I SA/Po 2471/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-13
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyzryczałtowany podateksprzedaż nieruchomościcele mieszkaniowezwolnienie podatkoweprawo spółdzielczeprawo własnościowewykładnia prawapostępowanie podatkoweWSA

WSA w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży prawa do lokalu mieszkalnego, wskazując na potrzebę dokładniejszego ustalenia stanu faktycznego i wykładni pojęcia "celów mieszkaniowych".

Skarżąca K.K. kwestionowała decyzję Izby Skarbowej nakładającą zryczałtowany podatek dochodowy od sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, argumentując, że środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe. Organy podatkowe uznały, że nabycie obiektu gastronomicznego nie spełniało warunków zwolnienia. WSA uchylił decyzje obu instancji, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym czy w budynku istniała część mieszkalna i czy środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe zgodnie z wykładnią celowościową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego, które dotyczyły zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Podatniczka sprzedała lokal przed upływem pięciu lat od jego nabycia i zadeklarowała przeznaczenie przychodu na cele mieszkaniowe, jednak organy podatkowe uznały, że nabyła obiekt gastronomiczny, co nie kwalifikowało się do zwolnienia. Skarżąca podnosiła, że część nieruchomości była mieszkalna i służyła jej rodzinie, a umowa sprzedaży była nieścisła. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując ścisłą interpretacją przepisów. Sąd administracyjny uznał, że organy podatkowe przedwcześnie przyjęły brak przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe i nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego. Wskazano na potrzebę uwzględnienia wykładni celowościowej pojęcia "celów mieszkaniowych" oraz ustalenia, czy w budynku istniała część mieszkalna i czy środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe zgodnie z zasadą wspólnego pożycia małżonków. Sąd nakazał organom dokładne ustalenie stanu faktycznego i odniesienie go do przytoczonych uwarunkowań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe powinny ściśle interpretować przepisy, a wydatki związane z zakupem restauracji nie są wymienione w katalogu wydatków na cele mieszkaniowe.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy podatkowe powinny ściśle interpretować przepisy dotyczące zwolnień podatkowych i nie dopuszczać wykładni rozszerzającej. Wydatki na zakup obiektu gastronomicznego nie były wprost wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o PDOF.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten należy interpretować ściśle; wszelka wykładnia rozszerzająca nie jest dopuszczalna. Wydatki związane z zakupem restauracji nie zostały w nim wymienione.

PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 19

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 28 § 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

k.r. i o. art. 23

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r. i o. art. 24

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe. Niewystarczające odniesienie się do dowodów i argumentów skarżącej. Potrzeba wykładni celowościowej pojęcia "celów mieszkaniowych". Konieczność uwzględnienia obowiązku współdziałania małżonków w sprawach rodziny.

Godne uwagi sformułowania

Ocena znaczenia prawnego pojęcia "cele mieszkaniowe", powinna być rozpatrywana na tle w pełni ustalonego konkretnego stanu faktycznego, przy uwzględnieniem wykładni celowościowej. Każdy bowiem przypadek poniesienia przez podatnika wydatku na cele mieszkaniowe, wskazujący na jego zaradność, który w rezultacie zapewnia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego bliskich, który uwalnia organy administracji publicznej od ciężaru zapewnienia podatnikom mieszkania, zasługuje na poszukiwanie interpretacji prawa podatkowego na korzyść podatnika. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym należy interpretować ściśle, co oznacza, iż wszelka wykładnia rozszerzająca nie jest dopuszczalna.

Skład orzekający

Włodzimierz Zygmont

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Małecki

członek

Katarzyna Nikodem

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"celów mieszkaniowych\" w kontekście zwolnień podatkowych, obowiązek dokładnego ustalania stanu faktycznego przez organy podatkowe, wykładnia celowościowa przepisów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży prawa do lokalu mieszkalnego i przeznaczenia środków na cele mieszkaniowe, z uwzględnieniem specyfiki budynku (częściowo mieszkalny, częściowo gastronomiczny).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów podatkowych dotyczących zwolnień z podatku przy sprzedaży nieruchomości i przeznaczaniu środków na cele mieszkaniowe, co jest istotne dla wielu podatników.

Czy zakup restauracji może być celem mieszkaniowym? WSA wyjaśnia zasady zwolnienia z podatku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 2471/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki
Katarzyna Nikodem
Włodzimierz Zygmont /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 177,10 zł /sto siedemdziesiąt siedem złotych i dziesięć groszy / tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Nikodem /-/ W.Zygmont /-/ J. Małecki
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]. Nr [...]., określił podatniczce K.K., stanowiący zaległość podatkową, zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w kwocie [...]. zł, oraz wysokość odsetek od tej zaległości w kwocie [...]. zł.
Podstawę decyzji stanowiło ustalenie, że podatniczka w dniu [...]..12.1998r. sprzedała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przed upływem pięciu lat od dnia jego nabycia, składając z mężem oświadczenie, iż przychód uzyskany wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże z poczynionych ustaleń faktycznych nie wynika by poniosła wydatki na cele mieszkaniowe warunkujące zwolnienie ze zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu powyższej sprzedaży, bowiem nabyła obiekt gastronomiczny do dalszego użytkowania.
W odwołaniu podatniczka domagała się uchylenia powyższej decyzji zarzucając jej nie uwzględnienie faktu, iż nieruchomość obejmowała [...]. m2 z przeznaczeniem na powierzchnię mieszkalną, a tylko pozostałe [...]. m2 służyło na działalność gospodarczą. Wskazała, że umowa sprzedaży- rep. A nr [...]. z dnia [...]. 09.1999r. mówiąca o budynku restauracyjnym jest nieścisła, czego dowodem jest zaświadczenie z [...]. 12.2002r. Urzędu Gminy w B., a nadto zaświadczenie stwierdzające zameldowanie na pobyt czasowy w lokalu od 1997r.
Izba Skarbowa ., decyzją z dnia [...].. nr [...]., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 10 ust 1 pkt 8, art. 19 i art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26.07. 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.), utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że podatniczka zakupiła prawo użytkowania wieczystego działki o powierzchni [...]. ha położonej w B. wraz z własnością usytuowanego na tej działce budynku restauracji, i to z majątku odrębnego albowiem na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w 1996r. przed notariuszem Rep. A nr [...]. wyłączyli z mężem wspólność ustawową w ich małżeństwie. Fakt, że nieruchomość stanowiła obiekt gastronomiczny wynika z umowy kupna, w tym zaświadczenia Urzędu Gminy w B. z dnia [...]..06.1997r. znak [...]., powołanej w umowie- akcie notarialnym, stwierdzającym, iż budynek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy wpisany jest jako obiekt gastronomiczny do dalszego użytkowania. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym należy interpretować ściśle, co oznacza, iż wszelka wykładnia rozszerzająca nie jest dopuszczalna. Wydatki związane z zakupem restauracji nie zostały w powyższym przepisie wymienione, toteż brak jest podstaw, aby do tego katalogu zaliczać jeszcze takie wydatki.
W skardze podatniczka domagała się uchylenia powyższej decyzji zarzucając, że wydana została z naruszeniem zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli, zasad oceny dowodów zgromadzonych w sprawie.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jako niezgodne z prawem.
Powody.
Przedwczesne było przyjęcie przez organy podatkowe, że skarżąca nie przeznaczyła uzyskanych ze sprzedaży mieszkania środków na cele mieszkaniowe. Ocena znaczenia prawnego pojęcia "cele mieszkaniowe", powinna być rozpatrywana na tle w pełni ustalonego konkretnego stanu faktycznego, przy uwzględnieniem wykładni celowościowej. Każdy bowiem przypadek poniesienia przez podatnika wydatku na cele mieszkaniowe, wskazujący na jego zaradność, który w rezultacie zapewnia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego bliskich, który uwalnia organy administracji publicznej od ciężaru zapewnienia podatnikom mieszkania, zasługuje na poszukiwanie interpretacji prawa podatkowego na korzyść podatnika.
Niestety z akt sprawy nie wynika, aby organy podatkowe dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy i aby odniosły się do wszystkich dowodów i argumentów przedstawionych przez skarżącą na jej korzyść (art. 122 i art. 187 O.p.). Przede wszystkim nie ustaliły, czy w budynku w dacie jego nabycia była wyodrębniona część mieszkalna, a jeśli tak, to dla jakich powodów fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia w umowie kupna. Według skarżącej, część budynku już w momencie zakupu stanowiła wyodrębnioną powierzchnię socjalno-mieszkalną, która już trzy lata przed zakupem. została zaadaptowana do celów wyłącznie mieszkaniowych dla sześcioosobowej rodziny skarżącej. Brak jest ustalenia czy i od jakiej daty, dla skarżącej, jej męża, dzieci, mieszkanie w nabytym budynku stanowiło tzw. centrum życiowe. Skarżąca podkreśliła, że w nieruchomości zamieszkuje od 1995r., a formalne zameldowanie nastąpiło w 1997r., i wskazuje na zaświadczenia ze Szkoły Podstawowej w B., z których wynika, iż dzieci skarżącej uczęszczały do niej od 1995r. Natomiast z potwierdzenia zameldowania wynika, iż wraz z małżonkiem i czwórką dzieci została zameldowana w B. w 1997r. Ponadto brak jest uargumentowanej oceny dowodów z dokumentów , którymi są zaświadczenia Urzędu Gminy w B. przedkładane w toku postępowania przez skarżącą wskazujące m. in., że nabyła nieruchomość z przeznaczeniem m.in. na powierzchnię mieszkalną.
Niezależnie od powyższego konieczne jest zajęcie stanowiska przez organy podatkowe co do tego, czy skarżąca nie przeznaczyła całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania (w decyzjach podatkowych z przyczyn formalnych rozdzielonej w częściach równych na małżonków). Kwota, która powinna zostać wydana na cele mieszkaniowe stanowiła przecież majątek wspólny, a z istoty małżeństwa - czego nie zmieniło zniesienie wspólności ustawowej pomiędzy skarżącą i jej mężem - wynika obowiązek wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, współdziałania dla dobra rodziny, wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny (art. 23, art. 24 k.r. i o.p.).
Wobec powyższego obowiązkiem organów podatkowych będzie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy dokładne ustalenie stanu faktycznego i odniesienie ustaleń faktycznych do przytoczonych uwarunkowań rozumienia pojęcia celów mieszkaniowych, jak i zdefiniowanie wpływu na wynik sprawy obowiązku współdziałania małżonków w rozstrzyganiu o istotnych sprawach rodziny, do których należą również wydatki na cele mieszkaniowe.
Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI