I SA/Po 285/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące wyłączenia spod egzekucji samochodu, uznając błędne pouczenie organu o drodze sądowej.
Skarżący P.A. domagał się wyłączenia spod egzekucji administracyjnej samochodu, który nabył od R.R. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili uwzględnienia wniosku, uznając umowę kupna-sprzedaży za antydatowaną. Skarżący złożył skargę do WSA, mimo że właściwą drogą było postępowanie cywilne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na błędne pouczenie organu odwoławczego, które naraziłoby skarżącego na negatywne skutki procesowe.
Sprawa dotyczyła skargi P.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. o odmowie wyłączenia spod egzekucji administracyjnej samochodu osobowego. Organ egzekucyjny uznał, że umowa kupna-sprzedaży pojazdu była antydatowana, ponieważ zgłoszenie jej do rejestracji nastąpiło po dacie zajęcia pojazdu. Zobowiązany R.R. nie kwestionował faktu posiadania samochodu w momencie zajęcia. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał tę decyzję, wskazując na brak zastrzeżeń zobowiązanego podczas spisywania protokołu zajęcia i odmowę okazania dowodu rejestracyjnego. Skarżący P.A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się wyłączenia pojazdu, twierdząc, że udowodnił swoje prawo własności. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za niezgodne z prawem. Kluczowym powodem uchylenia było błędne pouczenie organu odwoławczego, które wskazywało na możliwość zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego, podczas gdy właściwą drogą było postępowanie cywilne na podstawie art. 842 k.p.c. Sąd uznał, że błędne pouczenie, mimo iż nie tworzy nieprzewidzianego w ustawie prawa do zaskarżenia, nie powinno przynieść skarżącemu szkody. Uchylenie postanowienia miało na celu zabezpieczenie skarżącemu drogi postępowania na drodze cywilnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiej skargi, właściwe jest postępowanie cywilne. Jednakże, w sytuacji błędnego pouczenia przez organ odwoławczy, sąd administracyjny może uchylić postanowienie, aby umożliwić skarżącemu skorzystanie z właściwej drogi postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Przepis art. 40 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. stanowił, że osoba trzecia, której żądanie wyłączenia rzeczy spod egzekucji nie zostało uwzględnione, może dochodzić wyłączenia w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, tj. przed sądem powszechnym. Błędne pouczenie organu odwoławczego nie tworzy nieprzewidzianego w ustawie prawa do zaskarżenia, ale nie powinno przynosić szkody skarżącemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 842
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 38 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 38 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 842 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne pouczenie organu odwoławczego o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego, które naraziło skarżącego na negatywne skutki procesowe.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów egzekucyjnego i odwoławczego dotyczące antydatowania umowy kupna-sprzedaży i prawa własności pojazdu w momencie zajęcia (niebadane merytorycznie przez WSA).
Godne uwagi sformułowania
Błędne pouczenie zawarte w (zaskarżonym) akcie nie tworzy nieprzewidzianego w ustawie prawa do zaskarżenia, ale nie powinno skarżącemu przynosić szkody. W ocenie sądu (składu orzekającego) wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu odwoławczego i wydanie nowego postanowienia merytorycznego, doręczonego z prawidłowym pouczeniem prawnym, zabezpieczy skarżącemu drogę postępowania na drodze cywilnej.
Skład orzekający
Włodzimierz Zygmont
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Gorzan
członek
Maria Skwierzyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazywanie na konsekwencje błędnego pouczenia organów administracji o drodze sądowej i konieczność ochrony praw strony w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z egzekucją administracyjną i błędnym pouczeniem. Orzeczenie ma znaczenie głównie dla spraw o podobnym charakterze proceduralnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak błąd proceduralny organu administracji (błędne pouczenie) może wpłynąć na przebieg postępowania i ochronę praw strony, nawet jeśli droga prawna wskazana przez organ była niewłaściwa.
“Błąd organu administracji: Jak błędne pouczenie o drodze sądowej może uratować sprawę?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 285/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-02-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan Maria Skwierzyńska Włodzimierz Zygmont /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan NSA Maria Skwierzyńska Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego P.A. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ G.Gorzan /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska Uzasadnienie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] nr [...]na podstawie z art. 38 § 2 w zw. z art. 38 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161, ze zm.) nie uwzględnił wniosku P. A. o wyłączenie spod egzekucji samochodu osobowego WV . nr rej. [...] zajętego w dniu [...] w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko zobowiązanym R. i Ry. R.zamieszkałym w D.. Uzasadniając postanowienie organ egzekucyjny wskazał, że - przedłożona przy wniosku umowa kupna- sprzedaży pojazdu datowana jest ..10.2002r. lecz zgłoszenie powyższej umowy w celu zarejestrowania pojazdu na nabywcę nastąpiło w dniu ..10.2002r. czyli po dacie dokonania zajęcia. Poborca dokonał zajęcia pojazdu, którym zobowiązany Ry. R. przyjechał na posesję. Podczas dokonywania czynności egzekucyjnych zobowiązany podpisał protokół zajęcia ruchomości oraz przyjął ruchomości pod dozór nie wnosząc żadnych uwag i zastrzeżeń. Z notatki sporządzonej przez poborcę w dniu dokonywania czynności egzekucyjnych wynika, że zobowiązany odmówił okazania dowodu rejestracyjnego pojazdu. W sporządzonym protokole stanu majątkowego dłużnik nie kwestionował faktu posiadania samochodu. W zażaleniu P. A. ponowił żądanie wyłączenia pojazdu spod egzekucji twierdząc, że stanowi jego własność. Do zażalenia załączył kserokopię umowy kupna-sprzedaży, kserokopię dowodu rejestracyjnego z nazwiskiem P. A.. Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia 1[...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że w momencie dokonywania czynności egzekucyjnych, podczas spisywania protokołu z zobowiązanym, nie tylko nie wspomniał on o fakcie dokonania sprzedaży pojazdu, ale podpisał go bez zastrzeżeń - nie wnosząc do jego treści żadnych uwag. Ponadto - jak wynika z akt sprawy - zobowiązany odmówił poborcy skarbowemu okazania dowodu rejestracyjnego, co pozwala na domniemanie, iż w dniu dokonania zajęcia ruchomości właścicielem samochodu był zobowiązany R. R., a przedłożona umowa kupna-sprzedaży została antydatowana. Przedstawione przez A. A. dowody mające świadczyć o jego prawie własności do zajętego pojazdu, nie są niewiarygodne. Okoliczności dokonania zajęcia, jak również brak jakichkolwiek informacji podczas dokonywania zajęcia ze strony zobowiązanego świadczą, że w dni[...]zobowiązany był właścicielem zajętej ruchomości. W skardze P. A. domagał się wyłączenie pojazdu spod egzekucji twierdząc, że udowodnił, iż jest jego właścicielem. Uzasadniają skargę wywodził, że samochód kupił od R. R. w dniu ..10.2002r., zarejestrował go w dniu ..10.2002r. Bezpodstawne jest kwestionowanie prawa do zarejestrowania pojazdu w terminie 30 dni od daty jego nabycia. Samochód był używany na rejestracji próbnej, następnie na stałej. Dyrektor Izby Skarbowej w P.wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla postanowienie, jako niezgodne z prawem. Powody. Zaskarżone postanowienie jest ostatecznym postanowieniem w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy. Organ odwoławczy pouczył skarżącego o prawie zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego, mimo że takiej możliwości nie przewiduje art. 40 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w 2003r. Przepis ten stanowił, że osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że osoby trzecie - a taką pozycję w toczącym się postępowaniu posiada skarżący- mogą dochodzić wyłączenia rzeczy zajętych spod egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy organ odwoławczy żądania wyłączenia nie uwzględnił, i wyłącznie przed sądem powszechnym w trybie określonym w art. 842 kpc (tak: postanowienie NSA z dnia 29.071997r. I SA/Po 67/96 lex nr 29949, postanowienie NSA z dnia 28.02.1996r. SA/Gd 3247/95 POP 1997/1/32). Skarżący zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu już w dniu 9.02.2003r. złożył skargę do sądu administracyjnego, podczas gdy organ odwoławczy w dniu 8.05.2003r z urzędu sprostował omyłkę postanowienia w zakresie treści pouczenia wydając postanowienie nr [...]na podstawie art. 123 oraz art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. Jednakże z akt postępowania administracyjnego nie wynika, że odpis tego postanowienia został skarżącemu doręczony. Tymczasem zgodnie z art. 842 § 2 kpc powództwo można wnieść w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia administracyjnego organu egzekucyjnego, a jeżeli zainteresowany wniósł zażalenie na to postanowienie - w ciągu dni czternastu od doręczenia postanowienia wydanego na skutek zażalenia. Dlatego w stanie faktycznym sprawy, gdyby nawet skarżący wytoczył powództwo w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia o sprostowaniu pouczenia, nie zachodziłyby podstawy do oczekiwania, iż sąd powszechny uznałby pozew za złożony w terminie 14 dni od daty doręczenia skarżącemu postanowienia organu odwoławczego (nb dokonanego w już dniu 13.01.2003r.). W tych okolicznościach odrzucenie skargi przez sąd administracyjny narażałoby skarżącego na negatywne skutki procesowe. Błędne pouczenie zawarte w (zaskarżonym) akcie nie tworzy nieprzewidzianego w ustawie prawa do zaskarżenia, ale nie powinno skarżącemu przynosić szkody. W ocenie sądu (składu orzekającego) wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu odwoławczego i wydanie nowego postanowienia merytorycznego, doręczonego z prawidłowym pouczeniem prawnym, zabezpieczy skarżącemu drogę postępowania na drodze cywilnej. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI