I SA/Po 299/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2010-06-15
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITodsetki od pożyczekdziałalność gospodarczakapitały pieniężneKRSinterpretacja podatkowaspółka komandytowo-akcyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatniczki, uznając, że odsetki od pożyczek udzielonych przez spółkę przed formalnym rozszerzeniem jej działalności w KRS powinny być traktowane jako przychód z kapitałów pieniężnych, a nie z działalności gospodarczej.

Podatniczka G.K. zapytała, czy odsetki od pożyczek udzielanych przez spółkę komandytowo-akcyjną, której jest akcjonariuszem, stanowią dla niej przychód z działalności gospodarczej. Spółka udzielała pożyczek grupie podmiotów, w których podatniczka była większościowym akcjonariuszem, jednak formalne rozszerzenie przedmiotu działalności spółki w KRS nastąpiło dopiero w trakcie roku, w którym udzielono części pożyczek. Organ podatkowy uznał, że odsetki od pożyczek udzielonych przed formalnym rozszerzeniem działalności należy traktować jako przychód z kapitałów pieniężnych. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając znaczenie formalnego wpisu do KRS dla kwalifikacji przychodów.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w przedmiocie opodatkowania przychodów z odsetek od pożyczek udzielanych przez spółkę komandytowo-akcyjną, której akcjonariuszem była skarżąca G.K. Spółka, przekształcona z spółki z o.o., pełniła funkcję podmiotu finansującego dla grupy podmiotów, w których skarżąca była większościowym akcjonariuszem, udzielając oprocentowanych pożyczek. Zmiana statutu spółki, rozszerzająca jej przedmiot działalności o pośrednictwo finansowe i udzielanie kredytów, została ujawniona w KRS we wrześniu 2009 r., podczas gdy część pożyczek została udzielona wcześniej. Skarżąca argumentowała, że odsetki te stanowią przychód z działalności gospodarczej, niezależnie od formalnego wpisu do KRS. Organ podatkowy uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że odsetki od pożyczek udzielonych przed formalnym rozszerzeniem działalności w KRS powinny być traktowane jako przychód z kapitałów pieniężnych (art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT), a nie z działalności gospodarczej (art. 5a pkt 6 ustawy o PIT). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że dla kwalifikacji przychodów istotne jest formalne ujawnienie działalności w KRS, zwłaszcza w kontekście zapobiegania obejściom przepisów podatkowych. Uznano, że udzielanie pożyczek przez spółkę, której główny przedmiot działalności nie obejmował pośrednictwa finansowego, stanowiło uboczne uzyskiwanie przychodów, które należy kwalifikować jako przychody z kapitałów pieniężnych, podlegające opodatkowaniu według zasad określonych w art. 30a ustawy o PIT. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 14c Ordynacji podatkowej przez organ, uznając, że interpretacja zawierała wystarczającą ocenę stanowiska wnioskodawczyni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odsetki od pożyczek udzielonych przez spółkę przed formalnym rozszerzeniem jej przedmiotu działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym należy traktować jako przychód z kapitałów pieniężnych, a nie z działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że formalny wpis do KRS ma kluczowe znaczenie dla kwalifikacji przychodów. Udzielanie pożyczek przez spółkę, której główny przedmiot działalności nie obejmował pośrednictwa finansowego, stanowiło uboczne uzyskiwanie przychodów, które należy kwalifikować jako przychody z kapitałów pieniężnych. Podkreślono znaczenie przepisów o KRS dla ochrony obrotu i zapobiegania obejściom podatkowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3 i pkt 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O. p. art. 14b § § 1

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 14c § § 1

Ordynacja podatkowa

k.s.h. art. 551

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 552

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 553

Kodeks spółek handlowych

ustawa o KRS art. 17

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

P.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Formalny wpis do KRS jest kluczowy dla kwalifikacji przychodów z działalności gospodarczej. Udzielanie pożyczek przez spółkę, której główny przedmiot działalności nie obejmuje pośrednictwa finansowego, stanowi uboczne uzyskiwanie przychodów z kapitałów pieniężnych. Należy stosować przepisy o KRS w celu ochrony praw osób trzecich i zapobiegania obejściom przepisów podatkowych.

Odrzucone argumenty

Odsetki od pożyczek udzielonych przez spółkę przed formalnym rozszerzeniem jej działalności w KRS stanowią przychód z działalności gospodarczej, niezależnie od wpisu do rejestru. Organ podatkowy naruszył art. 14c Ordynacji podatkowej poprzez niewystarczające uzasadnienie interpretacji.

Godne uwagi sformułowania

prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią o charakterze obiektywnym, nieuzależnioną od przekonania podatnika uboczne uzyskiwanie przez podmiot gospodarczy przychodów z tego tytułu uzasadnia kwalifikowanie ich do źródła z art. 17 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt. 7 u.p.d.o.f. prawne regulacje dotyczące konieczności ujawniania w rejestrze publicznym przedmiotu działalności gospodarczej podmiotów gospodarczych [...] posiadają na tyle istotne znaczenie [...] że należy je bezwzględnie stosować. współczesne państwo nie może pozwolić sobie na to, aby podatnicy unikali opodatkowania na szerszą skalę.

Skład orzekający

Karol Pawlicki

przewodniczący

Maria Skwierzyńska

sprawozdawca

Stanisław Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja przychodów z odsetek od pożyczek udzielanych przez spółki, gdy działalność ta nie była formalnie wpisana do KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki komandytowo-akcyjnej i jej relacji z grupą kapitałową. Interpretacja opiera się na formalnym wpisie do KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanej z kwalifikacją przychodów i znaczeniem formalnych wymogów rejestrowych. Może być interesująca dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się finansowaniem wewnątrzgrupowym.

Czy odsetki od pożyczek to przychód z firmy, czy z inwestycji? Kluczowa rola wpisu do KRS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 299/10 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2010-06-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki /przewodniczący/
Maria Skwierzyńska /sprawozdawca/
Stanisław Małek
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2319/10 - Wyrok NSA z 2012-05-31
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 7, art. 17 ust. 1, art. 30a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 14c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie NSA Stanisław Małek NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010r. sprawy ze skargi G. K. na interpretacje indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej– organu upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania interpretacji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów oddala skargę /-/ M. Skwierzyńska /-/ K. Pawlicki /-/ S. Małek
Uzasadnienie
W dniu 5 października 2009 r. G.K. wystąpiła, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu – upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych, z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej opodatkowania przychodów.
Wnioskodawczyni przedstawiła wskazanemu organowi podatkowemu następujące okoliczności faktyczne, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia.
G. K. jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej powstałej z przekształcenia, w trybie art. 551 Kodeksu spółek handlowych, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (łącznie dalej jako: "Spółka").
Od roku 2007 Spółka pełni między innymi funkcję podmiotu finansującego dla grupy podmiotów, w których wnioskodawczyni jest większościowym akcjonariuszem (dalej: "Grupa"). Realizacja tejże funkcji obejmuje dostarczanie finansowania podmiotom z Grupy w formie oprocentowanych pożyczek. Na chwilę obecną Spółka posiada należności z tytułu ośmiu umów pożyczek. Dwie z nich zawarte zostały przez Spółkę z o.o. w roku 2007, kolejnych pięciu udzieliła ona w roku 2008. W roku 2009 - do chwili złożenia wniosku - Spółka zawarła dwie umowy pożyczki.
W dniu 12 sierpnia 2009 r. uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników zmieniła brzmienie § 7 statutu Spółki specyfikującego przedmiot jej działalności. Powodem zmiany było dążenie do uzupełnienia braku formalnego, jakim było nie ujęcie w oryginalnym brzmieniu statutu faktycznie prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w zakresie pozostałego pośrednictwa finansowego (PKD 64.19) i pozostałych form udzielania kredytów (PKD 64.92). Zmiana ta została ujawniona w KRS wpisem z dnia 11 września 2009 r.
W marcu i lipcu 2009 r. Spółka otrzymała spłatę kapitału i odsetek od pożyczki udzielonej w roku 2007. Przed końcem roku spodziewane są kolejne spłaty, również obejmujące kwoty główne i odsetki.
G. K. dodała, że uprzednio wydano już na jej rzecz interpretację indywidualną w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów z odsetek od pożyczek udzielanych przez Spółkę. Uzyskana odpowiedź udzielona została jednak, w jej opinii, w oparciu o nie dość precyzyjnie i wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny. W niniejszym wniosku stanowisko wnioskodawczyni przedstawione zostało na tle pełnego opisu okoliczności składających się na stan faktyczny.
W związku z przedstawionym stanem faktycznym G.K. zadała organowi pytanie: czy przychody z tytułu odsetek od pożyczek udzielanych przez Spółkę w związku z faktycznym pełnieniem funkcji podmiotu finansującego w ramach Grupy, stanowi dla niej przychód z działalności gospodarczej?
W opinii wnioskodawczyni, przychody odsetkowe otrzymywane przez Spółkę od udzielanych pożyczek są związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, stad jako takie stanowią dla zainteresowanej przychody ze źródła "działalność gospodarcza". Bez znaczenia jest przy tym - w ocenie wnioskodawczyni - fakt, że zakres działalności Spółki, ujawniony we wpisie do KRS, został formalnie rozszerzony dopiero w trakcie roku 2009. Innymi słowy, całość przychodów odsetkowych uzyskanych od początku roku 2009 powiększać będzie wartość przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki osobowej.
G. K. wskazała na treść definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 5a pkt. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a ponadto na regulacje zawarte w art. 5b ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 i art. 30a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jak również w art. 552 i art. 553 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.). W konkluzji wnioskodawczyni wywiodła, iż działalność z zakresie udzielania pożyczek podmiotom z Grupy, prowadzona przez jest przez Spółkę w sposób zorganizowany i ciągły, stanowi działalność gospodarczą Spółki, o której mowa w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W jej opinii nie ma przy tym znaczenia, czy w momencie otrzymywania przychodów z tego tytułu statut Spółki, a co za tym idzie wpis do KRS, ujawniały prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek, czy też nie.
Zdaniem Wnioskodawczyni nie można bowiem zgodzić się z taką interpretacją art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z której wynika, że regulacje w nim zawarte mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej Spółki ujawnionym w KRS, a faktyczny zakres operacji gospodarczych podejmowanych przez Spółkę pozostaje bez znaczenia.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał stanowisko G.K. wyrażone w powyższym wniosku za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ podatkowy przywołał treść art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt. 3 i 7, art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), stwierdzając, iż dopiero umowy pożyczki zawierane w okresie, gdy Spółka ujawniła jako przedmiot działalności gospodarczej prowadzenie działalności finansowej będą rodzić skutki podatkowe obejmujące opodatkowanie przychodów osiągniętych z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zatem – zdaniem organu - odsetki od pożyczek wynikających z umów zawartych w okresie, gdy z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, iż przedmiotem działalności Spółki jest działalność w zakresie pozostałego pośrednictwa finansowego oraz w zakresie pozostałych form udzielania kredytów, stanowić będą dla wnioskodawczyni przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast odsetki od pożyczek zawartych w okresie, gdy z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego nie wynikało, iż przedmiotem działalności Spółki jest działalność prowadzona w wyżej wymienionych zakresach, będą - w myśl ww. art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychodem z kapitałów pieniężnych.
Pismem z dnia 15 stycznia 2010 r. G. K. wezwała Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Wobec braku odpowiedzi organu, G. K. wniosła w terminie określonym w art. 53 § 2 in fine P.p.s.a. skargę na powyższą interpretację indywidualną do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Strona, wnosząc o uchylenie tego aktu, zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie w interpretacji art. 14 ust. 1, art. 30a ust. 1 pkt. 1 oraz art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, a także art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) – poprzez brak wymaganej przez przepisy tego aktu normatywnego oceny stanowiska wnioskodawczyni z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
Wskazując na swoje stanowisko w sprawie, skarżąca wywiodła, iż brak stosownego zapisu w rejestrze pozostaje bez wpływu na ocenę zakresu działalności gospodarczej Spółki, skoro z innych okoliczności sprawy bezsprzecznie wynika, że obejmowała ona m. in. działalność zarobkową w postaci świadczenia usług finansowych obejmujących udzielanie pożyczek.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy uznał zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z normą z art. 3 § 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem wydanych przez jej organy aktów lub czynności. Zgodność z prawem rozpatrywana jest zarówno w aspekcie prawa materialnego, jak i prawa regulującego zasady postępowania. Sąd nie jest przy tym związany wnioskami i zarzutami skargi, o czym przesądza art. 134 § 1 P.p.s.a. Z postanowień powołanego przepisu oraz § 2 tegoż artykułu wynika więc konieczność przestrzegania przez sąd zasady legalności oraz niepogarszania sytuacji strony skarżącej.
W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżona interpretacja odpowiada prawu.
Punktem wyjścia dla uznania interpretacji indywidualnej organu podatkowego za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który został przedstawiony we wniosku strony i stanowił podstawę faktyczną tej interpretacji, przy czym treść tego aktu została zdeterminowana pytaniem zadanym we wniosku o jej wydanie oraz stanowiskiem skarżącej w sprawie oceny prawnej przytoczonych okoliczności faktycznych.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wbrew twierdzeniu strony wyrażonemu w skardze, organ podatkowy w sposób prawidłowy odniósł się do jej stanowiska objętego wnioskiem z dnia 5 października 2009 r., w obszarze zakreślonym pytaniem zadanym organowi, a dotyczącym zakwalifikowania przychodów uzyskiwanych z odsetek od pożyczek udzielanych przez Spółkę w związku z pełnieniem funkcji podmiotu finansującego w ramach Grupy – do właściwego źródła przychodów w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego aktu, t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., w skrócie: u.p.d.o.f.). Organ przedstawił swój punkt widzenia na temat przepisów art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt. 3 i 7, art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1, czyli w zakresie pozostającym w związku z podaniem przez wnioskodawcę swojego stanowiska w sprawie. Mimo odmiennych sugestii skarżącej, nie ulega wątpliwości, że z art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie: O. p.) wynika, że wydanie interpretacji przez organ podatkowy jest przede wszystkim formą oceny stanowiska wyrażonego we wniosku, aniżeli samą interpretacją przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do podanego we wniosku stanu faktycznego. W tej perspektywie nie można przyjąć, że wskazanie przez zainteresowaną przedmiotu swoich wątpliwości rodzi obowiązek organu szczegółowego odniesienia się do nich w uzasadnieniu prawnym. Interpretacja podatkowa ma bowiem dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy - nie zaś jego wątpliwości, nie ma też spełniać funkcji opinii prawnej wydawanej na potrzeby podatnika przez organ. Podkreślić należy, iż przepis art. 14c § 1 O. p. nie posługuje się pojęciem "pełnej oceny", co oznacza, że organ podatkowy nie ma obowiązku odnoszenia się w sposób szczegółowy do wszystkich argumentów strony zawartych we wniosku (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 13 lutego 2009 r., I SA/Gd 816/08, LEX nr 491952; wyrok WSA w Krakowie z 1 lipca 2009 r., I SA/Kr 618/09, LEX nr 510707; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 stycznia 2009 r., I SA/Go 881/08, LEX nr 504657; C. Kosikowski, Komentarz do art. 14(c) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2009, wyd. III).
W świetle powyższych wyjaśnień Sąd uznał, iż stanowisko organu podatkowego wyrażone w przedmiotowej interpretacji indywidualnej stanowi jasną i zrozumiałą odpowiedź tego organu na pytanie skarżącej zadane we wniosku. Jednocześnie wskazuje ono, jaka jest treść norm mających zastosowanie w niniejszej prawie. Z tego powodu nie sposób przyjąć, by brak obszernych wypowiedzi organu w ramach uzasadnienia prawnego jego stanowiska powodował, że przedmiotowa interpretacja winna podlegać wyeliminowaniu z obrotu. Tym samym zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ podatkowy art. 14c O. p. należy uznać za nieuzasadniony.
Po wtóre, odnosząc się do meritum objętego sporem w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż poza sporem pozostaje fakt, że podatkiem dochodowy od osób fizycznych opodatkowany jest cały przychód uzyskany przez skarżącą z tytułu odsetek od pożyczek udzielonych przez Spółkę dla grupy podmiotów, w których strona jest większościowym akcjonariuszem. Istota sporu w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem sprowadza się natomiast do właściwego zakwalifikowania wskazanych przychodów, w okolicznościach przedstawionych przez skarżącą we wniosku o interpretację, do jednego ze źródeł stanowionych przez art. 10 ust. 1 pkt 3 albo pkt 7 u.p.d.o.f., tj. przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej albo kapitałów pieniężnych. W realiach niniejszej sprawy istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sporu miało m. in. określenie wpływu, jaki posiada dla wskazanej kwalifikacji ujawnienie w Krajowym Rejestrze Sądowym działalności Spółki w zakresie pozostałego pośrednictwa finansowego (PKD 64.19) i pozostałych form udzielania kredytów (PKD 64.92) – w kontekście zasady wyrażonej w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm., w skrócie ustawa o KRS).
Dokonanie ustaleń w powyższym zakresie należy rozpocząć od wskazania, że ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 10 ust. 1 pkt. 3 i 7 wyraźnie rozróżnia przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychody z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych – jako dwa odrębne źródła przychodów, co jednocześnie wiąże się z odmiennym sposobem ich opodatkowania. W niniejszej sprawie wystąpiła wątpliwość, do którego z tych źródeł należy zakwalifikować wskazane przychody z tytułu uzyskiwanych odsetek od pożyczek udzielonych w latach 2007 - 2009, w sytuacji, gdy zmiana przedmiotu działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym nastąpiła dopiero we wrześniu 2009 r. W tej sytuacji konieczne jest wyjaśnienie, w jaki sposób ustawodawca reguluje oba rodzaje źródeł przychodów oraz – co za tym idzie – ich wzajemne relacje.
Otóż, w art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. przyjęto uniwersalną definicję pozarolniczej działalności gospodarczej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią o charakterze obiektywnym, nieuzależnioną od przekonania podatnika. Natomiast przez pojęcie kapitałów pieniężnych należy rozumieć czysty majątek w postaci zasobów pieniężnych, przechowywanych w różnej formie, w tym również istniejących w postaci praw do kapitału innych podmiotów, które same w sobie przynoszą ich posiadaczowi przychód. Zostały one przez ustawodawcę zgrupowane razem z prawami majątkowymi, jednakże ich wyodrębnienie explicite wskazuje na rozłączne traktowanie obu tych źródeł. Art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. zawiera katalog przychodów z kapitałów pieniężnych. Wśród nich ustawa wymienia odsetki od pożyczek, które jednak – co należy podkreślić – tylko wówczas stanowią odrębne źródło przychodów, określone w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., jeżeli nie są uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli jej przedmiotem jest udzielania pożyczek, odsetki od tych pożyczek są przychodami z działalności gospodarczej, a nie z kapitałów pieniężnych. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie, ponieważ przychód w postaci odsetek od pożyczek w sytuacji, gdy udzielanie pożyczek nie jest przedmiotem działalności gospodarczej, nie podlega łączeniu z przychodami z innych źródeł, lecz podlega opodatkowaniu w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w art. 30a (por.: wyrok NSA z 1 kwietnia 1998 r., SA/Sz 423/97, LexPolonica nr 340756).
W tej perspektywie należy wskazać, iż dla kwalifikacji danego rodzaju działalności do działalności gospodarczej - w rozumieniu wskazanej ustawy podatkowej - nie można opierać się wyłącznie na istnieniu formalnych znamion z art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w wyroku z dnia 10 września 1998 r. (sygn. akt: SA/Sz 2223/97, Serwis Podatkowy 1999, nr 6), że dla kwalifikowania przychodów do określonego źródła nie ma znaczenia posiadanie przez podatnika zorganizowanego zakładu, w którym wykonuje on działalność zarobkową. W ocenie Sądu, teza ta jest tym bardziej uzasadniona w sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, w której podatnik co prawda wykonuje działalność gospodarczą w warunkach, o których stanowi art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., jednak jej zasadniczy przedmiot nie dotyczy udzielania pożyczek, z tytułu których uzyskuje przychód w postaci odsetek. Uboczne uzyskiwanie przez podmiot gospodarczy przychodów z tego tytułu uzasadnia kwalifikowanie ich do źródła z art. 17 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt. 7 u.p.d.o.f., który – jak wskazano wyżej - expressis verbis wymienia ten przychód jako pochodzący z kapitałów pieniężnych.
W realiach niniejszej sprawy podkreślić należy, iż o konieczności powyższej kwalifikacji wskazanych przychodów zadecydowały trzy podstawowe okoliczności. Po pierwsze, Spółka udzielała pożyczek innym podmiotom z tzw. Grupy, w których akcjonariuszem jest skarżąca i już z tego faktu należy wywieść, że czyniła to jedynie dodatkowo – obok głównego zakresu swojej działalności. Po drugie, ostatnią z wywiedzionych konkluzji potwierdza również okoliczność, iż formalne rozszerzenie przedmiotu działalności nastąpiło dopiero w drugiej połowie 2009 r., a przez dwa i pół roku Spółka udzielała pożyczek z pominięciem obowiązku ujawnienia tego faktu w rejestrze publicznym. Po trzecie zatem, z formalnego punktu widzenia zasadne jest stanowisko organu podatkowego odnośnie do oceny skutków braku wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej w zakresie "pozostałego pośrednictwa finansowego" oraz "pozostałych form udzielania kredytów". Sąd zważył, iż prawne regulacje dotyczące konieczności ujawniania w rejestrze publicznym przedmiotu działalności gospodarczej podmiotów gospodarczych oraz (art. 17 ustawy o KRS) posiadają na tyle istotne znaczenie - z punktu widzenia ochrony praw osób trzecich oraz uczciwości obrotu i zapobiegania obejściom przepisów podatkowych – że należy je bezwzględnie stosować. Jak podkreślono już wyżej, faktyczna zmiana zakresu prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej prowadzi do odejścia od opodatkowania według reguł określonych w art. 30a u.p.d.o.f. Przyjęcie zatem dopuszczalności takich zmian nawet ze względu na dodatkową i prowadzoną na niewielką skalę działalność polegającą na udzielaniu pożyczek – i to podmiotom z tej samej grupy kapitałowej – skutkowałoby niewątpliwie przyzwoleniem na obejście art. 17 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt. 7 i art. 30a u.p.d.o.f.
W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie prawa podatkowego stwierdza się, że z autonomiczności prawa podatkowego wobec innych gałęzi prawa wynika, iż skuteczność czynności cywilnoprawnych w prawie podatkowym uzależniona jest od tego, czy nie stanowią one działań zmierzających do uchylania się od opodatkowania (minimalizacji obciążeń podatkowych, por. np.: wyrok NSA oz. w Poznaniu z 25 czerwca 1998 r., I SA/Po 1883/97, LexPolonica nr 338374; wyrok SN z 4 lutego 1994 r., III ARN 84/93, OSNCP 1994/10 poz. 196, wyroki NSA: z 17 kwietnia 1997 r. I SA/Po 1353/96; z 28 listopada 1997 r., III SA 794/96; z 25 czerwca 1998 r., I SA/Po 1883/97; z 16 października 1998 r., I SA/Łd 1764/96; z 16 lutego 2000 r., SA/Sz 538/99, LexPolonica nr 349018; R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Warszawa 1995 r. str. 104 i n. oraz ). Podkreśla się, że współczesne państwo nie może pozwolić sobie na to, aby podatnicy unikali opodatkowania na szerszą skalę. Zjawisko to pozornie tylko jest mniej szkodliwe dla finansowych interesów państwa, niż będące przestępstwem uchylania się od opodatkowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że interpretacja indywidualna odpowiada prawu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
/-/ M. Skwierzyńska /-/ K. Pawlicki /-/ S. Małek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI