I SA/Po 250/25

I SA/Po 250/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący/
Michał Ilski
Waldemar Inerowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 70 § 1, art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6q ust. 1, art. 6m ust. 1, ust. 1a, ust. 1d, ust. 2, ust. 2a, ust. 2b, art. 6o, art. 6i ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 1-4, art. 134 § 1, art. 149 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 26 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2020 roku do grudnia 2021 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Z. Z. M. "G. O. A. P." w likwidacji decyzją z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr [...] określił M. O. (dalej zwana jako "strona", "podatniczka" lub "skarżąca") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] za okres od września 2020 r. do grudnia 2021 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podatniczka w dniu 10 sierpnia 2020 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości, w której podano, że na nieruchomości zamieszkuje 1 osoba. Dla części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy wskazano zapotrzebowanie na 1 pojemnik na odpady komunalne zmieszane, 1 pojemnik na odpady komunalne metale i tworzywa sztuczne oraz 1 pojemnik na odpady komunalne papier. W deklaracji nie wskazano zapotrzebowania na pojemniki na bioodpady, natomiast wykreślono zadeklarowane wartości frakcji szkło. Do deklaracji załączono oświadczenie, że na przedmiotowej nieruchomości nie powstają odpady komunalne szkło oraz bioodpady.
Organ wezwał podatniczkę do skorygowania złożonej deklaracji, z uwagi na błędy polegające na brakach wprowadzenia danych dla frakcji szkło oraz frakcji bioodpady. Pomimo wezwań poprawna deklaracja nie została złożona.
Postanowieniem z 20 stycznia 2023 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za okres od września 2020 r. do grudnia 2021 r. dotyczące przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z 22 marca 2023 r. organ włączył do akt postępowania podatkowego opinię prawną z 10 września 2020 r. radcy prawnego J. P..
W toku analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 6m ust. 1 w zw. z art. 6o, 6q, a także art. 6q ust. 1 i art. 6i oraz 6j ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.; w skrócie: "u.c.p.g."). W okresie od września 2020 r. do grudnia 2021 r. na nieruchomości zamieszkiwała jedna osoba. Ustalono, że przedmiotowa nieruchomość w okresie od września 2020 r. do grudnia 2021 r. była użytkowana w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z prowadzoną przez M. O. działalnością na nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] stwierdzono, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 6m ust. 1 u.c.p.g.
Organ wyjaśnił, że w złożonej przez podatniczkę deklaracji pierwotnie wskazano 4 frakcje odpadów: odpady zmieszane, metale i tworzywa sztuczne, papier oraz szkło. Następnie wykreślono frakcję szkło na dokumencie. Bezsprzecznym jest, że skreślenie zostało wykonane przez podatniczkę, która dokonaną czynność potwierdziła parafą. Dodatkowo, podczas wglądu do akt strona przyznała, że posiadanie pojemnika na bioodpady dla części zamieszkanej nieruchomości jest wystarczające dla znikomych ilości odpadów takich jak torebki od herbaty, fusy od kawy czy pozostałości po zjedzonych owocach powstających w związku z prowadzoną działalnością oraz, że absurdem jest kupowanie dodatkowego pojemnika dla części niezamieszkanej nieruchomości.
Organ podkreślił, że na mocy Uchwały nr LVI 1/283/2020 ZZM GOAP z 22 czerwca 2020 r., zmienionej Uchwałą nr LXVI/323/2021 z 8 marca 2021 r. od września 2020 r. wprowadzono obowiązek prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, wykluczając tym samym możliwość wskazania w deklaracji nieselektywnego sposobu gromadzenia odpadów. Wymóg selektywnego zbierania odpadów uważa się za spełniony, jeżeli frakcje odpadów zbierane są z podziałem na papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne oraz bioodpady, co wynika z ww. przepisów oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów. Także przepisy § 4 i § 6 Regulaminu wskazują, że selektywne zbieranie odpadów komunalnych na terenie wszystkich nieruchomości obejmuje odpady z podziałem na frakcje, które należy umieszczać w pojemnikach lub workach.
W odwołaniu z dnia 19 maja 2023 r. podatniczka zarzuciła: brak merytorycznego ustosunkowania się do meritum sprawy; celowe wprowadzenie w błąd; wywieranie nacisku na obywatela; brak mediacji w sprawie; wybiórcze przeanalizowanie dokumentów; pogwałcenie podstawowych - ogólnych zasad ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; w skrócie: "k.p.a."), w tym art. 9, 10 i 11.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 grudnia 2024 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że deklaracja złożona przez podatniczkę nie została prawidłowo wypełniona, bowiem nie wskazała zapotrzebowania na pojemniki/worki na bioodpady, natomiast wykreśliła zadeklarowane wartości frakcji szkło. W ocenie Kolegium zasadnie organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie. Prawidłowo organ I instancji ustalił, że nieruchomość w okresie od września 2020 r. do grudnia 2021 r. zamieszkiwana była przez jedną osobę. Ponadto nieruchomość była użytkowana w celu prowadzenia działalności gospodarczej.
Mając na uwadze udowodniony fakt powstania odpadów komunalnych na przedmiotowej nieruchomości, za obligatoryjne uznano ujęcie w druku deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wszystkich frakcji odpadów komunalnych. Potwierdzeniem powyższego jest również opinia prawna z dnia 10 września 2020 r. na temat obowiązku deklarowania 5 frakcji odpadów komunalnych dla części niezamieszkałej nieruchomości, włączona do akt sprawy postanowieniem z 22 marca 2023 r. Zdaniem Kolegium, zasadnie organ I instancji uznał za stosowne wykazanie dla niezamieszkanej części przedmiotowej nieruchomości w okresie od września 2020 r. do grudnia 2021 r. podaną w decyzji liczbę pojemników, zgodnie z obowiązującymi przepisami, które wprost wskazują, że zapotrzebowanie na pojemniki/worki dla działalności handlowej należy od tego okresu określać na co najmniej po jednym pojemniku/worku o pojemności minimalnej 120 l na każdą frakcję zbieranych odpadów. Organ I instancji dla niezadeklarowanych frakcji odpadów komunalnych przyjął przy tym najmniejszą dopuszczaną przez prawo miejscowe częstotliwość odbioru odpadów komunalnych dla nieruchomości mieszanych, na których powstają odpady komunalne.
Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania, stwierdzając, że organ I instancji w sposób wyczerpujący oraz poprawny ustalił stan faktyczny, jak i stan prawny sprawy.
W skardze z dnia 28 lutego 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca wniosła o uchylanie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z zobowiązaniem do rzetelnej analizy dowodów i odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącej, a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. Naruszenie art. 35 k.p.a. oraz art. 12 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., w skrócie: "o.p.") poprzez przewlekłość postępowania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrywało odwołanie przez ponad 1,5 roku, co rażąco narusza zasadę szybkości postępowania.
2. Naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rzetelnej analizy zarzutów odwołania i pominięcie istotnych faktów wskazanych przez stronę skarżącą, w tym wprowadzenia skarżącej w błąd przez pracowników GOAP oraz nieodniesienie się do dowodów wskazujących na uchybienia organu I instancji.
3. Naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak udzielenia stronie należnych informacji
o możliwości wspólnego gromadzenia bioodpadów, co doprowadziło do błędów
w deklaracji.
4. Naruszenie art 8 § 1 k.p.a. poprzez brak proporcjonalności w nałożonej opłacie oraz nieuwzględnienie okoliczności faktycznych związanych z błędnymi informacjami udzielonymi przez urzędników GOAP.
5. Naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony w sytuacji, gdy organ nie udowodnił, że skarżąca nie działała w dobrej wierze.
6. Naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów potwierdzających, że deklaracja była składana zgodnie z instrukcjami urzędnika GOAP oraz poprzez niewłaściwe oparcie się na opinii prawnej z września 2020 r., która nie mogła być stosowana do zdarzeń z sierpnia 2020 r.
7. Milczące załatwienie sprawy - zgodnie z art. 35 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało maksymalnie 2 miesiące na rozpatrzenie odwołania. Skoro organ nie wydał decyzji w tym terminie
i nie poinformował strony o przedłużeniu czasu na jej wydanie, należało uznać, że sprawa została rozstrzygnięta na jej korzyść w sposób milczący. Brak działania ze strony organu skutkował powstaniem domniemania pozytywnego rozstrzygnięcia, które obecnie jest ignorowane w sposób rażąco naruszający prawa skarżącej.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca szczegółowo umotywowała i rozwinęła poszczególne zarzuty. Zarzuciła, że organy obu instancji dopuściły się licznych uchybień proceduralnych oraz naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zaufania obywatela do organów państwa. Ponadto, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu na rozstrzygnięcie sprawy, należało uznać, że decyzja zapadła na korzyść strony skarżącej w sposób milczący, co stanowi dodatkowy argument za uchyleniem obecnej decyzji. Zaznaczono, że wszelkie niezbędne dowody na potwierdzenie tez skarżącej zostały już załączone w toku toczącego się postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów co do podstaw określenia skarżącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] za okres od września 2020 r. do grudnia 2021 r.
Zdaniem Sądu, nie ma w tej sprawie wątpliwości co do tego, czy organ I instancji zgromadził materiał dowodowy, który pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy. W tym zakresie organy nie uchybiły zasadom wynikającym z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 o.p. Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji dotyczy w tym zakresie stosowania przez organy przepisów postępowania zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa. Powołane w skardze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały w tej sprawie zastosowania.
Mając na uwadze stanowisko skarżącej Sąd zauważa ponadto, że co do zasady, zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 o.p. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 o.p. zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Zdaniem Sądu uzasadnienia zaskarżonych decyzji zawierają wszystkie wymagane ustawą elementy i poddają się sądowej kontroli w tym postępowaniu.
W ocenie Sądu nie ma w tej sprawie uzasadnionych podstaw, aby zarzucić organom naruszenie art. 191 o.p. W świetle zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w ww. przepisie, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada ta zakłada ocenę dowodów w ich całokształcie, wzajemnych relacjach i zależnościach, przy uwzględnieniu wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Organ obowiązany jest więc rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic z nich wynikających. Organ może więc określonym dowodom odmówić wiarygodności, wskazując przy tym przyczyny takiej oceny. W ocenie dowodów organ powinien kierować się wiedzą, zasadami doświadczenia życiowego oraz logiką. Jeżeli zatem ocena materiału dowodowego jest logiczna, przekonująca, niezawierająca w sobie sprzeczności, to nie ma podstaw do przyjęcia, aby naruszała ona zasadę swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r., I FSK 2087/15; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: baza CBOSA).
Jak ustaliły w tej sprawie organy, a czego skarżąca nie kwestionowała, skarżąca nie skorygowała uprzednio złożonej deklaracji, z uwagi na błędy polegające na brakach wprowadzenia danych dla frakcji szkło oraz frakcji bioodpady. Pomimo wezwań poprawna deklaracja nie została złożona.
Bezsporne w sprawie jest, że w dniu 10 sierpnia 2020 r. skarżąca złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości, w której podano, że na nieruchomości zamieszkuje 1 osoba. W deklaracji nie wskazano zapotrzebowania na pojemniki na bioodpady, natomiast wykreślono zadeklarowane wartości frakcji szkło.
Należy przyznać rację skarżącej, że treść złożonej deklaracji odpowiadała wskazaniom udzielonym skarżącej przez pracownika organu.
Jak wynika z akt administracyjnych, na formularzu deklaracji złożonej przez skarżącą w dniu 10 sierpnia 2020 r. w rubryce "Adnotacje Organu" znajduje się odręczna adnotacja pracownika organu o treści – "Dokument zgodny formalnie.26.08.2020". W rubryce tej znajduje się także odręczna adnotacja o treści – "Pod adresem T. [...] złożone były dwie deklaracje osobne na część zamieszkałą i niezamieszkałą. Zgodnie z tą deklaracją, obie części zadeklarowane są w 1 deklaracji". Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się złożone w tym samym dniu oświadczenie skarżącej, sporządzone na formularzu przygotowanym przez organ, w którym skarżąca oświadczyła, że – "W związku ze złożoną w dniu 10/08/2020 deklaracją oświadczam, że pod adresem ul. [...] w części nie zamieszkałej nieruchomości nie są wytwarzane odpady szklane i bioodpady".
Organ doszedł jednak do wniosku, że deklaracja została wypełniona błędnie, dlatego też wezwał skarżącą do jej poprawienia. Skarżąca koncentrując się przede wszystkim na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, akcentowała fakt udzielenia jej przez pracownika organu błędnej informacji i głównie z okoliczności potwierdzenia przez organ formalnej poprawności deklaracji wywodzi brak uprawnienia organu do określenia opłaty za gospodarowanie odpadami w innej wysokości. W tym kontekście Sąd zauważa, że do upływu pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu gromadzenia odpadów komunalnych (art. 70 § 1 o.p. w związku z art. 6q ust. 1 u.c.p.g.), organ ma nie tylko prawo, ale i obowiązek określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w prawidłowej wysokości. Od tego obowiązku nie zwalnia organu sama okoliczność złożenia błędnej deklaracji, jako konsekwencji udzielonej przez pracownika organu nieprawidłowej informacji. Ustawa nie wiąże bowiem z taką okolicznością żadnych doniosłych skutków prawnych, w tym ustalenia wysokości opłaty na podstawie błędnych danych zawartych w deklaracji.
Ponadto zakresem sądowej kontroli w tej sprawie nie są objęte akcentowane przez skarżącą okoliczności związane ze sposobem funkcjonowania urzędu poprzez który działa organ, w tym jego organizacja na odcinku przyjmowania od stron postępowania dokumentów i realizowania obowiązku w zakresie udzielania informacji. Przedmiotem sądowej kontroli jest wyłącznie ocena, czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a następnie, czy w tak ustalonych okolicznościach prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.
Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych tej sprawy doszło do naruszenia wyrażonej w art. 121 o.p. zasady zaufania strony postępowania do organu, jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
W ocenie Sądu w ustalonym przez organy bezspornym stanie faktycznym, prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego.
Na wstępie tej części rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.).
Stosownie do art. 6m ust. 1d u.c.p.g., wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.
Przepis art. 6m ust. 2 u.c.p.g. stanowi, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
Stosownie do art. 6m ust. 2a u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.
W myśl art. 6m ust. 2b u.c.p.g. w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.
Z kolei przepis art. 6o u.c.p.g. stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest, co do zasady, na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy. Wyjątkowo natomiast u.c.p.g. przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.) albo w przypadku nieuiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty określonej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g (art. 6m ust. 2b u.c.p.g.).
Podkreślić tu należy, że obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, w której zamieszkuje mieszkaniec, powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania w nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również od tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane czy też nie. Spoczywający na właścicielu nieruchomości obowiązek uiszczenia opłaty nie jest zatem uzależniony od wykonania, częściowego wykonania czy też niewykonania przez gminę obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest bowiem ceną za wykonaną usługę. Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz unormowań zawartych w uchwałach rady gminy.
Zaznaczyć też należy, że pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca, w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustanowił bowiem domniemanie, że w zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. A zatem właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorom gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi. W judykaturze zwraca się także uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. K 17/12, w którym stwierdzono, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opłata ta została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu, opłata ta jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 ustawy). Opłata ta należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi bowiem dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r. ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy).
Z powyższego wynika, że podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają zatem swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, a w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowego obowiązku odbioru odpadów. Opłata nie jest bowiem świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną przez gminę usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty (np. wyrok WSA w Gdańsku z 9 października 2024 r., I SA/Gd 551/24, i powołane tam orzecznictwo).
Bezsporne w sprawie jest, że w złożonej przez skarżącą deklaracji podano, że na nieruchomości zamieszkuje jedna osoba. Dla części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy wskazano zapotrzebowanie na 1 pojemnik o pojemności 0,12 m3 na odpady komunalne zmieszane, 1 pojemnik o pojemności 0,12 m3 na odpady komunalne metale i tworzywa sztuczne oraz 1 pojemnik o pojemności
0,12 m3 na odpady komunalne papier. W deklaracji nie wskazano zapotrzebowania na pojemniki na bioodpady, natomiast wykreślono zadeklarowane wartości frakcji szkło. Zasadnie w takiej sytuacji organ uznał, że deklaracja była błędna, albowiem nie zadeklarowano wszystkich frakcji.
Jak ustaliły organy w toku postępowania, przedmiotowa nieruchomość była użytkowana w celu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od września 2020 r. do grudnia 2021 r., co potwierdziła także skarżąca w wyjaśnieniach udzielonych organowi w piśmie z 30 stycznia 2023 r. (działalność prowadził M. O.).
W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na tej nieruchomości, oraz objęciem przez ZZM GOAP nieruchomości niezamieszkanych system odbioru Uchwałą nr LIV/275/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie; odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, organ I instancji zasadnie stwierdził, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ ten słusznie stwierdził, że każda działalność (także ta, która ma charakter okazjonalny), w związku z którą na danej nieruchomości przebywają ludzie (pracownicy, klienci) obligatoryjnie wymaga uwzględnienia zapotrzebowania na pojemniki dla części niezamieszkanej nieruchomości w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Bytowanie na nieruchomości ludzi (czy to pracownika, czy to klientów działalności gospodarczej) bezsprzecznie wiąże się z powstawaniem na nieruchomości odpadów komunalnych.
Nie powinna budzić w tej sprawie wątpliwości zasadność uznania przez organy, że na właścicielu nieruchomości spoczywa ustawowy obowiązek wynikających z ustawy dotyczących selektywnego gromadzenia odpadów komunalnych z podziałem na pięć frakcji. Jak już wyżej wskazano zgodnie z art. 6r ust. 2d u.c.p.g. w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. Zasadnie organ zwrócił uwagę, że obowiązkiem właścicieli nieruchomości, w tym także przedsiębiorców, jest selektywna zbiórka odpadów. Istnieje zatem obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami co do wszystkich frakcji, bowiem opłata pobierana jest nie za oddane odpady, lecz za samą możliwość ich oddania w określonej ilości.
Podkreślić tu należy, na co zwrócił też uwagę organ I instancji, że skarżąca mogła wystąpić do organu o wyrażenie zgody na wspólne gromadzenie bioodpadów w jednym pojemniku, z czego nie skorzystała.
Zdaniem Sądu organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość opłaty w analizowanym okresie, przedstawiając w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, przyjmując odnośnie do niezadeklowanych frakcji najmniejszą dopuszczalną przez prawo miejscowe częstotliwość odbioru odpadów komunalnych dla nieruchomości mieszanych, na których powstają odpady komunalne (s. 13 dec. I inst.).
W ocenie Sądu poza przedmiotem sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, której granice określa art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a"), znajduje się podnoszona przez skarżącą kwestia przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ II instancji. W toku postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skarżącej przysługiwało prawo do wniesienia do tut. Sądu odrębnej skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1 tej ustawy jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z tej możliwości skarżąca nie skorzystała, a organ II instancji zakończył postępowanie odwoławcze, wydając zaskarżoną decyzję. Podnoszenie zatem tego rodzaju argumentacji w skardze od ostatecznej decyzji wydanej w przedmiocie określenia opłaty jest spóźnione i nie może być już przedmiotem sądowej kontroli w tej sprawie. Nie może odnieść także zamierzonego skutku zbyt daleko idący pogląd skarżącej, że nie załatwienie przez organ II instancji sprawy w ustawowym terminie, oznacza – "milczące załatwienie sprawy". Przepisy Ordynacji podatkowej regulujące terminy załatwiania spraw w postępowaniu odwoławczym, nie przewidują takiej możliwości (art.139 § 3 o.p.).
W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy zgromadziły w sprawie wystarczający dla jej rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.