I SA/Po 286/24

I SA/Po 286/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Izabela Kucznerowicz
Katarzyna Nikodem /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1888
art. 15 ust. 1, art. 15d ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 70 § 6 pkt 1, art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 27 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] roku nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł (słownie [...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania D. Z., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z 12 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r.
Zaskarżona decyzja DIAS zapadła w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Naczelnik przeprowadził kontrolę celno-skarbową w skarżącej spółce w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 lutego 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. na podstawie upoważnienia
z 27 kwietnia 2021 r., nr [...] Kontrola celno-skarbowa zakończyła się wynikiem kontroli z 4 maja 2023 r., w którym stwierdzono nieprawidłowości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r., doręczonym spółce 8 maja 2023 r. Spółka nie złożyła korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2017 rok na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o K. A. S. (Dz. U. z 2023 roku poz. 615 z późn. zm.;
w skrócie: "u.k.a.s.").
W toku kontroli celno-skarbowej spółka została wezwana przez Naczelnika do wskazania sposobu dokonania płatności za faktury zakupu ujęte w kosztach uzyskania przychodów (wg zestawienia faktur przesłanego spółce przez kontrolujących
w wezwaniu) wystawione przez:
- E. Sp. z o.o.,
- T. I. Sp. z o.o.,
- D. T. Sp. z o.o.,
- E. P. Sp. z o.o.
W odpowiedzi spółka przekazała do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] pismami z 28 grudnia 2022 r. oraz z 16 lutego 2023 r. zestawienia ze wskazaniem sposobu płatności za wymienione faktury.
W przedmiotowych zestawieniach spółka wykazała, że dokonywała płatności w formie przelewów, kompensat jak również gotówką. Z wypełnionych przez spółkę zestawień wynika, że część płatności gotówkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą dokonywana była przy transakcjach przekraczających również kwotę [...]zł.
Postanowieniem z 14 czerwca 2023 r., nr [...] przekształcono kontrolę celno-skarbową w postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. Postanowienie doręczono skarżącej spółce 26 czerwca 2023 r. i w myśl z art. 83 ust. 3 u.k.a.s. z tym dniem nastąpiło przekształcenie kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe.
Po analizie materiału dowodowego Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] decyzją z dnia 12 września 2023 r. określił spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. w wysokości [...] zł.
W oparciu o przesłane przez spółkę zestawienia, Naczelnik w tabeli znajdującej się na stronach [...] wydanej decyzji ujął transakcje gotówkowe przekraczające [...] zł, które zgodnie z art. 15d ust. 1 ustawy z 15 lutego
1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1888
z późn. zm.; w skrócie: "u.p.d.o.p.") nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 u.p.d.o.p. w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kosztów w tej części, w jakiej płatność została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego, podatnicy zmniejszają koszty uzyskania przychodów albo
w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodu - zwiększają przychody w miesiącu, w którym została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego.
Naczelnik wyjaśnił, że do ustalenia wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodu w 2017 r. zsumowano poszczególne płatności dokonane
w ramach jednej transakcji będące w kwotach brutto i przeliczono je na kwoty netto.
W tym celu przyjęto jedynie kwoty płacone gotówką. Ustalono procentową wielkość pojedynczej płatności gotówkowej w stosunku do całej płatności dokonanej w ramach tej samej transakcji.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przedmiotowych rozliczeń, organ I instancji uznał, że wydatki niestanowiące kosztu uzyskania przychodu w 2017 r. - w związku z dokonaniem płatności gotówkowych przez skarżącą spółkę
w transakcjach o wartości powyżej [...] zł - zostały dokonane na rzecz E. P. Sp. z o.o. i wynoszą łącznie [...] zł.
Ujawnione przez Naczelnika nieprawidłowości w zakresie kosztów uzyskania przychodów doprowadziły do ustalenia, że spółka w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2017 zaniżyła dochód do opodatkowania, a w konsekwencji zaniżyła kwotę zobowiązania podatkowego o [...] zł.
Od tej decyzji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
a. art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.; w skrócie: "o.p."), art. 123 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 200 § 1 o.p. w zw. art. 94 ust. 2 u.k.a.s. w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez:
- pozbawienie spółki możliwości realizacji prawa do obrony, z uwagi na odebranie znacznej części dokumentacji spółki,
- uniemożliwienie spółce skorzystania z zasady czynnego udziału
w postępowaniu podatkowym oraz innych uprawnień, które się z niej wywodzą,
b. art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 188 o.p.,
art. 199 o.p. w zw. z art. 94 ust. 2 u.k.a.s. poprzez:
- potraktowanie jako "dowodu" w sprawie tabeli znajdujących się m.in. na kartach [...] i następnych akt sprawy,
- włączenie do akt sprawy protokołów przesłuchań podejrzanych w postępowaniu karnym,
- niepodjęcie wystarczających działań w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i w efekcie niezbadanie okoliczności faktycznych sprawy i wydanie decyzji na materiale dowodowym zawierającym istotne braki;
c. art. 121 § 1 o.p., art. 129 o.p., art. 178 § 1 o.p., art. 179 § 1 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p. w zw. z art. 94 ust. 2 u.k.a.s. oraz art. 27 Konstytucji RP w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku p. poprzez:
- dołączenie do akt sprawy materiału dowodowego w językach obcych, który był dla podatnika niezrozumiały, co spowodowało, że ów materiał dowodowy był dla strony niejawny i strona nie mogła się do niego odnieść,
- dołączenie do materiału dowodowego dokumentów, których treść była częściowo zamazana, przez co podatnik nie mógł się z nią zapoznać
(z wyjątkiem danych osobowych osób biorących udział w międzynarodowej wymianie informacji),
- wprowadzenie do jawnej dla strony części akt jedynie niektórych materiałów
z puli zabezpieczonych dokumentów, co stworzyło znaczące ryzyko, że jakiś istotny dla sprawy dokument został pominięty;
d. art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 187 o.p., art. 191 o.p. w zw. art. 94 ust. 2 u.k.a.s. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającej na przyjęciu, że:
- podatnik zaniżył dochód do opodatkowania CIT za 2017 rok, a w konsekwencji zaniżył kwotę zobowiązania podatkowego za 2017 rok
podczas, gdy powyższe jest rezultatem:
- wybiórczego podejścia do zebranego materiału dowodowego, objawiającego się przyznaniem istotnej wagi okolicznościom przemawiającym na niekorzyść podatnika przy jednoczesnym pominięciu lub niedostatecznym uwzględnieniu kwestii przemawiających na korzyść podatnika,
- założeń realizujących domniemanie winy podatnika, a wynikających
z niedążenia organu do pozyskania materiału dowodowego jednoznacznie rozstrzygającego kluczowe dla sprawy kwestie.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.
a. art. 15d u.p.d.o.p. w zw. z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 4 Traktatu o U. E. oraz art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu U. E. poprzez zastosowanie sankcji wynikającej z art. 15d u.p.d.o.p. w oderwaniu od norm funkcjonujących w krajowym porządku prawnym, a zwłaszcza norm o charakterze konstytucyjnym, jak i europejskim;
a w konsekwencji naruszenie: art. 7 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 3, art. 15 ust. 1, art. 15d ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 27 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 3, art. 207 o.p. w zw. z art. 94 ust. 2 u.k.a.s., poprzez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w CIT za 2017 r., mimo braku podstaw prawnych i faktycznych takiego rozstrzygnięcia.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
Następnie spółka w piśmie z 26 stycznia 2024 r. do DIAS wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz złożyła wnioski o:
1. umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r.,
2. umożliwienie stronie zapoznanie się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy oraz umożliwienie stronie sporządzenia z nich kopii lub fotokopii,
3. włączenie do materiału dowodowego tłumaczeń dokumentów w językach obcych,
4. włączenie do materiału dowodowego postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w przedmiocie podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 56 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2023 r. poz. 654 z późn. zm.; w skrócie: "k.k.s.") w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją
z 26 lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia.
Organ, uwzględniając brzmienie art. 70 § 1 o.p., uznał, że uprawnienie organów podatkowych do orzekania w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres 01.01.2017 r. - 31.12.2017 r. co do zasady, przedawnia się z dniem 31 grudnia 2023 r.
DIAS wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego, działając w trybie art. 70c o.p., zawiadomieniem z 31 lipca 2023 r. nr [...], UNP: [...] poinformował spółkę o zawieszeniu z dniem 26 lipca 2023 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za okres 01.01.2017 r. - 31.12.2013 r. na skutek przesłanki określonej w art. 70 § 6 pkt 1 o.p., tj.: wszczęcia w tym dniu postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., na okres prawomocnego zakończenia postępowania karnego skarbowego.
Ze znajdującej się w aktach kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pismo z dnia 31 lipca 2023 r. doręczone zostało spółce 2 sierpnia 2023 r.,
a zatem zgodnie z dyspozycją art. 70c o.p. przed upływem terminu przedawnienia.
DIAS nie zgodził się z twierdzeniem spółki zawartym w piśmie z 24 stycznia 2024 r., że w aktach sprawy brakuje dowodu jednoznacznie potwierdzającego doręczenie ww. zawiadomienia o zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wskazany na potwierdzeniu odbioru numer [...] W ocenie organu II instancji analiza oznaczeń identyfikujących zawiadomienie i potwierdzenie odbioru zawiadomienia wskazuje bez żadnych wątpliwości, że zawiadomienie zostało doręczone spółce 2 sierpnia 2023 r. Na potwierdzeniu odbioru, poza numerem pisma, które podważa spółka, znajdują się również inne oznaczenia identyfikujące przesyłaną korespondencję, tj. rodzaj pisma: "zawiadomienie" oraz numer UNP: [...]. Wskazany numer UNP: [...], który utworzony został dla konkretnego pisma kierowanego do strony - w tym przypadku zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia - pozwala na jednoznaczne ustalenie (zidentyfikowanie) doręczonej korespondencji.
W ocenie Naczelnika brak jest również podstaw do uznania, że doszło do instrumentalnego wykorzystania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. poprzez wszczęcie postępowania karno-skarbowego wyłączenie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Naczelnik 26 lipca 2023 r. wszczął wobec skarżącej spółki pod sygnaturą nr RKS [...] postępowanie przygotowawcze w sprawie o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., a więc na
5 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zatem w ocenie DIAS wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie nastąpiło "tuż przed" upływem wskazanych terminów przedawnienia, co mogłoby wskazywać na nadużycie przez organ kompetencji przez wszczęcie tego postępowania jedynie w celu zawieszenia biegu terminów przedawnienia. Ponadto podstawą do wszczęcia dochodzenia były nieprawidłowości stwierdzone w toku kontrolni celno-skarbowej
w zakresie m.in. podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. Ustalenia dokonane w ramach tego postępowania zostały udokumentowane wynikiem kontroli
z 4 maja 2023 r., nr [...], doręczonym spółce w dniu
8 maja 2023 r. W ocenie organu II instancji następstwo czasowe tych zdarzeń oraz stan sprawy przedstawiony w zaskarżonej decyzji nie nasuwa podejrzeń w zakresie pozorowanego charakteru wszczęcia postępowania przygotowawczego, które miałoby służyć jedynie stworzeniu możliwości dokonania wymiaru podatku po upływie 5-letniego okresu, w jakim przedawniają się zobowiązania podatkowe.
Ponadto DIAS podkreślił, że przedstawione zostały przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Krajowej zarzuty karne:
- S. E. - członkowi zarządu D. K. Sp. z o.o.
17 października 2023 r. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37
§ 1 pkt 2 i 5 k.k.s. oraz art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.,
- M. B. - prezesowi zarządu D. K. Sp. z o.o.
18 października 2023 r. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37
§ 1 pkt 2 i 5 k.k.s. oraz art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., w zw. Z art. 7 § 1 k.k.s., w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.
- O. A. - jako osobie faktycznie zajmującej się sprawami gospodarczymi spółki D. K. Sp. z o.o. 19 października 2023 r. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s. oraz art. 16 § 2 k.k.s., art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2k.k.s., w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., w zw. z art. 9 § 3 k.k.s..
Mając powyższe na uwadze, zdaniem DIAS, nie można uznać, aby wszczęcie postępowania przygotowawczego w dniu 26 lipca 2023 r. miało charakter instrumentalny, służący jedynie stworzeniu możliwości dokonania wymiaru podatku po upływie 5-letniego okresu, w jakim przedawniają się zobowiązania podatkowe.
Jednocześnie DIAS zaznaczył, że gdyby nawet uznać, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego biegnie dalej od dnia 23 listopada 2023 r.
tj. dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie
o przestępstwo skarbowe (ww. postanowienia o umorzeniu śledztwa uprawomocniło się 22 listopada 2023 r.), to zobowiązanie skarżącej spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. określone zaskarżoną decyzją przedawni się z upływem 29 kwietnia 2024 r. - zawieszenie biegu terminu przedawnienia na okres od 26 lipca 2023 r. do 22 listopada 2023 r. stanowi okres 119 dni.
Przechodząc zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, organ II instancji, odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wyjaśnił, że przedsiębiorcy nabywający świadczenia od innych przedsiębiorców są zobligowani do regulowania zobowiązań, wykorzystując rachunek płatniczy w każdym tym przypadku, w którym bez względu na ilość płatności, wartość transakcji przekroczy równowartość [...] zł i dlatego nie sposób jest uznać, że możliwym jest obchodzenie tego przepisu poprzez dzielenie płatności dokonywanych przez przedsiębiorcę w taki sposób, aby uwzględnić całość czynionych płatności. W przedmiotowej sprawie, jak wynika
z zestawienia faktur zakupu od E. P. Sp. z o.o. (strona [...] zaskarżonej decyzji), płatność z faktury często dzielona była w taki sposób, aby jednorazowo nie przekraczała kwoty [...]EURO.
Organ stwierdził, że wskazane przez spółkę okoliczności uzasadniające powody dokonywania spornych płatności gotówkowych, nie mają znaczenia
w okolicznościach niniejszej sprawy. Brak znajomości przepisów podatkowych nie może być argumentem uzasadniającym nieprzestrzeganie obowiązujących norm. W takich okolicznościach ryzyko poniesienia ewentualnych konsekwencji spoczywa wyłącznie na podmiocie gospodarczym.
W ocenie DIAS Naczelnik prawidłowo dokonał ustaleń przede wszystkim na podstawie informacji i wyjaśnień pozyskanych od spółki (przedłożone pliki [...] i odpowiedzi na wezwania). Organ II instancji zauważył, że w zestawieniach to właśnie spółka wskazała dokument rozliczany, kwotę dokonanego rozliczenia, formę dokonania rozliczenia, kwotę rozliczenia, walutę oraz datę rozliczenia. To dowodzi, zdaniem organu odwoławczego, że spółka była w posiadaniu informacji umożliwiającej sporządzenie takich zestawień w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Nawet jeśli spółka nie była w posiadaniu dokumentacji papierowej, to miała dostęp do swojej księgowości prowadzonej w postaci elektronicznej.
W ocenie DIAS organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie spółka miała możliwość dokonania weryfikacji tych ustaleń. Kwestia zajęcia papierowej dokumentacji księgowej przez Prokuraturę Krajową, w sytuacji posiadania przez spółkę dostępu do elektronicznej księgi rachunkowej (plik [...], pozostaje bez znaczenia. Brak dostępu do dokumentacji papierowej (faktur zakupu, dowodów KW, wyciągów
z rachunków bankowych) nie ograniczyło możliwości przeprowadzenia kontroli przez organ I instancji oraz dokonania weryfikacji tych ustaleń przez spółkę.
DIAS podkreślił, że organ I instancji w żaden sposób nie pozbawił strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a zgromadzony materiał dowodowy stanowi akta sprawy, do których spółka miała dostęp. Spółka skorzystała bowiem ze swoich uprawnień czynnego udziału w postępowaniu. Pełnomocnik szczególny (pełnomocnictwo udzielone przez Prezesa Zarządu Spółki) sfotografował pełne akta postępowania podatkowego oraz akta kontroli celno-skarbowej. Akta, z którymi zapoznała się strona, stanowiły materiał będący podstawą rozstrzygnięcia.
Organ II instancji wyjaśnił także, że włączone do akt sprawy postanowieniami organu I instancji dokumenty, na których organ I instancji oparł rozstrzygniecie
tj. zanonimizowane informacje SCAC oraz protokoły z przesłuchań podejrzanych, przetworzone zostały wyłącznie w sposób uniemożliwiający identyfikację danych wrażliwych występujących w nich urzędników zajmujących się wymianą informacji (imię i nazwisko, numer telefonu, adres e-mail) oraz osób fizycznych (numery dowodów tożsamości, dane rodziców, adresy zamieszkania, wykształcenie) i podmiotów prawnych. Zatem organ I instancji włączył do akt sprawy dokumenty, w których ograniczony został dostęp tylko do danych w celu ochrony interesów tych osób i podmiotów. W ocenie DIAS organ I instancji, włączając do akt zanonimizowane dokumenty, które ograniczają dostęp tylko i wyłącznie do danych osobowych osób trzecich, nie naruszył w żaden sposób procedury wprowadzania do akt sprawy materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję zarzucono:
I. rażące naruszenie art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i 70c o.p. poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie i błędne uznanie, że wszczęte w dniu 26 lipca 2023 r. postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1
w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. i w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika określającą wysokość zobowiązania podatkowego pomimo upływu terminu jego przedawnienia w sytuacji, gdy:
- w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie stronie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c o.p., a w świetle art. 70 § 6 pkt 1 o.p.; skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zależy od prawidłowego zawiadomienia podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe,
- z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że wszczęcie postępowania w sprawie
o przestępstw skarbowe nastąpiło w sposób instrumentalny, w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 208 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p. przez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r., podczas gdy postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe wobec przedawnienia zobowiązania objętego tymże postępowaniem;
2. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. w zw. z art. 121 § 1 o.p., art. 124 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. w zw. z art. 70 § 1 o.p. i art. 70 § 6 pkt 1 o.p. poprzez brak wystarczającego wskazania w treści uzasadnienia decyzji, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie służyło jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przy jednoczesnym pominięciu szeregu okoliczności świadczących o instrumentalnym wszczęciu postępowania przygotowawczego;
3. art. 233 § 1 pkt 1 o.p w zw. z art. 121 § 1 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 192 o.p.
i art. 200 § 1 o.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu
I instancji, w sytuacji, gdy organ naruszył przepisy postępowania poprzez brak ponownego wydania i doręczenia stronie zawiadomienie w trybie art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 94 ust. 2 u.k.a.s., co miało ten istotny wpływ na wynik sprawy, że spowodowało:
- brak możliwości ustosunkowania się strony do kompletnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
- instrumentalne potraktowanie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu,
- zlekceważenie sensu i celu instytucji przewidzianej w art. 200 o.p.,
- uznanie za udowodnione okoliczności faktycznych w sytuacji, w której strona nie miała możliwości wypowiedzenia co do przeprowadzonych dowodów,
4. art. 121 § 1 o.p, art. 123 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 200 § 1 o.p. i w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonej decyzji oraz w zw. z art. 233 § 1
pkt 1 o.p poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika w sytuacji, gdy doszło do rażącego naruszenia prawa do obrony strony, zarówno w postępowaniu przed Naczelnikiem, jak i przed organem odwoławczym, co miało ten istotny wpływ na wynik sprawy, że spowodowało:
- pozbawienie strony możliwości realizacji prawa do obrony, w toku postępowania przed organami obu instancji z uwagi na odebranie znacznej części dokumentacji spółki,
- uniemożliwienie spółce skorzystania z zasady czynnego udziału
w postępowaniu podatkowym oraz innych uprawnień, które się z niej wywodzą;
5. art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 188 o.p.,
art. 199 o.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji oraz w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika w sytuacji niezbadania przez organ odwoławczy, jak i Naczelnika, okoliczności faktycznych sprawy i ostatecznie wydanie rozstrzygnięcia opierającego się na materiale dowodowym zawierającym istotne braki, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy poprzez:
- potraktowanie jako "dowodu" w sprawie tabeli znajdujących się m.in. na kartach [...] i następnych akt sprawy,
- włączenie do akt sprawy protokołów przesłuchań podejrzanych w postępowaniu karnym,
- niepodjęcie wystarczających działań w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części;
6. art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 187 o.p., art. 191 o.p. wydanie zaskarżonej decyzji oraz w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika w sytuacji dokonania przez organ, jak i organ odwoławczy dowolnej
a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającej na przyjęciu, że podatnik zaniżył dochód do opodatkowania CIT za 2017 r., a w konsekwencji zaniżył kwotę zobowiązania podatkowego za 2017 r.,
podczas, gdy powyższe jest rezultatem:
- wybiórczego podejścia do zebranego materiału dowodowego, objawiającego się przyznaniem istotnej wagi okolicznościom przemawiającym na niekorzyść podatnika przy jednoczesnym pominięciu lub niedostatecznym uwzględnieniu kwestii przemawiających na korzyść podatnika,
- założeń realizujących domniemanie winy podatnika, a wynikających
z niedążenia organów do pozyskania materiału dowodowego jednoznacznie rozstrzygającego kluczowe dla sprawy kwestie.
7. art. 121 § 1 o.p., art. 123 § 1 o.p., art. 129 o.p., art. 178 § 1 o.p., art. 179 § 1 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p. w zw. z art. 27 Konstytucji RP w zw. z art. 4 pkt 3
i art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku p. poprzez nieuwzględnienie wniosków strony dotyczących:
- włączenia do materiału dowodowego tłumaczeń dokumentów w językach obcych,
- umożliwienia stronie zapoznania się z materiałem dowodowym oraz umożliwienia stronie sporządzenia z nich kopii lub fotokopii,
co miało ten istotny wpływ na wynik sprawy, iż spowodowało że:
- część materiału dowodowego w sprawie była dla strony niejawna i strona nie mogła się do niej odnieść,
- część materiału dowodowego, w postaci częściowo zamazanych dokumentów, pozostawała niemożliwa do zapoznania się dla strony (z wyjątkiem danych osobowych osób biorących udział w międzynarodowej wymianie informacji),
- wprowadzono do jawnej dla strony części akt jedynie niektóre materiały z puli zabezpieczonych dokumentów, co stworzyło znaczące ryzyko, że jakiś istotny dla sprawy dokument został pominięty.
III. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15d u.p.d.o.p. w zw. z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 4 Traktatu o U. E. oraz art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu U. E. poprzez zastosowanie sankcji wynikającej z art. 15d u.p.d.o.p. w oderwaniu od norm funkcjonujących w krajowym porządku prawnym, a zwłaszcza norm o charakterze konstytucyjnym, jak i europejskim; a w konsekwencji naruszenie: art. 7 ust. 1 i 2,
art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 3, art. 15 ust. 1, art. 15d ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 27 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 3, art. 207 o.p. poprzez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w CIT za 2017 r., mimo braku podstaw prawnych i faktycznych takiego rozstrzygnięcia.
Spółka wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS z 26 lutego 2024 r. w całości;
2) uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika z 12 września 2023 r. w całości;
3) umorzenie w całości postępowania podatkowego w sprawie, w której wydano ww. decyzje;
4) zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, wedle norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
W piśmie procesowym z 2 sierpnia 2024 r. pełnomocnik spółki podniósł zarzut naruszenia art. 70 c o.p. polegający na pominięciu pełnomocnika w osobie K. K. przy doręczeniu zawiadomienia, o którym mowa w tym przepisie. Pełnomocnik spółki, powołując się na Uchwałę NSA z 18 marca 2019 r. I FPS 3/18, podniósł że nigdy nie doszło do zgodnego z prawem zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu przedawnienia.
Następnie pismem procesowym z 5 sierpnia 2024 r. pełnomocnik spółki podniósł zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 o.p. Zdaniem strony zaskarżona decyzja, jak
i decyzja organu I instancji zostały podpisane przez osoby, której upoważnienia nie wykazano w aktach sprawy, co uzasadnia podniesienie zarzutu nieważności decyzji zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 o.p.
Pismem z 10 sierpnia 2024 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi.
Pismem z 12 sierpnia 2024 r. skarżąca podniosła, że E. P. sp. z o.o. nie był "innym przedsiebiorcą" w rozumieniu art. 22 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. Nadto wniesiono o ewentualne zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 22 u.s.d.g. oraz art. 15d ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. z Konstytucją.
Organ podatkowy ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w pismach procesowych. Wskazał, m.in., że zarzut dotyczący braku upoważnień do podpisania decyzji w imieniu organów jest niezasadny, przedłożył stosowne upoważnienia.
Sąd przeprowadził dowód z nadesłanych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm..; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie
w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że decyzja wydana przez DIAS oraz decyzja wydana przez organ I instancji nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Organy obu instancji zakwestionowały na podstawie art. 15d ust. 1 u.p.d.o.p. transakcje gotówkowe przekraczające [...] zł, wskazując, że nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją.
W ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny. Zaskarżona decyzja nie została wydana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego.
Niesporne jest, że co do zasady zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. przedawniłoby się z końcem 2023r.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za badany okres. Wskazał, że termin przedawnienia uległ zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p., wszczęto bowiem postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, które wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z akt sprawy wynika, że pismem z 31 lipca 2023 r. organ, działając na podstawie art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 o.p., zawiadomił stronę, że z dniem 26 lipca 2023 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań, z uwagi na wszczęcie postępowania karnoskarbowego. Zawiadomienie zostało doręczone podatnikowi 2 sierpnia 2023 r. Zawiadomienie to zostało prawidłowo doręczone stronie, ponieważ w sprawie nie był ustanowiony pełnomocnik (pełnomocnik był ustanowiony wyłącznie do przeglądania akt i wykonania fotokopii akt). W aktach znajduje się dowód doręczenia zawiadomienia (t. [...], k. [...] akt). Sąd dokonał kontroli akt w odniesieniu do wskazanych okoliczności, uznając, że organ dochował wszystkich formalnych wymagań do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Sąd podziela stanowisko organu, że istniały podstawy do wszczęcia postępowania karno-skarbowego, nie wykorzystano tej instytucji instrumentalnie. Wszczęcie postępowania karno-skarbowego nastąpiło po ustaleniach kontroli celno - skarbowej. Wynik kontroli z 4 maja 2023 r. wraz z całością materiału dowodowego zawartej na płycie CD przekazano do Wydziału Dochodzeniowo- Śledczego 1 czerwca 2023 r. Organ ten uznał, że zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania karno – skarbowego, tj. o przestępstwo z art. 56 § 1 kks w związku z art. 37 § 1 pkt 1 kks. Śledztwo prowadzone było pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w [...] Następnie śledztwo przejęła Prokuratura Krajowa, która prowadziła już postępowanie i przedstawiła podejrzanym zarzuty. W związku z tym finansowy organ postępowania przygotowawczego postanowił umorzyć śledztwo.
Mając na uwadze wskazane okoliczności w opinii Sądu twierdzenia o bezzasadnym wszczęciu postępowania karno-skarbowego, wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia są niezasadne. Tym samym zarzuty naruszenia art. 70 § 1, w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 1 oraz 208 § 1 o.p. nie zasługują na uwzględnienie.
Niezasadny jest zarzut nieważności decyzji, z uwagi na podpisanie decyzji I i II instancji przez osoby nieuprawnione.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że żaden przepis prawa nie nakazuje powoływania w treści wydawanego aktu (decyzji czy postanowienia) upoważnienia do działania w imieniu organu, czy doręczenia go stronie postępowania. Udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu podatkowego, w związku z tym nie doręcza się go stronie w związku z wszczęciem postępowania, nie musi się również ono znajdować w aktach postępowania. Za prawidłowe, z zachowaniem wymogu pisemności, należy uznać upoważnienie wynikające z regulaminu urzędu, zarządzenia czy zakresu czynności, które są dostępne, czy to w siedzibie organu, czy też na jego stronie internetowej (por. wyrok NSA z 18 października 2022 r., I FSK 605/22; i powołane tam orzecznictwo).
Jeżeli jednak taki zarzut zostanie podniesiony w toku sądowej kontroli, to powinien być zbadany, albowiem tylko stwierdzenie prawidłowego umocowania pracownika organu do działania w imieniu organu podatkowego pozwala na uznanie, że zaskarżony akt wszedł do obrotu prawnego i skutecznie wiąże organ i stronę postępowania podatkowego (art. 212 o.p.).
Sąd przeprowadził dowody przedłożone przez organ na tę okoliczność.
Decyzja organu I instancji została podpisana przez I. S. p.o. Kierownika Szóstego Referatu Kontroli Celno-Skarbowej o Postępowania Podatkowego w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w [...]. Zgodnie z upoważnieniem z 24 lutego 2023 r. nr [...] Naczelnik WUCS w [...] upoważnił I. S. do podejmowania rozstrzygnięć we wszystkich sprawach z zakresu bezpośrednio nadzorowanej komórki organizacyjnej do kwoty [...]zł. Upoważnienie zostało podpisane przez Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] R. R. powołanego na to stanowisko 9 marca 2021 r. przez Szefa KAS M. R. (akt powołania k. [...] akt sądowych).
Decyzja organu II instancji została podpisana przez P. K. – Kierownika III Działu Trzeciego Działu Podatku od Towarów i Usług, Podatków Dochodowych, Podatków Majątkowych i Sektorowych w Izbie Administracji Skarbowej w [...], która zgodnie z upoważnieniem z 11 maja 2021 r. była upoważniona do załatwiania spraw i do podpisywania decyzji i postanowień do [...] zł kwoty spornej, z wyłączeniem zastrzeżonych do podpisu Naczelnika Drugiego Wydziału Podatków od Towarów i Usług, Podatków Dochodowych, Podatków majątkowych i Sektorowych, Zastępcy Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nadzorującego pion orzecznictwa i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Upoważnienie zostało podpisane przez M. P. – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ przesłał również upoważnienie dla Ł. P. (k. [...]), D. S. (k. [...])., Regulamin Organizacyjny [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] oraz Izby Administracji Skarbowej w P..
W związku z powyższym decyzje organu I i II instancji zostały podpisane przez upoważnionych pracowników.
Przechodząc do meritum sprawy, należy stwierdzić, że podstawą orzekania w sprawie był art. 15 ust. 1 oraz art. 15d ust. 1 u.p.d.o.p.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Przepis art. 15d ust. 1 u.p.d.o.p. stanowi, że podatnicy nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584, ze zm.) – dalej u.s.d.g. została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego. Zgodnie z art. 15d ust. 2 u.p.d.o.p. w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy a dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej została dokonana bez pośrednictwa rachunku bankowego, podatnicy:
1) zmniejszają koszty uzyskania przychodu,
2) w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodu – zwiększają przychody
w miesiącu, w którym została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.s.d.g. dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:
1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość [...] zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez N. B. P. z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.
Z powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca, aby zaliczyć wydatek spełniający warunek określony w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. do kosztów uzyskania przychodu, musi dokonać płatności na rachunek bankowy na rzecz innego przedsiębiorcy, jeśli jednorazowa wartość transakcji przekracza równowartość [...] zł. Przepis nie został zakwestionowany jako niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, jest normą obowiązującą od 1 stycznia 2017 r., obowiązuje wszystkie podmioty gospodarcze opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych, również podmioty powiązane.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm konstytucyjnych, tym samym nie skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności wskazanych regulacji z Konstytucją, o co wnosiła strona skarżąca.
W związku z powyższym zgodnie z zasada legalizmu wyrażoną w art. 120 o.p. organy podatkowe miały prawo zakwestionować zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków, w odniesieniu do których podatnik nie spełnił warunku określonego w art. 22 ust. 1 u.s.d.g.
Jak wynika z akt sprawy organ zwrócił się do spółki o przedłożenie zestawienia form płatności za faktury wystawione przez E. P. sp. z o.o. oraz T. I. sp. z o.o. i D. T. sp. z o.o. Na podstawie przesłanych zestawień organ ustalił, że skarżąca spółka zapłaciła za faktury wystawione na jej rzecz przez E. P. sp. z o.o. przelewami, kompensatami i gotówką. Organ ustalił, że płatności dokonywane gotówką dotyczyły również transakcji o wartości powyżej [...] zł i na podstawie przesłanych zestawień nie uznał za koszt uzyskania przychodu 2017 r. wydatków w łącznej wysokości [...] zł.
Strona już w postępowaniu przed organem I instancji zakwestionowała rzetelność przesłanych zestawień, podniosła, że zestawienia mogą zawierać pomyłki. Nadto stwierdziła, że nie widomo, kto sporządził zestawienia, ponieważ pod zestawieniami brak czytelnego podpisu i nie wiadomo, czy sporządziła je osoba uprawniona do reprezentowania spółki w postępowaniu. Strona kwestionowała uznanie sporządzonych zestawień za dowód w sprawie.
Zarówno organ I jak i II instancji nie skonfrontował danych wynikających z zestawień z dokumentacją źródłową, uznając, pomimo zakwestionowania przez stronę rzetelności tych danych, że skoro przesłała je spółka na wezwanie organu, to zestawienia te są zgodne ze stanem faktycznym.
W ocenie Sądu ustalenie stanu faktycznego wyłącznie na zestawieniach, których rzetelność strona zakwestionowała już w toku postępowania przed organem I instancji, narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 o.p. Nie można podzielić stanowisko organu, że strona mogła w każdym czasie skorygować swoje zestawienia, czego nie zrobiła, ponieważ to organ jest obowiązany zbierać dowody i ustalić prawdę obiektywną.
Przepis art. 121 § 1 o.p. nakazuje organom podatkowym prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por.m.in. wyrok NSA z 4 stycznia 2006 r., I FSK 401/05, LEX nr 187607). Przepisy art. 122 i art. 187 § 1 o.p. nakładają na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Nie ulega wątpliwości, że to organy podatkowe obciąża obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz ustalenia na tej podstawie stanu faktycznego zgodnego ze stanem rzeczywistym i uzyskanie w ten sposób podstawy do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. W dalszej kolejności ustalić, jakie dowody należy zebrać, aby ustalić określone fakty i te dowody przeprowadzić z urzędu.
W niniejszej sprawie kluczową kwestią było ustalenia, czy transakcje między podmiotami gospodarczymi opiewające na kwotę powyżej [...] zł były regulowane za pośrednictwem rachunku płatniczego. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym dowodem, jaki organ powinien przeprowadzić, to analiza dokumentów źródłowych, tj. faktur oraz rachunków bankowych. Tych dowodów organ nie przeprowadził, uznając, że zestawienia przesłane przez spółkę do organu stanowią dowód pozwalający na ustalenie formy płatności za poszczególne faktury, pomimo sprzeciwu spółki. W ocenie Sądu przyjęcie takiego założenia w sytuacji, gdy strona kwestionuje rzetelność zestawienia, narusza zasadę wyrażona w art. 122 o.p., zważywszy, że konsekwencją tych ustaleń było nieuznanie za koszt uzyskania przychodu wydatków udokumentowanych fakturami w łącznej wysokości [...] zł i zarzut zaniżenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. w wysokości [...] zł.
W związku z powyższym w ocenie Sądu zarzuty dotyczące postępowania dowodowego, tj. naruszenia art. 121 §1 o.p., 122 § 1 o.p. 180 § 1 o.p., w związku z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. zasługują na uwzględnienie.
Ponownie prowadzając postępowanie dowodowe, organ w celu ustalenia, czy spółka naruszyła obowiązek regulowania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, powinien przeprowadzić dowody z dokumentów źródłowych.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 134 § 1 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2
i § 4 p.p.s.a.