I SA/Po 2702/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że import środków transportu nie miał miejsca z powodu fałszywych dokumentów.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do obniżenia podatku VAT naliczonego z powodu braku faktycznego importu środków transportu. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołał się na przepisy ustawy o VAT oraz rozporządzenia Ministra Finansów, wskazując, że uprawnienia do odliczenia podatku nie przysługują, gdy dokumenty zakupu i celne nie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Sąd administracyjny zgodził się z organami, że import nie miał miejsca, co potwierdziły materiały dowodowe, w tym informacje od francuskich organów i zeznania samego podatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą zobowiązania w podatku od towarów i usług. Podstawą odmowy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony było stwierdzenie, że import środków transportu nie miał miejsca, a dokumenty celne i zakupu były fałszywe. Organ odwoławczy powołał się na art. 19 ust. 1 i art. 23 pkt 1 ustawy o VAT oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów, zgodnie z którymi brak faktycznego zdarzenia gospodarczego wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Uzasadnienie organu opierało się na szeroko zebranym materiale dowodowym, w tym informacjach od francuskich firm, organów rejestracyjnych i celnych, które jednoznacznie wskazywały na fikcyjność transakcji. Również zeznania samego podatnika, złożone w postępowaniu karnym, potwierdziły, że transakcja zakupu naczep miała miejsce na stacji benzynowej, a nie w ramach faktycznego importu. Sąd, analizując zarzuty skargi, w tym naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dowodów urzędowych, uznał, że organy podatkowe miały prawo obalić domniemanie prawdziwości dokumentów celnych, co zostało uczynione poprzez międzynarodową pomoc prawną i analizę zeznań podatnika. Sąd podkreślił, że dokumenty celne SAD, mimo wskazania Francji lub Niemiec jako kraju wysyłki, nie stanowiły dowodu faktycznego importu, gdyż pojazdy nie figurowały w ewidencjach celnych jako przekraczające granicę. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokumentów celnych, jeśli dokumenty te nie odpowiadają faktycznym zdarzeniom gospodarczym, a w szczególności gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe miały prawo obalić domniemanie prawdziwości dokumentów celnych (SAD) na podstawie międzynarodowej pomocy prawnej i zeznań podatnika, które wykazały fikcyjność importu środków transportu. Brak faktycznego przekroczenia granicy przez pojazdy uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.t.u.i.p.a. art. 19 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u.i.p.a. art. 23 § pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Pomocnicze
rozp. MF art. 50 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT
rozp. MF art. 50 § ust. 4 pkt 1 lit a)
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT
rozp. MF art. 50 § ust. 4 pkt 5 lit a)
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT
o.p. art. 194 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § § 3
Ordynacja podatkowa
Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, w tym obalenia domniemania ich prawdziwości.
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 26
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 121 § § 2
Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 97
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u.i.p.a. art. 4 § pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego importu środków transportu z powodu posłużenia się fałszywymi dokumentami. Dokumenty celne (SAD) nie odzwierciedlają rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, ponieważ pojazdy nie przekroczyły granicy. Podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku naliczonego z uwagi na brak faktycznego importu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 19 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o VAT poprzez odmowę uznania prawa do obniżenia podatku naliczonego. Zarzut niezgodności z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. 'a' rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania ustawy VAT. Zarzut naruszenia art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (dowody urzędowe). Zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej (nie wykazanie konkretnych faktów i dokumentów). Zarzut naruszenia art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej (niepoinformowanie strony o przepisach prawa).
Godne uwagi sformułowania
uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie ma wtedy, gdy wystawione dowody dokumentujące zakupy i wystawione na ich podstawie dokumenty celne nie odpowiadają faktowi zdarzenia gospodarczego, a w szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało. import środków transportu nie miał miejsca. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym (...) a nie tylko przeciwko treści dokumentu. obalenie domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego w zakresie treści, jak również w zakresie autentyczności przez wskazanie na jego sfałszowanie lub pochodzenie od organu niewłaściwego. transakcja została zrealizowana na CPN [...] naprzeciwko Terminala pojazdy nie figurują w ewidencjach przewozowych Urzędu Celnego [...], czyli nie przekroczyły granicy.
Skład orzekający
Jerzy Małecki
sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
członek
Włodzimierz Zygmont
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku fikcyjnego importu towarów, posługiwania się fałszywymi dokumentami celnymi i zakwestionowania domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznego importu i posłużenia się fałszywymi dokumentami. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej z okresu sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowo sąd analizuje dowody w celu wykrycia oszustwa podatkowego i jak ważne jest udowodnienie faktycznego zdarzenia gospodarczego dla skorzystania z odliczeń podatkowych. Jest to klasyczny przykład walki z wyłudzeniami VAT.
“Fikcyjny import i fałszywe dokumenty celne: dlaczego nie odliczysz VAT-u?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 2702/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-11-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki /sprawozdawca/ Katarzyna Nikodem Włodzimierz Zygmont /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 137/06 - Wyrok NSA z 2006-10-26 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr.) as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów o usług za czerwiec, lipiec i grudzień 2000 r. o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/Wł.Zygmont /-/J.Małecki Uzasadnienie Dyrektor Izby Skarbowej [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] określającą A. U. zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec lipiec i grudzień 2000 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołuje się na treść art. 19 ust. 1 oraz art. 23 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 8.01.1993 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz przytacza przepisy § 50 ust.3 i ust. 4 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT (Dz.U. Nr 109, poz. 1245.). Zdaniem organu, z przepisów tych jednoznacznie wynika, że uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie ma wtedy, gdy wystawione dowody dokumentujące zakupy i wystawione na ich podstawie dokumenty celne nie odpowiadają faktowi zdarzenia gospodarczego, a w szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy drugiej instancji zgadza się ze stwierdzeniem Urzędu Skarbowego [...], iż w przedmiotowej sprawie import środków transportu nie miał miejsca. W związku z czym decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] Nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. O braku importu świadczą materiały przesłane przez Ministerstwo Finansów, z których wynika iż: 1. firmy francuskie wymienione w fakturach zakupu naczep nigdy nie kupowały, ani nie sprzedawały pojazdów widniejących na fakturach, 2. właściciele bądź przedstawiciele firm widniejących na fakturach jako sprzedawcy nie prowadzili interesów z polskimi kontrahentami, nie znają także A. U. 3. osoby wymieniane jako wystawcy faktur , bądź byli właściciele pojazdów nie istnieją lub nigdy nie prowadziły działalności lub też nigdy nie byli właścicielami przedmiotowych pojazdów, 4. Prefektura w Moselle, która jakoby rejestrowała pojazdy oświadczyła, że żaden numer rejestracyjny zaczynający się na literę "W" nie został nadany w tej prefekturze (na francuskich dowodach rejestracyjnych naczepy KOGEL mają numery rejestracyjne: 2212 WWK 57 i 9121 WWL 57, naczepa SCHMITZ 2455 WWE 57), 5. dowody rejestracyjne są sfałszowane, są w nich liczne błędy ortograficzne, a numery ich serii nie odpowiadają żadnym francuskim numerom rejestracyjnym, 6. pieczęcie widniejące na zaświadczeniu dotyczącym pojazdu są inne niż faktycznie stosowane, a okres ważności takiego zaświadczenia wynosi 15 dni a nie jak wpisano 3 miesiące, 7. francuskie organy celne oświadczyły, iż nie zarejestrowały takiej sprzedaży eksportowej do Polski, 8. w zakresie zakupu ciągnika siodłowego Mercedes ustalono, że firma [...] nie wystawiła rachunku dokumentującego sprzedaż takiego pojazdu, a odcisk stempla na rachunku jest nieznany właścicielowi firmy; ponadto ustalono, że na podstawie przedmiotowego rachunku nie wystawiono żadnych dokumentów celnych lub wywozowych. Ponadto Izba Celna [...] w odpowiedzi na pismo Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] pismem nr [...] udzieliła informacji, że przedmiotowe pojazdy nie figurują w ewidencjach przewozowych Urzędu Celnego [...] , czyli nie przekroczyły granicy. Również sam podatnik w toku rozprawy głównej w Sądzie Rejonowym w dniu [...] wyjaśnił, iż: naczepy kupił w Polsce z ogłoszenia w gazecie "Auto Giełda", transakcja została zrealizowana na CPN [...] naprzeciwko Terminala; tam oglądał przedmiotowe naczepy, zapłacił za nie i dostał komplet dokumentów niezbędny do dokonania odprawy celnej, nie udzielał żadnych pełnomocnictw do reprezentowania swojej osoby, dokonał odpraw celnych osobiście, a następnie dokonał rejestracji pojazdów w Urzędzie Miasta i Gminy [...]. Potwierdzając fakt nieudzielania pełnomocnictwa, trudno dać wiarę, iż strona nie wiedziała, że posługiwała się sfałszowanymi dokumentami, gdyż były wystawione na jej imię i nazwisko (faktury zakupu oraz rachunek). Ponadto samo stwierdzenie, iż naczepy zostały zakupione na CPN [...] stanowi potwierdzenie braku importu, gdyż zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przez import towarów rozumie się przywóz towarów na polski obszar celny. Argument pełnomocnika strony odnośnie potwierdzenia przez Europejski Rejestr Pojazdów [...] , iż pojazdy były rejestrowane za granicą Polski i bez znaczenia jest czy była to Francja czy Niemcy jest nietrafny, ponieważ: w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] , w poz. Nr 15 kraj wysyłki/exportu figuruje "Francja", w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] , w poz. Nr 15 kraj wysyłki/exportu figuruje "Francja", w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...], w poz. Nr 15 kraj wysyłki/exportu figuruje "Niemcy", w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] w poz. Nr 15 kraj wysyłki/ exportu figuruje "Francja" W związku z tym, powyższe dokumenty SAD stanowią o zdarzeniu gospodarczym, które nie miało miejsca. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - A. U. powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] zarzucił: 1. obrazę przepisów art. 19 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez odmowę uznania prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z dokumentów celnych i uznanie w zaskarżonej decyzji, iż nie miała miejsca czynność importu towarów na polski obszar celny. 2. niezgodnie z przepisami § 50 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalenie, iż podatnik nie spełniał wymogów dla uzyskania zwrotu podatku VAT w związku z wystawieniem dokumentów celnych dotyczących czynności które nie zostały dokonane, 3. obrazę przepisów art. 194 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. 4. naruszenie art. 210 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez nie wykazanie konkretnych faktów i dokumentów w rozbiciu na poszczególne miesiące, których dotyczy decyzja. 5. naruszenie art. 121 § 2 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez nie poinformowanie strony o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania podatkowego, Wniósł też o uchylenie decyzji obu instancji. Dyrektor Izby Skarbowej [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności rozstrzygnięć organów podatkowych odmawiających podatnikowi uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokumentów celnych SAD z uwagi na to, iż zdarzenia gospodarcze z nich wynikające w ogóle nie zaistniały (import środków transportu nie miał miejsca). Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w tej konkretnej i zaskarżonej sprawie podatkowej; z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius). Wniesiona skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skład orzekający wskazuje, iż art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym (w niniejszej sprawie JDA SAD), a nie tylko przeciwko treści dokumentu. Daje to możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego w zakresie treści, jak również w zakresie autentyczności przez wskazanie na jego sfałszowanie lub pochodzenie od organu niewłaściwego. Organom podatkowym przysługuje prawo odmowy wiarygodności dokumentom urzędowym po przeprowadzeniu postępowania przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (por. np. wyrok NSA z dnia 7 października 1999, sygn. akt I SA/Po 2776/98). W niniejszej sprawie, organy podatkowe korzystając z międzynarodowej pomocy prawnej przeprowadzonej za pośrednictwem polskiego Ministerstwa Finansów u kontrahentów francuskich, francuskich organów ewidencji pojazdów oraz francuskich organów celnych rejestrujących eksport samochodów do Polski uprawnione były do stwierdzenia, że wystawione dowody dokumentujące zakupy środków transportów do Polski i wystawione na ich podstawie dokumenty celne (w tym SAD) nie odpowiadają faktycznym zdarzeniom gospodarczym, a A. U. nie mógł być importerem owych środków transportu. Sam zresztą pełnomocnik skarżącego w skardze potwierdza, iż z prawomocnego wyroku sądu karnego wynika, iż A. U. posługiwał się fałszywymi dokumentami mającymi udokumentować import pojazdów i że postępowanie jego klienta w tym zakresie "... należy niewątpliwie uznać za występek nagany". O fikcyjności importu np. naczep świadczą również same zeznania A. U. złożone w toku rozprawy karnej przed sądem rejonowym w dniu 15.04.2002 r., gdzie wyjaśnił, że transakcja " importu naczep" została zrealizowana na CPN [...] naprzeciwko Terminalu, tam oglądał naczepy, zapłacił za nie i dostał komplet dokumentów niezbędnych do dokonania odprawy celnej. Obalenie domniemania prawdziwości dokumentów celnych co do faktu importu środków transportu zostało w końcu oparte na informacji Izby Celnej [...] nr [...], że pojazdy wymienione w przedmiotowych dokumentach SAD, nie figurują w ewidencjach przewozowych urzędu celnego, czyli że nie przekroczyły one legalnie granicy polskiej. Z tych zatem powodów, organy podatkowe stwierdzając, że wystawione zagraniczne faktury dokumentujące zakup środków transportu i wystawione na ich podstawie dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - uprawnione były do zastosowania § 50 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 lit. "a" oraz pkt.5 lit."a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) odmawiając skarżącemu prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z dokumentów celnych. Nie dopatrując się ponadto, by zaskarżone decyzje naruszały przepisy prawa procesowego - na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/K Nikodem /-/W.Zygmont /-/J.Małecki LF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI