I FSK 2287/23

I FSK 2287/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński
Hieronim Sęk /przewodniczący/
Marek Kołaczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Po 321/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-08-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 162 § 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.), Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński, , po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Po 321/23 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lutego 2023 r. nr 3001-IOV-11.4103.2.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Po 321/23, po rozpoznaniu skargi M.P. (dalej: Skarżący, Strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IAS) z 21 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchylono zaskarżone postanowienie.
1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem z 21 lutego 2023 roku Dyrektor IAS po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu (dalej: NUS) z 5 października 2022 r., nr w przedmiocie podatku VAT za okres od czerwca do grudnia 2017 r.
Skarżący był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – doradcę podatkowego na podstawie pełnomocnictwa szczególnego z 8 kwietnia 2019 r. Pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane przez pełnomocnika pismem z 6 września 2022 r. zaadresowanym do firmy skarżącego. Wypowiedzenie pełnomocnictwa wpłynęło do NUS 21 października 2022 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym 19 października 2022 r.).
Decyzja z 5 października 2022 r. została doręczona 20 października 2022 r. na adres elektroniczny pełnomocnika skarżącego w trybie art. 144a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2022 poz.2651 z późn.zm., dalej o.p.) i art. 42 ust. 2 ustawy z 18 sierpnia 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. zm. z 2023 r. poz. 285, w skrócie u.d.e.) w formie elektronicznej, w drodze tzw. prawnej fikcji doręczenia, a więc przed datą wpływu do organu I instancji pisma pełnomocnika wypowiadającego pełnomocnictwo. Termin do złożenia odwołania upłynął 3 listopada 2022 r
Skarżący pismem z 2 grudnia 2022 r złożył "Wniosek o dostarczenie decyzji oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania". Następnie, na wezwanie organu II instancji pismem z 17 stycznia 2023 r. przesłał odwołanie od decyzji NUS z 5 października 2022 r., a zatem, zdaniem organu II instancji, uchybił terminowi do wniesienia odwołania.
Skarżący w piśmie z 17 stycznia 2023 r. wskazał, że do 1 grudnia 2022 r. nie miał wiedzy o wydaniu przez NUS decyzji z 5 października 2022 r. – dowiedział się o niej 2 grudnia podczas rozmowy telefonicznej zastępcą Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, kopię tej decyzji otrzymał od organu I instancji 3 stycznia 2023 r., a decyzja została doręczona 20 października 2022 r. jego byłemu pełnomocnikowi, który jest poważnie chory i cierpi na zaniki pamięci.
Pełnomocnik ten w piśmie z 5 grudnia 2022 r. złożył oświadczenie o swoim stanie zdrowia i wydanym orzeczeniu o niepełnosprawności, zadeklarował również, że na żądanie organu może przedstawić dokumentację medyczną i złożyć stosowne wyjaśnienia.
W związku z tym Skarżący wniósł o dostarczenie decyzji jemu osobiście i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a.
Zdaniem organu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Dyrektora IAS doradca podatkowy jest profesjonalistą, od którego należy wymagać szczególnej staranności, ponieważ zawodowo zajmuje się świadczeniem usług zastępstwa prawnego. Organ II instancji wskazał także, że pełnomocnik pomimo choroby podejmował czynności zawodowe, a nadto nie uczestnicząc w postępowaniu podatkowym z powodu choroby, mógł udzielić pełnomocnictwa inne osobie. W ocenie Dyrektora IAS choroba pełnomocnika nie stanowi przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. bowiem również Skarżący chroniąc własne interesy miał możliwość ustanowienia innego pełnomocnika. Okoliczność, że nie ustanowiono innego pełnomocnika świadczy, że nie zachowano należytej staranności, co także powinno wpływać na ocenę niezawinionego charakteru uchybienia terminowi procesowemu. Z tych powodów postanowieniem Dyrektora IAS z 21 lutego 2023 r. Skarżącemu odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS.
1.3. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił powyższe postanowienie Dyrektora IAS.
Zdaniem Sądu Dyrektor IAS nie dokonał należytej oceny podniesionych we wniosku Skarżącego okoliczności, które podniósł on jako uzasadnienie braku zawinienia w uchybieniu terminu, w tym zwłaszcza kwestii związanych ze stanem zdrowia ustanowionego pełnomocnika, który uniemożliwiać miał mu podejmowanie czynności w sprawie. WSA podkreślił ponadto, że art. 162 § 1 o.p. nie statuuje obowiązku udowodnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, lecz jedynie uprawdopodobnienie tej okoliczności, a zatem ustanawia względniejszy dla niej reżim oceny podniesionej argumentacji.
Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Dyrektora IAS Sąd pierwszej instancji wskazał na możliwość wezwania przez organ Strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w przypadku powzięcia wątpliwości co do powołanych przez nią okoliczności.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Dyrektor IAS. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.162 § 1 i 2 o.p. poprzez uznanie, że choroba profesjonalnego pełnomocnika i nagłe pogorszenie jego stanu zdrowia "mogą wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu" i stanowić przesłankę jego przywrócenia i to pomimo niedopełnienia czynności (wniesienia odwołania) w terminie 7 dni od ustania przyczyny.
2.2. W konsekwencji sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Strony, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przepisanych.
2.3. Skarżący nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, albowiem zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego (zbyt lakonicznego) uzasadnienia odpowiada prawu.
Sformułowano w niej wyłącznie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 162 § 1 i 2 o.p. poprzez uznanie, że choroba profesjonalnego pełnomocnika i nagłe pogorszenie jego stanu zdrowia "mogą wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu" i stanowić przesłankę jego przywrócenia i to pomimo niedopełnienia czynności (wniesienia odwołania) w terminie 7 dni od ustania przyczyny.
W uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono, że Sąd pierwszej instancji "wbrew przyjętej egzegezie" art. 162 § 1 i 3 o.p. w tym znaczenia pojęć:
- "uprawdopodobnienia" jako namiastki dowodu dającej wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie oraz
- "kryterium braku winy" jako obowiązku strony zachowania należytej staranności przy dokonaniu czynności uznał, bez uzasadnienia, że pogorszenie zdrowia doradcy podatkowego było nagłe, a uchybienie terminu niezawinione. Jednocześnie Sąd pominął całkowicie, treść § 2 i wynikający z niego obowiązek formalny wniesienia podania wraz z odwołaniem (jako czynnością dla której określony był termin) w nieprzywracaInym terminie 7 dni od ustania przyczyny.
WSA nie wyjaśnił kluczowych okoliczności w tym:
- jaką miarę staranności przyjął dla profesjonalnego pełnomocnika (szczególną czy zwykłą),
- czy sytuacja choroby profesjonalnego pełnomocnika stanowiła utrudnienie czy uniemożliwienie działania w zastępstwie strony,
- dlaczego w jego ocenie poważna ale długotrwała choroba doradcy podatkowego stanowiła przeszkodę nagłą i nie do przezwyciężenia,
- jakie znaczenie dla oceny zawinienia i uprawdopodobnienia miało wypowiedzenie pełnomocnictwa 22.10.2022 r. a więc kilkanaście dni po dacie wysyłki decyzji,
- dlaczego, pomimo prowadzenia profesjonalnej kancelarii i umocowania obejmującego substytucję, wykluczone było skorzystanie z tych uprawnień i zastępstw,
- czy świadomość choroby pełnomocnika (potwierdzona zeznaniami żony Skarżącego i oświadczeniami strony) ma znaczenia dla oceny zawinienia.
Podniesiono, że WSA w Poznaniu potwierdził, że w dacie wysłania 5 października 2022 r. pełnomocnikowi za pośrednictwem platformy e-PUAP decyzji z 5 października 2022 r. organ pierwszej instancji nie został powiadomiony o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i był zobowiązany doręczyć wydaną decyzję ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi 20 października2022 r. było skuteczne i od tej daty rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, który upłynął 3 listopada 2022 r. (14 dni od doręczenia decyzji 20 października 2022 r). Pełnomocnik został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (w trybie art. 200 o.p.), decyzja organu pierwszej instancji została wysłana 5 października 2022 r. i doręczona 20 października 2022 r., ale nie poinformował Skarżącego, że została wydana decyzja. Hospitalizacja miała miejsce 23 listopada 2022 r. po doręczeniu decyzji. Pełnomocnik 19 października 2022 r. wysłał do organu pierwszej instancji wypowiedzenie pełnomocnictwa i nie poinformował Strony o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Pełnomocnik był zdolny do rozsyłania korespondencji do organu podatkowego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa i to tuż przed upływem 14-dniowego terminu do odbioru decyzji. Pełnomocnik w oświadczeniu z 5. Grudnia 2022 r. (k. 39) poinformował, że z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie zajmować się sprawami klientów i prowadzić działalności zarobkowej w okresie od czerwca-lipca 2022 r. do chwili obecnej. Posiada orzeczenie niepełnosprawności w związku z upośledzeniem wzroku, narządu ruchu i układu oddechowego. W ostatnich 24 miesiącach został poddany leczeniu lekami cytostatycznymi, immunosupresyjnymi w znacznych dawkach, które nie przyniosło rezultatu. Zaznaczono, że WSA nie skomentował także art. 138i § 2 o.p. zgodnie z którym wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego. Nie wyjaśnił, dlaczego wypowiedzenie z 22 października 2022 r. pełnomocnictwa do sprawy wysłanej 5 października 2022 r. stanowi okoliczność uprawdopodobniającą niezawinione uchybienie terminowi.
W kolejnej części uzasadnienia omawianego zarzutu wyeksponowano okoliczność, że skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zachował szczególnej staranności reprezentując interesy Skarżącego.
Dodano, że skarżący posiadał wiedzę o chorobie pełnomocnika (co wynika z notatki służbowej z 19 grudnia 2022 r. k. 35 akt adm.) i posiadając taką wiedzę planował wyjazd za granicę w okresie od czerwca do grudnia 2022 r., nie zainteresował się, czy jest prawidłowo przez niego reprezentowany, na jakim etapie jest postępowanie podatkowe i kiedy zostanie wydana decyzja. Gdyby zainteresował się sprawą wiedziałby, że organ podatkowy kończy postępowanie podatkowe i poinformował pełnomocnika o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. W celu ochrony własnych interesów miał możliwość ustanowienia innego pełnomocnika.
Pełnomocnik organu zaznaczył, że nie kwestionuje okoliczności, że Pełnomocnik od września 2022 r. nie uzyskiwał żadnych przychodów z pracy zawodowej, był hospitalizowany w Narodowym Instytucie Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. Prof. Dr Hab. Med. Eleonory Reicher w Warszawie w dniach: 23.11.2022 r., 28.12.2022 r., 9.01.2023 r., 24.01.2023 r., ale wskazuje na brak informacji i jakichkolwiek starannych działań zapobiegających naruszeniu terminu.
W końcowej części uzasadnienia podniesiono, że Skarżący w piśmie z 2 grudnia 2022 r. zatytułowanym "Wniosek o dostarczenie decyzji oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania" wskazał, że informację o wydanej decyzji uzyskał w trakcie rozmowy telefonicznej 1 grudnia 2022 r. z zastępcą Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został nadany w Urzędzie Pocztowym 5 grudnia 2022 r., tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie strona nie złożyła odwołania od decyzji ale doręczyła je organowi dopiero 23 stycznia 2023 r. (wysyłka 17 stycznia 2023 r.).
Strona naruszyła tym samym 7 dniowy termin z art. 162 § 2 o.p., który sam nie podlega przywróceniu (art.162 § 3 o.p.). Przy czym warunek terminowego wykonania czynności (wniesienia odwołania) ma charakter pierwotny, wstępny, poprzedzający w stosunku do pozostałych wymogów określnych w tym przepisie a jego niedochowanie, zamyka podatnikowi drogę do rozpatrzenia wniosku i uniemożliwia merytoryczne zbadanie uprawdopodobnienia podstaw do przywrócenia terminu. Naruszenie tego obowiązku stanowi brak formalny który nie podlega konwalidacji i uniemożliwia dalsze rozpoznawanie wniosku, (tak np. wyrok NSA z 5.11.20211 OSK 2080/21).
3.2. W myśl art. 162 § 1 o.p., w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 o.p.).
Z przepisów tych wynika zatem, że przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia czterech przesłanek, którymi są:
1) złożenie wniosku w tym zakresie przez zainteresowanego,
2) powyższy wniosek musi być złożony w stosownym terminie przewidzianym w ustawie,
3) uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu,
4) dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin.
3.3. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący uchybił terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z 5 października 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r., albowiem w postępowaniu podatkowym reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika doradcę podatkowego zaś decyzja została doręczona temu pełnomocnikowi 20 października 2022 r. na adres elektroniczny pełnomocnika w trybie art. 144a o.p. i art. 42 ust. 2 u.d.e. w formie elektronicznej, w drodze tzw. prawnej fikcji doręczenia (k. 1-33) zaś skarżący pismem z 2 grudnia 2022 r. złożył "Wniosek o dostarczenie decyzji oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania". W uzasadnieniu wskazał, że "Informacja, że jest wydana decyzja uzyskana z rozmowy telefonicznej 1 grudnia 2022 r. z Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu. (...) decyzję dostarczono do byłego pełnomocnika doradcy podatkowego. Nie udało się z nim skontaktować do dnia dzisiejszego. Wiem, iż jest poważnie chory i ma zaniki pamięci. (...) Pełnomocnik wypowiedzenie pełnomocnictwa wysłał do Urzędu Skarbowego 18 października 2022 r., natomiast decyzję odebrał 20 października 2022 r., nastąpiło minięcie się pism".
3.4. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyeksponowano między innymi okoliczność, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie było możliwe między innymi z tego powodu, że skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zgodnie z wymogami art. 162 § 2 o.p. nie dopełnił czynności dla której był określony termin (nie wniósł odwołania). Taki też zarzut wynika również expressis verbis z omawianego zarzutu.
3.5. Powyższa argumentacja jest chybiona, albowiem problematyka obowiązków organu w razie złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w razie niedopełnienia jednocześnie obowiązku złożenia tego odwołania była przedmiotem rozważań powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z 21 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II FPS 9/08. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia stanowi brak formalny podania a więc w przypadku jego wystąpienia organ właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
W rozpoznawanej sprawie (zgodnie z tezą powyższej uchwały) wezwano skarżącego do usunięcia tego braku i skarżący usunął go w zakreślonym terminie. Autor skargi kasacyjnej pominął powyższą okoliczność. Z tych względów omawiana argumentacja pełnomocnika Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w tym zakresie jest całkowicie chybiona.
3.6. Tym niemniej w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia pozostaje odpowiedź na pytanie, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy.
3.7. Odnosząc się do tego zagadnienia w pierwszej kolejności odnotować należy, że prawidłowe są rozważania Sądu pierwszej instancji dotyczące kwestii rozróżnienia pojęć "uprawdopodobnienia" a "udowodnienia" danej okoliczności w kontekście braku winy w uchybieniu terminu. Należy je zatem w całości zaakceptować (k. 5, 6 zaskarżonego wyroku). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej podnosi natomiast, że "Sąd dokonał nieprawidłowej egzegezy tego pojęcia" czyli domniemywać należy, że zarzucił nieprawidłową wykładnię pojęcia "uprawdopodobnienia" jako namiastki dowodu dającego wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jednak w uzasadnieniu brak jest jakichkolwiek argumentów uzasadniających powyższe twierdzenie. Zatem również ta argumentacja (a raczej jej brak) powoduje, że nie może zostać ona zaakceptowana.
3.8. Powracając do zasadniczej kwestii dotyczącej oceny, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy należy zwrócić uwagę na okoliczność, że skarżący w niniejszym postępowaniu podatkowym reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji zatem, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności – w kontekście braku winy, o której mowa w art. 162 § 1 o.p. – należy badać w stosunku do tego pełnomocnika. Dodać należy, że w sytuacji gdy (jak w niniejszej sprawie) jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika.
3.9. Jednak w niniejszej sprawie doszło do szczególnej sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącego wypowiedział pełnomocnictwo przed datą doręczenia mu decyzji i powiadomił o powyższym jedynie organ podatkowy.
W tych okolicznościach uwzględniając charakter stwierdzonej u pełnomocnika choroby (której organ nie kwestionuje) a skutkującej między innymi zanikami pamięci, kryterium braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania odnosić należy wyłącznie do strony. Brak jest bowiem podstaw ku temu, aby stronę, która ustanowiła w danej sprawie profesjonalnego pełnomocnika obciążać negatywnymi skutkami choroby pełnomocnika w sytuacji, gdy strona nie posiadała wiedzy o chorobie pełnomocnika i wadliwości jego działania. Nie można było obciążać negatywnymi konsekwencjami zaniechania tego pełnomocnika (przejawiającego się w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji), skoro zaniechanie to było wynikiem choroby, której istnienie w sprawie zostało dostatecznie uprawdopodobnione i nie jest kwestionowane przez organ. Dlatego też argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca możliwości wysyłania korespondencji przez ustanowionego pełnomocnika, czy możliwości ustanowienia substytucji jak też szczególnej miary staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika jest chybiona.
3.10. W rezultacie rację miał Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że te okoliczności mogą wskazywać na brak winy w uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Jeśli zaś organ uzna, że powołane okoliczności (zwłaszcza dotyczące tego kiedy skarżący uzyskał wiedzę o chorobie pełnomocnika i jego stanie) budzą wątpliwości może wezwać stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
3.11. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Marek Kołaczek Hieronim Sęk Dominik Mączyński
sędzia NSA sędzia NSA sędzia WSA (del.)