I SA/Po 254/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która uchyliła decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2020 r. do stycznia 2021 r. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 2.231.907,66 zł, wynikającego z faktur wystawionych przez Biuro T. G. R. W., O. T. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o. i L. Sp. z o.o., uznając je za nierzetelne lub stwierdzające czynności nieistniejące. W konsekwencji organ pierwszej instancji orzekł dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 100%. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po analizie akt, stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych, zwłaszcza w zakresie ustalenia wartości rynkowej usług najmu autokarów i wynajmu bazy, a także nie zbadał powiązań między podmiotami oraz ewentualnych kontroli podatkowych wobec wystawców faktur. W związku z tym, na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki, uznając, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sprawy ani ocenić zarzutów odwołania, gdyż materiał dowodowy był niekompletny, a naruszenie zasady dwuinstancyjności uniemożliwiało organowi odwoławczemu samodzielne prowadzenie postępowania dowodowego wykraczającego poza uzupełnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, zakres postępowania dowodowego w pierwszej instancji, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy stwierdza konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, stwierdzając potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji, może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien samodzielnie dokonać merytorycznej oceny zarzutów odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, ma prawo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując okoliczności faktyczne do zbadania. Nie może jednak samodzielnie dokonywać merytorycznej oceny zarzutów odwołania ani zastępować organu pierwszej instancji w prowadzeniu postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności (art. 78 Konstytucji RP, art. 127 O.p.) oznacza prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy nie może konwalidować wadliwego postępowania pierwszej instancji poprzez samodzielne prowadzenie postępowania dowodowego wykraczającego poza uzupełnienie. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia i wymaga, aby organ odwoławczy ograniczył się do oceny potrzeby i zakresu postępowania dowodowego.
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wartość rynkową usług najmu autokarów i wynajmu bazy, stosując metodę opartą na kosztach poniesionych przez dostawcę, bez wcześniejszego zbadania transakcji porównywalnych pomiędzy innymi podmiotami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ pierwszej instancji przedwcześnie przyjął, że wobec braku możliwości ustalenia transakcji porównywalnych, wartość rynkowa mogła być określona na podstawie kosztów poniesionych przez firmę G. na rzecz innych podmiotów. Organ powinien podjąć próbę ustalenia porównywalnych wartości za wynajem autokarów oraz wynajem bazy, jakie usługobiorca w danym okresie i zbliżonych warunkach zapłaciłby niezależnemu usługobiorcy, a dopiero w przypadku braku takiej możliwości, przyjąć wartość opodatkowania według kosztów poniesionych przez usługodawcę.
Uzasadnienie
Ustalenie wartości rynkowej usług wymaga najpierw próby znalezienia transakcji porównywalnych na rynku (wewnętrznych i zewnętrznych). Dopiero gdy jest to niemożliwe, można stosować inne metody, w tym opieranie się na kosztach poniesionych przez dostawcę. Organ pierwszej instancji nie wykazał, że podjął próby ustalenia cen porównywalnych pomiędzy innymi podmiotami, ograniczając się do analizy kosztów.
Czy organ odwoławczy powinien odnieść się do zarzutów dotyczących stosowania sankcji (dodatkowego zobowiązania podatkowego) w decyzji kasacyjnej, nawet jeśli sprawa jest przekazywana do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy wydający decyzję kasacyjną nie powinien odnosić się do meritum sprawy ani do zarzutów dotyczących zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym sankcji. Jego zadaniem jest ocena, czy postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia, a następnie wskazanie zakresu tych uzupełnień.
Uzasadnienie
Decyzja kasacyjna jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w ustalaniu stanu faktycznego ani wydawać wiążących opinii prawnych w zakresie prawa materialnego, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności.
Przepisy (27)
Główne
O.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 6
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 32 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112b § ust. 2b
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 99 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw art. 25
u.p.t.u. art. 2 § pkt 27b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. • Zasada dwuinstancyjności uniemożliwia organowi odwoławczemu samodzielne prowadzenie postępowania dowodowego wykraczającego poza uzupełnienie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy (brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania) zostały uznane za bezzasadne. • Zarzuty dotyczące stosowania sankcji VAT w sposób retroaktywny zostały uznane za przedwczesne w kontekście decyzji kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części • organ odwoławczy nie może konwalidować wadliwości postępowania pierwszej instancji • naruszenie zasady dwuinstancyjności • organ odwoławczy nie jest organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę.
Skład orzekający
Barbara Rennert
sędzia
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, zakres postępowania dowodowego w pierwszej instancji, zasada dwuinstancyjności w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy stwierdza konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, w tym zakresu działania organu odwoławczego i zasady dwuinstancyjności, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy organ odwoławczy nie może rozstrzygnąć sprawy? Kluczowe zasady postępowania podatkowego.”
Dane finansowe
WPS: 2 231 907,66 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.