II SA/Kr 43/20

II SA/Kr 43/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 366/21 - Wyrok NSA z 2024-04-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 9a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z 26 czerwca 2019 r. znak: [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz M. W. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. [...] o pow. 1,4405 ha objętą Iwh [...] stanowiącą uprzednio własność K. J. wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa na cele realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r., nr [...]
Zaskarżoną decyzją Prezydent Miasta K. orzekł na podstawie art. 129 ust. l i ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazując, iż w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, w oparciu o które nastąpiło wywłaszczenie ww. nieruchomości i które regulowały kwestię ustalania i wypłaty odszkodowań, a które przewidywały trzyletni okres na złożenie wniosku przez zainteresowane osoby o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tego tytułu pod rygorem przedawnienia roszczenia odszkodowawczego.
Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że nie toczyło się postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat[...] o pow. 1,4405 ha objętą Iwh [...] stanowiącą uprzednio własność K. J., wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa na cele realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r., nr [...], jak również że nie odnaleziono dokumentów wskazujących na złożenie odszkodowania do depozytu sądowego lub jego wypłaty, a zatem zasadnym było orzeczenie o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz spadkobiercy poprzedniego właściciela ww. nieruchomości z uwagi na przedawnienie roszczenia, gdyż w wymaganym 3 letnim terminie od daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości nie został złożony wniosek o ustalenie przedmiotowego odszkodowania.
Od decyzji odwołanie złożył M. W., który wskazał, że organ odpowiedzialny za ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nie dopełnił swojej roli lub zaistniały inne czynniki, które nie pozwoliły na odnalezienie odpowiednich dokumentów ze względu na sposób wywłaszczenia, co nie może mieć wpływu na udzielenie odmownej odpowiedzi.
Wojewoda decyzją z 19 listopada 2019 r. nr [...] na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. l i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., póz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § l pkt l kpa, utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 26 marca 1954 r. wydane zostało na podstawie przepisów art. 20 - 24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, póz. 31 z 1952 r.), dotyczących wywłaszczenia nieruchomości.
Jak wynika z klauzuli, którą opatrzone jest orzeczenie PRWN w K. z dnia 26 marca 1954 r., ostateczność przedmiotowej decyzji została potwierdzona z dniem 2 czerwca 1954 r. W treści orzeczenia wskazano, iż ustalenie wysokości odszkodowania za ulegające wywłaszczeniu nieruchomości nastąpi w osobnych indywidualnych orzeczeniach. Przepis art. 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych określał podstawowe zasady dotyczące postępowania odszkodowawczego, które w modelowym ujęciu toczyło się po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Zgodnie z ww. przepisem:
1. Wniosek o ustalenie odszkodowania każda ze stron może złożyć do prezydium wojewódzkiej rady narodowej po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wykonawca narodowych planów gospodarczych może zgłosić wniosek o ustalenie odszkodowania równocześnie z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. W razie sporu co do tytułu własności nieruchomości (art. 26 ust. 3) wniosek o ustalenie odszkodowania będzie rozpatrzony po prawomocnym rozstrzygnięciu
sporu.
2. Orzeczenie o ustaleniu odszkodowania zapada po przeprowadzeniu rozprawy.
3. Wniosek o ustalenie odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony może być złożony osobno, niezwłocznie po objęciu nieruchomości przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych. Wniosek taki rozpatrzony będzie bądź na osobnej rozprawie i wydane zostanie co do niego osobne orzeczenie, bądź też na rozprawie, wyznaczonej do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za całość nieruchomości, przy czym i w tym ostatnim przypadku odszkodowanie za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony będzie wyodrębnione.
W każdym przypadku wniosek rozpatrzony będzie w ciągu czternastu dni od złożenia.
4. Wniosek o ustalenie odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony może złożyć użytkownik nieruchomości, który udowodni swoje prawa zaświadczeniem prezydium gminnej (miejskiej) rady narodowej.
5. Przepisy art. 20 ust. 2, 3, 4 i 5 mają odpowiednie zastosowanie.
6. Jeżeli wniosek o ustalenie odszkodowania zgłoszony został przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu, a orzeczenie o wywłaszczeniu ma zapaść w wyniku rozprawy - w wyniku tej samej rozprawy może zapaść orzeczenie o ustaleniu odszkodowania. W zawiadomieniach o miejscu i terminie rozprawy należy uprzedzić, że przedmiotem rozprawy będzie również wniosek o ustalenie odszkodowania.
Przepis art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. stanowił zaś, że roszczenia odszkodowawcze z tytułu wywłaszczenia nieruchomości przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. W przypadku zaś istnienia sporu, przewidzianego w art. 26 ust. 3 (którego przedmiotem jest prawo własności nieruchomości), przedawnienie nie biegnie w czasie od wniesienia pozwu do prawomocnego zakończenia sporu, jeżeli pozew wniesiony został w terminie jednego roku od dnia zgłoszenia własności nieruchomości. Przedawnienie następuje w każdym razie po upływie sześciu lat od przedmiotowego dnia.
Pomimo podjętych poszukiwań w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta K., [...] Urzędzie Wojewódzkim w K., Archiwum Zakładowym Starostwa Powiatowego w K., Archiwum Międzyzakładowym Sądu Okręgowego i Sądów Rejonowych w K., Archiwum Narodowym w K., Archiwum Akt Nowych, Instytucie Pamięci Narodowej oraz Archiwum Wojskowym w O., nie udało się organowi I instancji odnaleźć dokumentów świadczących o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela [...] o pow. 1,4405 ha objętą Iwh [...], stanowiącą uprzednio własność K. J., wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa na cele realizacji narodowych planów gospodarczych orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 26 marca 1954 r., nr [...], jak również o wypłacie przedmiotowego odszkodowania albo złożeniu go do depozytu sądowego.
Jak wynika z dotychczasowego doświadczenia organu odwoławczego w sprawach o ustalenie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone w trybie dekretu z 26 kwietnia 1949 r., w których wniosek o ustalenie odszkodowania w wymaganym terminie złożył poprzedni właściciel nieruchomości była wydawana decyzja indywidualna o ustaleniu odszkodowania, po wywłaszczeniu nieruchomości. W tych natomiast przypadkach, w których zarówno wnioskodawca wywłaszczenia jak i poprzedni właściciel nieruchomości nie zainicjowali postępowania odszkodowawczego, organ administracji nie ustalał odszkodowania. Niejednokrotnie w aktach postępowań zakończonych wydaną w jednym akcie decyzją o wywłaszczeniu szeregu nieruchomości znajdują się jedynie pojedyncze wnioski poprzednich właścicieli nieruchomości o ustalenie odszkodowania i decyzje ustalające odszkodowanie za te nieruchomości. Ponadto w postępowaniach, w których wnioskodawca wywłaszczenia wnosił o ustalenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, organ orzekający prowadził postępowanie dotyczące wszystkich nieruchomości, w ramach którego zobowiązany był do zlecenia sporządzenia operatu szacunkowego za te nieruchomości i przeprowadzenia rozprawy, zaś sama decyzja o ustaleniu odszkodowania mogła być również wydana w jednym akcie.
Mając zatem na uwadze, że organ I instancji nie odnalazł dokumentów dotyczących postępowania odszkodowawczego za przedmiotową nieruchomość, należy uznać wg organu odwoławczego, iż zarówno poprzedni właściciel nieruchomości jak i wnioskodawca wywłaszczenia nie składali wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone decyzją PWRN w K. z 26 marca 1954r.
Jednocześnie zgodnie z ww. przepisem art. 33 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. wniosek o ustalenie odszkodowania mógł złożyć zarówno poprzedni właściciel nieruchomości jak i wnioskodawca wywłaszczenia - wykonawca narodowych planów gospodarczych. Przepis ten nie nakładał natomiast na wnioskodawcę wywłaszczenia - wykonawcę narodowych planów gospodarczych obowiązku złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania, lecz pozostawiał powyższą kwestię jego woli, co w przypadku bierności poprzedniego właściciela nieruchomości w tym zakresie w okresie 3 lat od daty ostateczności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości prowadziło niejednokrotnie do pozbawienia go własności nieruchomości bez stosownego odszkodowania, wskutek przedawnienia roszczenia.
Wobec zatem nieodnalezienia dokumentów potwierdzających, że toczyło się postępowanie odszkodowawcze dotyczące parceli 1. kat[...] b. gm. kat[...] stanowiącej własność K. J., zarówno wnioskodawca wywłaszczenia jak i poprzednia właścicielka nieruchomości nie złożyli wniosku o ustaleniu odszkodowania. W związku z powyższym potwierdzić należy prawidłowość ustaleń organu I instancji, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż upłynął już 3 - letni termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn stanowi bowiem podstawę do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania również za nieruchomości wywłaszczone przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, tj. przed l stycznia 1998 r. w tym również na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Niemniej przepis ten dotyczy jedynie tych roszczeń odszkodowawczych, które stosownie do art. 39 nie uległy przedawnieniu.
Ustalenie wskutek podjętych czynności, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy spełnia przesłanki art. 39 ust. l dekretu, wyłącza zastosowanie art. 129 ust. 5 pkt 3 .
Wskazano na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 247/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.11.2015 r. I OSK 3062/14 i z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2813/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt. II SA/Kr 1154/16).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył M. W. zarzucając naruszenie:
- art. 128 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez niezastosowanie tych przepisów i odmowę ustalenia oraz wypłaty na moją rzecz odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną jako parcela [...] o pow. 1,4405 ha objętą Iwh [...] [...] stanowiącą uprzednio własność K. J., podczas gdy wszystkie przesłanki określone w tych przepisach do przyznania odszkodowania zostały spełnione;
- art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz art. 129 ust. 5 pkt u.g.n. w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że na podstawie art. 39 ust. 1 powołanego dekretu doszło do przedawnienia roszczenia o odszkodowanie określonego w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 128 ust. 1 u.g.n., podczas gdy przepisy u.g.n. nakładają na organy nowy obowiązek odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości i tym samym kreują po stronie wywłaszczonego nowe roszczenie o odszkodowanie, które nie może być uznane jako takie za przedawnione na podstawie przepisu wcześniejszego;
- art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że okolicznością wyłączającą zastosowanie tego przepisu jest przedawnienie roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie nieobowiązującego już art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, podczas gdy art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie wskazuje na taką przyczynę nieustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość;
- art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, tj. zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten aktualnie nie obowiązuje;
- art. 6 kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na nieobowiązującym przepisie prawa tj. art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nierozpatrzenie i brak właściwego odniesienia się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności brak wyjaśnienia co było rzeczywistym powodem nieustalenia oraz braku wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość stanowiącą uprzednio własność K. J. w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. czy istniała faktyczna możliwość złożenia wniosku o odszkodowanie; czy termin przedawnienia mógł biec w oparciu o obowiązujące przepisy).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na podstawie powołanego przepisu – w związku z nagłym wzrostem w tym czasie na terenie Małopolski zakażeń wirusem SARS-CoV-2 - Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 22 lipca 2020 r.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Zarzuty skargi nie są zasadne w związku z tym skarga podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie, wobec wyeksponowania i podkreślenia w zarzutach skargi, istotne jest dla rozstrzygnięcia sprawy, czy art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, który przewidywał przedawnienie roszczeń o ustalenie i wypłatę odszkodowania znajdzie w sprawie zastosowanie, jak uznały skarżone organy. Czy z kolei nie ma on jednak zastosowania, jak podkreślił skarżący zastosowania, lecz w jego ocenie stosuje się art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd podziela stanowisko organów, przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż skoro roszczenie odszkodowawcze uległo przedawnieniu w świetle przepisów ww. dekretu, w tym art. 39, to art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma w sprawie niniejszej zastosowania. Brak jest przy tym podstaw do wyciągania wniosku, iż skoro dekret ten nie obowiązuje, gdyż utracił moc to nie ma zastosowania sporny przepis o przedawnieniu roszczeń. Jak już zaznaczono wyżej, stosowanie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest wprawdzie a limine wykluczone, ale - z drugiej strony - nie może nastąpić w oderwaniu od regulacji ongiś obowiązujących. W szczególności nie można przyjąć, że roszczenie swego czasu wygasłe dzięki wspomnianemu przepisowi niejako "odżywa". W ocenie Sądu, zaprezentowany w skardze pogląd, w świetle którego odnośne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami są samodzielną podstawą do ustalenia i wypłaty odszkodowania, zaś przepisy dekretu dotyczące przedawnienia jako nieobowiązujące nie mogą mieć obecnie zastosowania do tego roszczenia - nie znajduje uzasadnienia. Zdaniem Sądu, istniały podstawy do uwzględnienia art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przy kwalifikacji roszczenia jako przedawnionego. Wykładnia prawa, które legła u podstaw zaskarżonej decyzji i która została uznana przez Sąd za prawidłową, jawi się jako ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował ją w szczególności w powołanych przez organ wyrokach, w tym m.in. z dnia 5 listopada 2015 r. (I OSK 3062/14, CBOSA) i z dnia 18 czerwca 2014 r. (I OSK 2813/12, CBOSA), por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt. II SA/Kr 1154/16 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2017 r. sygn. II SA/Kr 386/17).
Skoro zatem art. 39 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych stanowił, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji to jako przepis prawa materialnego, określał termin, który nie może być ani skracany ani przedłużany. Termin materialny należy odróżnić od terminu procesowego, który stanowi okres do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania administracyjnego. O ile upływ procesowego terminu załatwienia sprawy, nie pozbawia kompetencji do jej załatwienia, o tyle upływ terminu materialnego odnoszący się do strony powoduje wygaśnięcie praw i obowiązków o charakterze materialnym, tj. uprawnienia (roszczenia), a termin ten nie podlega przedłużeniu lub przywróceniu. Upływ takiego terminu skutkujący przedawnieniem roszczenia powoduje, że stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany. Dlatego prawo do roszczenia odszkodowawczego, co do którego nie został złożony wniosek w terminie określonym w art. 39 ust. 1 tekstu jednolitego znowelizowanego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. wygasało i tak też było w kontrolowanej sprawie. Jak wynika z klauzuli, którą opatrzone jest orzeczenie PRWN w K. z dnia 26 marca 1954 r., ostateczność przedmiotowej decyzji została potwierdzona z dniem 2 czerwca 1954 r.
Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących ustalenia przez organ, że wniosek o odszkodowanie nie został złożony w terminie czy powodów dla którego uprawniony nie skorzystał z tego prawa w odpowiednim wymaganym przez art. 39 dekretu terminie. Z akt administracyjnych wynika, iż organ podjął w tym zakresie szereg czynności i przeprowadził w tym zakresie szczegółową kwerendę dokumentów (szczegółowo opisanych w uzasadnieniach decyzji). Na podstawie treści zebranych dokumentów, dokonał też prawidłowej z logicznego punktu widzenia konkluzji, że do upływu terminu przedawnienia nie został złożony wniosek o odszkodowanie. W tym zakresie wskazać trzeba, że Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko, zgodnie z którym nie można zarzucić niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy organom administracji w sytuacji, gdy pomimo dołożenia daleko idących starań, organ administracji nie pozyskał dowodu potwierdzającego tezę strony, w tym wypadku strony skarżącej. Z powyższego wynika, że organowi administracji nie można zarzucić, że nie zebrał on pełnego materiału dowodnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotą sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia odmownego było rozstrzygnięcie kwestii przedawnienia w trybie art. 39 w/w dekretu. Z treści art. 80 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza jednak niczym nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych korzystnych dla strony i to w sytuacji kiedy wyczerpujące działania zostały podjęte, a z logicznej analizy dokumentów pozyskanych wynika, że nie ma dowodów na złożenie wniosku przed upływem terminu przedawnienia. W związku z powyższym organ zasadnie uznał, że że zarówno poprzedni właściciel nieruchomości jak i wnioskodawca wywłaszczenia nie składali wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone decyzją PWRN w K. z 26 marca 1954r., a więc prawidłowe było uznanie, że minął już 3-łetni okres przedawnienia roszczenia odszkodowawczego.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalając skargę.