I SA/Po 2494/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-12-02
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjnewierzycielorgan egzekucyjnyKPAuzasadnienieczynny udział stronyuchylenie postanowienia

WSA w Poznaniu uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące kosztów egzekucyjnych z powodu naruszenia przepisów KPA dotyczących uzasadnienia i czynnego udziału strony.

Sprawa dotyczyła skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając za zasadne zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczących uzasadnienia, wyjaśnienia przesłanek oraz zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela (GDDKiA) kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przeciwko zobowiązanemu Z.Z. i dotyczyło kosztów związanych z zajęciem wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), w szczególności art. 11, art. 124 § 2, art. 7 i art. 10. Zarzuty dotyczyły braku należytego uzasadnienia postanowień, niewyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych naliczenia kosztów egzekucyjnych oraz niezapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że wierzyciel obciążony kosztami staje się dłużnikiem organu egzekucyjnego i ma prawo do szczegółowego wyjaśnienia podstaw naliczenia tych kosztów. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 282 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów KPA, w szczególności art. 11, 124 § 2, 7 i 10, poprzez brak należytego uzasadnienia, niewyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych naliczenia kosztów oraz niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny i odwoławczy nie dopełniły obowiązku należytego uzasadnienia postanowienia o kosztach egzekucyjnych, nie wyjaśniając podstaw faktycznych i prawnych naliczenia kwoty oraz nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie przepisów KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

ustawa egzekucyjna art. 64c § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w przypadku cofnięcia wniosku egzekucyjnego.

ustawa egzekucyjna art. 64c § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

Kpa art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg wskazania w uzasadnieniu przepisów i wyjaśnienia przyczyn ich zastosowania.

Kpa art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy.

Kpa art. 10 § § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

ustawa egzekucyjna art. 64c § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określenie, kto jest dłużnikiem organu egzekucyjnego w zakresie pokrycia opłat i wydatków w postępowaniu egzekucyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § ust. 2

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6 § pkt 2

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 124 § 2 Kpa w zw. z art. 18 i art. 64"c" § 7 ustawy egzekucyjnej poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia. Naruszenie art. 7 i art. 10 § 1-3 Kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 124 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 64 § 1 i 6 oraz art. 64"b" ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewskazanie w uzasadnieniu przepisów i wyjaśnienia przyczyn ich zastosowania dla przyjęcia obciążenia skarżącego kwotą [...] zł stanowiącą podstawę prawną rozstrzygnięcia tej treści. Zarzut naruszenia art. 124 § 2 Kpa w zw. z art. 64 § 2 ustawy egzekucyjnej poprzez niestwierdzenie w uzasadnieniu okoliczności nadania w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczeniem, zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub prawa majątkowego, jako przesłanki warunkującej obciążenie skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego. Zarzut naruszenia art. 124 § 2 Kpa w zw. z art. 64"c" § 3 ustawy egzekucyjnej, poprzez niestwierdzenie w uzasadnieniu okoliczności pobrania od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, oraz ich zwrotu zobowiązanemu z uwagi na niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji, jako przesłanki warunkującej obciążenie skarżącego kosztami egzekucyjnymi. Zarzut naruszenia art. 11 Kpa poprzez niewyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. Zarzut naruszenia art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.

Godne uwagi sformułowania

każdy dłużnik, od którego wierzyciel domaga się zapłaty określonej kwoty pieniężnej ma prawo żądać podania przez wierzyciela podstawy faktycznej i prawnej naliczenia tej, a nie innej wysokości dochodzonej należności odesłanie dłużnika, jak to uczynił organ odwoławczy, na drogę korespondencyjną z organem egzekucyjnym w celu wyjaśnienia zagadnienia sposobu i podstaw naliczenia należności pieniężnej z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego nie spełnia powyższego warunku, chociażby z tego powodu, że taka korespondencja wymyka się spod kontroli instancyjnej i zewnętrznej kontroli legalności działania organów sprawowanej przez sąd administracyjny.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

sprawozdawca

Jerzy Małecki

przewodniczący

Maria Skwierzyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących uzasadnienia postanowień i zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście obciążania wierzyciela kosztami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi po cofnięciu wniosku egzekucyjnego, ale ogólne zasady dotyczące uzasadnienia i udziału strony mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne KPA dotyczące uzasadnienia i prawa strony do informacji, co jest istotne dla każdego uczestnika postępowań administracyjnych i egzekucyjnych.

Nawet w sprawach o koszty egzekucyjne liczy się dobre uzasadnienie i prawo do głosu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2494/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /sprawozdawca/
Jerzy Małecki /przewodniczący/
Maria Skwierzyńska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Gabriela Gorzan(spr) NSA Maria Skwierzyńska Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Auto- strad Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Dyrekcji kwotę 282 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonego postanowienia do chwili uprawomocnienia się wyroku. /-/G.Gorzan /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. obciążającego wierzyciela - Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych - obecnie Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu Z.Z. w kwocie [...] zł. Powyższe rozstrzygnięcia zostały oparte na przepisie art. 64"c" § 7 w zw. z § 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) - dalej określoną ustawą egzekucyjną - oraz ustalenie, iż wierzyciel, po dokonanym zajęciu wierzytelności zobowiązanego z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wycofał tytuł wykonawczy.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący wierzyciel zarzucił naruszenie:
art. 124 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 64 § 1 i 6 oraz art. 64"b" ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewskazanie w uzasadnieniu przepisów i wyjaśnienia przyczyn ich zastosowania dla przyjęcia obciążenia skarżącego kwotą [...] zł stanowiącą podstawę prawną rozstrzygnięcia tej treści,
art. 124 § 2 Kpa w zw. z art. 64 § 2 ustawy egzekucyjnej poprzez niestwierdzenie w uzasadnieniu okoliczności nadania w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczeniem, zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub prawa majątkowego, jako przesłanki warunkującej obciążenie skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego,
art. 124 § 2 Kpa w zw. z art. 64"c" § 3 ustawy egzekucyjnej, poprzez niestwierdzenie w uzasadnieniu okoliczności pobrania od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, oraz ich zwrotu zobowiązanemu z uwagi na niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji, jako przesłanki warunkującej obciążenie skarżącego kosztami egzekucyjnymi,
art. 11 Kpa poprzez niewyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy,
art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz niedanie mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji,
art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nie ma racji skarżący, zarzucając zaniechanie przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy podania w uzasadnieniach swoich postanowień podstawy prawnej ich wydania oraz wyjaśnienia przyczyn uzasadniających zastosowanie tych przepisów i przez to naruszenie art. 124 § 2 kpa. Organy obu instancji powołały art. 64"c" § 3 i § 7 ustawy egzekucyjnej, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, wobec ustalenia iż wierzyciel cofnął wniosek egzekucyjny i dołączony doń tytuł wykonawczy na skutek uchylenia decyzji wierzyciela, która była podstawą i przedmiotem postępowania egzekucyjnego.
Wprawdzie w skardze zasygnalizowano zarzuty wskazujące na nieprawidłową wykładnię lub błędne zastosowanie w ustalonych okolicznościach sprawy powołanego przepisu, jako podstawy prawnej nałożenia na wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego, jednak na rozprawie pełnomocnik skarżącej Dyrekcji zarzut powyższy cofnął, uznając, iż zasada odpowiedzialności wierzyciela za koszty egzekucyjne w razie cofnięcia wniosku egzekucyjnego, w okolicznościach w niniejszej sprawie ustalonych, nie może być kwestionowana.
Natomiast zasadne są zarzuty skargi, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom art. 11 oraz art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 18 i art. 64"c" § 7 ustawy egzekucyjnej oraz zostało wydane z naruszeniem art. 7 i art. 10 § 1-3 kpa.
Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, na którego organ ten nałożył koszty postępowania egzekucyjnego w określonej kwocie, wskutek wydanego postanowienia tej treści staje się dłużnikiem organu egzekucyjnego w zakresie świadczenia kwoty pieniężnej. Przed wydaniem tego postanowienia dłużnikiem organu egzekucyjnego w zakresie obowiązku pokrycia opłat i wydatków w postępowaniu egzekucyjnym był zobowiązany (art. 64"c" § 1 ustawy egzekucyjnej). Nie może być kwestionowane, że każdy dłużnik, od którego wierzyciel domaga się zapłaty określonej kwoty pieniężnej ma prawo żądać podania przez wierzyciela podstawy faktycznej i prawnej naliczenia tej, a nie innej wysokości dochodzonej należności tzn. danych które złożyły się na wyliczenie tej należności. Zasada ta obowiązuje powszechnie, nawet gdyby nie sięgać do przepisu art. 124 § 1 kpa, mającego zastosowanie w odniesieniu do postanowień wydanych w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego w trybie art. 64"c" ustawy egzekucyjnej.
Powyższego obowiązku wierzyciela nie zastępuje zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odesłanie dłużnika do obowiązujących przepisów prawa, bez wskazania nawet konkretnych postanowień art. 64 czy też art. 64"b" ustawy egzekucyjnej szczegółowo regulujących wysokość i przedmiot pobieranych opłat za dokonane czynności oraz wydatków egzekucyjnych. Rację ma skarżąca Dyrekcja, że także odesłanie dłużnika, jak to uczynił organ odwoławczy, na drogę korespondencyjną z organem egzekucyjnym w celu wyjaśnienia zagadnienia sposobu i podstaw naliczenia należności pieniężnej z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego nie spełnia powyższego warunku, chociażby z tego powodu, że taka korespondencja wymyka się spod kontroli instancyjnej i zewnętrznej kontroli legalności działania organów sprawowanej przez sąd administracyjny. Uwagi powyższe wymagają podkreślenia tym bardziej, że w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, podniesiony był zarzut, jako jedyny, braku uzasadnienia w odniesieniu do wysokości kosztów.
Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Orzekając o kosztach zastępstwa procesowego skarżącej Sąd oparł się w zakresie ustalenia wysokości niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego na przepisie art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.06.2002 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) z uwzględnieniem noweli z 2.12.2003 r. W zasądzonych kosztach zastępstwa mieszczą się wszystkie wydatki pełnomocnika skarżącej Dyrekcji.
/-/G.Gorzan /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska
LF

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI