I SA/PO 280/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-04-20
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychoduamortyzacjaśrodki trwałewartość początkowabiegłyksięga podatkowanierzetelnośćkontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że wartość początkowa stacji paliw powinna być prawidłowo ustalona, nawet jeśli wymaga to powołania biegłego.

Skarżący B. i M. P. zakwestionowali decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 2001 r., która zwiększyła ich zobowiązanie podatkowe. Głównym zarzutem było nieprawidłowe ustalenie wartości początkowej stacji paliw, co wpłynęło na wysokość kosztów uzyskania przychodu i odpisów amortyzacyjnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia wartości początkowej środka trwałego, nawet poprzez powołanie biegłego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów i Ordynacji podatkowej.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków B. i M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła ich zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. na wyższą kwotę niż zadeklarowana. Organ kontroli skarbowej zakwestionował rzetelność księgi podatkowej, uzupełnił przychody i zmniejszył koszty uzyskania przychodu, m.in. z powodu błędnego ustalenia wartości początkowej stacji paliw. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili m.in. nieprawidłowe ustalenie wartości początkowej stacji paliw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, analizując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie amortyzacji, uznał, że wartość początkowa środka trwałego wytworzonego we własnym zakresie powinna być ustalona zgodnie z kosztami wytworzenia lub, w przypadku braku możliwości ich ustalenia, na podstawie opinii biegłego. Sąd stwierdził, że organ podatkowy nieprawidłowo zakwestionował ustalenia biegłego i nie powołał własnego biegłego, co naruszyło zasady postępowania podatkowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wartość początkowa środka trwałego wytworzonego we własnym zakresie powinna być ustalona na podstawie kosztu wytworzenia. Jeśli podatnik nie może ustalić tego kosztu, wartość początkową ustala się w wysokości określonej przez biegłego powołanego przez podatnika lub z inicjatywy organu, uwzględniając ceny rynkowe.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dopuszczają ustalenie wartości początkowej środka trwałego na podstawie opinii biegłego, gdy koszt wytworzenia nie jest możliwy do ustalenia. Organ podatkowy nie powinien kwestionować opinii biegłego bez powołania własnego biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

rozp. MF art. 6 § ust. 1 pkt 2, ust. 5, ust. 7

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych

Określa sposób ustalania wartości początkowej środka trwałego, w tym kosztu wytworzenia i wyceny przez biegłego.

rozp. MF art. 7 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych

Podstawa dokonania odpisów amortyzacyjnych stanowi wartość początkową środka trwałego.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "b"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

rozp. MF art. 11 § ust. 3 i 4

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

O.p. art. 193 § § 2 i § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 197

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120, 121, 122

Ordynacja podatkowa

Zasady prowadzenia postępowania podatkowego: działanie na podstawie prawa, budzenie zaufania, wyjaśnianie stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieprawidłowe ustalenie wartości początkowej stacji paliw przez organ podatkowy. Konieczność prawidłowego ustalenia wartości początkowej środka trwałego wytworzonego we własnym zakresie, nawet przy udziale biegłego.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy winien rozważyć, którą ze wskazanych możliwości ustalenia wartości początkowej w. w. stacji paliw zastosować w sprawie by nie naruszyć zasad wyrażonych w art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej Trudno bowiem uznać by stacja paliw przedstawiała jedynie taką wartość jaka wynika z posiadanych przez skarżącego faktur.

Skład orzekający

Maria Skwierzyńska

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Gorzan

sędzia

Katarzyna Nikodem

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości początkowej środków trwałych wytworzonych we własnym zakresie, postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych, rola biegłego w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości początkowej stacji paliw, ale zasady są ogólne dla środków trwałych wytworzonych we własnym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia praktycznego w podatkach dochodowych – prawidłowego ustalania wartości początkowej środków trwałych, co ma bezpośredni wpływ na wysokość podatku. Jest to typowa, ale ważna interpretacja przepisów.

Jak prawidłowo wycenić własną inwestycję? Sąd wyjaśnia zasady amortyzacji stacji paliw.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 280/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan
Katarzyna Nikodem
Maria Skwierzyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. i M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących B. i M. P. kwotę 464,- zł /słownie: czterysta sześćdziesiąt cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan
Uzasadnienie
B. i M. P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004r. w sprawie określenia im zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w wysokości [...]zł.
W zeznaniu o wysokości osiągniętego w tym roku dochodu - PIT - 36 małżonkowie B. i M. P. wykazali łączny dochód w wysokości [...]zł i - po doliczeniach - należny podatek w kwocie [...]zł.
Organ kontroli skarbowej w toku kontroli przeprowadzonej w firmie "A" M. P. stwierdził, że prowadzona przez niego księga podatkowa nie odpowiadała stanowi rzeczywistemu w związku z niewpisaniem do niej bądź błędnym wpisaniem przychodu w łącznej wysokości [...]zł, wobec czego w świetle przepisu § 11 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz art. 193 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej była nierzetelna i jako taka nie stanowi dowodu w postępowaniu podatkowym.
Na podstawie art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej odstąpiono od określenia podstawy opodatkowania w drodze szacunku, uzupełniając zapisy w księdze podatkowej co do przychodów o dowody uzyskane w toku postępowania kontrolnego.
Poza tym zmniejszono również wysokość kosztów uzyskania przychodu o kwotę [...]zł z tytułu dwukrotnego zaewidencjonowania [...] faktur ([...]zł i [...]zł) i z tytułów: wydatków na reprezentację i reklamę udokumentowanych dowodami wewnętrznymi ([...]zł), niewykazania w remanencie końcowym zapasu oleju opałowego ([...]zł) i zawyżonych odpisów amortyzacyjnych od gruntów, budynków i budowli stacji benzynowej, wobec zakwestionowania ustalonej przez biegłego na [...]zł wartości początkowej, dokonanej w 1999r. w czasie, gdy zaawansowane robót budowlanych wynosiło 32,86 % i przyjętej również po zakończeniu budowy w [...] 2000r. w tej samej wysokości. Zdaniem wskazanego organu naruszono tym samym § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych.
W odniesieniu do innych [...] środków trwałych przyjęto zawyżoną stawkę amortyzacyjną, zamiast 14% - 20% oraz zamiast 4% - 10%.
Zaliczono także niezasadnie do kosztów uzyskania przychodu odpisy amortyzacyjne od naczepy cysterny zakupionej [...].2001r. lecz oddanej do użytku w czerwcu 2002r.
Zwiększenie przychodów i obniżenie kosztów uzyskania przychodu skutkowało określenie podstawy opodatkowania w wysokości [...]zł, od której podatek - po doliczeniach - wyniósł [...]zł tj. o [...] więcej niż zeznali podatnicy.
Organ odwoławczy nie uwzględnił zawartych w odwołaniu argumentów w zakresie zmniejszenia przychodu o [...] jako sprzedaży udokumentowanej fakturami i zaewidencjonowanej przez kasę fiskalną oraz niezasadności zmniejszenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu zawyżonych, zdaniem organu I instancji, odpisów od środka trwałego - stacji paliw, której wartość początkową organ ten przyjął w wysokości [...]zł tj. takiej jaka wynikała z faktur, mimo, iż stacja była budowana we własnym zakresie i w konsekwencji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
B. i M. P. w skardze na tę decyzję wnoszą o jej uchylenie i zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnoszą w szczególności, że wartość początkowa stacji paliw została prawidłowo określona przez biegłego, zgodnie z § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 17.I.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpatrując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w zakreślonych przez skargę granicach odnieść należy się w pierwszym rzędzie do przepisu art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176), zgodnie z którym odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, dokonywane zgodnie z przepisami rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów na podstawie ust. 7 art. 22 w. w. ustawy stanowią koszt uzyskania przychodu.
Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 17 stycznia 1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35) w § 2 ust. 1 pkt 1 dopuścił możliwość uznania za środki trwałe wytwarzanych we własnym zakresie np. budynków i budowli. Podstawę dokonania odpisów amortyzacyjnych stanowi w myśl § 7 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wartość początkowa środka trwałego, która winna, zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2, odpowiadać kosztowi wytworzenia danego środka trwałego, czyli - o czym stanowi § 6 ust. 5 w.w. rozporządzenia - wartości w cenie nabycia zużytych do jego wytworzenia rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzenia za pracę wraz z pochodnymi i innych kosztów dających się zaliczyć do wartości wytworzenia wspomnianego środka.
Z kolei z postanowień ust. 7 tegoż § 6 wynika, że w przypadku, gdy podatnik nie może ustalić kosztu wytwarzania środka trwałego, jego wartość początkowa ustala się w wysokości określonej przez biegłego powołanego przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych.
Przedstawiony wyżej stan prawny pozwala stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie, wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, możliwe było ustalenie wartości początkowej budynków i budowli na podstawie opinii biegłego. Przedstawiony przez biegłego operat szacunkowy z [...] 1999r. (k. 104 - 94 akt podatkowych) istotnie nie stanowi wystarczającej podstawy do ustalenia wartości początkowej budynków i budowli stacji paliw wzniesionej przez skarżącego, jednakże biegły ten ustalił także wartość rynkową tego środka trwałego ponownie wg stanu na dzień [...]2000r. tj. na dzień zakończenia budowy(k. 95). Okoliczność, że każdorazowo wartość stacji paliw wynosiła [...]zł nie może przesądzać o wadliwości wyceny.
Skoro jednak organ podatkowy kwestionował ustalenia biegłego, mógł uznając również za niewystarczające zeznania biegłego (k. 17a) - jak to podnoszą skarżący - powołać z własnej inicjatywy biegłego w trybie art. 197 Ordynacji podatkowej na okoliczność określenia wartości rynkowej omawianego środka trwałego. Trudno bowiem uznać by stacja paliw przedstawiała jedynie taką wartość jaka wynika z posiadanych przez skarżącego faktur.
W tym stanie rzeczy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy winien rozważyć, którą ze wskazanych możliwości ustalenia wartości początkowej w. w. stacji paliw zastosować w sprawie by nie naruszyć zasad wyrażonych w art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej tj. działania na podstawie przepisów prawa oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywatela do organów podatkowych, a także wymogu podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Mając powyższe względy na uwadze, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "b" oraz art. 200 i art. 152ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan
AR