I SA/Po 2523/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-12-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyryczałtdziałalność gospodarczadziałalność wytwórczadziałalność usługowaklasyfikacja działalnościprzepisy przejściowenieważność decyzjikontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych dotyczących zryczałtowanego podatku dochodowego za 1999 r. z powodu zastosowania nieobowiązujących przepisów prawnych.

Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów poprzez błędne zakwalifikowanie jej działalności jako wytwórczej zamiast usługowej w zakresie handlu, co skutkowało zastosowaniem wyższej stawki podatkowej. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z powodu zastosowania przez organy podatkowe przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 1995 r., które straciły moc prawną z dniem 31 grudnia 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B.B. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r. Głównym zarzutem skarżącej było błędne zakwalifikowanie jej działalności gospodarczej jako wytwórczej, zamiast usługowej w zakresie handlu, co skutkowało zastosowaniem wyższej stawki podatkowej. Organ odwoławczy argumentował, że mieszanie farb i tynków prowadzi do powstania produktu o nowych właściwościach, co kwalifikuje działalność jako wytwórczą. Sąd administracyjny, działając na podstawie zasady oficjalności, stwierdził, że organy podatkowe oparły swoje decyzje na przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r., które straciły moc prawną z dniem 31 grudnia 1998 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym. W związku z tym, decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej, co skutkowało stwierdzeniem ich nieważności. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Działalność polegająca na mieszaniu zakupionych komponentów w celu uzyskania produktu o całkowicie innych właściwościach kwalifikuje się jako działalność wytwórcza, a nie usługowa w zakresie handlu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji słownikowej pojęcia 'przetwarzanie' oraz do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, wskazując, że przetworzenie wyrobów nabytych skutkuje powstaniem produktu o samoistnym bycie, co odróżnia tę działalność od zwykłego handlu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

Dz. U. Nr 144, poz. 930 art. 12 § 1 pkt.2 lit. "a"

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Prawidłowa podstawa prawna dla rozliczeń za 1999 r., choć błędnie wskazana przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę.

Pomocnicze

Dz. U. Nr 148, poz. 719

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne

Przepis stracił moc prawną z dniem 31 grudnia 1998 r., a jego zastosowanie w decyzji dotyczącej 1999 r. skutkuje nieważnością.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd bada sprawę z urzędu.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt.2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności organów władzy publicznej.

Ordynacja podatkowa art. 120

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

Ordynacja podatkowa art. 210

Istotne składniki decyzji podatkowej to podstawa prawna i uzasadnienie.

Dz. U. Nr 144, poz. 930 art. 4 § pkt.3

Ustawa z dnia 20.07.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne

Podstawa zarzutu skarżącej dotyczącego kwalifikacji działalności.

Dz. U. Nr 144, poz. 930 art. 12 § ust. 1 pkt.3 lit. "b"

Ustawa z dnia 20.07.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne

Podstawa zarzutu skarżącej dotyczącego kwalifikacji działalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez organy podatkowe przepisów prawnych, które straciły moc obowiązującą, co skutkuje nieważnością decyzji.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja działalności skarżącej jako wytwórczej zamiast usługowej w zakresie handlu (choć sąd nie rozstrzygnął tej kwestii ostatecznie, skupiając się na błędzie proceduralnym).

Godne uwagi sformułowania

akt prawny na którym oparto decyzję dotyczącą wymiaru zobowiązania podatkowego za 1999 r. stracił swą moc prawną z dniem 31 grudnia 1998 r. wydane decyzje w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawne, czyli bez podstawy prawnej.

Skład orzekający

Jerzy Małecki

sprawozdawca

Maria Skwierzyńska

przewodniczący

Sylwia Zapalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podkreślenie wagi stosowania aktualnych przepisów prawnych przez organy administracji i konsekwencji ich naruszenia (nieważność decyzji)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania nieobowiązujących przepisów w kontekście podatku dochodowego za 1999 r. i przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę praworządności i konsekwencje błędów proceduralnych organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Błąd proceduralny organu podatkowego doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji.

Dane finansowe

WPS: 724,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2523/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki /sprawozdawca/
Maria Skwierzyńska /przewodniczący/
Sylwia Zapalska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Jerzy Małecki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy B.C. nr [...] z dnia [...] r., II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej B.B. kwotę 724 zł 60 gr. (siedemset dwadzieścia cztery zł sześćdziesiąt gr.) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do momentu uprawomocnienia się wyroku. /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska
Uzasadnienie
Izba Skarbowa, Ośrodek Zamiejscowy decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymała w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, Ośrodek Zamiejscowy nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia B. B. wysokości zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r., zaległości w tymże podatku oraz odsetek od zaległości podatkowej na dzień wydania decyzji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnia, iż B. B. prowadziła działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą "A", polegającą min. na konfekcjonowaniu, mieszaniu i dystrybucji farb, lakierów i innych wyrobów chemii gospodarczej i przemysłowej. W toku kontroli skarbowej powyższej spółki cywilnej stwierdzono zaniżenie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z 3,3% zamiast 6%, poprzez błędne zakwalifikowanie prowadzonej działalności jako usługowej w zakresie handlu, zamiast przyjęcia, iż była to działalność wytwórcza zgodnie z zamieszczonymi definicjami w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14.12.1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ( Dz. U. Nr l48,poz. 719).
Zdaniem izby, mieszanie zakupionych przez spółkę cywilną białych farb i tynków oraz pigmentów - mieszanie użytych komponentów w specjalnym urządzeniu do tego przystosowanym dla uzyskania kolorowych farb i tynków, powodowało uzyskanie produktu o całkowicie innych właściwościach niż pierwotnie zastosowane, wskazuje na przetworzenie uprzednio nabytych wyrobów (towarów). Powstały produkt miał byt samoistny, zaś w cenie zabarwionego tynku i farb uwzględniano koszt konfekcjonowania i mieszania. Dlatego mieszanie farb i tynków przez dodanie odpowiednich pigmentów nie wchodzi w zakres pojęcia działalności usługowej w zakresie handlu tj. sprzedaży w stanie nie przetworzonym uprzednio nabytych farb i tynków. Także "Słownik Języka Polskiego" (PWN 1995) słowo " przetwarzanie" definiuje jako zmienianie czegoś poprzez nadanie innego kształtu, wyglądu, inną postać i formę.
Odnośnie załączonej do odwołania opinii Urzędu Statystycznego izba stwierdza, że jest ona bez znaczenia w sprawie. Polska Klasyfikacja Wyrobów zawiera przede wszystkim normy techniczne, a nie powszechnie obowiązujące przepisy prawa podatkowego i mogłaby się odnosić tylko do zapisu § 6 ust. czyli ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z działalności usługowej przy stawce 9,5%, w tym z działalności gastronomicznej, w zakresie przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5% alkoholu, gdzie ustawodawca zastrzegł, iż nie ma to zastosowania do pkt. 2-5 § 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia Ministra Finansów, gdzie wymieniono działalność wytwórczą o 6% skali podatkowej i usługową w zakresie handlu o 3,3% skali podatku zryczałtowanego. Również w myśl § 3 ust. pkt.3 e w/w rozporządzenia nie stosuje się do podatników osiągających w całości lub w części przychody z tytułu świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, gdzie wykazano usługi, których świadczenie wyłącza podatnika z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych oznaczonych według Klasyfikacji Wyrobów i Usług wprowadzonej zarządzeniem Prezesa GUS z 29.12.1993 r. Dlatego przychody z wynajmu wózka widłowego nie podlegają zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu, lecz stanowią osobne źródło przychodów (poz. 14 w/w załącznika do rozporządzenia).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - B. B. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 4 pkt.3 i art. 12 ust. 1 pkt.3 lit. "b" ustawy z 20.07.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930) przez przyjęcie, że działalność skarżącej była działalnością wytwórczą, a nie działalnością usługową w zakresie handlu i przyjęcie w związku z tym wyższej stawki podatkowej oraz naruszenie art. 121 §1 i art. 122 Ordynacji Podatkowej. Strona wniosła zatem o uchylenie decyzji obu instancji.
Izba Skarbowa, Ośrodek Zamiejscowy w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że prowadzona działalność miała charakter działalności wytwórczej, a nie usługowej w zakresie handlu. Odnośnie roku 1999 organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnia, iż w wydanej decyzji błędnie podano podstawę prawną powołując przepisy rozporządzenia Ministra Finasów z 14.12.1995 r. zamiast art. 12 ust.l pkt.2 lit. "a" ustawy z 20/11/1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ale nie miało to wpływu na wynik sprawy, a inspektor zastosował prawidłową 5.5% stawkę podatkową (izba w swej decyzji mówi o 6 % stawce podatkowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 e. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną - zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie dotyczącej wymiaru skarżącej B. B. zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r., z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius).
Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. wszelkie organy władzy publicznej (w tym i organy administracji finansowej wydające władcze oraz jednostronne rozstrzygnięcia w sprawach podatkowych) mają działać praworządnie, tj. na podstawie i w granicach prawa. Powyższą konstytucyjną zasadę legalności, iż organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa potwierdza również art. 120 Ordynacji podatkowej. Z tego zatem względu art. 210 Ordynacji podatkowej do istotnych składników każdej decyzji w sprawach podatkowych zalicza zarówno powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie prawne wydanej decyzji.
W niniejszej sprawie wydanie B. B. decyzji w sprawie określenia jej zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r. - organy podatkowe oparły na postanowieniach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 148, poz. 719 ze zm). Tymczasem akt prawny na którym oparto decyzję dotyczącą wymiaru zobowiązania podatkowego za 1999 r. stracił swą moc prawną z dniem 31 grudnia 1998 r., w związku z wejściem z dniem 1 stycznia 1999 r. postanowień ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930). Izba skarbowa dopiero w odpowiedzi na skargę zorientowała się, iż wydawała decyzję dotyczącą 1999 r. w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawne, czyli bez podstawy prawnej.
Z tych zatem powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt.2, art. 152 i 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI