I SA/PO 26/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając, że zaległości podatkowe spółki nie przedawniły się pomimo braku organów, gdyż skuteczne było zajęcie wierzytelności przerywające bieg terminu przedawnienia.
Podatnik, były prezes zarządu spółki, domagał się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, argumentując ich przedawnienie. Sprawa dotyczyła skuteczności zajęcia wierzytelności spółki jako środka przerywającego bieg terminu przedawnienia, zwłaszcza w kontekście rzekomego braku organów spółki w momencie zajęcia. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że zajęcie wierzytelności było skuteczne i przerwało bieg przedawnienia, a rezygnacja prezesa zarządu nie była prawnie skuteczna.
Sprawa dotyczyła skargi byłego prezesa zarządu spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Podatnik twierdził, że zaległości przedawniły się, ponieważ zajęcie wierzytelności spółki dokonane przez organ podatkowy nie przerwało biegu terminu przedawnienia z uwagi na brak organów spółki w tym czasie. Dyrektor Izby Administracyjnej Skarbowej odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, uznając, że zaległości nie przedawniły się, ponieważ skuteczne było zajęcie wierzytelności, które przerwało bieg terminu przedawnienia. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że rezygnacja prezesa zarządu nie była skuteczna, ponieważ nie została prawidłowo zakomunikowana spółce. W związku z tym spółka posiadała organ zdolny do reprezentacji, a zajęcie wierzytelności było skuteczne i przerwało bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił również, że postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia decyzji nie służy kwestionowaniu prawidłowości postępowania egzekucyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie wierzytelności przerywa bieg terminu przedawnienia, nawet jeśli spółka nie posiadała organów w momencie zastosowania środka egzekucyjnego, pod warunkiem, że rezygnacja członka zarządu nie była skuteczna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rezygnacja prezesa zarządu nie była skuteczna, ponieważ nie została prawidłowo zakomunikowana spółce. W związku z tym spółka posiadała organ zdolny do reprezentacji, a zajęcie wierzytelności było skuteczne i przerwało bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
o.p. art. 70 § § 4
Ordynacja podatkowa
Zastosowanie środka egzekucyjnego i powiadomienie o tym podatnika przerywa bieg terminu przedawnienia, który zaczyna biec na nowo od dnia następnego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego.
o.p. art. 118 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 258 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa.
o.p. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
W zw. z art. 45 k.p.a. - dotyczy powiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 61
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 60-62
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 65
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.c. art. 202 § § 5
Kodeks cywilny
Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie.
k.c. art. 373 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 60-62
Kodeks cywilny
Dotyczy składania oświadczeń woli.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.s.h. art. 151
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zajęcie wierzytelności spółki przez organ podatkowy było skuteczne i przerwało bieg terminu przedawnienia. Rezygnacja prezesa zarządu nie była skuteczna z powodu braku prawidłowego doręczenia spółce. Postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia decyzji nie służy kwestionowaniu prawidłowości postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Zaległości podatkowe spółki przedawniły się, ponieważ zajęcie wierzytelności nie przerwało biegu terminu przedawnienia z uwagi na brak organów spółki. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie nowych tytułów wykonawczych, co było niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Zobowiązanie osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny i wygaśnięcie zobowiązania spółki z o.o. powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej. Oświadczenie o rezygnacji doręczone pod adres spółki dochodzi do skutku z chwilą uzyskania przez pozostałego członka zarządu lub prokurenta możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia w zwykłym toku czynności. Postępowanie z art. 258 § 1 czy art. 116 § 1 o.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu terminu przedawnienia przez zajęcie wierzytelności, skuteczności rezygnacji członka zarządu spółki kapitałowej oraz zakresu kontroli w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów spółki i skuteczności rezygnacji członka zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej osób trzecich i przedawnienia, z ciekawym wątkiem dotyczącym skuteczności rezygnacji członka zarządu w kontekście braku organów spółki.
“Czy brak zarządu w spółce chroni przed odpowiedzialnością podatkową? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię przerwania biegu przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 26/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-08-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich Sygn. powiązane III FSK 1587/22 - Wyrok NSA z 2024-01-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70 § 4, art. 118, art. 258 § 1, art. 116 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2021 poz 735 art. 44 w zw. z art. 45 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1427 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2016 poz 380 art. 61, art. 60-62 oraz art. 65, Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U. 2013 poz 1030 art. 202 §5, art. 373 § 2 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej oddala skargę. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. decyzją z [...] grudnia 2018 r. orzekł o odpowiedzialności B. S. (dalej: podatnik, skarżący) jako byłego Prezesa Zarządu H. sp. z o.o. w Ś. (dalej: spółka), za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2013 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł; grudzień 2013 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł; styczeń 2014 r. w kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł; luty 2014 r. w kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł. Podatnik odwołał się od powyższej decyzji, podnosząc, że decyzja ta została wydana w sprzeczności z obowiązującym prawem w ramach postępowania, które zostało wszczęte i prowadzone z naruszeniem wszystkich ogólnych zasad postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] czerwca 2020 r.: - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego Prezesa Zarządu spółki za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2013 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł; grudzień 2013 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł; styczeń 2014 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł; luty 2014 r. w kwocie [...]zł i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł, - uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za koszty egzekucyjne dotyczące zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2014 r. w kwocie [...]zł oraz za miesiąc luty 2014 r. w kwocie [...]zł i w tym zakresie umorzył postępowanie. Wnioskiem z [...] czerwca 2021 r., podatnik zwrócił się do Dyrektora o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji tego organu z [...] czerwca 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że objęte wnioskiem decyzje stały się bezprzedmiotowe z uwagi na przedawnienie zaległości podatkowych spółki. Zaległości tej spółki przedawniły się w marcu 2021 r. Podatnik podniósł również, że żadnego wpływu na bieg terminu przedawnienia nie miało zajęcie wierzytelności dokonane zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z [...] listopada 2019 r. skierowanym do syndyka spółki. Zajęcie to nie przerwało biegu przedawnienia, ponieważ do zaistnienia skutku przerwania potrzebne jest nie tylko zastosowanie środka egzekucyjnego, ale również powiadomienie o tym fakcie podatnika. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie, a w dodatku zawiadomienie musi być doręczone przed terminem przedawnienia. Sytuacja taka nie nastąpiła, ponieważ w momencie dokonania zajęcia spółka nie miała organów. Wskazano również, że spółka od stycznia 2019 r. (do chwili obecnej) nie posiada organów. Brak organów stał na przeszkodzie dokonania zajęcia wierzytelności zawiadomieniem z [...] listopada 2019 r., bowiem postępowanie egzekucyjne ulega w takim przypadku obligatoryjnemu zawieszeniu. Zdaniem skarżącego, Naczelnik powinien po wystawieniu tytułów wykonawczych i wszczęciu postępowania egzekucyjnego od razu je zawiesić i wystąpić do sądu o ustanowienie kuratora dla spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] września 2021 r. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] czerwca 2020 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z [...] grudnia 2018 r. Dyrektor za zasadny uznał pogląd, że wygaśnięcie z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego pierwotnego dłużnika, skutkuje zwolnieniem z odpowiedzialności za to zobowiązanie osoby trzeciej, czyniąc wydaną wobec owej osoby trzeciej decyzję o odpowiedzialności podatkowej za to zobowiązanie bezprzedmiotową, czego następstwem powinno być stwierdzenie jej wygaśnięcia w trybie art. 258 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 – dalej w skrócie: "o.p."). Organ podkreślił jednak, że w sprawie nie doszło do wygaśnięcia zobowiązań podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. i luty 2014 r. i nadal pozostają one wymagalne. Naczelnik po uzyskaniu informacji o istnieniu wierzytelności spółki względem F. S. A. w upadłości wystawił wobec H. sp. z o.o. tytuły wykonawcze obejmujące należności podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. i luty 2014 r. Skierowano również do F. S.A. w upadłości zawiadomienie z [...] listopada 2019 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Zawiadomienie o ww. czynności egzekucyjnej zostało doręczone syndykowi [...] grudnia 2019 r. Pismem z [...] stycznia 2020 r., syndyk poinformował, że spółka dokonała zgłoszenia wierzytelności w kwocie [...]zł. Wskazał też, że sporządzona lista wierzycieli obecnie jest weryfikowana przez zarząd F. S.A. w upadłości. Następnie [...] lipca 2021 r., po ponagleniu telefonicznym syndyk przesłał wyciąg z listy wierzytelności przekazanej Sędziemu Komisarzowi [...] sierpnia 2020 r., z której wynika, że H. sp. z o.o. zgłosiła w postępowaniu upadłościowym prowadzonym wobec F. S.A. w upadłości wierzytelności w kwocie [...]zł. Przedmiotowe wierzytelności zostały uznane w całości przez syndyka. Z zapisów KRS wynika, że na mocy uchwały z [...] stycznia 2019 r. wspólników spółki, funkcję prezesa zarządu tej spółki pełni P. K.. W aktach KRS brak jest informacji o jego odwołaniu bądź rezygnacji z pełnionej funkcji. W ocenie Dyrektora nie można zaakceptować twierdzenia skarżącego o braku u pierwotnego dłużnika podatkowego, tj. H. sp. z o.o. organu uprawnionego do reprezentacji. W konsekwencji należy uznać, że spółka została 06 grudnia zawiadomiona o zastosowaniu środka egzekucyjnego (pismo z [...] listopada 2019 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej) zgodnie z art. 44 w zw. z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). Mając powyższe na względzie stwierdzono, że [...] grudnia 2019 r. w odniesieniu do zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r., grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. i luty 2014 r., spółki doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, w trybie art. 70 § 4 o.p. Termin przedawnienia względem wskazanych zaległości zaczął ponownie biec od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, tj. od [...] grudnia 2019 r. Pismem z [...] września 2021 r., podatnik wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora z [...] września 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] listopada 2021 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] września 2021 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że termin przedawnienia zaległości podatkowych spółki zgodnie z art. 70 § 1 o.p. upływał odpowiednio za wrzesień 2013 r. 31 grudnia 2018 r. a za grudzień 2013 r., styczeń i luty 2014 r. 31 grudnia 2019 r. Z uwagi jednak na zastosowanie środków egzekucyjnych jak i wystąpienie okoliczności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zobowiązania spółki są nadal wymagalne. Wyjaśniono też, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. decyzją z [...] czerwca 2014 r. udzielił spółce układu ratalnego w formie 12 rat. Wobec nieuregulowania przez spółkę czwartej, piątej, siódmej, ósmej, dziewiątej i dziesiątej raty rzeczona decyzja w tej części została wygaszona a co za tym idzie, zaległości nią objęte stały się wymagalne. W tak zaistniałym stanie faktycznym, względem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r., [...] maja 2015 r. a więc po wygaśnięciu ww. decyzji ratalnej w tym zakresie, zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy. Odbiór pieniędzy został pokwitowany. Przyjąć zatem należy, że z chwilą zastosowania tego środka egzekucyjnego spółka została jednocześnie zawiadomiona o tym fakcie. Tym samym bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. został w 2015 r. przerwany i rozpoczął swój 5-letni bieg na nowo od [...] maja 2015 r. Następnie, zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. po przerwaniu biegu przedawnienia, została decyzją Naczelnika z [...] lipca 2015 r., rozłożona na 8 rat. Bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązania został zawieszony na okres od [...] lipca 2015 r. do [...] lutego 2016 r. Następnie Naczelnik decyzją z [...] lipca 2015 r. zmienił decyzję z [...] czerwca 2014 r. rozkładając zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 na dalsze 12 rat. W konsekwencji z uwagi na treść art. 70 § 2 pkt 1 o.p., w stosunku do zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r., bieg 5-letniego terminu przedawnienia ww. zobowiązań został zawieszony [...] czerwca 2014 r. i trwał do dnia płatności ostatniej raty przedmiotowej zaległości, tj. [...] listopada 2015 r. Natomiast w odniesieniu do zaległości za styczeń i luty 2014 r. termin przedawnienia został zawieszony od [...] czerwca 2014 r. i trwał do dnia terminu płatności ostatniej z trzech kolejnych niezapłaconych przez spółkę rat, tj. do [...] marca 2016 r. Zaznaczono przy tym, że spółka nie wywiązała się ze spłaty układów ratalnych. Zapłaciła bowiem w terminie tylko jedną ratę. Wskazano również, że w stosunku do zobowiązań w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należnej H. sp. z o.o. od F. S.A. w upadłości. O zastosowaniu wskazanego środka spółka została powiadomiona [...] grudnia 2019 r. w trybie art. 44 w zw. z art. 45 k.p.a. Z uwagi zatem na postanowienia art. 70 § 4 o.p., w stosunku do zobowiązań w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r. termin przedawnienia biegnie na nowo od [...] grudnia 2019 r. Organ wskazał też, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji Naczelnika z [...] grudnia 2018 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Decyzja ta została doręczona skarżącemu [...] stycznia 2019 r. Tym samym 3-letni termin, o którym mowa w art. 118 § 2 o.p. rozpoczął swój bieg z upływem [...] grudnia 2019 r. Dyrektor zbadał również czy [...] grudnia 2019 r., tj. w dniu powiadomienia spółki o zastosowaniu środka egzekucyjnego, spółka posiadała organy zarządcze. Na podstawie wpisów w KRS ustalono, że ostatnim ujawniony w rejestrze przedsiębiorców członkiem Zarządu była E. B. K.. Została ona wykreślona z KRS [...] czerwca 2016 r. Od tego dnia brak jest wpisów dotyczących powołania osób wchodzących w skład Zarządu H. sp. z o.o. Z danych zawartych w KRS wynika również, że spółka posiada dwóch wspólników L. M. H.-M. oraz A. S. H. G.. Zaznaczono przy tym, że z akt sądu rejestrowego wynika, że na mocy uchwały wspólników spółki z [...] stycznia 2019 r. do pełnienia funkcji prezesa zarządu tej spółki powołano P. K.. W aktach brak jest informacji o odwołaniu bądź rezygnacji wskazanej osoby z funkcji członka zarządu. Skarżący na etapie postępowania odwoławczego przedłożył oświadczenie P. K. o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki. Oświadczenie to zostało złożone na ręce adwokata J. W. - pełnomocnika wspólnika L. H.-M.. Oświadczeniem z [...] września 2021 r. J. W. potwierdził, że działając jako pełnomocnik L. H.-M. [...] stycznia 2019 r. odebrał rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu H. spółki od P. K.. W ocenie Dyrektora, oświadczenie P. K. nie wywołało zamierzonego skutku prawnego. Wyjaśniono, że oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane spółce. Pisemne oświadczenie o rezygnacji powinno być przekazane spółce pod jej adresem w sposób umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, w szczególności zmierzających do obsady zwolnionego miejsca w zarządzie. W konsekwencji przyjęto, że spółka począwszy od [...] stycznia 2019 r. posiada zarząd, który jest sprawowany jednoosobowo przez P. K.. Tym samym zastosowany [...] grudnia 2019 r. środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należnej spółce od F. S.A. w upadłości, o zastosowaniu którego H. sp. z o.o. została powiadomiona [...] grudnia 2019 r. skutkował przerwaniem biegu terminu przedawnienia zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r. Pismem z [...] grudnia 2021 r. skarżący złożył skargę na omówioną powyżej decyzję Dyrektora z [...] listopada 2021 r., w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 70, art. 118 oraz art. 258 o.p.; 2) zasad ogólnych postępowania podatkowego m. in. zasady praworządności oraz zasady prawdy materialnej; 3) przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego, m. in. art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora z [...] września 2021 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu z [...] czerwca 2020 r. oraz decyzji Naczelnika z [...] grudnia 2018 r. W ocenie skarżącego w sprawie doszło do wygaśnięcia spornych zaległości podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r. Rację w sporze należało przyznać organom podatkowym. Na wstępie należy odnotować, że podstawą prawną żądania wygaszenia decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe był art. 258 § 1 pkt 1, który stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli stała się bezprzedmiotowa. W przywołanym powyżej przepisie ustawodawca stworzył odrębny tryb eliminowania z obrotu decyzji w ramach instytucji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, która nie służy eliminacji decyzji wadliwych, lecz tylko tych, których realizacja jest niemożliwa lub niecelowa (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2019 r., sygn. akt 1288/166). W przypadku przesłanki określonej w art. 258 § 1 pkt 1 o.p. stan bezprzedmiotowości decyzji należy dostrzegać, gdy prawidłowa i zasadna w momencie wydania decyzja, z pewnych powodów przestała już kształtować określony stosunek prawny albo nie doszło do jego powstania, wobec czego stała się zbędna, a jej obowiązywanie traci sens. Przepisy art. 258 § 1 o.p. odnoszą się do decyzji niewadliwych, a zatem nie odnoszą się do okoliczności wpływających na wadliwość decyzji lub poprzedzającego ją postępowania. Tego rodzaju wady mogą być bowiem korygowane w trybie odwoławczym, ewentualnie przy zastosowaniu, tzw. nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji. Badając zaistnienie ww. przesłanki, organ nie dokonuje oceny prawidłowości wydanych decyzji, gdyż instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie służy ponownej weryfikacji rozstrzygnięć i eliminowania błędnych decyzji, a jedynie bada się czy zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości decyzji, która musi zaistnieć po dniu wydania decyzji prawidłowej, o czym świadczy użyte w omawianym przepisie sformułowanie "decyzja stała się bezprzedmiotowa". Argumentując swoje stanowisko skarżący stwierdził, że doszło do wygaśnięcia spornych zaległości podatkowych spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r., bowiem zastosowany [...] listopada 2019 r. środek egzekucyjny nie mógł wywołać skutku przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż w dniu jego zastosowania spółka nie posiadała organów, a zajęcie zostało dokonane na podstawie nowych tytułów wykonawczych, co było niedopuszczalne. Zważyć należy, że zobowiązanie osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny i wygaśnięcie zobowiązania spółki z o.o. powoduje wygaśniecie zobowiązania osoby trzeciej (zob. S. Babiarz, Przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, Prawo i Podatki; Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S. komentarz do art. 118 Ordynacji podatkowej, LEX 2013). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ostatnim ujawnionym w rejestrze przedsiębiorców członkiem Zarządu była E. B. K.. Została ona wykreślona z KRS [...] czerwca 2016 r. Od tego dnia brak jest wpisów dotyczących powołania osób wchodzących w skład Zarządu spółki. Z danych zawartych w KRS wynika również, że spółka posiada dwóch wspólników L. M. H.-M. oraz A. S. H. G.. Zaznaczyć należy, że z akt sądu rejestrowego wynika, że na mocy uchwały wspólników H. sp. z o.o. z [...] stycznia 2019 r. do pełnienia funkcji prezesa zarządu tej spółki powołano P. K.. W aktach brak jest informacji o odwołaniu bądź rezygnacji wskazanej osoby z funkcji członka zarządu. Skarżący na etapie postępowania odwoławczego przedłożył oświadczenie P. K. o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu H. sp. z o.o. Oświadczenie to zostało złożone na ręce adwokata J. W. - pełnomocnika wspólnika L. H.-M.. Oświadczeniem z [...] września 2021 r. J. W. potwierdził, że działając jako pełnomocnik L. H.-M. [...] stycznia 2019 r. odebrał rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu spółki od P. K.. W ocenie Sądu, opisaną rezygnację zakwalifikować należy jako jednostronną czynność prawną, sprowadzającą się do złożenia przez członka zarządu (prezesa) stosownego oświadczenia woli, do którego należy stosować odpowiednie przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380, ze zm. – dalej: "k.c."), w szczególności art. 60-62 oraz art. 65. W myśl bowiem art. 202 §5 k.s.h. do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Każde zatem oświadczenie woli (w tym wypadku rezygnacja) będzie skuteczna wyłącznie wówczas, gdy zostanie prawidłowo zakomunikowana drugiej stronie (spółce). Adresatem przedmiotowego oświadczenia musi być właściwy organ spółki. Oznacza to, że dla bytu rezygnacji jako sposobu wygaśnięcia mandatu członka zarządu (prezesa) nie wystarczy samo ujawnienie takiego zamiaru. Stosownie do treści art. 61 K.c. oświadczenie takie staje się bowiem skuteczne dopiero z chwilą doręczenia spółce w taki sposób, aby mogła się ona zapoznać z jego treścią. Przedmiotowej problematyce (złożenia oświadczenia właściwemu podmiotowi, przez członka jednoosobowego zarządu spółki kapitałowej) - została poświęcona uchwała Sądu Najwyższego z 31 marca 2016 r., sygn. akt III CZP 89/15, z której wynika, że: "oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane - z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h. - spółce. W zakresie dotyczącym rezygnacji członków zarządu spółkę kapitałową reprezentuje zarząd lub prokurent zgodnie z art. 205 § 2 i art. 373 § 2 k.s.h.; także wtedy, gdy rezygnację składa członek zarządu jednoosobowego lub ostatni członek zarządu wieloosobowego albo gdy składają ją jednocześnie wszyscy członkowie zarządu wieloosobowego, a spółka nie ma prokurenta. Oświadczenie o rezygnacji doręczone pod adres spółki dochodzi do skutku z chwilą uzyskania przez pozostałego członka zarządu lub prokurenta możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia w zwykłym toku czynności, a oświadczenie członka zarządu jednoosobowego lub ostatniego członka zarządu wieloosobowego albo wszystkich członków zarządu wieloosobowego rezygnujących jednocześnie - z chwilą doręczenia na adres spółki w sposób umożliwiający podjęcie niezbędnych działań związanych z rezygnacją.". Sąd ten zwrócił również uwagę na to, że: "(...) gdy rezygnację składa członek zarządu jednoosobowego lub ostatni członek zarządu wieloosobowego albo składają ją jednocześnie wszyscy członkowie zarządu wieloosobowego, a w spółce brak prokurenta, nie ma podstaw (...) do spotykanego w wypowiedziach orzecznictwa i piśmiennictwa negowania reprezentacji spółki przez zarząd i zastąpienia reprezentacji spółki przez zarząd postulowaną w tych wypowiedziach, w zależności od okoliczności, reprezentacją spółki przez radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego przez organ właścicielski albo przez organ uprawniony do powoływania członków zarządu.(...) Nie napotyka natomiast uzasadnionych przeszkód wykonywanie reprezentacji biernej spółki w przypadkach złożonego na piśmie lub w postaci elektronicznej oświadczenia o rezygnacji z funkcji jedynego członka zarządu lub wszystkich członków zarządu, rezygnujących jednocześnie, przez samego tego członka zarządu, który złożył rezygnację. Nie przekonuje podnoszony przeciwko temu argument, że w tych przypadkach członek zarządu składający rezygnację dokonuje w istocie czynności prawnej z samym sobą, której skuteczności nie można zaakceptować ze względu na zagrażającą bezpieczeństwu spółki i obrotu kolizję interesów członka zarządu, składającego oświadczenie o rezygnacji, z interesami spółki, będącej adresatem oświadczenia. Interes osoby wchodzącej w skład zarządu w rozpatrywanym przypadku przejawia się przede wszystkim w umożliwieniu tej osobie rezygnacji, niepodlegającej ograniczeniom i utrudnieniom, a interes spółki - w uzyskaniu o tym informacji, pozwalającej podjąć niezbędne działania uzasadnione rezygnacją, w szczególności zainicjować powołanie nowego członka zarządu oraz spowodować dokonanie wpisu zmiany w składzie zarządu w rejestrze. W normalnym układzie stosunków interesy te nie kolidują ze sobą; przeciwnie ich realizacja może i powinna przebiegać harmonijnie.(...) Przekazanie oświadczenia o rezygnacji na piśmie do siedziby spółki (zarządu) lub wysłanie drogą elektroniczną pod adres siedziby spółki (zarządu) w sposób umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, leży więc nie tylko w interesie spółki, ale i samego składającego rezygnację; warunkuje w świetle art. 61 k.c. dojście jego oświadczenia do skutku. (...).Poza tym w interesie nie tylko spółki, ale i rezygnującego członka zarządu może być podjęcie przez niego inicjatywy powołania nowego członka zarządu (zwołania posiedzenia organu uprawnionego do obsady zarządu) jeszcze przed złożeniem rezygnacji. Może on też w oświadczeniu o rezygnacji określić późniejszy termin skuteczności tego oświadczenia, tak aby w okresie między złożeniem oświadczenia a tym terminem podjąć stosowne działania uzasadnione rezygnacją. Składając oświadczenie o rezygnacji i podejmując - wcześniej albo w razie odroczenia rezygnacji, później - odpowiednie działania uzasadnione rezygnacją, zabezpiecza się przed ewentualną odpowiedzialnością za szkodę, której spółka mogłaby doznać w następstwie rezygnacji." W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie nastąpiły. Zatem oświadczenie P. K. o rezygnacji złożone na ręce adwokata J. W. - pełnomocnika wspólnika L. H.-M., nie mogło wywołać zamierzonego skutku prawnego. I nie przeczy temu, podnoszona w skardze argumentacja, iż oświadczenie zostało złożone pod adresem spółki. Należy podkreślić, że oświadczenie woli wynika z treści pisma (rezygnacji), a w tym przypadku w piśmie nie było wskazane do kogo pismo to jest kierowane. Z całą pewnością nie zostało skierowane na adres spółki, a jedynie na ręce pełnomocnika wspólnika, który nie posiada legitymacji do reprezentacji biernej spółki. J. W. jest bowiem pełnomocnikiem wspólnika spółki, a nie pełnomocnikiem spółki. Z tych też względów, zasadnie organ stwierdził, że rezygnacja P. K. z funkcji prezesa zarządu, zadeklarowana w piśmie z [...] stycznia 2019 r. nie była prawnie skuteczna. Zatem za bezpodstawny należy uznać zarzut, że w dniu zastosowania środka egzekucyjnego spółka nie posiadała organów. Reasumując, wbrew twierdzeniom skarżącego sporne zaległości podatkowe nie uległy przedawnieniu na skutek zajęcia innej wierzytelności pieniężnej spółki w F. S.A. w upadłości. Zawiadomienie o zajęciu doręczono syndykowi Masy Upadłości w dniu [...] grudnia 2019 r., spółka została zawiadomiona o powyższym w dniu [...] grudnia 2019 r. w trybie art. 44 w zw. z art. 45 k.p.a. Z uwagi zatem na przepis art. 70 § 4 o.p., w stosunku do zobowiązań w podatku od towarów i usług za wrzesień i grudzień 2013 r. oraz styczeń i luty 2014 r., termin przedawnienia biegnie na nowo od [...] grudnia 2019 r. Odnosząc się do zarzutu wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie nowych tytułów wykonawczych należy zgodzić się z organem, że w postępowaniu w przedmiocie wygaśnięcia decyzji strona nie może kwestionować prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Są to bowiem odrębne postępowania. Prawo kwestionowania jak i stosowania środków skarżenia co do prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przysługuje w tym przypadku tylko i wyłącznie spółce - jako stronie. Podkreślić należy, że postępowanie z art. 258 § 1 czy art. 116 § 1 o.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które jako postępowanie wykonawcze stanowi odrębną procedurę opatrzoną specyficznymi środkami odwoławczymi takimi jak zarzuty, czy skarga na czynności egzekucyjne (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2009 r., I FSK 608/08). Ewentualna wadliwość postępowania egzekucyjnego powinna być podnoszona i skarżona przewidzianymi środkami w tym właśnie postępowaniu (por. wyrok NSA z 25 maja 2010 r., I FSK 949/09). W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie naruszyły przepisów procesowych i materialnych, w tym w szczególności: art. 70, art., 118, art. 258 o.p., ani zasad ogólnych postępowania podatkowego, jak również przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI