi koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości spadkowej.
Skarżąca wystąpiła o interpretację podatkową dotyczącą kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości odziedziczonej po matce. Po dziale spadku, w którym sąd nie orzekł o spłacie na rzecz siostry, skarżąca dobrowolnie przekazała jej umówioną kwotę. Dyrektor KIS uznał tę kwotę za niepodlegającą odliczeniu. WSA w Poznaniu uchylił interpretację, stwierdzając, że spłata ta, mimo braku formalnego orzeczenia sądu, stanowi koszt uzyskania przychodu, gdyż była to forma rozliczenia spadkowego.
Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, a konkretnie ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości odziedziczonej po matce. Skarżąca, po przeprowadzeniu sądowego działu spadku, w którym otrzymała nieruchomość na wyłączność, dobrowolnie dokonała spłaty na rzecz swojej siostry, B. F., mimo że sąd nie orzekł o obowiązku takiej spłaty. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że kwota przekazana siostrze nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, ponieważ nie wynikała z sądowego postanowienia o dziale spadku i nie można jej utożsamiać z odpłatnym działem spadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że stanowisko organu było błędne, ponieważ pominęło możliwość rozliczenia się między spadkobiercami poza postępowaniem sądowym, na podstawie zgodnych oświadczeń woli. Sąd podkreślił, że z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, iż skarżąca działała z intencją rozliczenia się ze wszystkimi spadkobiercami, a przelew do siostry miał tytuł wskazujący na spłatę spadku. W związku z tym, WSA uznał, że kwota przekazana siostrze stanowiła koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości spadkowej, zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o PIT, nawet jeśli nie wynikała bezpośrednio z sądowego postanowienia o dziale spadku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kwota przekazana spadkobiercy tytułem spłaty udziału w nieruchomości spadkowej, nawet jeśli nie wynika bezpośrednio z sądowego postanowienia o dziale spadku, może stanowić koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia tej nieruchomości, jeśli wynika z faktycznego rozliczenia między spadkobiercami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ interpretacyjny błędnie założył, iż rozliczenie między spadkobiercami może nastąpić wyłącznie w sądowym postępowaniu działowym. Pominął możliwość rozliczenia się poza postępowaniem sądowym, na zasadzie zgodnych oświadczeń woli, co potwierdzało przedstawione przez skarżącą okoliczności faktyczne i tytuł przelewu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa źródła przychodów, w tym odpłatne zbycie nieruchomości, pod warunkiem, że następuje przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości jako udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady zwiększające wartość.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 6d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Stanowi, że za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, uważa się udokumentowane nakłady zwiększające wartość oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 14b § par. 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad zniesienia współwłasności i spłat.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata dokonana na rzecz siostry spadkobierczyni, mimo braku formalnego orzeczenia sądu w tym zakresie, stanowi koszt uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości spadkowej, gdyż była to forma rozliczenia spadkowego. Możliwość rozliczenia się między spadkobiercami poza postępowaniem sądowym, na zasadzie zgodnych oświadczeń woli.
Odrzucone argumenty
Kwota przekazana siostrze nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, ponieważ nie wynikała z sądowego postanowienia o dziale spadku i nie można jej utożsamiać z odpłatnym działem spadku.
Godne uwagi sformułowania
Organ pominął natomiast prawną możliwość rozliczenia się między spadkobiercami poza postępowaniem sądowym, na zasadzie złożenia przez spadkobierców w tej kwestii zgodnych oświadczeń woli. Za dowolne uznać należy – w tych okolicznościach - twierdzenie organu, że nabycie tego udziału w nieruchomości przez skarżącą nastąpiło nieodpłatnie, czemu przeczy fakt przekazania B. F. umówionej kwoty i jej tytuł.
Skład orzekający
Katarzyna Nikodem
przewodniczący
Waldemar Inerowicz
sprawozdawca
Izabela Kucznerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza, że dobrowolne spłaty między spadkobiercami, nawet poza formalnym postępowaniem działowym, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu przy sprzedaży nieruchomości spadkowej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje jasny dowód na wolę rozliczenia się i faktyczne przekazanie środków, a także gdy sprzedaż następuje po dziale spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu podatkowego związanego z dziedziczeniem i sprzedażą nieruchomości, co jest częstym zagadnieniem dla wielu osób. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie transakcji i rozliczeń między spadkobiercami.
“Spadek po mamie i sprzedaż nieruchomości: czy dobrowolna spłata siostry to koszt uzyskania przychodu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 34/20 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2020-07-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz Katarzyna Nikodem /przewodniczący/ Waldemar Inerowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6560 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 2494/20 - Wyrok NSA z 2023-09-01 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1387 art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 22 ust. 6c-6d Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Dz.U. 2019 poz 900 art. 14b par. 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 146 par. 1, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200,- zł (dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Wnioskiem z [...] października 2019 r., uzupełnionym [...] listopada 2019 r., J. D. (dalej jako: "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości. Przedstawiając stan faktyczny wnioskodawczyni wskazała, że [...] kwietnia 2016 r. zmarła jej matka H. W. pozostawiając spadek w postaci prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w M. - działka nr [...] o pow. [...] ha wraz z prawem własności budynku mieszkalnego. Szacunkowa wartość spadku wynosi [...] zł. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt I NS [...], spadek został nabyty przez wnioskodawczynię i siostrę wnioskodawczyni B. F. - każda po [...] części, przez D. P. w [...] części oraz przez P. P. i W. P. - każde po [...] części. Wobec braku porozumienia pomiędzy wnioskodawczynią, a D. P., P. P., W. P., co do wartości odziedziczonej nieruchomości, wnioskodawczyni wystąpiła do sądu o dokonanie działu spadku. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I NS [...], dokonał działu spadku w ten sposób, że prawo użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynku przyznano wnioskodawczyni z obowiązkiem spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców: D. P. [...] zł na oraz P. P. i W. P. po [...] zł. Kwoty te są niższe niż sumy wynikające z przemnożenia wartości nieruchomości przez ułamek określający dział spadku, ponieważ do czasu działu spadku wnioskodawczyni ponosiła wydatki na utrzymanie nieruchomości oraz na zgromadzenie dokumentacji i złożenie wniosku o dział spadku. Wydatki te zostały uznane przez sąd i pomniejszono o nie spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że sąd nie orzekł o obowiązku spłaty na rzecz jej siostry - B. F.. Z treści pełnomocnictwa udzielonego wnioskodawczyni przez jej siostrę nie wynikało zrzeczenie się spadku bądź też zgoda na jego przejęcie przez wnioskodawczynię. Sąd w tym względzie popełnił błąd naruszając prawo siostry wnioskodawczyni do nabytego spadku. Wnioskodawczyni wniosła o wznowienie postępowania w sprawie działu spadku po H. W. oraz o zmianę postanowienia działu spadku dotyczącą B. F.. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z [...] października 2018 r. odrzucił skargę, jako nieopartą na ustawowej podstawie prawnej, co pozbawiało siostrę wnioskodawczyni należnego jej spadku. Odnośnie wartości przedmiotu spadku siostry od początku były zgodne, że nieruchomość jest warta [...] zł, a zatem na podstawie nabycia spadku wartość spadku należna każdej z nich wynosiła [...] zł (1/3 części spadku). Działając w dobrej wierze, a także w oparciu o postanowienie sądu o nabyciu spadku, [...] marca 2018 r. wnioskodawczyni przekazała na wskazany przez siostrę rachunek bankowy kwotę [...]zł, która stanowiła różnicę pomiędzy należną kwotą spadku, a uzgodnionymi wydatkami dokonanymi przez wnioskodawczynię przed postanowieniem o dział spadku, w tym koszty pomnika po zmarłej mamie. Przekazana siostrze kwota, w przeliczeniu przez bank na euro wyniosła [...] euro. W treści przelewu widnieje zapis: dla B. F. spłata spadku po H. W. [...] – [...] (utrzymanie nieruchomości), [...] (pomnik), [...] (PCC-3), [...] (opłata za wykonanie przelewu). Kwotę tą wnioskodawczyni przelała na rachunek W. P. (syna B. F. ). Przelew został dokonany z rachunku osobistego wnioskodawczyni. Odziedziczona nieruchomość została sprzedana [...] lutego 2018 r. Na utrzymanie nieruchomości wnioskodawczyni wydatkowała [...] zł. Natomiast koszty gromadzenia i wytworzenia dokumentacji wyniosły [...] zł. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawczyni zadała organowi następujące pytanie: czy w skład kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości wchodzą poniesione przez wnioskodawczynię wydatki wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] grudnia 2017 r., sygn. akt I NS [...], obejmujące kwoty wypłacone tytułem działu spadku: dla D. P. ([...] zł), dla P. P. i W. P. (po [...] zł) oraz wypłacona siostrze kwota [...]zł tytułem należnego jej spadku pomniejszona o poniesione przez wnioskodawczynię wydatki? Przedstawiając własne stanowisko w sprawie wnioskodawczyni stwierdziła, że kosztami uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości są wszelkie wydatki poniesione w związku z utrzymaniem nieruchomości do czasu jej odpłatnego zbycia oraz koszty należnych spłat poszczególnych spadkobierców zarówno tych wymienionych w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. o dział spadku, jak tych wskazanych w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. o stwierdzeniu nabycia spadku. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z [...] listopada 2019 r., nr [...], uznał powyższe stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że odpłatne zbycie przez wnioskodawczynię w 2018 r. nieruchomości stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm. - w skrócie: "u.p.d.o.f."), zaś dochód uzyskany z tej sprzedaży będzie opodatkowany według zasad określonych w u.p.d.o.f. Uwzględniając, że dział spadku, który był podstawą nabycia części nieruchomości, miał charakter odpłatny, organ uznał, że, co do zasady, spłata na rzecz spadkobierców będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia nieruchomości w części nabytej na podstawie postanowienia sądu przyznającego wnioskodawczyni wyłączne prawo własności nieruchomości. Odwołując się do treści art. 212 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm. - w skrócie: "k.c."), organ przyjął, że postanowienie sądu w sprawie działu spadku określa zasady na jakich dochodzi do zniesienia współwłasności w masie spadkowej oraz określa wysokość spłat jakich winien dokonać spadkobierca nabywający prawo do przedmiotu spadku wobec pozostałych spadkobierców. W ocenie organu, orzeczone przez sąd w postanowieniu w sprawie działu spadku spłaty na rzecz trojga spadkobierców (D. P., P. P., W. P.) stanowią koszt nabycia prawa do nieruchomości. Wobec tego wnioskodawczyni przysługuje prawo odliczenia od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości kwoty dokonanych spłat na rzecz tych spadkobierców powiększone o uznane przez sąd wydatki poniesione przez wnioskodawczynię w imieniu tych spadkobierców związane z utrzymaniem nieruchomości oraz gromadzeniem i wytworzeniem dokumentów w związku z działem spadku. Jednocześnie organ stwierdził, że ze względu na to, że sąd w postanowieniu o dziale spadku nie rozstrzygnął o obowiązku spłaty wobec siostry, skutkiem tego postanowienie stanowiło o przeniesieniu na rzecz wnioskodawczyni udziału w nieruchomości należącego wcześniej do siostry, jednakże nie stanowiło o odpłatności na rzecz siostry w zamian za przeniesienie tego udziału - przekazanej siostrze kwoty nie można utożsamiać z odpłatnym działem spadku. W konsekwencji przekazana siostrze kwota nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, tym samym wnioskodawczyni ustalając dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości nie może uwzględnić tej kwoty. W skardze z [...] grudnia 2019 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca zażądała uchylenia powyższej interpretacji indywidualnej w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie: 1) art. 22 ust. 6c i ust. 6d w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości należącej do spadku, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) u.p.d.o.f., można zaliczyć kwoty dokonanych spłat na rzecz spadkobierców wyszczególnionych w postanowieniu o dziale spadku (D. P., P. P. W. P.), a nie można odliczyć kwoty wypłaconej siostrze B. F., którą sąd pominął w postanowieniu, a której skarżąca wypłaciła część przysługującego jej wartości spadku, 2) naruszenie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że: - odpłatne zbycie nieruchomości należącej do spadku jest źródłem przychodów w rozumieniu u.p.d.o.f. mimo, że od dnia nabycia (wybudowania) nieruchomości przez spadkodawców minęło co najmniej 19 lat, a taka sprzedaż nie wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, - skarżąca dokonała "odpłatnego zbycia" nieruchomości, podczas gdy do takiego odpłatnego zbycia w rozumieniu u.p.d.o.f. nie doszło, bowiem skarżąca podzieliła sumę uzyskaną ze sprzedaży spadkowej nieruchomości kwotowo według postanowienia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, każdemu ze spadkobierców wypłacając kwotę zgodnie z przysługującym mu udziałem w spadku - co w konsekwencji sprawiło, że skarżącej nie pozostał żaden dochód do opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna, w której na tle przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego wyrażono stanowisko, zgodnie z którym, nie dochodzi do odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku, jeżeli sąd powszechny w postanowieniu o dziale spadku nie rozstrzygnął o obowiązku spłaty na rzecz tego spadkobiercy, który otrzymał ostatecznie kwotę z tytułu przeniesienia udziału w przedmiocie spadku (nieruchomość), ale zapłaconą przez innego spadkobiercę dobrowolnie, poza sądowym postępowaniem działowym. W konsekwencji takiego założenia organ uznał, że kwota przekazana przez skarżącą siostrze B. F., nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, a tym samym skarżąca ustalając dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości nie może uwzględnić tej kwoty. Według przeciwnego stanowiska skarżącej, kosztami uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości są wszelkie wydatki poniesione w związku z utrzymaniem nieruchomości do czasu jej odpłatnego zbycia oraz koszty należnych spłat poszczególnych spadkobierców zarówno tych wymienionych w postanowieniu sądu o dział spadku, jak tych wskazanych w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Zdaniem Skarżącej brak jest podstaw prawnych do takiego różnicowania ustawowych spadkobierców, w sytuacji gdy objęcie jednego z nich działem spadku jest oczywiste co do wysokości przysługujących spłat (1/3 spadku wynikająca z postanowienia sądu) jak i co do rzeczywistej spłaty (dowód wysłania przelewu). W ocenie Sądu stanowisko organu interpretacyjnego zawarte w zaskarżonej interpretacji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zbycia przez skarżącą spornej nieruchomości, tj. [...] lutego 2018 r.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany; Zagadnienie kosztów uzyskania przychodów uregulowane zostało w art. 22 ust. 6c, według którego, koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma ust. 6d powołanego przepisu, który stanowi, że za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Zastosowanie ostatnio powołanego przepisu w okolicznościach faktycznych sprawy zależy zatem od ustalenia, czy także w przypadku nabycia udziału w spornej nieruchomości od B. F., mamy do czynienia z odpłatnym działem spadku. Organ nie miał wątpliwości co do tego, że nabycie przez skarżącą praw do części nieruchomości spadkowej od współspadkobierców wymienionych w postanowieniu działowym, na rzecz których zasądzono spłaty, miało charakter odpłatny, dlatego – co do zasady - kwota spłaty na rzecz tych spadkobierców będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia nieruchomości, w części nabytej na podstawie postanowienia przyznającego wnioskodawczyni wyłączne prawo własności nieruchomości. Z uwagi na brak orzeczenia o spłacie na rzecz B. F., organ odmówił skarżącej prawa do uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów uznając, że przekazanej B. F. kwoty nie można utożsamiać z odpłatnym działem spadku. Zdaniem Sądu takie stanowisko organu wynika z błędnego założenia, że rozliczenie między spadkobiercami może nastąpić wyłącznie w sądowym postępowaniu działowym, jeżeli takie zostało wszczęte. Organ pominął natomiast prawną możliwość rozliczenia się między spadkobiercami poza postępowaniem sądowym, na zasadzie złożenia przez spadkobierców w tej kwestii zgodnych oświadczeń woli. W ocenie Sądu stanowisko organu wynika także z błędnej oceny przedstawionych przez skarżącą okoliczności faktycznych. W tym miejscu przypomnieć należy, że na podstawie art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - w skrócie: "o.p.")- składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego zgodnie z prawem wydaje się wyłącznie w stosunku do określonego – przedstawionego we wniosku – stanu faktycznego; w granicach rzeczonego stanu faktycznego podatkowy organ interpretacyjny dokonuje oceny możliwości zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego. Interpretacja indywidualna tworzy stan ochrony prawnej jej zainteresowanego adresata, jeżeli się on do niej zastosuje. Jeżeli natomiast rzeczywisty obraz postępowania zainteresowanego będzie inny aniżeli przedstawiony został we wniosku o wydanie interpretacji, interpretacja ta nie będzie miała wartości prawnej, to znaczy – nie będzie uzasadnieniem powstania ochrony prawnej zainteresowanego (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2018 r., II FSK 1673/16; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nie uzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny musi więc być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1803/13). Organ podatkowy nie może domniemywać intencji podatnika, ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać, zmieniać, weryfikować, czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Uwaga ta dotyczy również sądu administracyjnego, tym bardziej, że nie jest on organem interpretacyjnym w rozumieniu Ordynacji podatkowej i udzieloną (w określonym stanie faktycznym) interpretację indywidualną tylko kontroluje pod względem zgodności z prawem i legalności postępowania, w którym została wydana. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., II FPS 2/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 268/14). Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2017 r., I SA/Kr 994/17). Mając to na uwadze podkreślić należy, że z przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego wynika, że działała ona z intencją i zamiarem rozliczenia się ze wszystkimi współspadkobiercami, jeżeli wchodzące w skład spadku prawo wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z prawem własności znajdującego się na tej nieruchomości budynku, w całości przypadnie skarżącej. Wszczęcie sądowego postępowania o dział spadku nastąpiło w związku z brakiem porozumienia ze współspadkobiercami – D. P., P. P. i W. P., co do wartości nieruchomości spadkowej. Siostra skarżącej – B. F., mimo nie zgłoszenia w tym zakresie zastrzeżeń, musiała uczestniczyć w postępowaniu sądowym (w którym obok wnioskodawcy z urzędu uczestniczą wszyscy pozostali współspadkobiercy). W tym postępowaniu była ona reprezentowana przez skarżącą. Postępowanie działowe zakończyło się wydaniem przez Sąd Rejonowy w P. postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r. (I Ns [...]), które uprawomocniło się w dniu [...] stycznia 2018 r. Z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia skarżąca nabyła prawo do całej nieruchomości (ponad swój udział w spadku), a wyżej wymienieni spadkobiercy uzyskali prawo do domagania się od skarżącej zapłaty w wyznaczonym przez sąd terminie zasądzonych spłat (punkty 2 do 5 ww. postanowienia – k.3 akt admin). W punkcie 6 sentencji postanowienia Sąd Rejonowy w P. postanowił nie orzekać o obowiązku spłat na rzecz B. F.. Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca zapłaciła B. F. uzgodnioną wcześniej kwotę w związku z nabyciem całej nieruchomości, co jednoznacznie wynika z opisu tytułu przelewu bankowego (s. 3 interpretacji). Niezasadne jest zatem przyjęcie przez organ interpretacyjny, że przekazanie tej kwoty nie nastąpiło w związku z rozliczeniem się z tytułu spadkobrania przez skarżącą po matce i w związku zakończeniem sądowego działu spadku, w wyniku którego skarżąca stała się jedynym właścicielem nieruchomości spadkowej, nabywając w ten sposób także udział przypadający jej siostrze. Za dowolne uznać należy – w tych okolicznościach - twierdzenie organu, że nabycie tego udziału w nieruchomości przez skarżącą nastąpiło nieodpłatnie, czemu przeczy fakt przekazania B. F. umówionej kwoty i jej tytuł. Zdaniem Sądu, w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach nie ma podstaw do uznania, że kwota ta została przekazana z "innego tytułu" i nie ma związku z działem spadku. Skarżąca zasadnie wywodzi w skardze, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji jej siostry i pozostałych współspadkobierców, w zakresie prawnopodatkowej oceny dokonanych na rzecz współspadkobierców spłat. Wobec powyższego Sąd uznał, że organ naruszył przepis art. 22 ust. 6c i 6d u.p.d.o.f. odmawiając jego zastosowania w przypadku rozliczenia się skarżącej z B. F. z tytułu nabycia udziału w przedmiotowej nieruchomości w wyniku działu spadku. Nie ma natomiast racji skarżąca, że nowelizacja ustawy podatkowej z dniem 1 stycznia 2019 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2159) pozwala twierdzić, że w sprawie w ogóle nie znajdzie zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i c) u.p.d.o.f. Słusznie organ zwrócił uwagę na niebudzącą wątpliwości zasadę wynikającą z przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizującej, które w art. 16 stanowią, że przepis 10 ust. 5 u.p.d.o.f. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia [...] stycznia 2019 r. W okolicznościach faktycznych tej sprawy nie ma zatem istotnego znaczenia data nabycia (wybudowania) nieruchomości przez spadkodawcę, ale miarodajne znaczenie dla oznaczenia początku biegu terminu pięcioletniego jest rok, w którym nastąpiło otwarcie spadku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd uznał, że zaskarżona indywidualna interpretacja prawa podatkowego została wydana z naruszeniem prawa materialnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a, zasadzając od organu na rzecz skarżącej kwotę [...]zł z tytułu uiszczonego wpisu od skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI