III FSK 456/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-06
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoby trzeciewstrzymanie wykonaniapostępowanie podatkoweskarżący kasacyjnyNSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, uznając je za niewykonalne.

Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej. W ramach skargi kasacyjnej wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wszczęciu postępowania w sprawie tej odpowiedzialności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, argumentując, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek M. K. o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 maja 2023 r., którym wszczęto postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wnioskodawczyni jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika NUS o odpowiedzialności podatkowej. Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego nie jest aktem, który podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że wykonanie aktu administracyjnego polega na doprowadzeniu do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem, a postanowienie o wszczęciu postępowania nie kreuje takiego obowiązku ani nie może być wykonane w trybie przymusowym. W związku z tym, wniosek o tymczasową ochronę sądową w tym zakresie był bezzasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu przepisów, ponieważ nie kreuje obowiązku świadczenia ani nie może być wykonane w trybie przymusowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie posiada cech wykonalności, które są warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem, czego postanowienie o wszczęciu nie spełnia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego nie jest aktem podlegającym wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wykonanie aktu' w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w odniesieniu do postanowień o wszczęciu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o wszczęciu postępowania, a nie decyzji merytorycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – możliwości wstrzymania wykonania postanowienia o wszczęciu postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy można wstrzymać rozpoczęcie postępowania podatkowego? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 236 790 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 456/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1644/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-10-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
ART. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. k. w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w W. z dnia 24 maja 2023 r., nr 1440-SEW-1.4121.61.2023 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1644/24 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 maja 2024 r., nr 1401-IEW1.4121.18.2024.AP w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1644/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "sąd
I instancji") oddalił skargę M. K. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor, "Organ") z dnia 24 kwietnia 2024 r., utrzymując w mocy decyzję z 22 grudnia 2023 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Naczelnik", "NUS" lub "organ I instancji") w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz ze spółką I. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Wnioskodawczyni wywiodła od powyższego wyroku WSA skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zawarła wniosek
o wstrzymanie wykonania postanowienia NUS z 24 maja 2023 r., (...), którym to postanowieniem wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Wnioskodawczyni, jako byłego członka zarządu wraz z M. L. oraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Podniosła, że zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Skarżąca w swoim wniosku domagała się wstrzymania orzeczenia odnoszącego się do wszczęcia postępowania podatkowego. Zasadniczo orzeczenie o wstrzymaniu wykonania w pierwszej kolejności dotyczy zaskarżonego aktu, a w dalszej kolejności innych aktów wydanych
w granicach tej samej sprawy. Nie ma jednak podstaw, aby uznawać tą regułę za bezwzględną w tym znaczeniu, że nie jest możliwe wstrzymanie wyłącznie innego aktu niż zaskarżony, o ile został on wydany w granicach tej samej sprawy (por. postanowienia NSA: z 12 grudnia 2013 r., I OSK 2861/13, z 16 stycznia 2014 r. II OZ 1231/13). Decydujące powinno być to jaki jest charakter i przedmiot decyzji kwestionowanej przez skarżącego, domagającego się ochrony tymczasowej. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny
z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
Tymczasem orzeczenie, którego wstrzymania domaga się Strona – co wynika z petitum wniesionego środka zaskarżenia – dotyczy samego wszczęcia postępowania podatkowego (postanowienie z dnia 24 maja 2023 r.), które nie korzysta z przymiotu tak rozumianej wykonalności. Strona reprezentowana przez pełnomocnika podniosła we wniosku (pkt III), iż jej celem jest wstrzymanie postanowienia o wszczęciu postępowania z 24 maja 2023 r., choć w treści uzasadnienia argumentowała, że jej celem jest zaskarżenie decyzji Dyrektora,
z której wynika zobowiązanie do spełnienia świadczenia opiewającego na kwotę 236.790 zł, nie podając przy tym daty orzeczenia, z którego wynika powyższe zobowiązanie. Na marginesie rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że już w samej skardze pełnomocnik podnosi, iż właśnie postanowienie z 24 maja 2023 r. jest orzeczeniem ustalającym wysokość zobowiązania podatkowego wobec Strony z tytułu solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Jest to niezasadne twierdzenie, albowiem taka odpowiedzialność wynika najwcześniej
z rozstrzygnięcia podatkowego w postaci decyzji Naczelnika z 22 grudnia 2023 r., orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony. Z orzeczenia z dnia 24 maja 2023 r. nie wynika obowiązek nadający się do wykonania, bądź kwalifikujący się do egzekucji. Nie kreuje żadnego nowego obowiązku, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonany w trybie przymusowym, poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności.
W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, trudno więc uznać powyższe twierdzenie co do charakteru postanowienia NUS z 24 maja 2023 r. jedynie jako omyłkę, skoro już na samym początku postępowania pełnomocnik upatruje w niej źródło zobowiązania wobec Strony. Sam charakter postanowienia NUS z 24 maja 2023 r. wyklucza możliwość przyznania tymczasowej ochrony sądowej w postępowaniu wpadkowym.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI