I SA/PO 2851/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówkontrahent zagranicznyweryfikacja dokumentówdowody w postępowaniuprawo ukraińskienieistniejący podmiotuchylenie decyzjipostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, uznając brak wystarczających dowodów na istnienie kontrahenta i prawidłowość rozliczeń.

Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok. Organ podatkowy zakwestionował zaliczenie przez spółkę kwoty zapłaconej M.K. do kosztów uzyskania przychodów, powołując się na informacje z Ukrainy, że M.K. nie był zarejestrowany i dokumenty były fałszywe. Sąd uchylił decyzję, wskazując na braki w materiale dowodowym i konieczność dokładniejszego wyjaśnienia statusu kontrahenta oraz weryfikacji dokumentów.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok dla Przedsiębiorstwa "A". Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wysokość podatku, zaległości i odsetek, kwestionując zaliczenie przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów kwoty zapłaconej M.K. za organizację dostaw kazeiny technicznej. Organ powołał się na informacje od ukraińskich władz podatkowych, według których M.K. nie był zarejestrowany, a dokumenty były fałszywe. Zeznania M.K. były sprzeczne co do tego, czy działał na własny rachunek, czy w imieniu firmy brata. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, podkreślając, że firma M.A. K. była nieistniejąca. Spółka "A" zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym brak oceny dokumentów rejestracyjnych M.A. K. uzyskanych przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał na ogólnikowość pisma Ministerstwa Finansów, brak wyjaśnienia, czy M.K. i M.A. K. były zarejestrowane na Ukrainie, oraz nieustosunkowanie się Ministerstwa do dowodów przedłożonych przez wspólników spółki "B". Sąd uznał, że wydanie rozstrzygnięcia było przedwczesne z powodu braków dowodowych i uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując zebranie pełnego materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy podatkowe nie dysponują wystarczającymi dowodami potwierdzającymi istnienie i legalność działania kontrahenta oraz prawidłowość wystawionych przez niego dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, że kontrahent nie istniał lub że dokumenty były fałszywe. Brak było pełnej informacji o rejestracji podmiotu zagranicznego i nie ustosunkowano się do dowodów przedłożonych przez stronę. W tej sytuacji zaliczenie wydatków do kosztów było przedwczesne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego (niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi).

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego).

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Naruszenie obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo Ministerstwa Finansów było ogólnikowe i nieprecyzyjne. Organy nie wyjaśniły statusu rejestracyjnego kontrahenta na Ukrainie. Nie ustosunkowano się do dowodów przedłożonych przez stronę. Brak oceny dokumentów rejestracyjnych kontrahenta. Naruszenie przepisów postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu występuje M.K. oraz M. K. zadaniem organu jest wyjaśnienie, czy M.K., M.A.K. albo firma M.A. K. były zarejestrowane przez właściwe władze Ukrainy nie bez znaczenia jest również fakt, że w/w pismo Ministra Finansów datowane jest na 4 kwietnia 2002r., a więc z okresu poprzedzającego wszczęcie kontroli skarbowej w niniejszej sprawie Ministerstwo nie nawiązało w ogóle do pisma S.F. i J.S. z dnia [...] 2002r. wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji gdy brakowało pełnej informacji o istnieniu podmiotu zagranicznego oraz nieustosunkowanie się Ministerstwa Finansów do pisma i dowodów przedłożonych przez wspólników spółki "B", było przedwczesne.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

przewodniczący

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Weryfikacja kontrahentów zagranicznych, znaczenie dowodów w postępowaniu podatkowym, obowiązki organów podatkowych w zakresie ustalania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczających dowodów co do istnienia kontrahenta zagranicznego i prawidłowości dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z weryfikacją kontrahentów zagranicznych i znaczenie rzetelności postępowania dowodowego przez organy podatkowe. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy polski urząd skarbowy może kwestionować koszty firmy na podstawie niepewnych informacji z zagranicy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2851/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący/
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Maciej Jaśniewicz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 4.692,80 zł (cztery tysiące sześćset dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ P.Pawlicki
Uzasadnienie
I SA/Po 2851/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2002r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił Przedsiębiorstwu "A" w K. wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1999 w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej na [...] zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...] oraz odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy w łącznej kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w 1999r. spółka zajmowała się głównie handlem z Ukrainą i Niemcami kazeiną techniczną w tzw. tranzycie. Na organizację dostaw kazeiny technicznej na Ukrainę Spółka zawarła w dniu [...] 1999r. kontrakt z M.K. zamieszkałym we Lwowie. W ramach kontraktu M.K. wystawił dla spółki sześć rachunków na łączną kwotę [...] USD tj. [...] zł. Wynagrodzenie za rachunki przekazano na konto M.K. w Banku PKO . Kwotę [...] zł spółka zaliczyła w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Organ wyjaśnił również, że pismem z dnia [...] 2002r. Departament Podatków Bezpośrednich Ministerstwa Finansów poinformował, że z informacji uzyskanych od ukraińskich władz podatkowych wynika, że "Pan K. nie jest zarejestrowany w żadnym z organów podatkowych Ukrainy. Wszystkie dokumenty zawierające pieczęcie i podpisy Pana K. przekazane przez stronę polską są fałszywe."
Ponadto organ wskazał, że przesłuchany w powyższej sprawie w dniu [...] 2002r. M.K. zeznał, iż: "był pracownikiem i pełnomocnikiem firmy swojego brata M. K., która zajmowała się pośrednictwem handlowym. Działając w imieniu tej firmy wykonywał dla kontrolowanej spółki "A" usługi polegające na organizowaniu dostaw kazeiny z terenu Ukrainy do Polski i krajów Europy Zachodniej".
Rachunki za organizację dostaw kazeiny wystawione zostały jednak nie przez firmę M.K., lecz przez prywatnego przedsiębiorcę M.A. K., a zapłata za w/w usługi realizowana była na prywatne konto w Banku PKO .
W dniu [...] 2002r. M.K. zeznał dodatkowo, że "mimo bycia pełnomocnikiem i pracownikiem w firmie brata M.K. (brak nazwy firmy) działalność w zakresie pośrednictwa w handlu kazeiną prowadził na własny rachunek. Żadnych dokumentów dotyczących handlu kazeiną z firmą "A" ani otrzymywanej gotówki z tego tytułu nie przekazywał do firmy brata M. ani też jemu osobiście. Działalność tę traktował jako prowadzoną na własny rachunek".
Z powyższego wynika, że zeznania M.K. są sprzeczne. Świadek nie może się zdecydować czy usługi wykonywał w imieniu swojego brata (protokół z [...].2002r.), czy też we własnym imieniu (protokół z [...].2002r.).
Organ uznał, że informacje uzyskane od Państwowej Administracji Podatkowej Ukrainy za pośrednictwem Ministerstwa Finansów stanowią dla polskich organów podatkowych wiadomości wiarygodne i tylko one mogą być brane pod uwagę.
Przesłuchiwany M.K. w złożonym zeznaniu pierwotnie stwierdził, że działał w imieniu firmy brata M., nie podając jednak nazwy tej firmy, a następnie zmienił zeznanie podając, że działalność tę prowadził na własny rachunek. Działalność ta jednak, jak wynika z informacji Państwowej Administracji Podatkowej Ukrainy, nie była zarejestrowana w żadnym z organów podatkowych Ukrainy, a pieczęcie i podpisy wg uzyskanych informacji są fałszywe.
W odwołaniu z dnia [...] 2002r. spółka z o.o. "A" zarzuciła organowi, że nie wykazał, czy firma z którą współpracowano faktycznie nie istniała, czy usługi nie były wykonane przez M.K., oraz że nie uwzględniono jako dowodów oświadczeń firm ukraińskich, potwierdzających wykonywanie konkretnych czynności przez M.K.
Spółka zwróciła też uwagę, że pismo Ministerstwa Finansów z 4 kwietnia 2002r. dotyczy innej sprawy, ponieważ kontrola w "spółce A" zaczęła się [...] 2002r. Ponadto byli właściciele spółki "B", której dotyczyło w/w pismo z [...] 2002r. zwrócili się do Ministerstwa o skorygowanie bądź wycofanie tegoż pisma. Otrzymaną odpowiedź dołączono do odwołania.
Decyzją z dnia [...] 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że pismem z [...] 2003r. zwrócił się do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji dotyczących zarejestrowania przez organy podatkowe Ukrainy firmy M.A. K., posługującej się pieczęcią o numerze rejestracji [...]. W piśmie z dnia [...] 2003r. Ministerstwo wyjaśniło, że Ukraińska Administracja Podatkowa podtrzymała informacje udzielone w piśmie z [...] 2002r. Powyższe oznacza więc, że firma M.A. K. jest i była firmą nieistniejącą. W tym stanie rzeczy organ podkreślił, że spółka "A" zawarła kontrakt na organizację dostaw kazeiny technicznej z firmą nieistniejącą. Tak więc rachunki wystawione przez taki podmiot nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.
Skargą z dnia [...] 2003r. Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zarzuciła jej naruszenie art.121,122,187 i 191 Ordynacji podatkowej. Naruszenie przepisów dotyczących postępowania podatkowego spowodowało - zdaniem skarżącej - zaniechanie dokonywania ustaleń faktów, które były doniosłe w świetle zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego.
Spółka zwróciła uwagę, że pismem z [...] 2002r. jej wspólnicy zwrócili się do Ministerstwa Finansów z prośbą o ustosunkowanie się do dokumentów uzyskanych bezpośrednio w urzędach ukraińskich. W piśmie Ministerstwa z 11 września 2002r. powiadomiono wspólników, że dokumenty te przesłano stronie ukraińskiej z wnioskiem o zajęcie stanowiska.
W odpowiedzi Ministerstwa z dnia 25 września 2003r. powołano się na treść pisma tegoż Ministerstwa z 4 kwietnia 2002r.
Według Spółki, na podstawie zgromadzonej w sprawie korespondencji można dojść do wniosku, że odnośnie weryfikacji dokumentów dostarczonych przez stronę, nie poczyniono żadnych kroków. Przede wszystkim zaś brak oceny przedstawionego wraz z pismem z [...] 2002r. świadectwa nr [...] Komitetu Wykonawczego Łyczakowskiej Rady m. Lwowa z dnia [...] 1995r. o rejestracji przedsiębiorstwa M.A. K..
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu wyjaśnienia uzyskane z Ministerstwa Finansów pozwoliły ustalić stan faktyczny sprawy i umożliwiły podjęcie rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. pełnomocnik skarżącej spółki złożył do akt pismo z dnia [...] 2005r. wraz z tłumaczeniami dokumentów uzyskanych przez stronę od Państwowej Administracji Podatkowej Ukrainy.
Pismem z dnia [...] 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. zawisły sprawy ze skarg S.F. i J.S. - sygn. akt I SA/Go 19-20/05 oraz I SA/Go 21-22/05.
Skargi w/w osób dotyczą decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997, a skarżący byli udziałowcami spółki "A".
Organ odwoławczy poinformował też, że dokumenty przedłożone na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. przesłane zostały do Ministerstwa Finansów w celu wyjaśnienia powstałych rozbieżności. W związku z powyższym organ wniósł o otwarcie rozprawy na nowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jednocześnie na podstawie art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna.
Już w odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej strona skarżąca zwróciła uwagę, że pismo Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2002r. o nr [...] jest bardzo ogólnikowa i nie wynika z niego, kogo dokładnie dotyczy i jakiego okresu (k.37 akt adm.).
Z zarzutem tym należy się zgodzić, albowiem nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu występuje M.K. oraz M. K..
W tej sytuacji zadaniem organu jest wyjaśnienie, czy M.K., M.A.K. albo firma M.A. K. były zarejestrowane przez właściwe władze Ukrainy. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w/w pismo Ministra Finansów datowane jest na 4 kwietnia 2002r., a więc z okresu poprzedzającego wszczęcie kontroli skarbowej w niniejszej sprawie. Potwierdza to zarzut strony, że organy ograniczyły się w swych działaniach do tej tylko informacji.
O brakach w zebranym materiale dowodowym świadczy również pismo Ministra Finansów z dnia 25 września 2003r., w którym powołano się na informacje udzielone w piśmie tegoż urzędu z dnia 4 kwietnia 2002r. (k.164). Ministerstwo nie nawiązało w ogóle do pisma S.F. i J.S. z dnia [...] 2002r. (k.13-15 akt sąd.).
W tych okolicznościach wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji gdy brakowało pełnej informacji o istnieniu podmiotu zagranicznego oraz nieustosunkowanie się Ministerstwa Finansów do pisma i dowodów przedłożonych przez wspólników spółki "B", było przedwczesne.
Dopiero zebranie pełnego materiału dowodowego pozwoli organowi na wydanie decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999.
W tym stanie rzeczy, uznając za zasadne naruszenie przez organ odwoławczy przepisów Ordynacji wskazanych w p.1-3 i 5 skargi, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art.200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji - na podstawie art.152 powołanej ustawy.
/-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ P.Pawlicki
L.Sz.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI