I SA/PO 331/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił postanowienie KIS odmawiające wydania interpretacji indywidualnej, uznając brak podstaw do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w sytuacji braku powiązań między emitentem obligacji a fundacją rodzinną.
Skarżący K.R. zaskarżył postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji indywidualnej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych, dotyczące nabycia obligacji przez fundację rodzinną. Organ odmówił wydania interpretacji, powołując się na uzasadnione przypuszczenie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że w przypadku braku powiązań między emitentem obligacji a fundacją rodzinną, nie ma podstaw do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a tym samym do odmowy wydania interpretacji.
Przedmiotem sprawy była skarga K.R. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) z dnia 18 marca 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 28 grudnia 2023 r., w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Wnioskodawca planował utworzenie fundacji rodzinnej i nabycie przez nią obligacji od podmiotu niepowiązanego, z zamiarem uzyskania przychodów z odsetek. Organ KIS odmówił wydania interpretacji, uznając, że opisane działania mogą stanowić próbę uniknięcia opodatkowania, powołując się na art. 14b § 5b pkt 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) i art. 119a O.p. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów, w tym błędną ocenę sytuacji jako potencjalnie sztucznej i sprzecznej z celem ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że organ nie wykazał istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że opisane działania mogą stanowić czynność objętą klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że w analizowanym wariancie (nr 1) zarówno emitent obligacji, jak i podmiot, od którego fundacja nabywa obligacje, są podmiotami niepowiązanymi z fundatorem, beneficjentami czy samą fundacją. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do domniemania sztuczności działań lub osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. Sąd podkreślił, że odmowa wydania interpretacji indywidualnej może dotyczyć jedynie tych elementów stanu faktycznego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a w pozostałym zakresie organ powinien merytorycznie rozpatrzyć wniosek. W tej sprawie, brak powiązań wyklucza ryzyko instrumentalnego przekształcenia zysków spółki w świadczenia zwolnione z opodatkowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale odmowa powinna dotyczyć tylko tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. W pozostałym zakresie organ powinien merytorycznie rozpatrzyć wniosek.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 14b § 5b pkt 1 O.p. stanowi wyjątek od zasady wydawania interpretacji i wymaga starannego uzasadnienia. Ryzyko zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania musi być uzasadnione i odnosić się do konkretnych elementów wniosku, a nie całego wniosku, jeśli tylko część jego elementów budzi wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14b § § 5b pkt 1, § 5d, § 5c
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119a § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
u.f.r. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o fundacji rodzinnej
u.p.d.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 25
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 4 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 3 § pkt 18 lit. a)
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119c
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119d
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217 § § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
u.f.r. art. 54 § ust. 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa o fundacji rodzinnej
u.f.r. art. 2 § ust. 2
Ustawa o fundacji rodzinnej
u.p.d.o.p. art. 24q § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 24q § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 21 § ust. 1 pkt 157
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 23
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał uzasadnionego przypuszczenia stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w sytuacji braku powiązań między emitentem obligacji a fundacją rodzinną. Odmowa wydania interpretacji indywidualnej powinna dotyczyć tylko tych elementów wniosku, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Nabywanie i zbywanie papierów wartościowych mieści się w zakresie działalności fundacji rodzinnej. Brak powiązań między emitentem obligacji a fundacją wyklucza ryzyko instrumentalnego przekształcenia zysków spółki w świadczenia zwolnione z opodatkowania.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione przypuszczenie klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania czynność sztuczna korzyść podatkowa sprzeczna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu brak powiązań między emitentem obligacji a fundacją rodzinną
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wydania interpretacji indywidualnej w oparciu o klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania, zwłaszcza w kontekście fundacji rodzinnych i transakcji z podmiotami niepowiązanymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku powiązań między emitentem obligacji a fundacją rodzinną. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w postępowaniu interpretacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w kontekście nowych instytucji prawnych, jakimi są fundacje rodzinne, oraz interpretacji przepisów podatkowych przez sądy administracyjne.
“Fundacja rodzinna kontra skarbówka: Kiedy sąd staje po stronie podatnika w sprawie unikania opodatkowania?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 331/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-10-31 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Waldemar Inerowicz Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135, art. 120 , art. 200 w zw. z art. 205 § 4 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2383 art. 14b § 5b pkt 1 ,§ 5d ,art. 119a § 1,art. 217 § 2,art. 14h ,art. 122 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2023 poz 326 art. 5 ust. 1 pkt 3,art. 54 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Ustawa o fundacji rodzinnej z dnia 26 stycznia 2023 r. Dz.U. 2021 poz 1800 art. 6 ust. 1 pkt 25,art. 24q ust. 7,art. 21 ust. 1 pkt 157 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 października 2024 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej.. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2023 r, nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597,- zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Uzasadnienie 1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 marca 2024 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 28 grudnia 2023 r., [...], w przedmiocie odmowy K. R. (dalej jako: "Wnioskodawca", "Strona" lub "Skarżący") wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. 1.1. Pismem z dnia 2 października 2023 r. Wnioskodawca wystąpił o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Przedstawiając opis zdarzenia przyszłego Strona wskazała m.in., że w 2023 r. zostanie fundatorem oraz jednym z beneficjentów założonej przez siebie fundacji rodzinnej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. poz. 326 - dalej w skrócie: "u.f.r."). Beneficjentami fundacji będą poza fundatorem członkowie jego najbliższej rodziny. Wnioskodawca planuje, że powoła fundację i pokryje jej fundusz założycielski poprzez wniesienie na ten fundusz środków pieniężnych w wysokości [...] zł. Celem statutowym fundacji będzie gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz spełnianie świadczeń na ich rzecz. W przyszłości fundacja kupi obligacje od podmiotu niepowiązanego z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją (nie będą spełnione warunki wskazane w art. 24q ust. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1800 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.d.o.p."). Emitentem obligacji będzie również podmiot niepowiązany z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją. Fundacja jako obligatariusz otrzyma w przyszłości środki tytułem spłaty odsetek od obligacji. Obligacje będą oprocentowane na warunkach określonych szczegółowo w warunkach emisji obligacji. Cena zakupu oraz warunki nabycia obligacji będą rynkowe, tj. takie jakie by ustaliły podmioty niepowiązane. 1.2. Na tle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego Strona sformułowała następujące pytania: 1) czy nabycie obligacji oraz przychody fundacji z tytułu odsetek, będą mieściły się w zakresie działalności wskazanym w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.f.r. i otrzymane odsetki będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych? 2) czy w opisanym zdarzeniu przyszłym po stronie fundacji wystąpi obowiązek zapłaty podatku z tytułu świadczeń wskazanych w art. 24q ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p., tj. od: a) świadczeń, w tym świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.f.r. lub b) świadczeń w postaci ukrytych zysków? 1.3. Przedstawiając swoje stanowisko Strona podała, że nabycie obligacji oraz przychody fundacji z tytułu odsetek będą podlegały zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Natomiast w zakresie pytania drugiego Wnioskodawca stwierdził, że po stronie fundacji nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku z tytułu opisanych świadczeń. 2. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił Stronie wydania interpretacji indywidualnej. Zwrócono uwagę, że ze zdarzeń przyszłych opisanych łącznie we wnioskach wynika, że Strona rozważa 6 wariantów nabycia obligacji, a mianowicie: 1) fundacja kupi obligacje od podmiotu niepowiązanego z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją (nie będą spełnione warunki wskazane w art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p.). Emitentem obligacji będzie również podmiot niepowiązany z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją; 2) fundacja nabędzie obligacje korporacyjne bezpośrednio od krajowej spółki kapitałowej - emitenta w ramach emisji obligacji. Emitent jest podmiotem powiązanym z fundatorem (spełnione są warunki wskazane w art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p., a spółka jest z fundatorem podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 tej ustawy). Fundacja nie ma udziałów w spółce – emitencie; 3) fundacja nabędzie obligacje korporacyjne bezpośrednio od krajowej spółki kapitałowej - emitenta w ramach emisji obligacji. Emitent nie będzie podmiotem powiązanym z fundatorem. Fundacja nie będzie miała udziałów w spółce – emitencie; 4) fundacja kupi obligacje od podmiotu niepowiązanego z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją - w odniesieniu do tego podmiotu nie będą spełnione warunki wskazane w art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p. Emitentem obligacji będzie podmiot powiązany z fundatorem lub beneficjentem lub z fundacją - w odniesieniu do emitenta będą więc spełnione warunki uznania go za podmiot powiązany, w rozumieniu art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p.; 5) fundacja kupi obligacje od podmiotu powiązanego, w rozumieniu art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p., w tym od fundatora. Emitentem obligacji będzie natomiast podmiot trzeci - podmiot niepowiązany z fundatorem, ani z beneficjentami fundacji, ani z fundacją; 6) fundacja kupi obligacje od podmiotu powiązanego, emitentem tych obligacji będzie także podmiot powiązany z fundatorem lub beneficjentem lub fundacją (w odniesieniu do sprzedającego podmiotu oraz emitenta będą spełnione warunki wskazane w art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p., będzie to podmiot powiązany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p.). Organ wyjaśnił, że wnioski Strony z uwagi na wysoką zbieżność opisów sprawy i fakt, że wszystkie dotyczą zagadnienia obligacji zostały potraktowane całościowo jako jeden schemat działania z różnymi wariantami. W przypadku emisji obligacji przez spółkę powiązaną z fundatorem, fundacja rodzinna jako obligatariusz będzie uprawniona do otrzymania od tej spółki odsetek. Z kolei spółka będzie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wypłacane fundacji rodzinnej odsetki, a także inne wydatki związane z emisją obligacji, z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p. Powyższe koszty związane z emisją obligacji będą pomniejszać podstawę opodatkowania CIT w spółce, albo wpłyną na powiększenie straty. Opisane działania mogą także pomniejszyć ewentualne zyski spółki przeznaczone do wypłaty wspólnikom w formie dywidendy, pomniejszając podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej, w tym po stronie udziałowca będącego jednocześnie fundatorem fundacji rodzinnej. Z kolei przychody fundacji rodzinnej z tytułu otrzymywanych odsetek od obligacji, mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. Uznano, że już te elementy wskazują, że możliwe jest osiągnięcie korzyści podatkowej. Emitenci obligacji (spółki powiązane z fundatorem) wypłacając odsetki mogą pomniejszać podstawę opodatkowania podatkiem CIT oraz dochód wspólników (w tym fundatora) z tytułu udziału w ich zyskach, z kolei fundacja, jako podmiot zwolniony podmiotowo nie zapłaci podatku dochodowego od uzyskiwanych odsetek. Taki schemat umożliwia w grupie podmiotów powiązanych, kalkulację i dopasowanie wielkości emisji obligacji spółki do "zapotrzebowania" na koszty podatkowe w postaci odsetek od obligacji, które będą pomniejszać zyski operacyjne powiązanej spółki/spółek kapitałowych. W powyższych okolicznościach, poprzez zaplanowany ciąg zdarzeń związany z emisją obligacji przez powiązany podmiot i zaangażowanie fundacji rodzinnej jako nabywcy tych obligacji, w miejsce dwuetapowego opodatkowania zysków operacyjnych spółki kapitałowej (na poziomie spółki podatkiem CIT, na poziomie udziałowca podatkiem PIT), pojawić się może jedynie jednorazowe opodatkowanie obniżoną 15% stawką CIT w fundacji. Powyższe rodzi więc uzasadnione przypuszczenie, że głównym celem przedstawionego we wniosku schematu działania może być osiągnięcie korzyści podatkowej. Uznano również, że przedstawiony sposób działania wypełnia przesłanki sztuczności. Można przyjąć, że gdyby nie możliwość osiągnięcia potencjalnej korzyści podatkowej racjonalnie działający podmiot nie zastosowałby tego sposobu działania. Wskazano również, że Szef KAS wydał opinię z dnia 20 grudnia 2023 r., nr [...], w której potwierdzono istnienie uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w art. 14b § 5b pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p."). Zauważono, że z wnioskami o wydanie interpretacji indywidualnych o tożsamym opisie zdarzeń przyszłych wystąpili pozostali wspólnicy lub prezes zarządu K. sp. z o.o. w W.. W konkluzji tej opinii stwierdzono, że fundacja ma być w zamyśle Strony alternatywnym sposobem wypłaty należności dywidendowej lub wynagrodzenia za sprawowaną funkcję w spółce kapitałowej. 2.1. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w całości oraz merytorycznego rozpoznania wniosku i wydania interpretacji. 2.2. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z dnia 18 marca 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 28 grudnia 2023 r. W motywach rozstrzygnięcia podtrzymano pogląd o zasadności odmowy wydania interpretacji indywidualnej i nie zgodzono się z zarzutami zażalenia. W ocenie organu, elementy wniosków Strony wskazują, że możliwe jest osiągnięcie korzyści podatkowej z tytułu emisji obligacji. Fundator, beneficjent lub fundacja mają być podmiotami powiązanymi z niektórymi podmiotami będącymi emitentami obligacji. Można zatem wysnuć uzasadnione przypuszczenie, zgodnie z którym fundacja, Strona lub inny beneficjent, jako wspólnicy podmiotów powiązanych emitujących obligacje, mogliby mieć realny wpływ na warunki ich udostępniania, np. wysokość odsetek, termin ich spłaty czy liczbę wyemitowanych obligacji. Taki schemat umożliwia kalkulację i dopasowanie wielkości emisji obligacji spółki do zapotrzebowania na koszty podatkowe w postaci odsetek od obligacji, które będą pomniejszać zyski operacyjne powiązanego podmiotu. Elementy opisane we wniosku mogły potencjalnie wskazywać na sztuczny charakter czynności oraz pozwalały na zidentyfikowanie możliwej korzyści podatkowej. 3. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższe postanowienie z dnia 18 marca 2024 r. i w skardze wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia 28 grudnia 2023 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Dyrektora KIS kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 14b § 5b pkt 1, art. 14b § 5c i § 5d w zw. z art. 119a § 1 oraz art. 3 pkt 18 lit. a), art. 119c oraz art. 119d O.p. polegające na uznaniu, że w odniesieniu do wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych złożonych przez Skarżącego istnieje podstawa by w oparciu o ich łączną ocenę wystąpić o opinię do Szefa KAS i stwierdzić uzasadnione przypuszczenie unikania opodatkowania, a w efekcie odmówić wydania interpretacji indywidualnych, podczas gdy złożone wnioski dotyczyły skutków podatkowych odmiennych, alternatywnych działań wynikających z ustawowej możliwości prowadzenia działalności w postaci nabywania papierów wartościowych przez fundację rodzinną, a tym samym organ zobligowany był do oceny stanowiska Strony i wydania interpretacji, a wydane postanowienie zostało oparte na: - błędnej i dowolnej ocenie, że już sam fakt złożenia przez Wnioskodawcę kilku wniosków o wydanie interpretacji przesądza o uzasadnionym przypuszczeniu unikania opodatkowania, podczas gdy Strona wystąpiła z pytaniami dotyczącymi skutków podatkowych odmiennych, rozłącznych zdarzeń przyszłych, nieskładających się na jedną czynność, a tym samym niedopuszczalna była w ogóle łączna ocena powyższych wniosków pod kątem przesłanki uzasadnionego przypuszczenia unikania opodatkowania - tym samym w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 14b § 5d O.p., a w efekcie opinia wydana na podstawie art. 14b § 5c O.p. odnosi się do błędnie zidentyfikowanej czynności, która nie odpowiada zdarzeniu przyszłemu, a w sprawie nie było podstaw by odmówić wydania interpretacji indywidualnej; - błędnym zidentyfikowaniu potencjalnych korzyści podatkowych, co skutkowało bezpodstawnym wydaniem opinii o uzasadnionym przypuszczeniu unikaniu opodatkowania - zidentyfikowane korzyści nie odnosiły się bowiem do opisu zdarzenia przyszłego zawartego w żadnym ze złożonych wniosków o wydanie interpretacji, a podstawą do wydania opinii, o której mowa w art. 14b § 5c O.p. były dane w ogóle nie wynikające z wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych; - braku obiektywnych podstaw by przypuszczać, że w wyniku realizacji czynności polegającej na nabyciu lub objęciu obligacji korporacyjnych przez fundację rodzinną po stronie emitentów obligacji czy samej fundacji powstałaby korzyść podatkowa, sprzeczna z intencją ustawodawcy podatkowego - warunek ten został dowolnie wykreowany z pominięciem danych wynikających ze złożonych wniosków - co jest niedopuszczalne w toku postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej; - wskazane potencjalne korzyści zostały także zidentyfikowane z pominięciem aktualnie obowiązujących przepisów materialnego prawa podatkowego w zakresie alokacji kosztów do źródeł przychodów oraz ograniczeń w zakresie finansowania dłużnego, jak również dozwolonego zakresu działalności fundacji rodzinnej oraz celu tej instytucji - przypuszczenie unikania opodatkowania nie miało więc waloru uzasadnionego, lecz było dowolne; - zidentyfikowane korzyści nie miały w przedstawionych okolicznościach w żadnym razie przymiotu sprzeczności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu - stanowiły przejaw skorzystania w sposób zgodny z intencją ustawodawcy ze zwolnienia podatkowego fundacji rodzinnej oraz uprawnienia do zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów podatkowych; - opisany sposób działania nie był sztuczny, a objęcie czy nabycie obligacji korporacyjnych jest powszechnie przyjętym modelem finansowania wewnątrzgrupowego - taki sposób działania zostałoby zastosowany przez rozsądnie działające podmioty; 2) art. 14b § 1, art. 14b § 2 i § 3 oraz art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. polegające na: - odmowie wydania interpretacji indywidualnej, w sytuacji kiedy w sprawie w ogóle nie zaistniała przesłanka wskazana w art. 14b § 5b O.p., a tym samym organ bezpodstawnie uchylił się do realizacji ustawowego obowiązku, co więcej działając w tym zakresie w sposób wprost sprzeczny z przepisami ustawy, samodzielnie wykreował bowiem wbrew zasadom obowiązującym w postępowaniu interpretacyjnym elementy zdarzenia przyszłego, które nie wynikały ze złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a tym samym - prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę legalizmu i zaufania do organów podatkowych, jak również przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia danych niewynikających ze złożonych wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych, a także nierozpatrzenie w sposób merytoryczny zarzutów zawartych w złożonym zażaleniu, a tylko powielenie argumentacji przedstawionej w pierwszej instancji i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia oraz niewydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, w sytuacji, gdy taki obowiązek ciążył na organie; 3) art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z 14h O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wydania interpretacji indywidualnej, pomimo że w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące rozstrzygnięcie o takiej treści, a organ powinien był w wyniku rozpoznania zażalenia Strony uchylić własne postanowienie w tym przedmiocie jako wydane z naruszeniem przepisów i wydać interpretację indywidualną. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: 5. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu względem elementów zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji zachodzą przesłanki stwierdzenia uzasadnionego przypuszczenia, że mogą one stanowić czynność lub element czynności objętej zakresem zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Skarżący kwestionuje zaś powyższe stanowisko. 5.1. Stosownie do art. 14b § 5b pkt 1 O.p., odmawia się, w drodze postanowienia, wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą: stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1. Dokonując wykładni językowej przytoczonego przepisu należy zauważyć, że wyraża on skierowany do organu interpretacyjnego zakaz wydania interpretacji indywidualnej w zakresie elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Innymi słowy uzasadnione przypuszczenie, że względem elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku może znaleźć zastosowanie wskazany ostatnio przepis, stanowi przesłankę negatywną rozpoznania wniosku. Prawidłowa wykładnia art. 14b § 5b pkt 1 O.p. wymaga również wyjaśnienia znaczenia sformułowania "uzasadnione przypuszczenie". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "uzasadnione" oznacza tyle co oparte na obiektywnych racjach, podstawach. Przez sformułowanie "uzasadnić" należy z kolei rozumieć poparcie czegoś dowodami, argumentami. Samo zaś "uzasadnienie" to zbiór argumentów, motywów, dowodów itp. uzasadniających czyjeś działanie. Przez "przypuszczenie" należy z kolei rozumieć domyślanie się czegoś lub uważanie czegoś, nie mając pewności (tak: Słownik Języka [...] PWN, dostęp pod adresem: [...]). Przez sformułowanie "uzasadnione przypuszczenie" należy zatem rozumieć popartą argumentami prognozę możliwości wystąpienia określonego zdarzenia, stanu rzeczy. W przypadku "przypuszczenia" mowa jest jedynie o możliwości, prawdopodobieństwie zaistnienia określonego stanu rzeczy, zjawiska. Przypuszczenie – w przeciwieństwie do dowodu – nie wymaga pozostawania w pewności co do określonego osądu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wystarczającą przesłanką odmowy wydania interpretacji indywidualnej w oparciu o regulacje art. 14b § 5b pkt 1 O.p. jest poczynienie przez organ przekonującego wywodu, że w odniesieniu do elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku może znaleźć zastosowanie przepis art. 119a § 1 O.p. Przesłanki wykluczające wydanie interpretacji zawarte w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. nawiązują do przyszłości, a więc do zdarzenia, które nie tylko nie nastąpiło, ale nawet nie wiadomo, czy w ogóle wystąpi. W odniesieniu do przyszłości przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów, mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu. Zauważyć też należy, że obowiązek uprawdopodobnienia występuje z reguły wówczas, gdy dokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, a więc dającego pewność co do istnienia faktów prawotwórczych nie jest praktycznie możliwe lub celowe (por. A. Hanusz, Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu, PP 2004 Nr 3, s. 47), co ma miejsce również w przypadku opisanym w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. Przedmiotem rozważań organu jest zatem odniesienie się do pewnego hipotetycznego stanu, poprzez wykazanie argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny. W konsekwencji ocenie podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., o sygn. akt II FSK 1884/12 - treść powołanych w niniejszym wyroku orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: bazy CBOSA). Stosownie do art. 119a § 1 O.p., czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania). Zgodnie z art. 119a § 2 O.p., w sytuacji określonej w § 1 skutki podatkowe czynności określa się na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki mógłby zaistnieć, gdyby dokonano czynności odpowiedniej. Powyższe przepisy wyrażają klauzulę ogólną przeciwko unikaniu opodatkowania, będącą jednym z instrumentów przeciwdziałania temu zjawisku. Klauzulę ogólną przeciwko unikaniu opodatkowania określa się jako zespół norm, mających na celu przeciwdziałanie zachowaniom, które obniżają wielkość zobowiązania podatkowego dzięki czynnościom, które wprawdzie spełniają warunki formalne przewidziane dla danych transakcji, jednak sprzeciwiają się celowi ustawy podatkowej. Zaznaczenia również wymaga, że bez względu na sposób powstawania, zobowiązanie podatkowe jest zawsze konsekwencją określonego zachowania podatnika. Co do zasady normy prawa podatkowego nie nakładają na podatników obowiązku działania w określony sposób, ani tym bardziej nie zakazują im podejmowania jakichkolwiek czynności. Istotą normy prawnopodatkowej jest wiązanie konsekwencji z określonym zachowaniem podatnika. Powstanie zobowiązania podatkowego, jak i jego wysokość są zatem wynikiem zachowania podatnika. Podatnik korzystając z dystynkcji istniejących w prawie podatkowym, może przy wykorzystaniu instytucji prawa cywilnego podjąć próbę ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by uniknąć opodatkowania lub przynajmniej zmniejszyć ponoszony ciężar podatkowy. Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania pozwala na pominięcie dla celów podatkowych formalnie poprawnych czynności podejmowanych przez podatników w przypadku stwierdzenia, że ich zasadniczym celem była korzyść podatkowa (tak: A. Gomułowicz, D. Mączyński, Podatki i prawo podatkowe, W. 2016 r., s. 429 – 431). Celem uregulowań dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest przeciwdziałanie czynnościom dokonanym przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Przepisy regulujące omawianą instytucję znajdują zakotwiczenie w konstytucyjnym obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP). Zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 119a § 1 O.p., uwarunkowane jest od spełnienia następujących przesłanek: 1) korzyść podatkowa była głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, 2) osiągnięcie tej korzyści w danych okolicznościach jest sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, 3) sposób działania był sztuczny (tak: B. Dauter, Art. 119(a), w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI. Wolters Kluwer P., 2019). Należy jednak zastrzec, że w świetle powyższych rozważań zastosowanie normy z art. 14b § 5b pkt 1 O.p. wymaga jedynie uzasadnionego przypuszczenia, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji mogą stanowić czynność lub element czynności, o której mowa w art. 119a § 1 O.p. W konsekwencji wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. nie jest uwarunkowane od spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Konstatacja ta znajduje uzasadnienie w specyfice postępowania interpretacyjnego, przejawiającej się w tym, że interpretacja indywidualna wydawana jest wyłącznie na wniosek podmiotu zainteresowanego. Wydając interpretację, organ niejako przyjmuje do wiadomości okoliczności podane we wniosku przez podatnika. Nie ulega wątpliwości, że na gruncie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej organ nie ma uprawnień, ani możliwości szczegółowego badania przedstawionych okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, gdyż opiera się jedynie na treści wniosku. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. do przesłanki "uzasadnionego przypuszczenia" jest podyktowane specyfiką postępowania interpretacyjnego, w ramach którego organ porusza się w realiach przedstawionego opisu stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego. W toku postępowania interpretacyjnego nie ustala się faktów, a jedynie dokonuje wykładni przepisów prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe w tego rodzaju postępowaniu brak jest możliwości wywiązania się z, wynikającego z zasady prawdy materialnej, obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Powyższe znajduje również potwierdzenie w treści art. 14h O.p., odsyłającym do odpowiedniego stosowania przepisów normujących postępowanie podatkowe, wśród których brak jest art. 122 O.p., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej. Z uwagi na powyższe, w toku postępowania interpretacyjnego brak jest możliwości definitywnego wypowiedzenia się co do możliwości zastosowania, względem okoliczności opisanych we wniosku o wydanie interpretacji, klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. 5.2. W realiach niniejszej sprawy podkreślić należy, że powiązanie samego tylko uzasadnionego przypuszczenia co do możliwości zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania z odmową wydania interpretacji jest z jednej strony w pełni uzasadnione specyfiką postępowania interpretacyjnego, z drugiej zaś stwarza obawy co do możliwości arbitralnego odmawiania wydania interpretacji. Odmowa wydania interpretacji następuje w formie postanowienia. Na mocy art. 14h O.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. przepisy rozdziału 14 działu IV O.p. W konsekwencji w toku postępowania interpretacyjnego odpowiednie zastosowanie znajduje m.in. regulacja art. 217 § 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem, postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. W ocenie Sądu zniwelowanie ryzyka arbitralnego odmawiania wydania interpretacji wymaga od organu stosującego przepis art. 14b § 5b pkt 1 O.p. sporządzenia szczególnie starannego uzasadnienia. Uzasadnienie to winno m.in. uwzględniać, że wskazana ostatnio regulacja stanowi wyjątek od zasady, w świetle której złożenie poprawnego formalnie wniosku o wydanie interpretacji skutkuje obowiązkiem jej wydania. 5.3. W pierwszej kolejności za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi kwestionujące dokonanie łącznej oceny kilku wniosków Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnych, w których nakreślono różne scenariusze (6 przypadków) nabycia obligacji. Stosownie do art. 14b § 5d O.p., powzięcie uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w § 5b, może wynikać również z łącznej oceny więcej niż jednego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nawet jeżeli zostały złożone przez różnych wnioskodawców. Postanowienia przytoczonego przepisu stanowią wyraz tego, że w badaniu poprzedzającym wydanie interpretacji organ w sposób szeroki dokonuje oceny wniosku, pod kątem uzasadnionej możliwości zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania. Mając na uwadze brzmienie powołanej regulacji zgodzić należy się z organem, że rozważając kwestię uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w art. 14b § 5b pkt 1 O.p., organ miał prawo dokonać łącznej oceny wszystkich wniosków Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnych, w których zarysowanych zostało łącznie [...] wariantów nabycia obligacji przez fundację rodzinną. Działając w oparciu o dyspozycję wskazanego przepisu trafnie ustalono ponadto, że z analogicznymi jak Skarżący wnioskami o wydanie interpretacji indywidualnych wystąpili pozostali wspólnicy oraz prezes zarządu K. sp. z o.o. z siedzibą w W.. 5.4. Niezależnie od powyższego wskazać jednak należy, że wyrażony w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. zakaz wydania interpretacji indywidualnej odnosi się wyłącznie do tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje omówione wcześniej uzasadnione przypuszczenie, że mogą one stanowić czynność lub element czynności objętej klauzulą ogólną przeciwko unikaniu opodatkowania. Zidentyfikowanie przez organ elementów, mogących wskazywać na możliwość zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania, nie wyklucza a limine wydania interpretacji indywidualnej w ogóle, tj. w zakresie wszystkich elementów opisanych we wniosku. Obowiązek odmowy wydania interpretacji ustawodawca wyraźnie odniósł bowiem tylko do tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą one stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. W przypadku zidentyfikowania przez organ wystąpienia ryzyka zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania jedynie względem niektórych elementów wniosków, w pozostałym zakresie obowiązkiem organu w dalszej kolejności pozostaje merytoryczne rozpatrzenie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Powyższego nie zmienia w żadnej mierze to, że na mocy art. 14b § 5d O.p. organ podatkowy przy ocenie przesłanki, o której mowa w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. uprawniony jest do dokonania łącznej oceny więcej niż jednego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nawet jeżeli zostały złożone przez różnych wnioskodawców. Postanowienia art. 14b § 5d O.p. nie uchylają w żadnej mierze regulacji art. 14b § 5b pkt 1 tej ustawy, nakładającego na organ obowiązek odmowy wydania interpretacji jedynie w zakresie tych elementów wniosku o wydanie interpretacji, w których organ upatruje ryzyka, że mogą one stanowić czynność lub element czynności objętej zakresem zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy uznać, że organ przedwcześnie, bez wystarczającego uzasadnienia odmówił Skarżącemu wydania interpretacji, powołując się na postanowienia art. 14b § 5b pkt 1 O.p. W ocenie Sądu, organ nie zdołał przekonywująco wykazać istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że okoliczności opisane we wniosku mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. 5.5. Poza sporem jest, że Skarżący wystąpił łącznie z sześcioma wnioskami o wydanie interpretacji indywidualnych, w których nakreślone zostały różne warianty zdarzeń przyszłych. Jak wynika z opisu tych wariantów przedstawionego w części historycznej niniejszego uzasadnienia w wariantach nr [...] emitenci obligacji będą podmiotami powiązanymi z fundatorem fundacji rodzinnej, jej beneficjentem bądź też samą fundacją. Powiązania tego rodzaju nie będą mieć miejsca w wariantach oznaczonych przez organ nr [...]. Dostrzec przy tym należy, że nakreślone przez Skarżącego łącznie w sześciu wnioskach warianty nabycia obligacji miały charakter rozłączny, w tym sensie, że opisane w nich okoliczności nie stanowiły elementów jednego ciągu zdarzeń. Treść zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wskazuje na to, że zasadniczym powodem zastosowania art. 14b § 5b pkt 1 O.p. jest dostrzeżone przez organ ryzyko niejako wykreowania alternatywnego, korzystniejszego pod względem podatkowym sposobu wypłaty należności z tytułu zysku spółki powiązanej ze Skarżącym. Organ w postanowieniu zapadłym w pierwszej instancji wskazał m. in., że emitenci obligacji (spółki powiązane z fundatorem) wypłacając odsetki mogą pomniejszać podstawę opodatkowania podatkiem CIT oraz dochód wspólników (w tym fundatora) z tytułu udziału w ich zyskach. Z kolei fundacja, jako podmiot zwolniony podmiotowo z CIT nie zapłaci podatku dochodowego od uzyskiwanych odsetek. Stwierdzono w tym kontekście, że taki schemat umożliwia w grupie podmiotów powiązanych, kalkulację i dopasowanie wielkości emisji obligacji spółki do "zapotrzebowania" na koszty podatkowe w postaci odsetek od obligacji, które będą pomniejszać zyski operacyjne powiązanej spółki/spółek kapitałowych. Zdaniem organu Skarżący wraz z pozostałymi wspólnikami i prezesem zarządu K. sp. z o.o. zamierzają instrumentalnie przekształcić przychody z udziału w spółce kapitałowej oraz dochody ze sprawowania funkcji prezesa zarządu w powyższej spółce, które normalnie podlegałyby opodatkowaniu odpowiednio wg 19% jednolitej stawki i wg skali podatkowej, w zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 157 u.p.d.o.p. przychody z innych źródeł. Oceniając powyższe twierdzenia organu należy dostrzec, że nie odnoszą się one do wszystkich sześciu przedstawionych przez Skarżącego wariantów nabycia obligacji. 5.6. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, przedstawione we wniosku Strony, mieszczą się w ramach wariantu nr [...] (według oznaczenia dokonanego przez organ). Kluczowe, w tym wariancie jest brak powiązań między fundatorem, beneficjentem, czy fundacją a emitentem obligacji i podmiotem, od którego fundacja kupi obligacje. W tym kontekście zauważyć należy, że organ argumentując powstanie uzasadnionego przypuszczenia, w rozumieniu art. 14b § 5b pkt 1 O.p, które legło u podstaw wystąpienia o opinię do Szefa KAS, w motywach zaskarżonego postanowienia odwołuje się wyłącznie do okoliczności istnienia powiązań, a zatem odnosi się do pozostałych wariantów nr [...] i [...] a nie uwzględnia w pełni wariantu rozpatrywanego w niniejszej sprawie (nr [...]). Tymczasem już na wstępie rozważań Dyrektor KIS wyraźnie wskazuje, że powzięte przypuszczenie odnosi się do celów czynności, opisanych przez Skarżącą we wniosku. Organ wprost powołuje się na ryzyko instrumentalnego przekształcenia przychodu z udziału w spółce kapitałowej w świadczenie zwolnione z opodatkowania. Omawiane ryzyko istnieje zatem wyłącznie w sytuacji posiadania udziału w spółce kapitałowej. Wskazany argument dotyczy wyłącznie w sytuacji, gdy emitentem obligacji jest podmiot powiązany z fundatorem, beneficjentem lub fundacją. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy sytuacja tego rodzaju nie ma miejsca. Przypomnieć ponownie należy, że Skarżący wnosząc w niniejszej sprawie o wydanie interpretacji nakreślił opis zdarzenia przyszłego, zgodnie z którym fundacja kupi obligacje od podmiotu niepowiązanego z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją (nie będą spełnione warunki wskazane w art. 24q ust. 7 u.p.d.o.p.). Emitentem obligacji będzie również podmiot niepowiązany z fundatorem ani z beneficjentem, ani z fundacją. Wobec powyższego, w ocenie Sądu w sytuacji, gdy emitent i zbywca obligacji nie są podmiotami powiązanymi, nie istnieje wskazane w zaskarżonym postanowieniu ryzyko niejako instrumentalnego, ukierunkowanego na obniżenie ciężaru podatkowego przekształcenia przychodów pochodzących z zysku spółki w świadczenie wypłacane przez fundację rodzinną. W przypadku bowiem, gdy emitentem obligacji jest podmiot niepowiązany, brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do przypuszczania, że emisja obligacji została dokonana celem osiągnięcia korzyści podatkowej. W tego rodzaju sytuacji, z uwagi na brak wpływu Skarżącego na działalność emitenta obligacji, brak jest w szczególności podstaw do domniemania (przypuszczania), że wielkość emisji obligacji została dopasowana do jego zapotrzebowania na koszty podatkowe. Dostrzec również należy, że zmniejszenie podstawy opodatkowania emitenta obligacji o wartość wypłaconych fundacji rodzinnej odsetek od obligacji nie łączyłaby się w żadnej mierze z uzyskaniem przez Skarżącego korzyści ekonomicznych. W tego rodzaju sytuacji, z uwagi na brak powiązań z emitentem obligacji w szczególności nie doszłoby do zwiększenia wysokości dochodu należnego Skarżącemu z tytułu ewentualnego udziału w zyskach emitenta. Podobnie jest w sytuacji nabycia obligacji od podmiotu niepowiązanego, co wynika wprost z wariantu nr [...]. 5.7. W realiach niniejszej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.f.r. nabywanie, jak i zbywanie papierów wartościowych mieści się w zakresie dozwolonej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej. Z uwagi na powyższe samo w sobie osiągnięcie korzyści, w postaci otrzymania odsetek od nabytych w formie papierów wartościowych obligacji i ewentualne ich nieopodatkowanie, nie może być poczytywane za osiągnięcie korzyści podatkowych sprzecznych z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. O ewentualnym osiągnięciu tego rodzaju korzyści można by, w ocenie Sądu, mówić w sytuacji, gdyby wyrażone w art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. zwolnienie fundacji rodzinnej znalazło zastosowanie do przysporzenia będącego, w ekonomicznym ujęciu realizowaną docelowo na rzecz Skarżącego, wypłatą zysku wypracowanego przez powiązaną z nim spółkę zrealizowaną niejako w formie korzystającej ze zwolnienia wypłaty odsetek od obligacji. Brak jednak powiązań pomiędzy emitentem obligacji i zbywcą obligacji, a Skarżącym jako beneficjentem fundacji rodzinnej wyklucza, w ocenie Sądu, ryzyko, że do emisji obligacji dojdzie w sposób sztuczny, ukierunkowany na to, aby w formie odsetek od obligacji doszło do wypłaty wartości, będących w istocie zyskiem emitenta obligacji. W ocenie Sądu o sztuczności opisanych przez Skarżącego działań nie może również świadczyć fakt, że każdy ze wspólników oraz prezes K. sp. z o.o. zamierza utworzyć odrębną fundację rodzinną. W tym zakresie rację ma autor skargi trafnie zauważając, że trudno oczekiwać, aby osoby niespokrewnione razem zakładały fundację rodzinną, skoro celem fundacji rodzinnej jest zapewnienie sukcesji i zarządzanie majątkiem w obrębie rodziny. Zdaniem Sądu fakt wniesienia na pokrycie funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej wymaganej prawem kwoty w wysokości [...] zł, także nie świadczy o sztucznym sposobie działania. Zgodzić należy się z organem, że planowana do wniesienia kwota stanowi minimalną kwotę wymaganą do założenia fundacji rodzinnej, jednak kwota ta oceniania w sposób obiektywny jest wysoka. O sztucznym sposobie działania nie może świadczyć również fakt, że rola innych niż Skarżącego beneficjentów fundacji rodzinnej będzie bierna i nie będą oni uczestniczyć w obrocie obligacjami. Na mocy art. 54 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.r. prowadzenie spraw fundacji rodzinnej oraz reprezentowanie jej, realizacja jej celów określonych w statucie, jak również podejmowanie czynności związanych z zapewnieniem płynności finansowej i wypłacalności fundacji rodzinnej jest domeną zarządu nie zaś beneficjentów fundacji. Beneficjenci fundacji są bowiem odseparowani od bieżącego prowadzenia spraw, jak i reprezentowania fundacji rodzinnej. W ocenie Sądu organ nie zdołał również przekonywująco wykazać, że nawet w sytuacji zaangażowania podmiotu powiązanego w nabycie obligacji, których emitentem jest podmiot niepowiązany skutkowało osiągnięciem korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu oraz było działaniem sztucznym. Powtórzyć w tym miejscu należy, że Dyrektor KIS w uzasadnieniach zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wskazał, iż zasadniczym powodem zastosowania art. 14b § 5b pkt 1 O.p. jest dostrzeżone przez organ ryzyko niejako wykreowania alternatywnego, korzystniejszego pod względem podatkowym sposobu wypłaty należności z tytułu zysku spółki powiązanej ze Skarżącym. Jednak powyższe ryzyko, zdaniem Sądu, dotyczy wyłącznie w sytuacji, gdy emitentem obligacji jest podmiot powiązany z fundatorem, beneficjentem lub fundacją. Natomiast w sytuacji, gdy emitentem obligacji jest podmiot niepowiązany, jak w niniejszej sprawie, brak jest ryzyka niejako instrumentalnego, ukierunkowanego na obniżenie ciężaru podatkowego przekształcenia przychodów pochodzących z zysku spółki w świadczenie wypłacane przez fundację rodzinną. Organ nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej na przyjęcie, aby sytuacje te doznawały zmian jedynie z uwagi na fakt zaangażowania w nabycie obligacji od niepowiązanego pośrednika. W szczególności nie wykazano, aby po stronie pośrednika doszło do osiągnięcia jakiejkolwiek korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. 5.8. Reasumując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS nie odpowiadają prawu. Przedstawioną dotychczas argumentacją organ nie zdołał wykazać, że w opisanych przez Skarżącego realiach zachodzi w istocie uzasadnione przypuszczenie co do możliwości zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania. W sytuacji bowiem, gdy emitentem obligacji nabywanych przez fundację rodzinną jest spółka niepowiązana ze Skarżącym, brak jest ryzyka niejako instrumentalnego, ukierunkowanego na obniżenie ciężaru podatkowego przekształcenia przychodów pochodzących z zysku spółki w świadczenie wypłacane przez fundację rodzinną. W toku ponownego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku. Rzeczą organu będzie w szczególności uwzględnienie, że w przypadku zidentyfikowania ryzyka zastosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania jedynie względem niektórych elementów wniosku o wydanie interpretacji, w pozostałym zakresie obowiązkiem organu w dalszej kolejności pozostaje merytoryczne rozpatrzenie wniosku Strony o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ uwzględni również, że przedstawiona przez niego dotychczas argumentacja nie uzasadnia zastosowania dyspozycji art. 14b § 5b pkt 1 O.p. w realiach niniejszej sprawy, w której w ogóle nie występuje element powiązania emitenta obligacji i zbywcy obligacji ze Skarżącym, jak i samą fundacją rodzinną. Podtrzymanie dotychczasowego stanowiska wskazującego na konieczność zastosowania powołanego ostatnio przepisu, wymagać będzie przedstawienia argumentacji, która w przekonywujący sposób świadczyć będzie o możliwości zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania również, w sytuacji braku akcentowanych przez Stronę i organ powiązań. 5.9. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) należało orzec, jak w pkt I sentencji wyroku, po uprzednim rozpoznaniu sprawy w trybie art. 120 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono, jak w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 4 i 2 powołanej ostatnio ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI