I SA/Po 297/23

I SA/Po 297/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Robert Talaga /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 95/24 - Wyrok NSA z 2025-11-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 136 ust 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi L. H. na decyzję Wojewody z dnia 27 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2022 roku, nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Aktem notarialnym nr repertorium [...] dnia 12 kwietnia 1976 r. umową sprzedaży w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (Dz.U. nr 10/74 poz.64) L. S. J. sprzedała Skarbowi Państwa nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] i ulicy [...], o powierzchni 7,45,05 ha, zapisana w kw nr [...]. Cena ww. nieruchomości zgodnie z szacunkiem biegłych wyniosła [...] zł. Skarb Państwa nabył ww. nieruchomość stanowiącą dawne działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe w dzielnicy [...] zgodnie z szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego tej dzielnicy, zatwierdzonym Zarządzeniem nr 18/74 Prezydenta m. [...] z dnia 30 stycznia 1974 r.
Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydział III Cywilny z dnia 20 lipca 1982 r. spadek po zmarłej dnia 14 września 1979 r. S. J. nabyli: m. M. J., c. L. Ś. oraz c. E. O., każde z nich po [...] części.
Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] Wydział III Cywilny z dnia 22 sierpnia 1991 r. spadek po zmarłym dnia 11 lutego 1991 r. M. J. na podstawie testamentu nabył w całości w. R. O..
Osobami uprawnionymi do ubiegania się o zwrot nieruchomości stanowiących działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb [...] i działka nr [...] (stanowiąca obecnie działki [...], [...], [...], [...] i [...]) były L. H., E. S. i R. O..
Dnia 13 marca 2019 r. pełnomocnik L. H. złożył wniosek o zwrot działki nr [...] w granicach dawnej działki nr [...]
Dnia 22 czerwca 2020 r. E. S., spadkobierczyni po zmarłej L. S. J. złożyła wniosek o zwrot działek: nr [...] z arkusza mapy [...] obręb [...] oraz działki nr [...] z arkusza mapy [...] obręb [...].
Dnia 24 czerwca 2020 r. R. O., spadkobierca po zmarłej L. S. J. złożył wniosek o zwrot działek: nr [...] z arkusza mapy [...] obręb [...] oraz działki nr [...] z arkusza mapy [...] obręb [...]
Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. Zarząd Geodezji i [...] Miejskiego G. poinformował, iż nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej nieruchomości położonej [...] tj. działki nr [...] (podzielona na działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]).
Pismem z dnia 3 lipca 2020 r. Archiwum Państwowe [...] przesłało uwierzytelnioną kserokopie aktu notarialnego rep. A.II nr [...] z dnia 12 kwietnia 1976 r., Zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 stycznia 1974 r., nr [...] z uzasadnieniem i załącznikiem.
Dnia 20 lipca 2020 r. Miejska Pracownia Urbanistyczna [...] udostępniła kopie wypisów i wyrysów: szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych [...] w dzielnicy [...] zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 stycznia 1974 r., ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego m. P. z 1975 r., stanowiącego integralną część planu zagospodarowania Województwa [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...]/25/77 W.R.N. z dnia 21 października 1977 r., zaktualizowanego miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego Terenu budownictwa Jednorodzinnego [...] zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 grudnia 1983 r.
Dnia 12 października 2020 r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] poinformował o ustanowionych na działce nr [...] umowach najmu, dzierżawy i służebności gruntowych.
Pismem z dnia 15 grudnia 2020 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa poinformowała, iż w archiwach Spółdzielni brak dokumentów wskazujących, iż m.in. działka nr [...] (podzielona na działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]) należała do Spółdzielni oraz by były na niej prowadzone inwestycje związane z infrastrukturą osiedlową.
Pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. Urząd Miasta [...] Wydział Urbanistyki i Architektury określił przeznaczenie nieruchomości, m.in działki nr: [...] (obecnie podzielonej na działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]) z arkusza mapy [...], obręb [...].
Pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. E. S. i R. O. poinformowali, iż nie posiadają mapy stanu prawnego nieruchomości należącej do L. J..
Pismem z dnia 21 stycznia 2022 r. Z. D. M. [...] poinformował, iż działka nr [...] nie znajduje się w jego administracji, jest w części drogą wewnętrzną, a od strony południowej część działki nr [...] zajęta jest pod drogę publiczną ulicy [...], posiadającą kategorię drogi powiatowej.
Pismem z dnia 14 lutego 2022 r. Zarząd Geodezji i [...] Miejskiego G. poinformował, iż nie ma możliwości udostępnienia kopii mapy ewidencyjnej aktualnej na 1976 r., ponieważ była ona prowadzona w ciągłym procesie zmian. Arkusz nr [...] z obrębu [...] ewidencyjnej mapy analogowej prowadzony był w takiej formie do lat 90-tych.
Pismem z dnia 15 lutego 2022 r. Zarząd Zieleni Miejskiej [...] poinformował, że działka nr [...] arkusz mapy [...] obręb [...] znajduje się na terenie ogólnomiejskiego parku na osiedlu [...] który powstał w latach 80-tych ubiegłego wieku, w 1985 roku został zatwierdzony plan realizacyjny zagospodarowania parku. Pismem z dnia 28 czerwca 2019 r., Nr [...] Zarząd Zieleni Miejskiej uzyskał prawo do władania ww. nieruchomością oparte na Zarządzeniu nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie powierzenia jednostkom miejskim nieruchomości będących w zasobie Miasta [...] Teren parku jak również ww. nieruchomość jest utrzymywany w bieżącej konserwacji przez Zarząd. Jednocześnie przekazał do wglądu dokumentację projektowo-kosztorysową parku ogólnomiejskiego [...].
Dnia 27 sierpnia 2021 r. przeprowadzono oględziny działki nr [...] stanowiącej dawną parcelę nr [...] która obecnie jest fragmentem parku osiedlowego porośniętego pielęgnowanym trawnikiem oraz nasadzenia krzewów ozdobnych i pojedynczych drzew. Teren poprzecinany alejkami pieszymi utwardzonymi kostką brukową (wzdłuż nich mała architektura: ławki, kosze na śmieci, lampy oświetleniowe), a także ścieżkami nieutwardzonymi. Cały teren urządzony i pielęgnowany. W części środkowej na działce znajdował się fragment zbocza górki saneczkowej, a w części południowo-wschodniej fragment niewielkiego placu z klombem z cegły. Działka nr [...] w części stanowiącej dawną parcelę [...] zajęta w większości pod nieutwardzony plac postojowy, w części północnej znajduje się fragment ogrodzonego płotem z siatki plac składowania odpadów, z pojemnikiem na odpady. W tym rejonie znajduje się trzepak oraz ławeczki. W części południowej teren porośnięty zielenią spontaniczną (samosiejki drzew, krzewów, chwasty). Plac składowania odpadów utwardzony beton. Z uwagi na położenie poza obszarem wywłaszczonych dawnych parcel [...] i [...] odstąpiono od przeprowadzenia oględzin nr [...].
Pismem z dnia 5 lipca 2022 r. Urząd Miasta Wydział Gospodarki Nieruchomościami poinformował, o zawartych umowach najmu na działce nr [...], obręb [...] arkusz mapy [...]
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2022 roku, [...] Starosta [...] odmówił zwrotu L. H., E. S. i R. O. nieruchomości stanowiącej działkę nr: [...] z arkusza mapy [...], obręb [...] położonej w [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta [...]; umorzył postępowania o zwrot nieruchomości stanowiącej działki nr: [...], [...], [...], [...] z arkusza mapy [...], obręb [...], położonej w [...] zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta [...]
W uzasadnieniu organ zaznaczył, że na podstawie dokumentów pozyskanych ZGiKM G. System Informacji Publicznej tj. dokumentacji fotograficznej oraz map, zgromadzonych w aktach sprawy, dokonał ustalenia iż, obecna działka nr: [...] (powstała z podziału działki nr [...]) stanowi część działek nr [...]
W odniesieniu do działki nr [...] organ stwierdził, iż został zrealizowany cel wywłaszczenia w określony w akcie notarialnym jako budownictwo mieszkaniowe w dzielnicy [...]. Celu wywłaszczenia w żaden sposób nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla, w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, takich jak: ciągi komunikacyjne, parki, parkingi, boiska i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. W tych okolicznościach odmówiono L. H., E. S., i R. O. zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
W odniesieniu do działek nr: [...], [...], [...] i [...] z arkusza mapy [...] obręb [...] (powstałych w wyniku podziału działki nr [...]) organ stwierdził, że znajdują się poza granicami wywłaszczonych działek nr: [...] i [...], będących przedmiotem wniosku o zwrot. Zatem postępowanie o ich zwrot stało się bezprzedmiotowe i zostało umorzone. Organ oparł swoje ustalenia na podstawie dokumentów pozyskanych ZGiKM G. System Informacji Publicznej tj. dokumentacji fotograficznej oraz map, zgromadzonych w aktach sprawy ustalono iż, obecne działki nr: [...], [...], [...] i [...] z arkusza mapy [...] obręb [...] ( powstałe w wyniku podziału działki nr [...])
Kwestia dotycząca nieruchomości położonej w [...] tj. działki nr [...] z arkusza mapy [...], obręb [...] została natomiast rozstrzygnięta decyzją z dnia 29 marca 2021 r., która stała się ostateczna i wykonalna dnia 20 kwietnia 2021 r.
Odwołanie wniosła L. H. zarzucając decyzji Starosty [...].
Decyzja z dnia 27 lutego 2023 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 3 sierpnia 2022 r., znak [...]
Według organu odwoławczego zasadniczy spór sprowadzał się do problemu, czy na obecnych działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...] (wywłaszczonych działkach nr [...] i nr [...]) został zrealizowany cel publiczny stanowiący podstawę wywłaszczenia, czy może stały się one zbędne na ten cel zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. Organ odwoławczy celem uzupełniania materiału dowodowego pobrał zdjęcie z serwisu internetowego obrazujące stan działki nr [...] na 1997 r.
Według organu wnioskowane o zwrot działki nr: [...], [...], [...] i [...] zapisane w księdze wieczystej nr [...] znajdują się poza granicami wywłaszczonych działek nr [...], będących przedmiotem wniosku o zwrot, o czym miały przesądzić m.in. informacje i dokumenty przekazane przez Zarząd Geodezji i [...] Miejskiego G. tj. dokumentacja fotograficzna oraz mapy. Wojewoda dał wiarę tym dowodom. Wojewoda poddał zatem analizie zasadność odmowy zwrotu działki nr [...] w granicach wywłaszczonych działek nr [...] W tym względzie stwierdził, że w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonym przez Wojewodę w dniu 22 sierpnia 1975 r., stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...] zatwierdzonym uchwałą nr [...]/25/77 przez Wojewódzkiej Rady N. Miasta [...] z 21 października 1977 r. (Dz. U. W.R.N. nr 14 poz. 110) obecna działka nr [...] położona była w jednostce strukturalnej [...] dla której funkcją podstawową było mieszkalnictwo. Na rysunku oznaczona była symbolem [...]-co stanowiło tereny intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji mieszkalnictwa wysokiej intensywności oraz symbolem [...] - co stanowiło tereny intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji koncentracji usług specjalistycznego użytkowania, oraz jako tereny zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania z możliwością lokalizacji ogrodów działkowych. W miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego "S. " - aktualizacja, zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 10 grudnia 1983 r. część działki nr [...] oznaczona była na rysunku planu symbolem [...] - co stanowiło ulice ruchu normalnego ulicy [...]. Wobec ww. nieruchomości zostały wydane pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy uwzględnił protokół z przeprowadzonych 27 sierpnia 2021 r. oględzin, z którego wynika, że działka nr [...] w części stanowiącej dawną działkę nr [...] stanowi fragment parku osiedlowego porośniętego pielęgnowanym trawnikiem oraz nasadzeniami krzewów ozdobnych i pojedynczych drzew. Teren poprzecinany alejkami pieszymi utwardzonymi kostką betonową (wzdłuż nich mała architektura: ławki, kosze na śmieci, lampy oświetleniowe), a także ścieżkami nieutwardzonymi. Cały teren urządzony i pielęgnowany. W części środkowej na działce znajduje się fragment zbocza górki saneczkowej, a w części południowo-wschodniej fragment niewielkiego placu z klombem. Natomiast w części stanowiącej dawną działkę nr [...] w większości zajęta jest pod nieutwardzony plac postojowy, w części północnej znajduje się fragment ogrodzonego płotem z siatki placu składowania odpadów z pojemnikami na odpady. W tym rejonie również trzepak oraz ławeczki. W części południowej teren porośnięty zielenią spontaniczną (samosiejki drzew, krzewów chwasty), w rejonie śmietników również zieleń spontaniczna. Plac składownika odpadów utwardzony betonem. Fragment działki nr [...] z obrębu [...] jest droga wewnętrzną i nie znajduje się w administracji Z. D. M., natomiast część tejże działki od strony południowej zajęta jest pod drogę publiczną ul. [...], posiadającej kategorię drogi krajowej, co miało wynikać z treści pisma Z. D. M. z 21 stycznia 2022 r., znak [...]
Zdaniem organu odwoławczego przy ocenie realizacji budowy osiedla mieszkaniowego należało uwzględnić zatem nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla. Do takich obiektów należą urządzenia towarzyszące, umożliwiające korzystanie z zabudowy mieszkaniowej takie jak ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa, trawniki, różnorakie miejsca wypoczynku, czy ciągi piesze (chodniki), jak i obiekty towarzyszące zabudowie mieszkaniowej, które co prawda nie są urządzeniami umożliwiającymi korzystanie z zabudowy mieszkaniowej, ale służą mieszkańcom osiedla mieszkaniowego, np. sklepy osiedlowe, szkoły, przedszkola, domy kultury. Badania realizacji takiego celu wywłaszczenia, jakim jest budowa osiedla (traktowanego jako cel główny), odnośnie do konkretnych działek wchodzących w jego zakres, należy zatem dokonywać w aspekcie celu podstawowego, jakim jest szeroko rozumiana budowa osiedla mieszkaniowego. Teren osiedlowy nie musi więc być w całości pokryty inwestycjami budowlanymi. Tereny zielone, parkingi, czy obiekty handlowo - usługowe należy również zaliczyć do inwestycji osiedla mieszkaniowego, stanowiących integralną jego część.
W przedmiotowej sprawie działka nr [...] (w granicach wywłaszczonych działek nr [...]) wywłaszczona została pod budownictwo mieszkaniowe w dzielnicy [...]. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala wyciągnąć wnioski, że działka była i jest funkcjonalnie powiązana z osiedlem mieszkaniowym oraz wpisuje się w ład przestrzenny zaprojektowanej inwestycji. Teren osiedla to bowiem również przestrzeń pomiędzy zabudową, czemu mają służyć tereny niezabudowane i zielone, co wynika z zasad urbanistyki. Fragmenty osiedla niezabudowane bądź zabudowane czy wykorzystane pod infrastrukturę towarzyszącą funkcji mieszkalnej są takim samym jego elementem, jak tereny zabudowane.
W ocenie organu nie miało znaczenia, jaki jest stopień dbałości o zieleń osiedlową. Stan, w jakim zieleń ta jest utrzymywana, nie jest bowiem przesłanką istotną z punktu widzenia wykorzystania terenu zgodnie z celem wywłaszczenia. Nieistotna dla wyniku niniejszej sprawy jest kwestia ewentualnego zaniedbania wywłaszczonej nieruchomości. Nie ma również znaczenia, czy na tej nieruchomości znajduje się jakakolwiek infrastruktura ani w jaki sposób nieruchomość ta była i jest wykorzystywana przez mieszkańców osiedla - zgodnie ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją (w szczególności zdjęciem lotniczym z 1997 r. wydrukowanym z serwisu internetowego a także aktualnymi zdjęciami i treścią protokołu z oględzin) działka nr [...] cz. miała stanowić teren zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania i taki też teren stanowi, jak wynika z akt sprawy, co najmniej od 1997 r. Nie można było uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Zagospodarowanie obszaru i wykorzystywanie go jako parkingu służyło celom osiedla.
Wbrew twierdzeniom odwołującej się, Starosta [...] zgromadził materiał dowodowy pozwalający zlokalizować wywłaszczone działki nr [...], które w całości znajdowały się w granicach działki nr [...], innymi słowy stanowiły jej część. Nie sposób było nakładać na organ obowiązku dokładnego wskazania powierzchni działki nr [...] skoro wykazane zostało, iż w całości położone były w granicach działki nr [...]. Z uwagi na powyższe organ I instancji słusznie umorzył postępowanie o zwrot w stosunku do działek, które nie znajdowały się w granicach wnioskowanych o zwrot, tj. działki nr [...], [...], [...], [...].
Pismem z dnia 23 marca 2023 pełnomocnik L. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 27 lutego 2023 roku utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2022 roku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez ich niezastosowanie i niedokładne zbadanie sprawy oraz dokonanie dowolnej, a przez to błędnej oceny zebranych dowodów, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia następujących okoliczności, które nie polegają na prawdzie:
a. materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na wyciągniecie wniosku, że działka [...] (obecnie według ustaleń organu [...]) w części stanowiącej dawną działkę nr [...] była i jest funkcjonalnie powiązana z osiedlem mieszkaniowym oraz wpisuje się w ład przestrzenny zaprojektowanej inwestycji;
b. działka [...] (obecnie według ustaleń organu [...]) w części stanowiącej dawną działkę ,nr [...] stanowi teren zieleni umiarkowanego i okresowego użytkowania i jest w jakimkolwiek sensie w sposób zaplanowany zagospodarowana;
c. materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na wyciągniecie wniosku, że działka [...] (obecnie według ustaleń organu [...]/[...]) w części stanowiącej dawną działkę nr [...] jest funkcjonalnie powiązana z osiedlem mieszkaniowym oraz wpisuje się w ład przestrzenny zaprojektowanej inwestycji.
2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niedokładne zbadanie sprawy niewyjaśnienie istotnych okoliczności związanych ze sprawą, przejawiające się we wskazywaniu w treści decyzji zamiennie oznaczenia działki, której dotyczył wniosek jako działki [...] i [...] pomimo, że w odniesieniu do działki [...] organ I instancji podjął decyzję o umorzeniu postępowania, a organ II instancji utrzymał ją w mocy.
3) naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez ich błędną wykładnię i w związku z tym uznanie, że nieruchomość objęta wnioskiem została wykorzystana na cel w związku z którym nastąpiło jej wywłaszczenie.
Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 27 lutego 2023 roku oraz decyzji poprzedzającej wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. decyzji Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2022 roku.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w treści zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał, że " w dniu wydania zaskarżonej decyzji Starosty [...] działka [...] odłączona była z księgi wieczystej nr [...] [...] Obecnie stanowi wywłaszczone działki nr [...] stanowią działkę nr [...] ujawnioną w księdze wieczystej nr [...] [...]" Takie stanowisko Wojewody pozostaje o tyle znaczące dla niniejszej sprawy, że działka [...], według stanowiska organu nie była przedmiotem wniosku skarżącej. Tego rodzaju uwaga Wojewody musi zatem wzbudzać wątpliwości w odniesieniu do poprawności ustaleń Organu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że prowadzone w sprawie postępowanie nie dało nie budzących wątpliwości odpowiedzi dotyczących rzeczywistej powierzchni i położenia dawnych działek [...] W postępowaniu w szczególności nie przedstawiono takich map geodezyjnych, które przedstawiałyby ich położenie oraz powierzchnie w sposób niebudzący wątpliwości. Kwestie te powinny zostać w toczącym się postępowaniu ustalone w sposób jednoznaczny. Nie można za uzasadnioną przyczynę zaniechań w tym zakresie uznać komunikatu organu, jakoby nie dysponował wystarczającymi środkami na sporządzenie mapy stanu prawnego. Szczególnie wobec ogólnych stwierdzeń, że zgodnie z pismem z dnia 5 sierpnia 2021 roku działka [...] stanowi w większości dawne parcele [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazał się zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola sądu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody z dnia 27 lutego 2023 roku utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2022 roku, znak: [...] w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu L. H., E. S. i R. O. nieruchomości stanowiącej działkę [...] z arkusza mapy [...], obręb [...] położonej w [...] zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] [...]
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca obarczone są wadami. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że przed merytorycznym rozpoznaniem czy spełnione zostały przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2023.344 t.j.), powinien być w sposób należyty ustalony stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. W tym zakresie Sąd dostrzegł, że wnioskiem z dnia 11 marca 2019 roku pełnomocnik L. H. zmodyfikował złożony pismem z dnia 10 stycznia 2019 roku wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości położonych w [...] przy ulicy [...] - osiedle [...], stanowiących dawne działki o numerze [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], dla których prowadzono dawną księgę wieczystą o numerze [...] dla zmarłej L. S. J., wywłaszczonych w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr [...] poz. 64) na mocy umowy sprzedaży z dnia 12 kwietnia 1976 roku w ten sposób, że wniósł w imieniu swojej mocodawczyni o zwrot działki [...] czy w granicach działki [...] oraz działki [...] częściowo w granicach działki [...]
W ocenie Sądu nie ma wątpliwości co do działki nr [...] w granicach działki nr [...], tym bardziej, że postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone odrębnie wydaną decyzją z dnia 29 marca 2021 roku.
W ocenie Sądu nieprecyzyjne są natomiast w niniejszej sprawie ustalenia organów administracji dotyczące działki nr [...] w odniesieniu do granic dawnej działki [...] W tym względzie należy zwrócić uwagę, że organy obu instancji wskazują, że aktem notarialnym nr repertorium [...] dnia 12 kwietnia 1976 r. umową sprzedaży w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (Dz.U. nr [...] poz.64) L. S. J. sprzedała Skarbowi Państwa nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] i ulicy [...], o powierzchni 7,45,05 ha, zapisana w kw nr [...]. Cena ww. nieruchomości zgodnie z szacunkiem biegłych wyniosła [...] zł. Skarb Państwa nabył ww. nieruchomość stanowiącą dawne działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] W istocie nie została tam wymieniona działka nr [...] wskazana we wniosku o zwrot nieruchomości w przedmiotowej sprawa. kwestia ta powielana przez organu obu instancji wymaga wyjaśnienia. Decyzja organu orzekającego w przedmiocie zwrotu nieruchomości powinna być niewątpliwie dopasowana do wniosku złożonego w przedmiocie jej zwrotu. Natomiast w uzasadnieniu obu decyzji nie ma stosownych łącznikowych rozważań dotyczących działki nr [...] wskazanej w akcie notarialnym oraz działki nr [...] wskazanej we wniosku o zwrot nieruchomości. Z uzasadnienia decyzji obu instancji nie wynika skąd wzięła się taka rozbieżność, co powinno mieć miejsce aby zachować spójność wniosku o zwrot nieruchomości z wydanym na jego podstawie rozstrzygnięciem organu administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji obu instancji zabrakło należytego wyjaśnienia tej kwestii.
Na tej kanwie należy również dostrzec, że Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu L. H., E. S., i R. O. nieruchomości stanowiącej działkę nr: [...] z arkusza mapy [...], obręb [...], położonej w [...] zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta [...] a ponadto umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości stanowiącej działki nr: [...], [...], [...], [...] z arkusza mapy [...], obręb [...] położonej w [...], zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta [...]. W tym względzie należy zwrócić uwagę, że organ pierwszej instancji nie sprecyzował w samej sentencji wydanego rozstrzygnięcia powierzchni działki, której dotyczy odmowa zwrotu. Takie określenie wydaje się być konieczne aby precyzyjnie można było określić przebieg działki będącej przedmiotem zwrotu względem numeru i powierzchni działki będącej przedmiotem wywłaszczenia.
W rozpoznawanej sprawie konieczne jest również precyzyjne określenie numerów działek sprzedanych i następnie transparentne przywołanie w jaki sposób podlegały one dalszym podziałom i w jaki sposób zmieniała się ich numeracja aby możliwe było prawidłowe odniesienie się do żądania zwrotu nieruchomości przedstawionych przez L. H.. Niewystarczające jest w tym względzie samo zapewnienie organu odwoławczego, że nie kwestionował przesłanych z G. dokumentów i dał wiarę dokumentom zgromadzonym w przedmiotowej sprawie. W tym względzie dopiero po precyzyjnym określeniu na mapach zawartych w aktach administracyjnych tych działek, które były przedmiotem sprzedaży przez L. S. J. i ustaleniu jakie obecnie numery geodezyjne posiadają takie nieruchomości możliwe będzie precyzyjne wyjaśnienie stronie czy w sposób uzasadniony ubiega się ona o zwrot nieruchomości. W obecnej sytuacji nie można bowiem jednoznacznie wywnioskować z akt zgromadzonych w sprawie w jakim zakresie żądanie złożone przez skarżącą obejmuje działki będące przedmiotem żądania o ich zwrot. Konieczne pozostaje jednoznaczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej w przedmiocie zwrotu nieruchomości w jakich obecnie granicach działek znajdują się działki, których zwrotu domaga się skarżąca, aby wykluczyć wątpliwości dotyczące przedmiotowego postępowania na jakie powołuje się strona skarżąca.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie dotychczas materiał dowodowy nie umożliwia przeprowadzenie jednoznacznego wnioskowania, które mogłyby w sposób jasny określać czy prawidłowo w sensie geodezyjnym oznaczone zostały nieruchomości będące przedmiotem postępowania zwrotowego. Uzasadnione wydaje się w tym zakresie oczekiwanie strony skarżącej przedstawienia takich map geodezyjnych, które przedstawiałyby w sposób niebudzący wątpliwości położenie oraz powierzchnie działek będących przedmiotem pierwotnej sprzedaży w odniesieniu do obecnie obowiązującego stanu prawnego. Sąd zgadza się, że kwestie te powinny zostać w toczącym się postępowaniu ustalone w sposób jednoznaczny nawet jeżeli będzie to wymagało sporządzenie mapy uwzględniającej niezbędne informacje na potrzeby niniejszego postepowania. Tym bardziej, że ZGiKM G. powinien dysponować w tym zakresie niezbędnym zasobem geodezyjnym, który umożliwia jednoznaczne prześledzenie i ustalenie spornych kwestii, w sposób, który będzie należycie udokumentowany w materiale dowodowym w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2022 roku, [...] W punkcie II wyroku orzeczono w przedmiocie kosztów postępowania zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., które objęły wpis sądowy w wysokości [...] zł, opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ zgodnie z art. 153 P.p.s.a. powinien uwzględnić wyrażoną powyżej ocenę prawną.