I SA/Po 2962/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-01-10
NSApodatkoweŚredniawsa
ulga budowlananadpłata podatkupodatek dochodowyPIT-36wydatki mieszkaniowerok podatkowymoment poniesienia wydatkufaktura VATzwrot podatkuinterpretacja przepisów

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą zwrotu nadpłaty podatku, uznając, że wydatek na materiały budowlane nie został poniesiony w roku podatkowym, w którym przysługiwała ulga.

Podatnik W.B. domagał się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za 2001 rok, powołując się na wydatek poniesiony na zakup kleju budowlanego. Organy podatkowe odmówiły, wskazując, że wydatek ten, mimo wystawienia faktury w 2001 roku, faktycznie został poniesiony w 2002 roku, a zatem nie mógł być odliczony w zeznaniu za rok 2001. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że ulga budowlana wymaga poniesienia wydatku w roku podatkowym, w którym przysługuje.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika W.B. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. Podatnik powołał się na wydatek w kwocie [...] zł na zakup kleju budowlanego, udokumentowany fakturą VAT z września 2001 r., który miał zostać wykorzystany na budowę własnego budynku mieszkalnego. Organy podatkowe, począwszy od Drugiego Urzędu Skarbowego, a następnie Izba Skarbowa, odmówiły uwzględnienia wniosku. Kluczowym argumentem było ustalenie, że mimo daty wystawienia faktury, faktyczna płatność za klej nastąpiła w lipcu 2002 r., co oznacza, że wydatek nie został poniesiony w roku podatkowym 2001, do którego odnosiło się zeznanie podatkowe i jego korekta. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę podatnika, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga budowlana przysługuje podatnikom, którzy w roku podatkowym ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe związane z budową budynku mieszkalnego. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, że przepisy wprowadzające ulgi podatkowe nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym, że wydatek na klej został faktycznie poniesiony w 2002 r., nie mógł być odliczony od podatku za rok 2001. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatek musi być faktycznie poniesiony w roku podatkowym, w którym przysługuje ulga.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ulga budowlana wymaga poniesienia wydatku w roku podatkowym, w którym ulga przysługuje. Faktura wystawiona w 2001 r. nie oznacza poniesienia wydatku w tym roku, jeśli płatność nastąpiła w 2002 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 1 pkt 1 lit. "b"

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do końca 2001 r., stanowił, że podatek zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na budowę budynku mieszkalnego. Kluczowe jest poniesienie wydatku w roku podatkowym, w którym ulga przysługuje.

Pomocnicze

O.p. art. 79 § § 2 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 79 § § 2a

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 120

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podatnik argumentował, że skoro faktura VAT na zakup kleju budowlanego została wystawiona we wrześniu 2001 r., a on posiadał pozwolenie na budowę z 2001 r., to nabył prawo do ulgi budowlanej obowiązującej do końca 2001 r., mimo że faktyczna płatność nastąpiła w lipcu 2002 r.

Godne uwagi sformułowania

przepisy wprowadzające ulgi podatkowe nie mogą być interpretowane ani z zastosowaniem wykładni rozszerzającej, ani z zastosowaniem wykładni ścieśniającej

Skład orzekający

Włodzimierz Zygmont

przewodniczący

Maria Skwierzyńska

członek

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja momentu poniesienia wydatku przy uldze budowlanej i ogólna zasada interpretacji przepisów o ulgach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2001 r. w zakresie ulgi budowlanej. Interpretacja zasadnicza jest jednak uniwersalna dla podobnych ulg.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii podatkowej związanej z momentem poniesienia wydatku dla celów ulgi podatkowej. Brak nietypowych faktów czy przełomowej wykładni.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2962/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Maria Skwierzyńska
Włodzimierz Zygmont /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...]2002 w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Drugi Urząd Skarbowy odmówił W.B. stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001.
W uzasadnieniu podano, że we wniosku z dnia [...] lipca 2002 r. W.B. zgłosił roszczenie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie [...]zł z uwagi na niewskazanie w złożonym zeznaniu podatkowym za rok 2001 wydatku w kwocie [...]zł - udokumentowanego fakturą VAT - na zakup materiału budowlanego /kleju Atlas Plus/. Zakupiony materiał - wg podatnika - zostanie wykorzystany na realizację inwestycji związanej z budową budynku mieszkalnego. Do wniosku dołączono skorygowane zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2001.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, że brak jest podstaw do uznania zgłoszonego roszczenia za zasadne z niżej podanych przyczyn.
Zgodnie z art. 79 § 2 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej podatnikom, którzy w złożonych zeznaniach podatkowych wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne bądź w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej - przysługuje prawo wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. W myśl § 2a tego artykułu równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku podatnik składa skorygowane zeznanie. Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty. Spełnienie warunków przewidzianych w tych przepisach skutkuje zwrotem nadpłaty podatku w kwocie wskazanej we wniosku. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że podatnik nie nabył prawa do odliczenia wydatku w kwocie [...]zł jako wydatków poniesionych na budowę własnego budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm./ - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r. - podatnicy, którzy ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na budowę budynku mieszkalnego - posiadają prawo do ulgi w podatku dochodowym z tego tytułu na zasadach i warunkach przewidzianych w dalszych przepisach tego artykułu. Przepisy te nie określają wprost rodzaju wydatków związanych z budową budynku mieszkalnego, dających prawo do ulgi podatkowej z tego tytułu. Nie wyznaczają również wielkości minimalnej kwoty poniesionych wydatków, które uprawniałyby do zastosowania ulgi. Jednak nie oznacza to, że każdy wydatek będzie stanowił podstawę do zastosowania ulgi. Pomijając prawidłowość udokumentowania wydatków należy wskazać, na bezpośredni związek występujący pomiędzy poniesionymi wydatkami a prowadzoną inwestycją.
Takiego związku w przypadku wskazanym przez podatnika brak.
W trakcie przeprowadzonych oględzin w dniu [...] sierpnia 2002 r. stwierdzono, że zostały wylane ławy fundamentowe pod budynek mieszkalny, które to prace zostały wykonane przez poprzedniego inwestora. Wydatek z dnia [...] września 2001 r. na zakup 5 kg kleju Atlas Plus jest jedynym wydatkiem jakie poniósł podatnik /w zeznaniach podatkowych za lata poprzednie nie wykazywano odliczeń z tytułu budowy budynku mieszkalnego/. Twierdzenie podatnika, że zakupiony klej będzie wykorzystany przy realizacji budowy budynku mieszkalnego jest mało prawdopodobne. Od zakupu upłynął prawie rok czasu, a jego termin przydatności do użycia wynosi 6 miesięcy od daty produkcji, co wskazuje, że wydatek ten nie będzie miał związku z budową budynku mieszkalnego.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że w wystąpieniu podatnika z dnia [...]maja 2002 r. w sprawie udzielenia pisemnej informacji o stosowaniu przepisów prawa podatkowego w zakresie prawa do ulgi budowlanej w związku z zakupem gruntu z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, w opisie faktycznym - do którego przedstawienia podatnik był obowiązany - nie wskazano, że poniesiono jakiekolwiek wydatki /oprócz zakupu gruntu/ związane z budową. W udzielonej odpowiedzi Urząd wskazał zasady korzystania po dniu 1 stycznia 2002r. z tzw. starej ulgi budowlanej przez podatników kontynuujących rozpoczęte inwestycje przed tą datą, oraz zasady korzystania z tzw. nowej ulgi budowlanej wg przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2002 r. Po otrzymaniu odpowiedzi podatnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz z korektą zeznania podatkowego za rok 2001, w którym wykazał wielkość wydatków na budowę w kwocie [...]zł. Wobec powyższego organ uznał, że złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest nieuprawnioną próbą nabycia prawa skorzystania z ulgi budowlanej na dotychczasowych zasadach.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.B. zarzucił jej naruszenie art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem podatnika nabył on prawo do dużej ulgi budowlanej istniejącej do końca 2001 roku, ponieważ posiada fakturę potwierdzającą zakup kleju, zakup został dokonany w 2001r., a zakupiony towar jest materiałem budowlanym. Ponadto odwołujący się ma pozwolenie na budowę z 2001 r.
Skarżący wyjaśnił również, że nie rozliczył wydatku inwestycyjnego /zakup kleju/ w pierwotnym rozliczeniu za 2001 r. z uwagi na małą wartość wydatkowanej kwoty. Był przekonany, że posiadając rozpoczętą budowę wraz z pozwoleniem budowlanym posiadał prawo do dużej ulgi. Wydatkowaną kwotę /[...]zł./ zamierzał rozliczyć w zeznaniu za 2002r. Z urzędowej interpretacji z dnia [...] czerwca 2001 r. dowiedział się, że warunkiem do skorzystania z ulgi jest poniesienie wydatku w 2001 r. W związku z powyższym złożył korektę zeznania wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Decyzją z dnia [...]r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że w sytuacji podatnika odliczeniu od podatku należnego za rok 2001 podlegały wydatki, które zostały faktycznie poniesione na budowę domu w 2001r. Z faktury VAT nr [...], mimo że nosi datę [...]września 2001 r. wynika, że poniesienie wydatku na zakup kleju nastąpiło [...] lipca 2002 r., co W.B. potwierdził własnoręcznym podpisem.
W tych okolicznościach brak podstaw do uwzględnienia tego wydatku w zeznaniu PIT-36 dotyczącym roku 2001, a tym samym stwierdzeniem nadpłaty w wysokości wyższej niż wynikało to z pierwotnie złożonego zeznania PIT-36.
W skardze wniesionej przez W.B. do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucono decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem podatnika zakup kleju nastąpił w dniu [...] września 2001 r., jak na to wskazuje data wystawienia faktury VAT. Inny, późniejszy termin płatności nie ma żadnego znaczenia, bowiem sam towar co do zasady został nabyty w 2001 r.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się bezzasadna.
Organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązującym do końca 2001 r., podatek zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na budowę budynku mieszkalnego.
Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że wydatek winien być poniesiony w roku podatkowym, w którym ulga przysługiwała, a więc w sytuacji podatnika w roku 2001. Tego roku dotyczyło też zeznanie podatkowe i jego korekta. W tej sytuacji słusznie zwrócono uwagę, że nie można odliczyć za rok 2001 wydatku, którego się w tym roku nie poniosło.
Skarżący nie zaprzeczył, że faktura VAT została wystawiona [...] września 2001 r., a płatność nastąpiła w dniu [...] lipca 2002 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż "przepisy wprowadzające ulgi podatkowe nie mogą być interpretowane ani z zastosowaniem wykładni rozszerzającej, ani z zastosowaniem wykładni ścieśniającej" /wyrok NSA z 11 lutego 1997 r., sygn. akt III SA 1275/95, "Lex" nr 29902/. Odmienny punkt widzenia mógłby doprowadzić do niedopuszczalnego rozciągnięcia zakresu ulgi na sytuacje faktyczne, których ulga nie dotyczy.
W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
/-/ K.Pawlicki /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska
uk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI