I SA/Po 2870/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, uznając niedopuszczalność egzekucji należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich.
Spółka "A" zaskarżyła postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca podnosiła, że wierzyciel nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie obowiązujących przepisów. WSA w Poznaniu uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone postanowienia i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd wskazał na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2001 r., powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA.
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. w C. na postanowienie Izby Skarbowej dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego pierwotnie oddalił zarzuty spółki, wskazując na tytuł wykonawczy wystawiony przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych. Spółka w zażaleniu zarzuciła organowi egzekucyjnemu, że nie zbadał dopuszczalności egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując uprawnienie wierzyciela do wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Rady Ministrów z 1996 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, argumentując, że organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność obowiązku, oraz powołując się na rozporządzenie i art. 170 ust. 5 Prawa wodnego. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, uznając skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny ma obowiązek badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej i zwracać tytuł wykonawczy, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych, w tym nie zawiera podstawy prawnej obowiązku. WSA zwrócił uwagę, że w chwili wydania tytułu wykonawczego obowiązywało rozporządzenie z 1996 r., które w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" odnosiło się do należności Skarbu Państwa lub państwowych jednostek organizacyjnych z tytułu działalności statutowej spółek wodnych. Sąd wskazał, że organom umknęła okoliczność, iż Prawo wodne z 2001 r. weszło w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., a w sprawach opłat należnych za okres sprzed jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko, podnoszone przez stronę skarżącą i potwierdzone w wyroku NSA z 1997 r. (sygn. akt I SA/Łd 336/96), że w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2001 r. egzekucja administracyjna należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich i innych świadczeń od członków była niedopuszczalna. Sąd podzielił ten pogląd.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, egzekucja administracyjna należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich i innych świadczeń przysługujących od członków była niedopuszczalna w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2001 r.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok NSA z 1997 r. oraz doktrynę, zgodnie z którymi w poprzednim stanie prawnym egzekucja administracyjna takich należności była niedopuszczalna. Podkreślono, że organ egzekucyjny ma obowiązek badać dopuszczalność egzekucji i zwracać tytuł wykonawczy, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych, w tym nie ma podstawy prawnej obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a"
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi, jeżeli tytuł ten nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy, w tym nie zawiera podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji.
rozp. RM art. 1 § ust. 1 pkt 2 lit. "d"
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucji administracyjnej podlegały należności pieniężne przypadające Skarbowi Państwa lub państwowym jednostkom organizacyjnym z tytułu działalności statutowej spółek wodnych (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r.).
p.w. art. 170 § ust. 5
Prawo wodne
Do egzekucji składek i świadczeń na rzecz spółki wodnej stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r.).
p.w. art. 204 § ust. 3
Prawo wodne
W sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie Prawa wodnego z 2001 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia postanowienia, sąd wstrzymuje jego wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2001 r.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie w/w Prawa wodnego, egzekucja administracyjna należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich i innych świadczeń przysługujących od członków spółki jest niedopuszczalna.
Skład orzekający
Gabriela Gorzan
przewodniczący
Janusz Ruszyński
członek
Karol Pawlicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej należności spółek wodnych z tytułu składek członkowskich w określonym stanie prawnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie Prawa wodnego z 2001 r. oraz specyfiki należności spółek wodnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej i dopuszczalności egzekucji, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących spółek wodnych. Pokazuje też, jak wcześniejsze orzecznictwo NSA może wpływać na późniejsze rozstrzygnięcia.
“Egzekucja administracyjna składek spółki wodnej: kiedy prawo milczy, sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 250 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 2870/02 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2004-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-12-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan /przewodniczący/ Janusz Ruszyński Karol Pawlicki. /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Karol Pawlicki (spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" sp. z o.o. w C. na postanowienie Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 250,-zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych) na rzecz skarżącej spółki tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] ,wydanym na podstawie art. 123 kpa oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił zarzuty złożone przez Przedsiębiorstwo "A" sp. z o.o. w C. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że tytuł wykonawczy wystawiony został przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Ch. w dniu[...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo "A" zarzuciło organowi egzekucyjnemu, że nie zbadał, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy egzekucja administracyjna jest dopuszczalna zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem żalącego się wierzyciel nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjny m w administracji (Dz.U. z 1997 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.). Powyższy zarzut znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1997 r. sygn. akt I SA/Łd 336/96 (opubl. "Orzecznictwo Sądów Polskich" z 1997 r. nr 11, poz. 204). Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym. Podkreślono też, że zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne z tytułu działalności statutowej spółek wodnych, a z kolei art. 170 ust. 5 Prawa wodnego przewiduje, że do egzekucji składek i świadczeń na rzecz spółki wodnej stosuje się odpowiednio przepisy o egzekucji należności podatkowych. Na powyższe postanowienie skargę do Ośrodka Zamiejscowego NSA w Poznaniu wniosło Przedsiębiorstwo "A", zarzucając mu naruszenie art. 29 § 1 oraz art. 34 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna. Według art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Z kolei § 2 stanowi, że organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi jeżeli m.in. tytuł ten nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy. Ustawa zaś wymaga, aby tytuł wykonawczy zawierał podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji (art. 27 § 1 pkt 3). W niniejszej sprawie w chwili wydania tytułu wykonawczego tj. [...]obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia, egzekucji administracyjnej podlegały należności pieniężne przypadające Skarbowi Państwa lub państwowym jednostkom organizacyjnym będącym osobami prawnymi, jednostkami budżetowymi albo zakładami budżetowymi z tytułu działalności statutowej spółek wodnych. Skarżąca spółka w postępowaniu egzekucyjnym podnosiła zarzut, że powyższego przepisu nie można odnieść do Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ch. Ponadto w postanowieniu Izby Skarbowej powołano się na art. 170 ust. 5 Prawa wodnego. Uszło jednak uwadze organu, że ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. N r 115, poz. 1229) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., a w jej art. 204 ust. 3 wskazano, że w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia ustawy w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na okoliczność podnoszoną przez stronę skarżąca w zażaleniu i skardze, że w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie w/w Prawa wodnego, egzekucja administracyjna należności spółki wodnej z tytułu składek członkowskich i innych świadczeń przysługujących od członków spółki jest niedopuszczalna. Powyższy pogląd wyrażony w powołanym przez skarżącą Spółkę wyroku NSA z dnia 5 marca 1997 r. znalazł aprobatę w doktrynie (zob. glosa Romana Hausera opublikowana razem z orzeczeniem) i skład orzekający w niniejszej sprawie również go podziela. W ponownym postępowaniu organ egzekucyjny winien wziąć powyższe pod uwagę. W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania uchylonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński LF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI